pūraṇa पूरण – filling; making full; completing
adjective · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified
Dictionary sources
AYI dictionary adjective
filling; making full; completing
Cappeller 1891 adjective
Original text · English · adjective
pūraṇa ·a. (f. ī) & n. (pū́raṇa) making full, completing, accomplishing, satisfying; m. & f. ī an ordinal number in the masc. & fem. gender (g.).
Monier-Williams 1872 adjective
Original text · English · adjective
Pūraṇa, as, ī, am, filling, filling up, completing; satisfying; drawing (a bow); (in gram.) an epithet of the ordinal numbers from dvitīya upwards (so called as ‘filling out or completing’); (as), m. a dam, dike, causeway, bridge; the ocean; a medi- cinal oil or embrocation; N. of a man; a man with the patronymic Vaiśvāmitra, author of the hymn Ṛg-veda X. 160; (ī), f. an epithet of Durgā; the silk-cotton tree, Bombax Heptaphyllum; an ordinal number in the feminine gender; (am), n. the act of filling, filling out, filling up, completing or making up, supplying a deficiency; puffing or swelling up; (in medicine) injection of fluids; with dhanuṣaḥ, filling out, i. e. drawing or bending a bow; furnishing, decorating with; fulfilling; multiplication (in arith- metic); rain, raining; a sort of cake; funeral cake; a species of fragrant grass, Cyperus Rotundus (= kuṭannaṭa); the cross threads in weaving cloth, warp; [cf. a-p˚, karṇa-p˚, nirvāṇa-p˚, &c.].
Petersburger 1855 adjective · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified
Original text · German · adjective · substantive masculine · substantive neuter
pūraṇa (wie eben) 1〉 adj. f. ī voll machend, füllend, = pūraka H. an. 3,216. fg. MED. ṇ. 64. abhyāsānupapattau jyotiṣṭomaḥ pūraṇaḥ (Schol.: daśarātrasyāvaśiṣṭānāmahnāṃ pūraṇo bhavati) KĀTY. ŚR. 24,7,19. pāda iyādipūraṇaḥ (Schol.: iyādiḥ pūraṇo yasya sa iyādipūraṇaḥ) PIṄGALA_bei_MÜLLER, SL. 149. saṃkhyā˚ ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 247. voll machend (nämlich eine Zahl) so v. a. eine Ordnungszahl (von dvitīya an) P. 2,2,11. P. 5,2,30. P. 5,2,48. P. 5,3,48. P. 6,2,162. P. 6,3,6. VOP. 7,36. pūraṇī eine Ordnungszahl fem. gen. P. 5,4,116. P. 6,3,34. P. 6,3,38. VOP. 6,12. pūraṇapratyaya ein Suffix, das Ordinalia bildet, P. 1,1,23, Vārtt. 3. Schol. zu P. 5,2,77. pūraṇapratyayāntena śabdena Schol. zu KĀTY. ŚR. 2,8,18. — pāyānmeśaḥ pūraṇaḥ ṣaḍguṇānām HARIV. 7441. pūraṇī die Erfüllerin als Beiw. der Durgā HARIV. 10238. — 2〉 m. a〉 Damm HĀR. 129. — b〉 das Meer UṆĀDIVṚ._im_SAṂKṢIPTAS. ŚKDR. — c〉 eine Art Oel (viṣṇutaila) DHAR._im_ŚKDR. — d〉 N. pr. eines Mannes ĀŚV. ŚR. 12,14. PRAVARĀDHY._in_Verz. d. B. H. 59,28. Verz. d. B. H. 61,5 (pl.). MBH. 12,1599. SCHIEFNER, Lebensb. 255 (24). BURN. Intr. 165; vgl. pūraṇakāśyapa. Pūraṇa Vaiśvāmitra ist Liedverfasser von ṚV. 10,160. — 3〉 f. ī a〉 Bombax heptaphyllum AK. 2,4,2,27. MED. — b〉 Zettel, Aufzug eines Gewebes; = paṭārambhakasūtrāṇi MED. Nach H. an. ist pūraṇa n. = vānatantavaḥ. — 4〉 n. a〉 proparox. das Vollmachen, Ausfüllen, Anfüllen, Aufblähen: samudrasya MBH. 3,8824. R. 1,45,2 (R. 1,46,2 GORR.). kumbha˚ RAGH. 9,73. gartā˚ (unter āpūraṇa ist diese Stelle zu streichen) PAÑCAT. 96,20. duṣpūrodara˚ Spr. 794. Spr. 1785. Spr. 2419. PAÑCAT. 125,11. — ŚAT. BR. 11,2,4,2. AV. PRĀT. 4,38. SUŚR. 1,25,15. SUŚR. 1,48,4. SUŚR. 1,85,10. sirā˚ SUŚR. 251,16. dhātūnām SUŚR. 355,13. medic. das Ausfüllen, z. B. des Ohres, d. h. das Einbringen von Flüssigkeiten oder anderen Stoffen: sarasādirhitastatra dhāvane pūraṇe tathā SUŚR. 2,15,6. karṇa˚ (s. auch u. d. W.) SUŚR. 366,1. SUŚR. 366,10. SUŚR. 366,14. SUŚR. 366,16. SUŚR. 366,20. SUŚR. 367,4. SUŚR. 367,7. SUŚR. 367,9. akṣi˚ SUŚR. 1,181,13. dhanuṣaḥ das Vollmachen des Bogens so v. a. das Spannen desselben MBH. 16,271. R. 1,67,14. R. 1,75,4. stoma˚ LĀṬY. 6,6,12. KĀTY. ŚR. 14,2,32. KĀTY. ŚR. 24,5,28. KĀTY. ŚR. 6,16,17. saṃkhyā˚ ĀŚV. ŚR. 10,1. kāla˚ ĀŚV. ŚR. 12,3. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 307. bhānorbhagaṇapūraṇāt so v. a. das Durchlaufen SŪRYAS. 12,4. SŪRYAS. 12,50. SŪRYAS. 14,20. das Versehen, Ausschmücken mit VARĀH. BṚH. S. 42 (43), 51. abhilāṣa˚ das Erfüllen, Befriedigen MĀLAV. 73. — b〉 das Multipliciren ŚUBHAṂKARA_im_ŚKDR. — c〉 Regen ŚABDAM._im_ŚKDR. — d〉 eine Art Gebäck H. an. MED. — e〉 Cyperus rotundus (kuṭannaṭam) ŚABDAM._im_ŚKDR. — f〉 Zettel, Aufzug eines Gewebes; s. u. 3,b. — Vgl. apūraṇī, karṇapūraṇa, nirvāṇa˚, pada˚, pāda˚ (n. auch P. 6,1,134).
