Sanskrit manuscript in Devanāgarī

dru द्रु – run; flee

adjective · verbal root · substantive feminine · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified · verb

Dictionary sources

AYI dictionary verbal root
Cappeller 1891 substantive masculine · substantive neuter · verb

Original text · English · verb

dru drávati1 ·v (drávati1 (°te), pp. drutá (q.v.) run, hasten, flee; become fluid, melt (l. & f.). C. drāváya°te), pp. drutá (q.v.) run, hasten, flee; become fluid, melt (l. & f.). C. drāváyati (°te). -- ati run past (acc.). adhi run towards, mount, leap upon, cover. anu run after, follow, pursue; run through i.e. recite quickly. apa run away. abhi run near, hasten towards, attack, assail; visit, befall. ā run near, approach. samā run (together) towards or against (acc.). ud run up or out. upa & samupa rush at (acc.); attack, visit, befall. nis run out or away. pari run about. pra hasten, on, rush at (acc.); run away, flee, escape. vipra run asunder, also = saṃpra run away, flee. vi run asunder or away, flee. C. drive away, chase, put to flight. sam run together. -- Cf. vidruta.

Original text · English · substantive masculine · substantive neuter

drú2 ·m. n. wood or any wooden implement, as a cup or an oar, a wooden handle, etc.

Monier-Williams 1872 substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified · verb

Original text · English · substantive masculine · substantive neuter

dru 4 . dru, us, u, m. n. = dāru (said to be fr. rt. dṝ), wood, any implement made of wood, as a cup or an oar; (us), m. (said to be fr. rt. 2. dru, to go or grow), a tree; a branch; [cf. 2. dāru; Zend dru, dāuru, ‘wood, spear;’ Gr. δρῦ-ς, δρῠ-μά, δρῡ-μό-ς, δρυ-τόμο-ς, δέν-δρε-ο-ν, δρία, δόρυ, δούρειος, δουράτ-εο-ς, δρύτη, δροίτη; Goth. triu, triv-ein-s, ‘wooden;’ Old Sax. trio, ‘wood, tree;’ Eng. tree; Slav. dre†vo, ‘tree;’ Lith. derva.]

Original text · English · Word type unspecified

dru 2 . dru (connected with rts. 1. drā and dram), cl. 1. P. (in the poetry of the later language also A.) dravati, -te, dudrāva, dudruve, droṣyati, -te, adudruvat (Ved. adudrot, dudra- vat), drotum, to run, make haste, run away, retreat, fly; to run up to, rush, attack, assault quickly (with acc.); to move, go; to become fluid, dissolve, melt; to distil or ooze; to drop: Caus. P. (ep. also A.) drā- vayati (-te), Aor. adudravat or adidravat, &c., to cause to run or flow; to cause to run away, put to flight; to make fluid, melt; Ved. A. dravayate, &c., to run, flow: Desid. dudrūṣati; Desid. of Caus. du- drāvayiṣati or didrāvayiṣati: Intens. dodrū- yate, dodroti; [cf. Goth. drib, ‘to drive,’ fr. drā- vayati: Angl. Sax. driopan, dropa: Old Germ. trofo, trauf, traufi, triufan: Lith. drebo, ‘I trem- ble;’ drimba, ‘it drops;’ pa-dribbà, ‘running of the eyes:’ Hib. driogaim, ‘I trickle;’ drabh, ‘a chariot:’ probably Germ. tau, ‘dew,’ from original trau, ‘the river Drau:’ probably also Lat. gruere in in-gruere and ruere.]

Original text · English · Word type unspecified

3. dru, us, us, u, at the end of a comp., cf. mita- d˚, raghu-d˚, śata-d˚; (us), f. going, motion.

Original text · English · verb

dru 1 . dru, cl. 5. P. druṇoti, &c., to hurt, injure, wound or kill; to repent; to go; [cf. Old Germ. drug, ga-driuzit, ar-driuzit.]

Petersburger 1855 adjective · substantive feminine · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified

Original text · German · adjective · substantive feminine

2. dru (= 1. dru) 1〉 adj. am Ende eines comp.; s. mitadru, raghudru, śatadru. — 2〉 f. Lauf, Gang ŚABDAR._im_ŚKDR.

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

4. dru 1〉 m.n. = dāru Holz, ein Geräthe aus Holz, z. B. Schale, Ruder NIR. 4,15. NIR. 4,19. druṇa̱ idbhū̱timū̀dima ṚV. 1,161,1. ṚV. 5,86,3. ma̱nī̱ṣāṃ druṇā̱ na pā̱ramī̀raya na̱dīnā̀m ṚV. 8,55,11. (somaḥ) a̱bhi yoni̱mayòhatam . druṇā̀ sa̱dhastha̱māsàdat ṚV. 9,1,2. ṚV. 9,98,2. ā tū ṣìñca̱ harìmī̱ṃ drorupasthè ṚV. 10,101,10. vanaspatayo vai dru TBR. 1,3,9,1. ādadītātha ṣaḍbhāgaṃ drumāṃsamadhusarpiṣām M. 7,131. — 2〉 m. Baum AK. 2,4,1,5. H. 1114. Ast UJJVAL._zu_UṆĀDIS. 1,36. — Vgl. indra˚, su˚, hariddru, haridru.

Original text · German · substantive neuter

1. dru , druta n. Bez. einer best. fehlerhaften Aussprache der Vocale PAT. a. a. O. 1,20,a. — samava GOP. BR. 1,1,7. — vipra letzte Zeile, lies GOP. BR. 1,55,22.

