mūrti मूर्ति – manifestation; form
substantive feminine · substantive masculine · Word type unspecified
Dictionary sources
AYI dictionary substantive feminine
manifestation; form
Cappeller 1891 substantive feminine
Original text · English · substantive feminine
mū́rti ·f. (firm) body, embodiment, form, shape, image, person, adj. --° formed of; pl. the solid parts of the body.
Monier-Williams 1872 substantive feminine
Original text · English · substantive feminine
Mūrti, is, f. (often written mūrtti), any solid body, any tangible or material form, (in philosophy) anything which has definite shape and limits (as earth, air, fire, water, and mind, but not ākāśa, ether), a material element (especially as a component part of the human body), body, form, visible shape, matter, substance; embodiment, manifestation, in- carnation, personification, (mūrtir dharmasya śāś- vatī, an eternal personification of justice; cf. tapo- m˚); an image, statue, figure, form; beauty; N. of the first astrological house; N. of a daughter of Dakṣa and wife of Dharma; (is), m., N. of one of the sages under the tenth Manu; [cf. perhaps Gr. βρέτας, μορφή.]
Petersburger 1855 substantive feminine · substantive masculine · Word type unspecified
Original text · German · substantive feminine · substantive masculine
mū́rti (von mūrch) P. 6,4,21. 1〉 f. a〉 ein fester Körper, feste —, materielle Gestalt, Körper, Form, Erscheinungsform; = kāṭhinya AK. 3,4,14,69. H. an. 2,187. MED. t. 45. = kāya, tanu AK. 2,6,2,22. AK. 3,4,14,69. H. 563. H. an. MED. HALĀY. 2,355. Gegens. drava Flüssigkeit P. 6,1,24. SUŚR. 1,313,7 (Berl. Hdschr. mūrta). ghano mūrtiguṇe AK. 3,4,18,113. TBR. 3,12,9,2. PRAŚNOP. 1,5. AIT. UP. 3,2. NIR. 14,5. vyaktirguṇaviśeṣāśrayo mūrtiḥ GOT. 2,2,69. nahi me tapyamānasya kṣayaṃ yāsyanti mūrtayaḥ (= śarīrāvayavāḥ Schol.) die festen Bestandtheile des Körpers R. 1,64,20. M. 12,120. asaṃkhyā mūrtayastasya niṣpatanti śarīrataḥ M. 15. sākṣādiva sthitaṃ mūrtyā manmathaṃ rūpasaṃpadā MBH. 3,2131. teṣāṃ tu saptānāṃ puruṣāṇāṃ mahaujasām . sūkṣmābhyo mūrtimātrābhyaḥ saṃbhavatyavyayādvyayam .. M. 1,19. M. 1,55. fg. manovāṅmūrtibhiḥ M. 11,231. M. 11,241. M. 12,124. MBH. 3,11274. RAGH. 3,27. valmīkāgranimagna˚ adj. ŚĀK. 170. pūta˚ adj. Spr. 4050. RĀJA-TAR. 5,364. namra˚ adj. mit gebeugtem Körper PAÑCAR. 3,9,19. VARĀH. BṚH. S. 54,66. VARĀH. BṚH. S. 64,1. VARĀH. BṚH. S. 105,9. BṚH. 27,6. divyaśarīrāste na ca vigrahamūrtayaḥ keinen materiellen Leib besitzend MBH. 3,15461. śvayathuḥ kapharaktamūrtiḥ gebildet aus SUŚR. 1,305,19. bhṛmergandhaṃ tathā ghrāṇaṃ gauravaṃ mūrtimeva ca . ātmā gṛhṇātyajaḥ YĀJÑ. 3,78. roṣa˚ so v. a. der personificirte Zorn HARIV. 15471. mūrtiṃ strīrūpām eine weibliche Gestalt PAÑCAR. 1,14,55. bālā jagattritayamohanadivyamūrtiḥ DHŪRTAS. in LA. 91,16. vahneryathā yonigatasya mūrtirna dṛśyate ŚVETĀŚV. UP. 1,13. alpa˚ (dīpa) VARĀH. BṚH. S. 84,1. VARĀH. BṚH. S. 84,2. uḍupo 'hni dṛśyamūrtiḥ BṚH. 13,8. yajūdaraḥ sāmaśirā asāvṛṅmūrtiḥ (vrahmā) KAUṢ. UP. 1,7. SŪRYAS. 12,17. sroto˚ MEGH. 46. indumūrtirdvītīyeva (statt des einfachen indu, weil von einem Weibe die Rede ist) KATHĀS. 37,182. cāndrī KATHĀS. 59,6. aindavī KATHĀS. 