Original text · German · Word type unspecified
pūraṇa 1〉 pañcaṣāsu triyāmāsu hāyanāpūraṇīṣu das Jahr nicht voll machend so v. a. an einem vollen Jahre fehlend BHĀG. P. 10,13,28.
Böhtlingk 1879 adjective · substantive masculine · substantive neuter
Original text · German · adjective · substantive masculine · substantive neuter
pūraṇa — 1〉 Adj. (f. ī) — a〉 voll machend, füllend. — b〉 erfüllend, befriedigend, bewirkend HARIV. 2,72,52. — 2〉 m. — a〉 der Vollmacher einer Zahl. so v. a. ein Nomen ordinale (von dvitīya an) masc. gen. — b〉 *Damm. — c〉 *Meer. — d〉 N. pr. verschiedener Männer. Auch Pl. als Patron. — 3〉 f. pūraṇī — a〉 f. zu 2〉a〉. — b〉 *Bombax heptaphyllum. — c〉 Zettel, Aufzug eines Gewebes. Du. (!) RĀJAT. 8,2834. — 4〉 n. pū́raṇa — a〉 das Vollmachen, Ausfüllen, Anfüllen, Aufblähen. — b〉 in der Med. das Füllen. so v. a. das Einbringen von Flüssigkeit oder andern Stoffen (inʼs Ohr u. s. w.) — c〉 das Vollmachen eines Bogens, so v. a. vollkommenes Spannen desselben. — d〉 das Durchlaufen (einer Bahn). — e〉 das Erfüllen, Befriedigen. [Page4-110-c] — f〉 das Versehen mit dem Erforderlichen, das Ausschmücken. — g〉 reichliche Zufuhr von Nahrung CARAKA. 3,3. — h〉 *Regen. — i〉 eine Art Gebäck, Gefülltes BHĀVAPR. 2,21. — k〉 *Cyperus rotundus. — l〉 *Zettel, Aufzug einer Gewebes.
Apte 1890 adjective · substantive masculine · substantive neuter
Original text · English · adjective · substantive masculine · substantive neuter
pūraṇa a. (ṇī f.) [pūr-kartari lyu] 1 Filling up, completing. 2 Ordinal (as applied to numbers) (dvitīya, tṛtīya &c.); na pūraṇī taṃ samupaiti saṃkhyā Ki. 3. 51. 3 Satisfying. 4 Drawing (as a bow). — ṇaḥ 1 A bridge, dam, ([Page 0715-c]) causeway. 2 The ocean. 3 The Śālmali tree. 4 A kind of medicinal oil (viṣṇutailaṃ). — ṇī 1 An epithet of Durgā. 2 The silk-cotton tree. — ṇaṃ 1 Filling. 2 Filling up, completing; R. 9. 73. 3 Puffing or swelling. 4 Fulfilling, accomplishing. 5 A sort of cake. 6 A funeral cake. 7 Rain, raining. 8 Warp. 9 Multiplication (in math.). 10 Injection of fluids (in Medic.). 11 Drawing, bending (as a bow). 12 Decorating, adorning. Comp. — pratyayaḥ an affix forming an ordinal number.
Cappeller 1887 Word type unspecified
Original text · German · Word type unspecified
pūraṇa f. ī voll machend, erfüllend, vollendend. m. u. f. ī eine Ordinalzahl im Masc. u. Fem. (g.) n. pū́raṇa das Vollmachen, Anfüllen, Vollendung, Befriedigung.
Burnouf 1866 adjective
Original text · French · adjective
pūraṇa a. (sfx. ana) qui remplit, qui complète. — S. n. action de remplir; de rassasier. Pluie; chute de la pluie. La trame [dans le tissage d'une étoffe]. Cyperus rotundus, bot. Sorte de gâteau. — S. f. pūraṇī la trame. Cotonnier [bombax]. — S. m. pont, chaussée. Fomentation, t. de méd.
Occurrences in source texts (2)
HTK 1 occurrence
HTK 10.26–29*1: Cakra, Śaṅkha, Vāmāvartta, Vartmagati and Gadā 1 occurrence
Direct occurrences
-
HTK 10.29 Segment 3
VBT 1 occurrence
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.