Sanskrit manuscript in Devanāgarī

hāni हानि – abandonment, relinquishment, neglect, loss, want, privation, absence

substantive feminine

Dictionary sources

Cappeller 1891 substantive feminine

Original text · English · substantive feminine

hāni ·f. abandonment, relinquishment, want, privation, decrease, detriment, damage, loss, ruin.

Monier-Williams 1872 substantive feminine

Original text · English · substantive feminine

Hāni, is, f. abandonment, relinquishment, neglect, loss, want, privation, absence; decrease, deficiency, diminution, detriment, damage.

Petersburger 1855 substantive feminine

Original text · German · substantive feminine

hāni (von 2. hā) f. UṆĀDIS. 4,51 (parox.). P. 3,3,95, Vārtt. 2 (oxyt.). VOP. 26,184. 1〉 das Fahrenlassen, Aufgeben: hemnām Spr. (II) 2655. ramaṇīnāṃ bhūṣaṇahāniḥ das Ablegen Spr. (II) 673. pratijñā˚ Comm. zu NYĀYAS. 5,2,2. — 2〉 Unzulänglichkeit, Abmangel (zu einer best. Zahl u. s. w.): sūktasya ĀŚV. ŚR. 9,1,16. ĀŚV. ŚR. 10,1,18. balaṃ balavato 'pīha praṇaśyatyannahānitaḥ MBH. 13,3231. — 3〉 Abnahme, Verminderung: somasya hāniścaiva vṛddhiścaiva dṛśyate MBH. 5,3550. somena sārdhaṃ tava (d. i. samudrasya) hānivṛddhī bhaviṣyataḥ MBH. 9,2735. apām VARĀH. BṚH. S. 46,91. an Zahl, Werth u. s. w. Ind. St. 8,235. ardhārdhahānitas um YĀJÑ. 2,207. ekahānyā VARĀH. BṚH. S. 21,35. VARĀH. BṚH. S. 58,30. KULL._zu_M. 1,70. SARVADARŚANAS. 176,9. YĀJÑ. 2,244. SŪRYAS. 12,56. fg. VARĀH. BṚH. S. 80,16. VARĀH. BṚH. S. 81,10. yathā hāniḥ kramaprāptā tathā vṛddhiḥ kramāgatā HARIV. 11216. fg. āyurhāni HARIV. 11174. dharmasya balahāniḥ MBH. 3,12859. SUŚR. 1,49,21. SUŚR. 1,52,3. SUŚR. 1,97,7. vṛddhiryauvanaṃ saṃpūrṇatā hāniḥ SUŚR. 129,5. satya˚ MBH. 3,13023. Verlust, Schaden, Einbusse: na hāniḥ paridṛśyate KATHĀS. 6,129. kā hāniḥ Spr. (II) 1943. kā no hāniḥ SARVADARŚANAS. 126,9. Spr. (II) 5078. Spr. (II) 5281. VARĀH. BṚH. S. 41,10. Verz. d. Oxf. H. 103,b,10. fg. KULL._zu_M. 8,243. bhūmeḥ YĀJÑ. 2,24. artha˚ MBH. 3,1047. MBH. 5,1725. VARĀH. BṚH. S. 5,46. fgg. VARĀH. BṚH. S. 50,16. VARĀH. BṚH. S. 53,60. fgg. VARĀH. BṚH. S. 53,67. suta˚ VARĀH. BṚH. S. 53,119. Spr. (II) 769. RĀJA-TAR. 2,109. RĀJA-TAR. 5,179. tejo˚ MBH. 3,99 in der Unterschr. Spr. (II) 1539. Spr. (II) 2759. pratāpa˚ RĀJA-TAR. 5,178. prajñā˚ MĀRK. P. 58,68. svārthahāniṃ karoṣi kim KATHĀS. 60,94. iṣṭa˚ KUSUM. 54,2. rājaprasāda˚ PAÑCAT. 26,25 (23,19 ed. orn.). dharma˚ VP._bei_MUIR, ST. 1,193. kāla˚ Zeitverlust R. 4,61,57. RAGH. 13,16. brāhmaṇyāt — na hānimupagacchati kommt nicht um MĀRK. P. 113,31. Ruin Spr. (II) 5286. martyānām MĀRK. P. 16,48. MĀRK. P. 25,13. VARĀH. BṚH. S. 4,32. nṛpa˚ VARĀH. BṚH. S. 8,46. tadvaṃśa˚ PAÑCAR. 2,6,9. bei den Juristen das Verlieren, Unterliegen im Process. — 4〉 das Aufhören, Unterbleiben, Schwinden: kārya˚ UTTARAR. 67,10 (86,10). karma˚ s. u. dīrghasūtra in den Nachträgen. yasya cānudinaṃ hānirgṛhe nityasya karmaṇaḥ MĀRK. P. 35,38. fg. MĀRK. P. 61,29. MĀRK. P. 61,48. fg. MĀRK. P. 61,51. MĀRK. P. 109,30. fg. MĀRK. P. 126,14. na yamakatvahāniḥ SĀH. D. 261,12. fg. sarvaduḥkhānām BHAG. 2,65. duḥkha˚ Spr. (II) 5827. BHĀG. P. 4,25,4. bhārakleśa˚ VP._bei_MUIR, ST. 4,218. śubha˚ MĀRK. P. 58,63. udyoga˚ Spr. (II) 5286. daurgatya˚ KATHĀS. 2,64. etadvyasanaṃ hānimeṣyati KATHĀS. 86,17. KAP. 1,21. KAP. 3,74. SARVADARŚANAS. 75,11. fg. KUSUM. 58,6. NĪLAK. 165. — Vgl. kāma˚, vayo˚, sparśa˚.