Original text · German · Word type unspecified

1. dru , drávati NAIGH. 2,14. DHĀTUP. 22,47; dudrāva, dudruva P. 7,2,13. VOP. 8,57. VOP. 8,96; adudrot, dudravat ved., adudruvat klass. P. 3,1,48. VOP. 8,86. VOP. 8,96; droṣyati; adroṣyat; in geb. Rede auch med. in der späteren Sprache: dravate, dravamāṇa, dudruve u. s. w. 1〉 laufen, eilen; davonlaufen: dravàntyasya vā̱jino̱ na śokā̀ḥ ṚV. 4,6,5. tūya̱mehi̱ dravā̱ pibà ṚV. 8,4,8. ṚV. 8,17,11. dravàtāṃ ta u̱ṣasā̀ vā̱jayàntī̱ agne̱ vātàsya pa̱thyā̀bhi̱racchà ṚV. 3,14,3. yatra̱ vahnìra̱bhihìto du̱drava̱ddroṇyàḥ pa̱śuḥ ṚV. 5,50,4. ṚV. 5,41,18. ṚV. 4,38,3. ṚV. 4,40,3. ṚV. 4,7,16. ṚV. 4,38,2. abhidravata bhadraṃ vo drutaṃ dravata kauravāḥ MBH. 8,3014. dravato mārgamāsādya hayāniva R. 5,24,3. pakṣābhyām — dudrāva patageśvaraḥ R. 3,56,45. dravamāṇānapaśyāma MBH. 6,4710. fg. āpaḥ ṚV. 10,98,6. AV. 10,7,6. yathā nadīnāṃ bahavo 'mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti BHAG. 11,28. raso drutvāpaḥ praviveśa ŚAT. BR. 3,9. ŚAT. BR. 2,1. ŚAT. BR. 1,6,3,7. ŚAT. BR. 5,5,4. ŚAT. BR. 2,8. dravati vai saṃ vā śīryate (dveṣyaḥ) ŚĀṄKH. BR. 11,5. pāpakṛto vittamādāya dravati AIT. BR. 8,11. MBH. 1,5822. tayorbhayāddudruvuste MBH. 1,7668. rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti BHAG. 11,36. R. 5,80,26. dravate ca mahatsainyam MBH. 6,2577. bhayārditā dudruvire samantataḥ R. 6,37,102. BHĀG. P. 9,4,49. yathā hyakarṇadhārā nau ratho vāsārathiryathā . dravedyatheṣṭaṃ tadvatsyādṛte senāpatiṃ balam .. MBH. 7,142. partic. druta eilend, rasch, geschwind AK. 1,1,1,60. TRIK. 3,3,160. H. 1470. H. an. 2,172. MED. t. 25. dūtāste drutavāhanāḥ R. GORR. 1,70,1. drutābhiḥ — gaṅgormibhiḥ MBH. 13,1839. ˚yāna SUŚR. 1,98,10. ˚vikramā BHĀG. P. 4,4,4. drutataragati MEGH. 19. tisro vṛttīrupadiśanti vāco vilambitāṃ madhyamāṃ ca drutāṃ ca ṚV. PRĀT. 13,18. ŚIKṢĀ 22_in_Ind. St. 4,269. PAT._zu_P. 1,4,109 (Calc. Ausg.). śaraṇaḥ ślādhyo durūhadrute eine schwer verständliche und rasch gesprochene Rede GĪT. 1,4. davongelaufen, davonlaufend, fliehend MED. ˚varāhakula RAGH. 9,59. ṚT. 1,20. mṛgīva mṛgayudrutā BHĀG. P. 4,17,14. bhaya˚ AK. 3,1,42. H. 366. drutam adv. eiligst, schnell, ohne Zögern, sogleich M. 9,272. MBH. 3,2936. MBH. 3,2938. MBH. 4,810. R. 2,78,10. R. 3,76,21. BHARTṚ. 3,36. MEGH. 23. PAÑCAT. V, 82. HIT. 35,13. KATHĀS. 5,92. DHŪRTAS. 68,12. BHĀG. P. 3,19,35. drutataram rascher, recht rasch, so schnell als möglich R. 1,44,25. PAÑCAT. 25,15. PAÑCAT. 36,14. PAÑCAT. 213,19. AMAR. 43. — 2〉 auf Jmd (acc.) losrennen, einen raschen Angriff auf Jmd machen: tataḥ kirīṭī sahasā pāñcālānsamare 'dravat MBH. 1,5478. dhanaṃjayamadudruvat MBH. 1,5483. R. 6,18,48. BHAṬṬ. 9,59. vāhinīṃ dravate mama MBH. 6,5074. — 3〉 in Fluss gerathen, schmelzen: ghṛtakumbhasamā nārī taptāṅgārasamaḥ pumān . saṃśleṣāddravate kumbhaḥ VET. 24,7. dravamāṇaṃ kālāyasam BHĀG. P. 5,26,29. bhaktyā dravaddhṛdaya BHĀG. P. 3,28,34. tāsāṃ dṛksaṃgamaṃ prāpya yanna dravati kautukam dass man nicht schmilzt ist ein Wunder PAÑCAT. IV, 35. druta in Fluss gerathen, geschmolzen, flüssig AK. 3,2,39. AK. 3,2,49. TRIK. H. 1487. H. an. MED. saṃtāpadrutabhūrisarpiṣi ghaṭe RĀJA-TAR. 2,78. śātakumbha ŚIŚ. 9,9. BHAṬṬ. 2,12. pravardhamānānurāgabharadrutahṛdaya BHĀG. P. 5,7,11. aśra˚ (aṅga˚) MEGH. 100. — caus. 1〉 drāváyati P. 1,3,86. VOP. 22,2. im Epos auch med. a〉 zum Laufen bringen, fliessen lassen; davonlaufen machen, vertreiben, verscheuchen, in die Flucht jagen: adhvàryo drā̱vayā̱ tvaṃ soma̱mindràḥ pipāsati ṚV. 8,4,11. drāvayiṣyāmi śātravān MBH. 4,1082. BHAṬṬ. 