śaraṇa शरण – refuge
adjective · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified
Dictionary sources
AYI dictionary substantive neuter
refuge
Cappeller 1891 adjective · substantive neuter
Original text · English · substantive neuter
śaraṇa1 ·n. falling asunder, decay.
Original text · English · adjective
śaraṇá2 ·a. protecting, guarding; n. protection, refuge or place of refuge, shelter, shed, hut, dwelling, abode; °ṇaṃ gam have recourse to (gen. or acc.).
Monier-Williams 1872 substantive neuter · Word type unspecified
Original text · English · substantive neuter
1. śaraṇa, am, n. injuring, killing, slaying; who or what slays or injures.
Original text · English · Word type unspecified
śaraṇa 2 . śaraṇa, as, ā or ī, am (said to be fr. rt. śṝ, but evidently connected with rt. śri), pro- tecting, preserving (Ved., Sāy. = rakṣaka, Ṛg-veda VI. 47, 8); one who protects or preserves, a protector, preserver, defender; (ā), f. a particular plant, = pra- sāraṇī; (ī), f. a road, path, (see 2. śaraṇi, col. 3); the plant Celtis Orientalis; another plant, = prasā- raṇī; = jayantī; (am), n. protection, preservation, help, defence; a refuge, place of refuge, sanctuary, asylum, (sometimes applied to a person); a private apartment, closet; a house, habitation, abode; lair, resting-place (of an animal).
Petersburger 1855 adjective · substantive masculine · substantive neuter
Original text · German · adjective · substantive masculine · substantive neuter
2. śaraṇá (von 3. śar) 1〉 adj. schirmend, schützend: sa tri̱dhātù śara̱ṇaṃ śarmà yaṃsat ṚV. 7,101,2. ṚV. 8,47,10. gṛ̱hāsàḥ ṚV. 10,18,12. upà stheyāma śara̱ṇaṃ na vṛ̱kṣam ṚV. 7,95,5. AV. 3,12,5. śaraṇānyaśaraṇyāni āśramāṇi kṛtāni R. 7,6,5. — 2〉 m. N. pr. eines Schlangendämons MBH. 1,2147. eines Dichters GĪT. 1,4. eines Fürsten SCHIEFNER, Lebensb. 272 (42). TĀRAN. 168, N. — 3〉 n. a〉 Schirm, Schutzdach; leichter Schutzbau überh., Hütte; Verschlag, Kammer (vgl. ϰαλιά, ϰλισία, ϰλίσιον); = gṛha NAIGH. 3,4. AK. 3,4,13,55. H. 991. H. an. 3,228. MED. ṇ. 79. HALĀY. 2,137. upà vā̱mavàḥ śara̱ṇaṃ gàmeyam ṚV. 1,158,3. ṚV. 1,150,1. acchidra ṚV. 2,3,8. ṚV. 3,62,3. ṚV. 6,46,9. ṛ̱ṣvā tè bā̱hū upà stheyāma śara̱ṇā bṛ̱hantā̀ ṚV. 47,8. ṚV. 50,3. di̱vaḥ ? ṚV. 8,25,19. AV. 6,55,2. ŚĀṄKH. ŚR. 15,17,12. pl. ṚV. 8,79,6. yatra vaidyutaḥ śaraṇamabhihanti wenn der Blitz eine Hütte trifft NIR. 7,23 (nach Durgasiṃha D. āśrayamātmano dāru udakamanyadvā). ādityaṃ nāntardadhate 'nyatra vṛkṣaśaraṇābhyām GOBH. 3,1,16. kṛtaṃ girigṛham — nirvātaṃ (so die neuere Ausg.) śaraṇaṃ gavām HARIV. 