Böhtlingk 1879 substantive feminine

Original text · German · substantive feminine

hāni f. (häufig hānitas) statt des Abl. — 1〉 das Fahrenlassen, Aufgeben. — 2〉 das Ablegen, Abthun. — 3〉 Unzulänglichkeit, Abmangel, Deficit (zu einer best. Zahl u. s. w.). — 4〉 das Kommen um (Abl.) GAUT. — 5〉 Abnahme, Verminderung. — 6〉 Verlust, Schaden, Einbusse. — 7〉 Ruin. — 8〉 bei den Juristen das Verlieren, Unterliegen im Process. — 9〉 das Aufhören, Unterbleiben, Schwinden.

Apte 1890 substantive feminine

Original text · English · substantive feminine

hāniḥ f. [hā-ktin tasyaniḥ] 1 Abandonment, relinquishment. 2 Loss, failure, absence, non-existence; kvacittu sphuṭālaṃkāravirahe'pi na kāvyatvahāniḥ K. P. 1 ‘it does not cease to be a Kāvya’ &c. 3 Loss, damage, detriment; grāsodgalitasikthena kā hāniḥ kariṇo bhavet Subhāṣ.; kā no hāniḥ Sarva. S. 4 Decrease, deficiency; yathā hāniḥ kramaprāptā tathā vṛddhiḥ kramāgatā Hariv.; Y. 2. 207, Y. 2. 244. 5 Neglect, omission, breach; pratijñā˚, kārya˚. 6 Passing away, waste, loss; kālahāni R. 13. 16. Comp. — kara a. causing loss, detrimental, injurious; Pt. 1. 88.

Cappeller 1887 substantive feminine

Original text · German · substantive feminine

hāni f. dass.; Abnahme, Verminderung, Verlust, Schaden, Niederlage (im Prozess).

Burnouf 1866 substantive feminine

Original text · French · substantive feminine

hāni hāni f. (hā; sfx. ni) abandon, perte, privation; action de se débarrasser de, g.

Occurrences in source texts (2)

SiSa 2 occurrences
SiSa 3.68-3.80: Vāyusādhana 2 occurrences

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.