28,102. mūrtyantaraparigraha = bhūmikā TRIK. 3,3,36. prasanna˚ so v. a. Aussehen VARĀH. BṚH. S. 58,44. fg. taruṇa˚ BṚH. 2,9. candanatarormahanīyamūrteḥ Spr. 3510. utpattireva viprasya mūrtirdharmasya śāśvatī Erscheinungsform, Manifestation M. 1,98. ācāryo brahmaṇo mūrtiḥ pitā mūrtiḥ prajāpateḥ . mātā pṛthivyā mūrtistu bhrātā svo mūrtirātmanaḥ .. M. 2,225. Spr. 3685. dāridryasya parā mūrtistṛṣṇā na draviṇālpatā Spr. 1143. samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe SŪRYAS. 1,1. vāsudevaḥ paraṃ vrahma tanmūrtiḥ puruṣaḥ paraḥ SŪRYAS. 12,12. atha sṛṣṭyāṃ manaścakre brahmāhaṃkāramūrtibhṛt SŪRYAS. 22. Spr. 1152. adṛśyarūpāḥ kālasya mūrtayo bhagaṇāśritāḥ SŪRYAS. 2,1. caturmūrti adj. Beiw. Brahmanʼs MBH. 3,13560. Skandaʼs MBH. 9,2486. Viṣṇuʼs RAGH. 10,74. BHĀG. P. 5,17,16. mūrti Gestalt so v. a. schöne Gestalt: mūrterlāghavamevaitat — nirdhanatvaṃ śarīriṇām Spr. 2229. — b〉 Bild H. an. kātyāyanīmūrtisanāthaṃ devatāgṛham VID. 90. acyutamūrtisevana DHŪRTAS. in LA. 76,5. dadarśa — mūrtiṃ madhudviṣaḥ kumbhe LA. (II) 92,5. — c〉 Bez. des 1ten astrologischen Hauses, = tanu, aṅga VARĀH. BṚH. S. 103,1. BṚH. 11,8. BṚH. 11,17. — d〉 N. pr. einer Tochter Dakṣaʼs und Gattin Dharmaʼs BHĀG. P. 4,1,49. mūrtiḥ sarvaguṇotpattirnaranārāyaṇāvṛṣī (asūta) BHĀG. P. 52. — 2〉 m. N. pr. eines Weisen unter dem 10ten Manu BHĀG. P. 8,13,22. — Vgl. aṣṭa˚, āpo˚, tapaso˚, tapo˚, tejo˚, tri˚, pracaṇḍa˚, prati˚, bahu˚, mantra˚ (als Beiw. Śivaʼs auch MBH. 1,1154. Viṣṇuʼs BHĀG. P. 4,8,58), mahā˚, haradagdha˚.
Original text · German · Word type unspecified
mūrti 1〉a〉 eka˚ so v. a. eine Person Spr. (II) 4205. pūrva˚ (Conj. für pūrṇa˚) die erste Erscheinungsform Spr. (II) 4479.
Böhtlingk 1879 substantive feminine · substantive masculine
Original text · German · substantive feminine · substantive masculine
mū́rti — 1〉 f. — a〉 ein fester Körper, eine feste —, materielle Gestalt, Körper, Pl. feste Bestandtheile. Am Ende eines adj. Comp. gebildet aus. — b〉 Erscheinungsform, Manifestation TBR. 3,12,9,1. Insbes. Śivaʼs HEMĀDRI 1,410,16. 411,1. 3. — c〉 Person Chr. 97,12. — d〉 Bild. — e〉 Aussehen. — f〉 das erste astrol. Haus. — g〉 N. pr. einer Tochter Dakṣaʼs und Gattin Dharmaʼs. — 2〉 m. N. pr. — a〉 eines Ṛṣi unter dem 10ten Manu. — b〉 eines Sohnes des Vasiṣṭha VP. 23,5. — mūrterlāghavam PAÑCAT. II,107 fehlerhaft für mūrta lāghavamḥ vgl. Spr. 4925.
Apte 1890 substantive feminine
Original text · English · substantive feminine
mūrtiḥ f. [murcch-ktin] 1 Anything which has definite shape and limits, material element, matter, substance. 2 A form, visible shape, body, figure; Mu. 2. 2; R. 3. 27; R. 14. 54. 3 An embodiment, incarnation, personification, manifestation; karuṇasya mūrtiḥ U. 3. 4; Pt. 2. 159. 4 An image, idol, a statue. 5 Beauty. 6 Solidity, hardness. Comp. — dhara, -saṃcara a. embodied, incarnate; dharmo bā mūrtisaṃcaraḥ Mv. 1. 10; U. 6. 10. — paḥ a worshipper of an image, one who is in charge of an idol.
Cappeller 1887 substantive feminine
Original text · German · substantive feminine
mūrti f. Körper, Gestalt, Person, Bild; adj. —˚ gebildet aus.
Burnouf 1866 substantive feminine
Original text · French · substantive feminine
mūrti mūrti f. (? mṛ; sfx. ti) corps, forme corporelle. Matière, état d'un corps solide. mūrtimat a. qui a un corps; corporel. — S. n. le corps.
Occurrences in source texts (3)
PJH 1 occurrence
SiSa 1 occurrence
SVU 1 occurrence
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.