8,58. (rākṣasāḥ) śastravarṣāṇi varṣanto drāvayitvā vanaukasaḥ MBH. 3,16356. yatra rāvaṇo drāvayanprajāḥ R. 6,13,5. drāvayate camūm MBH. 7,9159. drāvayāṇo varūthinīm MBH. 6,5199. yathā hi paśumadhyastho drāvayeta paśūnvṛkaḥ MBH. 6,4357. drāvyamāṇānmahārathān MBH. 6,2542. MBH. 6,4710. kunṛpasya yathā rājyaṃ durbhikṣavyādhitaskaraiḥ . drāvyate tadvadāpannā pāṇḍavaistava vāhinī .. MBH. 7,3515. drāvita BHĀG. P. 3,18,11. — b〉 in Fluss bringen, schmelzen P. 1,3,86, Sch. dra̱virna drā̀vayati̱ dāru̱ dhakṣàt ṚV. 6,4,3. — 2〉 dravayate laufen, fliessen: ū̱rmirna ni̱mnairdràvayanta̱ vakvā̀ḥ ṚV. 10,148,5. — desid. dudrāvayiṣati und di˚ P. 7,4,81. VOP. 19,15. — ati vorübereilen bei; hinfahren über: atì drava sārame̱yau śvānaù ṚV. 10,14,10. AV. 10,9,8. AV. 10,9,9. uttaraṃ girimatidudrāva ŚAT. BR. 1,8,1,5. partic. atidruta VS. 19,3. fehlerhaft für abhidruta MBH. 12,276. — adhi bespringen, belegen: vṛṣā yoṣāmadhidravati ŚAT. BR. 1,7,2,12. ŚAT. BR. 1,7,2,11. ŚAT. BR. 2,4,4,23. ŚAT. BR. 3,8,5,7. — caus. bespringen lassen ŚAT. BR. 1,7,2,12. ŚAT. BR. 1,9,2,24. — anu 1〉 hinter Jmd (acc.) herlaufen, verfolgen, begleiten: anvadravanta taṃ paścādrājānaḥ MBH. 5,5078. (tam) anvadravadabhikruddho rāvaṇaṃ gṛdhrarāḍiva BHĀG. P. 4,19,16. anudruta a〉 mit pass. Bed.: rājasūtairanudrutaḥ RAGH. 3,38. RAGH. 12,67. RAGH. 16,25. KATHĀS. 19,108. KATHĀS. 20,167. — b〉 mit act. Bed.: taṃ niḥsarantaṃ salilādanudruto hiraṇyakeśo dviradaṃ yathā jhaṣaḥ BHĀG. P. 3,18,7. sarve te 'nimiṣairakṣaistamanudrutacetasaḥ . vīkṣantaḥ BHĀG. P. 1,10,13. — 2〉 durchlaufen so v. a. rasch aufsagen: ardharcam ŚAT. BR. 7,5,2,25. yajuḥ ŚAT. BR. 13,2,7,1. ŚAT. BR. 13,4,3,3. ŚAT. BR. 13,2,5,3. ŚAT. BR. 13,2,7,4. daśàhotāramapaśya̱ttaṃ manàsānu̱drutyà darbhasta̱mbè 'juhot TBR. 2,2,1,1. TBR. 2,2,2,1. TS. 5,1,1,2. — 3〉 wiederholen: tābhiḥ sa balavānnādaḥ krośantībhiranudrutaḥ . yena sphītīkṛto bhūyastadgṛhaṃ samanādayat .. R. 2,65,26. — samanu hinter Jmd oder Etwas herlaufen MBH. 10,657. varṇaṃ samanudravate manaḥ MBH. 14,636. — apa weglaufen AIT. BR. 2,11. ŚAT. BR. 4,2,1,5. BHĀG. P. 4,17. BHĀG. P. 4,14. — abhi 1〉 herbeilaufen, herbeieilen, zueilen auf (acc.), hineilen zu, losgehen (in feindlicher Absicht) auf: sindho̱ yadvājā̀m̐ a̱bhyadràva̱stvam ṚV. 10,75,2. NIR. 8,1. ŚAT. BR. 14,4,1,3. ṢAḌV. BR. 4,5. KENOP. 17. MBH. 1,6000. MBH. 1,6282. MBH. 2,1092. MBH. 3,675. MBH. 3,2946. MBH. 4,1114. MBH. 5,7188. MBH. 8,3014. MBH. 13,1919. ARJ. 7,1. DRAUP. 5,20. R. 1,28,23. rasātalamabhidravan R. 41,12. R. 2,34,17. R. 1,40. R. 1,20. R. 57,9. R. 6,79,41. ete hi vidyudguṇabaddhakakṣā gajā ivānyo'nyamabhidravantaḥ . śakrājñayā vāridhārāḥ MṚCCH. 84,13. BHĀG. P. 3,20,20. BHĀG. P. 6,9,18. BHĀG. P. 6,11,9. BHĀG. P. 8,9,2. abhidravati māmīśa śaraḥ BHĀG. P. 1,8,10. BHĀG. P. 9,4,49. med. MBH. 1,5999. MBH. 3,564. MBH. 13,7284. MBH. 14,2202. HARIV. 5099. abhidrutamivāraṇye siṃhena gajayūthapam R. GORR. 2,7,30. R. SCHL. 2,96,45. — 2〉 überlaufen, kommen über, heimsuchen: śyāvā lohitikā nīlā pītikā vāpi mānavam . abhidravanti yaṃ chāyāḥ (unter chāyā ist die Bed. 2,c zu streichen und dieses Beispiel zu d zu stellen) sa parāsurasaṃśayam .. SUŚR. 1,114,15. vyasanairabhidrutaṃ kulam SĀV. 6,43. janmamṛtyujarāvyādhivedanābhiratidrutam (sic) . deham MBH. 12,276. — samabhi 1〉 zusammenlaufen nach, herbeilaufen, hinzueilen, zueilen auf (acc.), hineilen zu, losgehen auf (in feindlicher Absicht) NIR. 2,10. MBH. 1,6287. MBH. 3,10990. MBH. 4,1071. bhīṣmaṃ samabhidrutya jalaugha iva parvatam MBH. 6,1953. MBH. 6,3561. HARIV. 336. HARIV. 8870. R. 3,26,16. R. 3,33,34. R. 4,15,23. R. 5,25,2. samabhidruta mit pass. Bed. R. 3,16354. R. 9,1030. R. 5,3,15. mit act. Bed.: yathānalaṃ prajvalitaṃ pataṃgāḥ samabhidrutāḥ MBH. 6,2043. samabhidrutam adv. = drutam eiligst: imaṃ hatvā gṛhītvā ca yāsye 'haṃ samabhidrutam MBH. 12,6402. — 2〉 belagern, belästigen: (panthānam) ayomukhaiśca kākādyairgṛdhraiśca samabhidrutam MBH. 18,46. — vyava weglaufen: yatrāpaḥ pratīcīrgārhapatyādvyavadraveyuḥ KĀṬH. 25,3. — samava zusammen weglaufen ŚAT. BR. 13,4,4,6. — ā herbeilaufen, herbeieilen, hineilen zu: punaḥ pratiyonyādravati ŚAT. BR. 14,7,1,17. ŚAT. BR. 14,7,1,40. VS. 11,2. māṃ haniṣyanta ādravanti AIT. BR. 3,20. MBH. 3,248. MBH. 6,2578. MBH. 6,5097. MBH. 6,5162. NALOD. 