Sanskrit manuscript in Devanāgarī

gir गिर् – Ved. addressing, invoking, praising

adjective · verbal root · substantive · substantive feminine · substantive masculine · Word type unspecified

Dictionary sources

Cappeller 1891 adjective · substantive · substantive masculine · Word type unspecified

Original text · English · Word type unspecified

gir1 ·-> 1gR}.

Original text · English · Word type unspecified

gir3 ·-> gṛ2.

Original text · English · Word type unspecified

gir4 ·(--°) devouring.

Original text · English · adjective · substantive

gir2 ·a. s. singing, singer; f. song, word, voice, call, verse, praise. girā by the advice or in the name of (gen. or --°).

Original text · English · substantive masculine

gír5 ·m. = girí.

Monier-Williams 1872 Word type unspecified

Original text · English · Word type unspecified

gir 1 . gir, īr, īr, īr (fr. 1. gṝ), Ved. ad- dressing, invoking, praising; (īr), f. invocation, ad- dressing with praise, praise, verse, song; speech, speaking, language, voice, words (e. g. mānuṣīṃ giraṃ kṛ, to assume a human voice; girām pra- bhaviṣṇuḥ, ‘lord of speech or words,’ an epithet of Bṛhaspati, regent of the planet Jupiter); a N. of Sarasvatī, the goddess of speech; fame, celebrity; [cf. Hib. gair, ‘an outcry, a shout;’ Gr. γῆρυς.]

Original text · English · Word type unspecified

gir 2 . gir (fr. 2. gṝ), swallowing, (at the end of compounds, e. g. in gara-gir and muhur-gir.)

Petersburger 1855 adjective · substantive feminine · Word type unspecified

Original text · German · adjective · substantive feminine

2. gir (= 1. gar) 1〉 adj. anrufend: sa̱hasrāśvā̀nāṃ puru̱panthā̀ gi̱re dā̀t ṚV. 6,63,10. — 2〉 f. a〉 Anrufung, Ruf; Spruch; Preis, Lob NAIGH. 1,11. tvāṃ stomā̀ avīvṛdha̱ntvāmu̱kthā śàtakrato . tvāṃ vàrdhantu no̱ giràḥ ṚV. 1,5,8. kāsmaì de̱vajùṣṭocyate bhā̱mine̱ gīḥ ṚV. 1,77,1. a̱gniṃ yàjadhvaṃ ha̱viṣā̱ tanā̀ gi̱rā ṚV. 2,2,1. gī̱rbhiṣṭvā̀ va̱yaṃ va̱rdhayā̀mo vaco̱vidàḥ ṚV. 1,91,11. gī̱rbhirgṛ̱ṇantà ṛ̱gmiyàm ṚV. 9,9. ṚV. 4,10,4. ṚV. 5,53,16. ṚV. 6,34,1. nāmā̀ni te śatakrato̱ viśvā̀bhirgī̱rbhirī̀mahe ṚV. 3,37,3. gi̱rā ya e̱tā yu̱naja̱ddharī̀ te ṚV. 7,36,4. pra ye di̱vo bṛ̀ha̱taḥ śàṇvi̱re gi̱rā ṚV. 5,87,3. tatrai̱tānparvàtāna̱gnirgī̱rbhirū̱rdhvām̐ àkalpayat AV. 13,1,53. AV. 13,1,54. AV. 1,15,2. AV. 2,5,4. AV. 7,110,3. Die Marut heissen: sū̱navo̱ giràḥ ṚV. 1,37,10. — b〉 Rede, Sprache, Worte AK. 1,1,5,1. TRIK. 1,1,115. H. 241. MED. r. 23. prāṇena hyuttiṣṭhati vāggīrvāco ha gira ityācakṣate CHĀND. UP. 1,3,6. yena dhautā giraḥ puṃsāṃ vimalaiḥ śabdavāribhiḥ ŚIKṢĀ 58. tasmai nākuśalaṃ brūyānna śuṣkāṃ giramīrayet M. 11,35. mānuṣīṃ giraṃ kṛtvā menschliche Sprache annehmen N. 1,25. śāntvayañślakṣṇayā girā N. 8,12. vāṣpasaṃdigdhayā girā . vilalāpa N. 12,75. śakyase tā giraḥ samyakkartuṃ mayi N. 11,6. tāṃ girāṃ karuṇāṃ śrutvā DAŚ. 1,32. bhavatīnāṃ sūnatayaiva girā kṛtamātithyam ŚĀK. 13,1. yoṣitāṃ madhuragīrbhiḥ ŚĀK. 68,13, v. l. nivartitastasya giraṅkuśena (die Grammatiker verlangen gīraṅkaśa, die ältere Sprache kennt aber nur die Kürze) mahāgajo matta ivāṅkuśena MBH. 4,2105. girāṃ prabhaviṣṇuḥ (vgl. gīṣpati) Bein. Bṛhaspatiʼs, des Planeten Jupiters, VARĀH. BṚH. S. 46,5 (6). — c〉 Stimme: dadau strīṇāṃ gandharvaśca śubhāṃ giram YĀJÑ. 1,71. ityuktaṃ divyayā girā VID. 139. śrutvā giro vyāharatāṃ mṛgāṇām DRAUP. 6,2. meghagambhīragīḥ MBH. 3,1617. — d〉 Sarasvatī, die Göttin der Rede AK. H. an. MED.