3947. śaraṇeṣvamamaḥ Obdach M. 6,26. śaraṇaṃ praviveśa ha MBH. 1,4277. MBH. 1,8430. MBH. 2,1241 (pl.). yathā ca dīpaḥ śaraṇe dīpyamānaḥ prakāśate MBH. 14,507. mṛnmaya MBH. 12,7717. latāvitānanaddhe dve cakratuḥ śaraṇe pṛthak R. GORR. 2,56,20. pradīpta R. GORR. 5,88,21. yo raṇaṃ śaraṇaṃ tadvanmanyate Spr. 2561. BHĀG. P. 2,8,6. devānām Wohnung MBH. 13,323. — b〉 Schutz, Obhut, Zuflucht; = rakṣitar (rakṣaka) und rakṣaṇa AK. H. an. MED. Verz. d. Oxf. H. 85,b,13. yo gatiḥ śaraṇaṃ cāsīt R. 2,41,2. na khalu narake ghanastanamaṇḍalaṃ śaraṇam Spr. 2833. kṣemasya śaraṇasya cāspadam BHĀG. P. 2,6,6. śaraṇaṃ harim PAÑCAR. 1,7,78. nānyaccharaṇamasti VIKR. 19,17. tadiha mukhamudraiva śaraṇam Spr. (II) 1129. sarvasya śaraṇaṃ bṛhat ŚVETĀŚV. UP. 3,17. idaṃ śaraṇamajñānām M. 6,84. śaraṇaṃ bhava me MBH. 13,1501. R. 1,14,27. MEGH. 7. ŚĀK. 154. Spr. (II) 3484, v. l. Spr. (II) (I) 5171. KATHĀS. 18,99. tava pādau sāṃprataṃ me śaraṇam (so ist zu lesen) PAÑCAT. 173,17. ayamambhoda eva śaraṇāya hi nirguṇasya Spr. (II) 387. śaraṇaṃ te pradāsyāmi R. 1,59,2. ˚prada R. 1,57,16. ˚da BHĀG. P. 10,16,32. mattaḥ śaraṇamicchati R. 1,62,10. śaraṇaṃ prati devānāṃ prāptakālamamanyata MBH. 3,2206. dhanagarvitabāndhava˚ Zuflucht bei Spr. 2739. anātha˚ Zuflucht für KATHĀS. 21,116. VARĀH. BṚH. S. 43,1. BHĀG. P. 4,6,33. tameva śaraṇaṃ gaccha suche bei ihm Schutz, Zuflucht BHAG. 18,62. tāneva śaraṇaṃ devān jagmuḥ MBH. 3,2224. MBH. 3,2518. MBH. 5,5430. MBH. 13,7483. R. 1,59,5. R. 1,60,2. R. 6,36,20. BHĀG. P. 3,25,11. ˚gamana, buddhaṃ (dharmaṃ, saṃghaṃ) śaraṇaṃ gacchāmi BURN. Intr. 80, N. 2. BURN. Intr. 80,630. HIOUEN-THSANG 1,382. WASSILJEW 98. WASSILJEW 272. devīṃ śaraṇyāṃ śaraṇamupagataḥ KATHĀS. 5,140. śaraṇyamīyuḥ śaraṇam MBH. 7,2306. MBH. 12,4274. ṛṣiṃ śaraṇaṃ yayau MBH. 12,4281. tāṃ śaraṇaṃ yāmaḥ R. 2,78,15. indraṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvam CHĀND. UP. 2,22,3. MBH. 3,2289. MBH. 3,2826. MBH. 3,2843. MBH. 5,7007. R. 1,57,16. Spr. 2961. BHĀG. P. 10,16,32. ṛṣiṃ śaraṇamāpede MBH. 12,4286. rodanaṃ śaraṇaṃ śritaḥ KATHĀS. 73,225. statt des acc. selten gen.: pareṣāṃ śaraṇaṃ gataḥ Spr. 1022, v. l. PAÑCAT. 175,12. ahaṃ bhavatāṃ śaraṇamāgataḥ HIT. 38,14. — udvignāḥ kva śaraṇamupayānti janāḥ VARĀH. BṚH. S. 5,88. Am Ende eines adj. comp. (f. ā): adharma˚ der nicht zur Tugend seine Zuflucht nimmt Spr. (II) 464. rudita˚ Spr. (II) 2253. gatirapi tathā yaṣṭiśaraṇā des Stabes bedürfend Spr. (I) 4965. ātmaika˚ BHĀG. P. 3,24,42. a˚ R. 3,42,52. MEGH. 107. ŚĀK. 82,21. Spr. (II) 4429. UTTARAR. 57,10 (74,10). KATHĀS. 27,172. aśaraṇīkṛta Spr. 2648. anāthaśaraṇā CAURAP. 21. — c〉 indrasya śaraṇam N. eines Sāman Ind. St. 3,208,b. — Vgl. agni˚ (auch KAUŚ. 120), tri˚, niḥ˚, bhakta˚ (auch ĀŚV. GṚHY. 2,8,13), yajña˚, su˚.