3,15. caityaprākāramādravan MBH. 2,814. — anvā hinter Jmd (acc.) herlaufen, verfolgen: anvādravat — guruputraṃ rathena BHĀG. P. 1,7,17. — abhyā zulaufen auf, losgehen auf: tamindro 'bhyādudrāva hanipyan ŚAT. BR. 1,6,3,16. — udā hinauf —, hinauslaufen: samidhamupasaṃgṛhya prāṅudādravatyathāhavanīye juhoti ŚAT. BR. 12,4,4,6. ŚAT. BR. 2,3,1,17. TBR. 2,1,9,3. — Vgl. ud. — upā herbeieilen: ā mā̀ pūṣa̱nnupà drava̱ śaṃsìṣa̱ṃ nu tè ṚV. 6,48,16. — paryā hinundherlaufen BHĀG. P. 4,5,13. — prā davonlaufen, fliehen: bhītāḥ prādravanti (v. l. pra˚) MBH. 1,2843. einer Gefahr glücklich entrinnen und gelangen zu: na hi yāgaṃ prapaśyāmi yena mucyeyamāpadaḥ . putradāreṇa vā sārdhaṃ prādraveyamanāmayam (v. l. pradra˚) MBH. 1,6127. — saṃprā zusammen davonlaufen: saṃprādravatsu (saṃpradra˚?) dāreṣu kṣatriyāṇām MBH. 9,1675. — pratyā gegen Jmd (acc.) losrennen: karṇaṃ pratyādravadraṇe MBH. 7,5292. — samā zusammen herbeilaufen, herbeieilen, losfahren auf (acc.) MBH. 5,595. MBH. 8,3042. samādravanta MBH. 3,2539. caityakaṃ taṃ samādravan MBH. 2,815. R. 1,18,14 (GORR. GORR. 1,18,22). — ud hinauf —, hinauslaufen: tenai̱voddrutyā̀gniho̱traṃ jùhu̱yāt TBR. 2,2,1,6. KĀṬH. 27,8. úddruta davoneilend (nach MAHĪDH.) VS. 22,8. — Vgl. uddrāva und dru mit udā. — anūd hinter Jmd herlaufen: tamagniranūddrutya samadahat KĀṬH._in_Ind. St. 3,479,3. — abhyud hinauflaufen zu: yadgārhàpatye 'dhi̱śrityā̀hava̱nīyàma̱bhyùddravàti TBR. 2,1,6,4. — samud zusammen hervorlaufen, entspringen NIR. 2,10. samudrātsarve devāḥ samuddravanti ŚAT. BR. 14,2,2,2. — upa herzu —, hinzueilen, hineilen zu (acc.), losfahren auf, losgehen auf, anfallen, angreifen: miha̱ṃ vasā̀na̱ upa̱ hīmadùdrot ṚV. 2,30,3. dravàntyasya̱ haràya̱ upà naḥ ṚV. 4,16,1. AV. 18,2,23. AV. 7,73,6. kakṣaṃ śvabhramityupadravanti CHĀND. UP. 2,9,8. tato vegena mahatā dānavā māmupādravan MBH. 3,12099. RAGH. 15,23. PAÑCAT. 147,1. upadrotum ŚATR. 14,248. prāgjyotiṣamupādravat MBH. 2,1000. MBH. 2,1091. (agniḥ) pra̱jāṃ pa̱śūnyajàmāna̱syopàdodrāva (so die Hdschr.) TS. 1,5,1,4. — partic. upadruta verfolgt, angegriffen, bedrängt, heimgesucht, befallen (von Krankheit): śaraṇāgataśca kṣudhārtaśca śatrubhiścāpyupadrutaḥ HARIV. 1151. tārakopadrute śakre KATHĀS. 20,60. kaṭhoradaṃśairmaśakaiḥ BHĀG. P. 5,13,3. janmamṛtyujarāvyādhivedanābhiḥ HIT. IV, 87, v. l. BHĀG. P. 4,29. BHĀG. P. 4,41. jarasā BHĀG. P. 5,10,6. vātavarṣaiḥ RĀJA-TAR. 5,275. arśobhiḥ SUŚR. 2,46,17. SUŚR. 2,8,1. SUŚR. 1,66,20. SUŚR. 1,261,11. Ohne nähere Bestimmung so v. a. von Uebeln heimgesucht R. 2,48,22. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. p. 318. BHĀG. P. 1,1,10. in der Astr. so v. a. verfinstert und daher Unheil verkündend: upadrute dhiṣṇye VARĀH. BṚH. S. 97,18. n. Bez. eines Saṃdhi, wie es scheint, desjenigen, welcher sonst udgrāha genannt wird, ŚĀṄKH. ŚR. 12,13,5. NIDĀNA 1,7. — Vgl. upadrava. — pratyupa loseilen —, losstürzen auf (acc.) MBH. 8,2365. PAÑCAT. 226,23. — samupa hinzueilen, hineilen zu (acc.), losstürzen auf MBH. 3,10993. ekaikaśastadā kanyāstānhaṃsānsamupādravan MBH. 3,2096. MBH. 3,8614. MBH. 4,246. MBH. 1,8261. MBH. 7,4935. R. 3,56,42. R. 4,48,20. tam — yuddhāya samupādravat R. 4,48,19. tatpuraṃ samupādravat ARJ. 6,8. partic. samupadruta angegriffen, heimgesucht: samupadrutāni nidhanaṃ sasyāni yāntītibhiḥ VARĀH. BṚH. S. 24,33. — nis hinauslaufen, weglaufen: bahirbila̱ṃ nirdràvatu AV. 9,8,11. AV. 9,8,13. AV. 10,1,21. KĀṬH. 27,6. — parā weglaufen, fliehen BHĀG. P. 1,7,18. — pari umlaufen: hari̱ḥ paryàdrava̱jjāḥ sūryàsya ṚV. 9,93,1. AIT. BR. 6,4. — vipari rings umlaufen KĀṬH. 27,8. — pra vorwärts laufen, eilen, forteilen, fortgehen, fortlaufen, fliehen; in Verbind. mit dem adv. ā herbei: ā pra dràva harivaḥ ṚV. 5,31,2. ṚV. 8,4,12. ā pra dràva parā̱vatàḥ ṚV. 71,1. ṚV. 9,87,1. ṚV. 10,112,2. AV. 3,4,5. — uttìṣṭha̱ prehi̱ pra dràva AV. 4,12,6. AV. 18,3,8. — ŚAT. BR. 14,9,1,5. LĀṬY. 4,3,14. rathaṃ taṃ tu samāśliṣya prādravadrathayogavit ARJ. 6,8. MBH. 1,2182. MBH. 3,2515. MBH. 3,2351. MBH. 3,2360. MBH. 3,16354. MBH. 7,235. R. 1,58,11. R. 3,52,13. R. 5,49,33. BHĀG. P. 3,17,25. BHĀG. P. 8,12,30. BHAṬṬ. 