Original text · German · adjective

3. √gir (= 2. gar) adj. verschlingend in garagir, muhurgir.

Original text · German · Word type unspecified

1. √gir , girati s. gar.

Original text · German · Word type unspecified

2. gir 2〉b〉 evaṃ sa vijñāpyo girā mama so v. a. in meinem Namen KATHĀS. 121,263. — d〉 Spr. 3939. — e〉 Bez. einer best. mystischen Silbe WEBER, RĀMAT. UP. 308.

Böhtlingk 1879 adjective · verbal root · substantive feminine · substantive masculine · Word type unspecified

Original text · German · adjective · substantive feminine

2. gír — 1〉 Adj. Subst. anrufend, Lobsänger. — 2〉 f. — a〉 Wort, Ruf, Spruch, Preis, Lob. — b〉 Sg. und Pl. Rede, Sprache, Worte Ausspruch. tadgirā nach seinem Ausspruch, auf seinen Rath Chr. 119,25. girā mama so v. a. in meinem Namen. girāṃ patiḥ (VARĀH. YOGAY. 4,18) und girāṃ prabhaviṣṇuḥ Bez. Bṛhaspatiʼs des Planeten Jupiter. giraṅkuśena MBH. 4,2105 fehlerhaft für girāṅkuśena. — c〉 Stimme. — d〉 die Göttin der Rede, Sarasvatī. — e〉 eine best. mystische [Page2-166-b] Silbe.

Original text · German · adjective

4. ˚gir Adj. verschlingend.

Original text · German · verbal root

1. √gir , girate s. u. 1. gar mit sam.

Original text · German · verbal root

3. √gir , girati, ˚te s. 2. √gar.

Original text · German · substantive masculine

5. gír m. = giri Berg ṚV. 5,41,14. ṚV. 7,39,5. [Nachtrag, Band 2]

Original text · German · Word type unspecified

5. gír 2. Auch ŚIŚ. 4,59. [Nachtrag, Band 7]

Whitney Roots 1885 verbal root

Original text · English · verbal root

gir, gil → gṛ

Original text · English · verbal root

gṛ [2], gir, gil — swallow

Apte 1890 adjective

Original text · English · adjective

gir a. [gṝ-kvip vā ṭāp] Ved. Addressing, invoking. — f. (nom. sing. gīḥ; instr. dual gīrbhyāṃ &c.) 1 Speech, words, language; vacasyavasite tasmin sasarja giramātmabhūḥ Ku. 2. 53; Ku. 3. 72; bhavatīnāṃ sūnṛtayaiva girā kṛtamātithyaṃ Ś. 1; pravṛttisārāḥ khalu mādṛśāṃ giraḥ Ki. 1. 25; Śi. 2. 15; Y. 1. 71. 2 Invocation, praise, song. 3 N. of Sarasvatī, the goddess of speech and learning. Comp. — devī (gīrdevī) Sarasvatī, the goddess of speech. — patiḥ, (written as gīḥpatiḥ, gīṣpatiḥ and gīrpatiḥ) 1 N. of Bṛhaspati, the preceptor of the gods. 2 a learned man so girīśaḥ, -rathaḥ (gīrathaḥ) N. of Bṛhaspati. — vā (bā) ṇaḥ ( gīrvāṇa) a god, deity; parimalo gīrvāṇacetoharaḥ Bv. 1. 63, Bv. 1. 84. ˚kusumaṃ cloves.

Cappeller 1887 substantive feminine · substantive masculine · Word type unspecified

Original text · German · substantive feminine

2. gír f. Ruf, Wort, Lied, Loblied; Lobsänger; Spruch, Ausspruch, Rede, Sprache; girā auf den Rat, im Namen des (Genn. o. —˚).

Original text · German · substantive masculine

5. gír m.=girí.

Original text · German · Word type unspecified

1. gir s. 1. gar.

Original text · German · Word type unspecified

3. gir gil s. 2. gar.

Original text · German · Word type unspecified

4. gir (—˚) verschlingend.

Burnouf 1866 substantive feminine

Original text · French · substantive feminine

gir gir f. (gṝ résonner) voix; émission de voix. Mot, parole; la parole, le discours, le langage. La Parole sainte; la déesse Sarasvatī ou vāc. En gén. louange, éloge, poème; gloire, célébrité. Gr. γῆρυς; irland. gair.

Occurrences in source texts (1)

SiSa 1 occurrence
SiSa 5.208-5.222: Rājayoga 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.