Original text · German · substantive masculine · substantive neuter
1. śaraṇa (von 1. śar) 1〉 m. N. eines der 5 Pfeile des Liebesgottes Verz. d. Oxf. H. 184,b, No. 419. — 2〉 n. = māraṇa, vadha Mord, Todtschlag TRIK. 3,3,139. H. an. 3,228. MED. ṇ. 79.
Original text · German · substantive neuter
1. śaraṇa 3〉 n. = viśaraṇa das Auseinanderfallen, Bersten, Zusammenstürzen VOP. 8,126.
Böhtlingk 1879 adjective · substantive masculine · substantive neuter
Original text · German · adjective · substantive masculine · substantive neuter
2. śaraṇá — 1〉 Adj. schirmend, schützend. — 2〉 m. N. pr. — a〉 eine Schlangendämons. — b〉 eines Dichters. — c〉 *eines Fürsten. — 3〉 n. (adj. Comp. f. ā) — a〉 Schirm, Schutzdach, leichter Schutzbau überh., Obdach, Hütte; Verschlag, Kammer; Wohnung. — b〉 Schutz, Obhut, Zuflucht. śaraṇaṃ gam u. s. w. Schutz suchen bei, seine Zuflucht nehmen zu (Acc., seltener Gen.) Am Ende eines Comp. Zuflucht bei oder für. — c〉 indrasya śaraṇam Name eines Sāman.
Original text · German · substantive masculine · substantive neuter
1. śaraṇa — 1〉 *m. Name eines der 5 Pfeile des Liebesgottes. — 2〉 n. — a〉 das Auseinanderfallen, Bersten, Zusammenstürzen. — b〉 *Mord, Todtschlag.
Apte 1890 substantive neuter
Original text · English · substantive neuter
śaraṇaṃ [śṝ-lyuṭ] 1 Protection, help, succour, defence; bhūtvā śaraṇyā śaraṇārthamanyaṃ kathaṃ prapattye tvayi dīpyamāne R. 14. 64, V. 1. 3; U. 4. 23. 2 Refuge, shelter; Ku. 3. 8; ([Page 1035-b]) Pt. 2. 3 A place of refuge, resort, asylum (applied to persons also); sa surāsurasya jagataḥ śaraṇaṃ Ki. 18. 22; saṃtaptānāṃ tvamasi śaraṇaṃ Me. 7; śaraṇaṃ gamaï-yā &c. ‘to go to for protection, take shelter with, to submit to’; yāmi ha kamiha śaraṇaṃ Gīt. 7. 4 A sanctuary, closet, an apartment; agniśaraṇamārgamādaṃśaya Ś. 5. 5 An abode, a house, habitation; Mu. 3. 15; Bk. 6. 9. 6 Lair, restingplace. 7 Injuring, killing. Comp. — aryin a. — eṣin a. 1 seeking refuge or protection; Bh. 2. 76. 2 unfortunate. — āgata, -āpanna a. gone to for refuge or protection, taking shelter with, fugitive. — untukha a. looking up to for protection; R. 6. 21.
Cappeller 1887 substantive neuter · Word type unspecified
Original text · German · substantive neuter
1. śaraṇa n. Zerfall.
Original text · German · Word type unspecified
2. śaraṇa schirmend; n. Schirm, Schutz, Obhut, Zuflucht, Wohnung. ˚ṇaṃ gam Schutz suchen bei (Acc., selten Gen.).
Burnouf 1866 substantive neuter
Original text · French · substantive neuter
śaraṇa śaraṇa n. (śṝ; sfx. ana) choc; massacre. — (śri) maison, asile, refuge; protection. — F. śaraṇī celtis orientalis, bot. [Page638-2] śaraṇagamana n. les trois formules de refuge: buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi, dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi, je me réfugie dans le Buddha, ... dans la Loi, ... dans l'Eglise, Bd. śaraṇāgata a. (ā; gam) qui se réfugie. śaraṇārthin a. (artha) qui demande un refuge, qui en a besoin. śaranārpaka a. (arpayāmi; sfx. aka) mms.
Occurrences in source texts (2)
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.