15,25. te śanaiḥ prādravan — tasmāddeśāt MBH. 3,10869. prādravanta diśo bhayāt MBH. 3,8749. R. GORR. 1,14,40. bhayārtaḥ śakraḥ pradudrāva saraḥ praveṣṭum MBH. 3,8729. pradudrāva yataḥ striyastāḥ MBH. 2,2224. MBH. 3,2561. DRAUP. 8,56. R. 3,50,1. hineilen zu (acc.), losstürzen auf: rājño veśma pradudruvuḥ eilten hin zu R. 1,20,6. pradudrāva vane mṛgam R. 3,50,3. kṛṣṇapārthau pradudruvuḥ MBH. 1,8269. BHAṬṬ. 15,79. glücklich einer Gefahr entrinnen und gelangen zu: na hi yogaṃ prapaśyāmi yena mucyeyamāpadaḥ . putradāreṇa vā sārdhaṃ pradraveyamanāmayam (v. l. prā˚) BRĀHMAṆ. 1,19. partic.: yathātìthaye̱ pradrùtāya (weggegangen) śū̱nyāyā̀vasa̱thāyā̀hā̱ryàṃ harànti TBR. 2,1,2,12. nale pradrute N. 22,11. vitrāsitā mṛgāḥ siṃhaiḥ sahasā pradrutāḥ R. 2,97,9. R. 4,1,19. R. 5,95,26. — caus. zum Laufen bringen, in die Flucht schlagen: sainyam — prādrāvayadbalī MBH. 8,2424. — Vgl. pradrāva, pradrāvin. — abhipra losstürzen auf, angreifen: saṃśaptakagaṇāṃścaiva vegito 'bhipradudruve MBH. 9,398. — vipra auseinanderlaufen, auseinandergehen, davonlaufen, entfliehen: yūthapā mattāḥ sayūthā vipradudruvuḥ R. 2,93,1 (GORR. GORR. 2,102,1). te bhayāṃrtā diśaḥ sarve sahasā vipradudruvuḥ MBH. 3,861. yathā vai vyokasau vipradravata evamete ṣaṣṭhaṃ cāhaḥ saptamaṃ ca vipradravataḥ PAÑCAV. BR. 14,3. takṣakasya niveśanāt . vipradravantam (asuram) MBH. 1,8323. partic.: vipradrutā bhītā munayaḥ śataśo diśaḥ R. 1,55,2. R. 2,97,7. R. GORR. 1,14,40. tasminvipradrute MBH. 3,675. — saṃpra forteilen, fortlaufen, fliehen: saṃprādravadyatra pārthā babhūvuḥ MBH. 3,239. MBH. 3,14879. MBH. 3,571. MBH. 3,888. MBH. 5,672. MBH. 7,234. BHĀG. P. 4,5,6. sainyaṃ saṃpradrutamahāratham MBH. 7,635. MBH. 3,395. — prati hinlaufen zu: nadīṃ nu pratyadudruvat BHAṬṬ. 6,17. — vi 1〉 auseinanderlaufen, davonlaufen, fliehen: yatrā̱ nara̱ḥ saṃ ca̱ vi ca̱ dravànti ṚV. 6,75,11. te caturdhā vyadravan ŚAT. BR. 3,4,2,1. ŚAT. BR. 4,6,7,9. MBH. 3,2549. MBH. 7,2805. DRAUP. 8,25. R. 1,55,23. R. 2,97,5. R. 3,42,52. R. 3,42,54. R. 3,54,3. R. 3,42,7. BHĀG. P. 4,10,20. med. MBH. 1,7667. vyadravanta raṇātpare MBH. 4,163. diśo vidravate camūḥ MBH. 6,147. R. 3,55,29. tālajaṅgho vidudruve R. 6,84,26. auseinandergehen, bersten: āpaścukṣubhire caiva cakampe ca vasuṃdharā . vyadravangirayaḥ MBH. 13,7472. partic.: tatastā vidrutā nāryaḥ SUND. 4,20. DRAUP. 8,40. vidrutaṃ sainyam DRAUP. 8,35. SĀV. 7,4. arājake hi loke 'sminsarvato vidrute bhayāt M. 7,3. nale vidrute (v. l. pradrute) MBH. 3,2900. R. 3,50,7. RAGH. 11,44. prāksarge kālavidrute auseinandergelaufen so v. a. zerstört BHĀG. P. 4,30,49. mānasa, citta hierhin und dahin gehend, zerstreut oder sich auflösend, zerfliessend (vgl. u. simpl. und drutatva) R. 2,57,24. PAÑCAT. 203,3. vidruta Bez. einer Art zu fechten, bei der man eine Flucht simulirt (?), HARIV. 10148. vidrutā vyadhā heisst das wegen unruhiger Haltung des Kranken missrathene Schlagen der Ader SUŚR. 1,362,5. — 2〉 auseinanderlaufen, schmelzen: vidruta geschmolzen, flüssig AK. 3,2,49. H. 1487. — caus. auseinanderlaufen machen, in die Flucht jagen MBH. 4,1152. MBH. 5,5986. R. 6,19,4. RĀJA-TAR. 5,453. BHĀG. P. 6,8,23. (gauḥ) tatsainyaṃ vyadrāvayata sarvaśaḥ MBH. 1,6680. taṃ nāgarājaṃ sahasā praṇunnaṃ vidrāvyamāṇaṃ vinivartya MBH. 9,1081. vidrāvita R. 3,53,28. R. 6,94,13. BHĀG. P. 4,5,1. BHĀG. P. 4,5,7. BHĀG. P. 4,8,23. — Vgl. vidrava u. s. w. — abhivi 1〉 zulaufen auf, losrennen auf: hayairapi hayārohāḥ — anyo'nyamabhividrutāḥ MBH. 6,1776. — 2〉 auseinanderlaufen, fliehen: sainyaṃ dṛṣṭvābhividrutam MBH. 6,4614. — pravi auseinanderlaufen, fliehen: rathāḥ sarve kasmāccaite pravidrutāḥ MBH. 7,4865. — sam zusammenlaufen ṚV. 6,75,11 (s. u. vi). — Vgl. saṃdrāva.

