rātrī रात्री – night

Original text · English · Word type unspecified

rā́trī ·(later rā́tri) f. night.

Original text · German · substantive feminine

rā́trī (P. 4,1,31. AV. PRĀT. 3,8. H. 141, Sch. rātrī́ UJJVAL._zu_UṆĀDIS. 4,67) und später rā́tri UṆĀDIS. 4,67. f. 1〉 Nacht (vgl. rāma dunkelfarbig, schwarz) NAIGH. 1,7. NIR. 2,18. AK. 1,1,3,4. AK. 3,4,14,69. TRIK. 1,1,105. H. 141. HALĀY. 1,108. fg. personif. NAIGH. 5,3. NIR. 9,28. ṚV. 10,127,1. rātrī̱ṃ jagàto ni̱veśànīm ṚV. 1,35,1. rātryā̱ andhàḥ ṚV. 1,94,7. rātryaṃ tamo̱ adàdhuḥ ṚV. 10,68,11. rātryu̱ṣase̱ yonìmāraik ṚV. 1,113,1. rātrī̀mubha̱yata̱ḥ parī̀ yase ṚV. 5,81,4. auccha̱tsā rātrī̱ parìtakmyā̱ yā ṚV. 5,30,14. rātrī̀bhiḥ, ahàbhi ṚV. 10,10,9. VS. 3,10. AV. 5,5,1. yatrà brāhma̱ṇo rātri̱ṃ vasàti pā̱payā̀ AV. 5,17,18. a̱mā̱vā̱syā̀ AV. 1,16,1. pau̱rṇa̱mā̱sī TS. 2,5,6,4. GOBH. 4,5,22. namo̱ rātryā̱ namo̱ divā̀ AV. 11,2,16. AIT. BR. 3,44. AIT. BR. 4,5. somàsya̱ vai rājñò 'rdhamā̱sasya̱ rātràya̱ḥ patnàya āsan TS. 2,5,6,4. ŚAT. BR. 2,3,4,23. triṃśanmāsasya rātrayaḥ ŚAT. BR. 9,1,1,43. ŚAT. BR. 10,4,3,12. saṃvatsaratamīṃ rātrim so v. a. heute über ein Jahr ŚAT. BR. 11,5,1,11. ŚAT. BR. 14,9,1,19. rātryām ĀŚV. GṚHY. 1,17,13. ĀŚV. GṚHY. 4,4,14. rātrau LĀṬY. 2,5,24. LĀṬY. 3,1,26. purā rātreḥ LĀṬY. 10,15,7. ˚śeṣa ĀŚV. GṚHY. 3,7,1. ˚devata ĀŚV. GṚHY. 2,4,12. rātryāṃ rātryāṃ vyatītāyām Spr. 4944. R. 1,58,9. VARĀH. BṚH. S. 78,11. rātriḥ svapnāya bhūtānām M. 1,65. pakṣiṇīṃ rātrim M. 4,97. M. 5,81. MBH. 3,3009. gatā bhagavatī rātriḥ R. 1,45,6. nītvā rātrim MEGH. 33, v. l. MEGH. 39. MEGH. 87. rātryā M. 5,64. M. 6,69. rātrau gaṇa svarādi zu P. 1,1,37. M. 3,280. M. 4,50. MBH. 3,16834. MEGH. 86. VARĀH. BṚH. S. 8,18. VARĀH. BṚH. S. 21,8. VARĀH. BṚH. S. 32,25. KATHĀS. 18,322. VET. in LA. (III) 3,18. VET. in LA. (III) 8,18. rātryahanī M. 1,66. fg. R. 1,63,25. Spr. 2767. Selten am Ende eines comp. (s. rātra): pañcāśadrātrikarśitau (pañcāśadrātraka˚ ed. Bomb.) MBH. 13,2796. varṣarātrinivāsana (varṣārātri˚ GORR., varṣarātra˚ ed. Bomb.) R. 1,3,24. rātri als einer der vier Körper Brahmanʼs VP. 40. rātri mit dem patron. bhāradvājī als Verfasserin von ṚV. 10,127. — 2〉 abgekürzte Bez. a〉 für atirātra ŚAT. BR. 5,1,3,2. ŚAT. BR. 5,5,3,3. — b〉 für rātriparyāya ŚAT. BR. 13,5,3,10. PAÑCAV. BR. 20,1,1. AIT. BR. 4,5. AIT. BR. 4,6. ŚĀṄKH. ŚR. 7,14,8. — c〉 für rātrisāman LĀṬY. 6,10,11. — 3〉 rātri wie alle Wörter für Nacht = haridrā RATNAM. 58. MBH. 13,6243. SUŚR. 2,66,7. SUŚR. 2,323,18. — 4〉 rātrīḥ MBH. 14,2668 fehlerhaft für pātrīḥ, wie die ed. Bomb. liest. — Vgl. andha˚, kāla˚, bhīma˚ (unter bhīmaratha), moha˚, yakṣa˚, śiva˚, śeṣa˚.

Original text · German · adverb

2. rātrī Adv. mit kar in Nacht verwandeln; s. ˚karaṇa.

Original text · German · substantive feminine

1. rā́trī f. s. u. rā́tri 1〉.

Original text · English · substantive feminine

rātriḥ -trī f. [rā-trip vā ṅīp] 1 Night; rātrirgatā matimatāṃ vara muṃca śayyāṃ R. 5. 66; divā kākaravādbhītā rātrau tarati narmadām. 2 The darkness of night. 3 Turmeric. 4 One of the four forms or bodies of Brahmā. Comp. — aṭaḥ 1 a goblin, demon, ghost. 2 a thief — aṃdha a. nightblind. — karaḥ 1 the moon. 2 camphor. — caraḥ (also rātriṃcara) (rī f.) 1 ‘a night-rover’, robber. thief. 2 a watchman, patrol, guard. 3 a demon, ghost, evil spirit; (taṃ) yāṃtaṃ vane rātricarī ḍuḍhauke Bk. 2. 23. — caryā 1 night-roving. 2 a nightly act or ceremony. — jaṃ a star, constellation. — jalaṃ dew. — jāgaraḥ 1 night-watching, wakefulness or sitting up at night; R. 19. 34. 2 a dog. ˚duḥ a gnat. — tarā the dead of night. — tithiḥ f. a lunar night. — nāśanaḥ the sun. — puṣpaṃ a lotusflower opening at night. — balaḥ a demon. — maṇiḥ 1 the moon. 2 camphor. — yogaḥ night-fall. — rakṣaḥ, — rakṣakaḥ a watchman, guard. — rāgaḥ darkness, obscurity. — vāsas n. 1 night-dress. 2 darkness. — virāmaḥ ‘end of night’, break of day, dawn, day-light. — viśleṣagāmin m. the ruddy goose. — vedaḥ, -vedin m. a cock. — hāsaḥ the white lotus. — hiṃḍakaḥ 1 a guard of the women's apartments. 2 a night-stalker.

Original text · German · Word type unspecified

rā́trī u. (sp). rā́tri f. Nacht.