Original text · German · Word type unspecified

3. dru , druṇoti Jmd Etwas versetzen (hiṃsāyām) DHĀTUP. 27,33. taṃ dudrāvādriṇā kapiḥ BHAṬṬ. 14,81, v. l. sa bhasmasāccakārārīndudrāva ca kṛtāntavat BHAṬṬ. 14,85. v. l. Reue empfinden (anutāpa) KAVIKALPADRUMA_im_ŚKDR. — Vgl. drū, dhru.

Original text · German · Word type unspecified

1. dru 1〉 partic.: laghugurudrutaplutalakṣaṇāni Verz. d. Oxf. H. 87,a,14. — 3〉 payodrutā nass von BHĀG. P. 10,27,25. — anu 1〉a〉 KATHĀS. 123,288. — 2〉 ŚĀṄKH. GṚHY. 1,16,7_in_Ind. St. 5,337. AIT. BR. 5,25. — abhi 2〉 Z. 5 MBH. 12,276 (genauer MBH. 12,281) liest die ed. Bomb. richtig abhidrutam; vgl. Spr. 936. — abhyud vgl. abhyuddravaṇa. — upa auch so v. a. die upadravabhakti anwenden (beim Gesang der Sāman) AIT. UP. beim Schol. zu PAÑCAV. BR. 5,2,7. upadrutā tena dāsītvena heimgesucht KATHĀS. 52,60. Zum Saṃdhi vgl. Ind. St. 8,120. Ind. St. 8,124. — saṃpra R. 7,28,21. — vi 1〉 Z. 12. fgg. HARIV. 10148 (HARIV. 11048) liest die neuere Ausg. vipluta st. vidruta. — caus. verjagen, verscheuchen KATHĀS. 62,191. KATHĀS. 72,57. KATHĀS. 73,132. kalividrāvitasya — dharmasya KATHĀS. 104,81.

Böhtlingk 1879 adjective · verbal root · substantive feminine · substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified

Original text · German · adjective · substantive feminine

2. dru — 1〉 Adj. am Ende eines Comp. laufend, Läufer. — 2〉 *f. Lauf, Gang.

Original text · German · verbal root

1. √dru , drávati (metrisch auch Med.) — 1〉 laufen, eilen, davonlaufen. druta — a〉 eilend, rasch, geschwind, rasch gesprochen. drutam Adv. eiligst, schnell, ohne Zögern, sogleich. drutataram Adv. rascher, recht rasch, so schnell als möglich. — b〉 davongelaufen, — laufend, geflohen. — 2〉 losrennen —, einen raschen Angriff machen auf (Acc.). — 3〉 in Fluss gerathen schmelzen (auch bildlich) Chr. 176,4. Spr. 770. druta geschmolzen (auch bildlich), flüssig. aśru˚, payo˚ so v. a. nass von. — Caus. drāváyati (episch auch Med.) — 1〉 zum Laufen bringen, fliessen lassen, davonlaufenmachen, vertreiben, verscheuchen, in die Flucht jagen. — 2〉 in Fluss bringen, schmelzen. — dravay s. bes. — *Desid. vom Caus. dudrāvayiṣati und didrāvayiṣati. — Mit accha herbeilaufen ṚV. 3,14,3. — Mit ati vorübereilen bei, hinfahren über (Acc.). átidruta durchgelaufen (per anum). atidudrāva ŚAT. BR. 1,8,1,5 fehlerhaft für adhi˚, atidruta MBH. 12,276 fehlerhaft für abhidruta. — Mit adhi — 1〉 besteigen (einen Berg) Chr. 28,6. — 2〉 bespringen, belegen. — Mit anu — 1〉 hinter Jmd (Acc.) herlaufen, verfolgen, begleiten. anudruta mit pass. und act. Bed. — 2〉 durchlaufen, so v. a. rasch aufsagen Chr. 21,6. — 3〉 anudruta begleitet von, so v. a. verstärkt durch R. 2,65,26. — Mit samanu hinter Jmd oder Etwas herlaufen, mit Acc. — Mit apa weglaufen. — Mit abhi — 1〉 herbeilaufen, -eilen, zueilen auf, hineilen zu, losgehen auf (in feindlicher Absicht); mit Acc. — 2〉 überlaufen, kommen über, heimsuchen. ˚druta heimgesucht von (Instr.) MBH. 12,9,37. — Mit samabhi [Page3-129-c] — 1〉 zusammenlaufen nach, herbeilaufen, hinzueilen, zueilen auf, hineilen zu, losgehen auf (in feindlicher Absicht); mit Acc. ˚druta mit pass. und act. Bed. ˚drutam Adv. eiligst. — 2〉 samabhidruta belagert —, belästigt durch, heimgesucht von (Instr.) CARAKA. 6,4. — Mit vyava weglaufen. — Mit samava zusammen weglaufen. — Mit ā herbeilaufen, -eilen, hineilen zu (Acc.). — Mit anvā hinter Jmd herlaufen, verfolgen; mit Acc. — Mit abhyā zulaufen —, losgehen auf (Acc.). — Mit udā hinauf —, hinauslaufen. — Mit paryā hinundher laufen. — Mit prā — 1〉 davonlaufen fliehen. — 2〉 einer Gefahr glücklich entrinnen und gelangen zu (Acc.). — Mit saṃprā zusammen davonlaufen. — Mit pratyā losrennen auf (Acc.). — Mit samā zusammen herbeilaufen, herbeieilen, losfahren auf (Acc.). — Mit ud — 1〉 hinauf-, hinauslaufen. úddruta davoneilend. — 2〉 schnell hersagen ŚĀṄKH. GṚHY. 4,16. — Mit anūd hinter Jmd (Acc.) herlaufen. — Mit abhyud hinauflaufen zu (Acc.). — Mit upa — 1〉 herzu-, hinzueilen, hineilen zu, losfahren —, losgehen auf, anfallen, angreifen. upadruta verfolgt —, angegriffen —, bedrängt —, heimgesucht von, befallen mit (instr. oder im Comp. vorangehend). Ohne Ergänzung von Uebeln heimgesucht; in der Astr. verfinstert und daher Unheil verkündend. — 2〉 den Upadrava 5〉 anwenden (beim Gesang eines Sāman) AIT. ĀR. 223,14. — Mit opa (ā́ úpa) herbeieilen ṚV. 6,48,16. — Mit pratyupa loseilen —, losstürzen auf (Acc.). — Mit samupa — 1〉 hinzueilen, hineilen zu, losstürzen auf; mit Acc. — 2〉 samupadruta angegriffen —, heimgesucht von (Instr.). — Mit nis hinaus-, weglaufen. — Mit pari umlaufen. — Mit nis hinaus-, weglaufen. — Mit pari umlaufen. — Mit vipari rings umlaufen. — Mit pra — 1〉 vorwärts laufen, eilen, forteilen, -gehen, -laufen, fliehen. prádruta weggegangen, fortgelaufen, geflohen. — 2〉 hineilen zu, losstürzen auf (Acc.). — 3〉 glücklich einer Gefahr entrinnen und gelangen zu (Acc.). v. l. prā. — Caus. zum Laufen bringen, in die Flucht schlagen. — Mit abhipra losstürzen auf, angreifen. — Mit ā́, prá herbeilaufen. — Mit vipra auseinander laufen, — gehen, davonlaufen, entfliehen. ˚druta davongelaufen, entflohen. — Mit saṃpra fortlaufen, -eilen, fliehen. ˚druta geflohen. — Mit prati hinlaufen zu (Acc.) BHAṬṬ. — Mit vi — 1〉 auseinander-, davonlaufen, fliehen. vidruta auseinander-, davongelaufen, geflohen. n. impers. Chr. 290,11. — 2〉 auseinander gehen, bersten. vidruta auseinandergegangen, so v. a. zerstört. — 3〉 schmelzen. *vidruta geschmolzen, flüssig. — 4〉 vidruta — a〉 fahrig, [Page3-130-a] zerstreut. — b〉 f. ā (sc. sirā) das wegen unruhiger Haltung des Kranken missrathene Schlagen der Ader SUŚR. 1,361,13. 362,5. — Caus. auseinander laufen machen, in die Flucht schlagen, verjagen, verscheuchen. — Mit abhivi, ˚druta — 1〉 entgegengerannt. anyo'nyamabhividrutāḥ gegen einander gerannt. — 2〉 auseinander gelaufen, geflohen. — Mit pravi, ˚druta auseinander gelaufen, geflohen. — Mit sam zusammenlaufen.

Original text · German · verbal root

3. √dru , druṇoti — 1〉 Jmd (Acc.) Etwas versetzen BHAṬṬ. — 2〉 *anutāpe.

Original text · German · verbal root

1. √dru mit nyā hinlaufen MAITR. S. 4,6,4 (83,16). [Nachtrag, Band 7]

Original text · German · verbal root

1. √dru , Caus. dravayati vertreiben CAṆḌĪŚ. 70. [Nachtrag, Band 7]

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

4. drú — 1〉 m. n. Holz, ein Geräthe aus Holz, z. B. Schale, Ruder; ein hölzerner Griff ṚV. 5,86,3. — 2〉 *m. — a〉 Baum. — b〉 Ast.

Original text · German · Word type unspecified

4. dru 2〉 Baum oder Ast HEM. PAR. 2,408. [Nachtrag, Band 5]

Original text · German · Word type unspecified

4. drú III. 5. [Nachtrag, Band 7]

Whitney Roots 1885 verbal root

Original text · English · verbal root

dru — run

Apte 1890 verbal root · substantive masculine · substantive neuter

Original text · English · verbal root

dru I. 1 P. (dravati, druta; desid. drudrūṣati) 1 To run, flow, run away, retreat, fly (often with acc.); yathā nadīnāṃ bahavoṃbu'vegāḥ samudramevābhimukhaṃ dravaṃti Bg. 11. 28; rakṣāṃsi bhītāni diśāṃ dravaṃti Bg. 11. 36; drutaṃ dravata kauravāḥ Mb. 2 To rush, attack, assault quickly; Bk. 9. 95. ([Page 0585-b]) 3 To become fluid, dissolve, melt, ooze (fig. also); dravati ca himaraśmāvudrate caṃdrakāṃtaḥ Māl. 1. 24; Māl. 8. 12; U. 6. 12; Pt. 4. 33; dravati hṛdayametat Ve. 5. 21; Śi. 9. 9; Bk. 2. 12. 4 To go, move. — Caus. (drāvayati-te) 1 To cause to run away, put to flight. 2 To melt, fuse. II. 5 P. (druṇoti) 1 To hurt, injure; taṃ dudrāvādriṇā kapiḥ Bk. 14. 81, Bk. 14. 85. 2 To go. 3 To repent.

Original text · English · substantive masculine · substantive neuter

dru m. n. [dravatyūrdhvaṃ dru-bā˚-ḍu] 1 Wood. 2 Any instrument made of wood. — m. 1 A tree; Ms. 7. 131. 2 A branch. — f. Motion. Comp. — kilimaṃ the Devadāru tree. — ghaṇaḥ 1 a mallet, wooden mace. 2 an iron weapon made like a carpenter's hammer. 3 an axe, a hatchet. 4 an epithet of Brahmā. — ghnī a hatchet. — nakhaḥ a thorn. — nasa (ṇasa) a. largenosed. — na (ṇa) haḥ a scabbard; see druṇa-ha also. — padaṃ Ved. a pillar (in general). — padī a splay-footed female. — sallakaḥ a kind of tree (piyāla).

Cappeller 1887 substantive masculine · substantive neuter · verb

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

2. drú m. n. Baum o. Ast, Holz, Holzgerät.

Original text · German · verb

1. dru drávati (˚te) laufen, eilen, losgehen auf (Acc.); zerfließen, schmelzen (auch übertr.). p.p. drutá s. bes. — Caus. drāváyati (˚te) laufen machen, verscheuchen, zum Fließen bringen, schmelzen (auch übertr.). ati vorbeieilen an (Acc.). adhi laufen auf o. nach (Acc.) besteigen. anu jemd. (Acc.) nachlaufen, verfolgen, begleiten; etw. durchlaufen, rasch hersagen. abhi laufen, eilen zu, losgehen auf (Acc.). ā herbeilaufen, eilen zu (Acc.). samā (zusammen) laufen, losfahren auf (Acc.). upa u. samupa herbeieilen, losstürzen auf (Acc.). pra vorwärts eilen, hinlaufen zu, losstüzen auf (Acc.). vi auseinander laufen, fliehen, bersten, schmelzen. p.p. vidruta auseinander [Page187-2] gelaufen, geflohen; zerfahren, zerstreut (übertr.). Caus. verscheuchen, verjagen. sam zusammenlaufen.

Burnouf 1866 verbal root · substantive feminine · substantive masculine

Original text · French · verbal root

*dru dru. dravāmi 1; p. dudrāva; f2. droṣyāmi; pqp. adudruvam; pp. druta. Courir, aller vite; fuir, s'enfuir. Couler: nadyas samudram dravanti les fleuves coulent vers la mer. Se fondre, se liquéfier. Cf. dram.

Original text · French · verbal root

*dru dru. druṇomi 5 et druṇāmi 9. Blesser. Eprouver de la peine; se repentir. Cf. drū.

Original text · French · substantive feminine

dru dru f. mouvement rapide; fuite.

Original text · French · substantive masculine

dru dru m. arbre, cf. dāru; gr. δρῦς; goth. triu. drukilima n. le pin devadāru.

Occurrences in source texts (2)

GoS 1 occurrence
GoS 81–88: Moon, Fluid and Union 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 1 occurrence
VBT 110–120: Everyday as Gate 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.