vāñch वाञ्छ् – cl. 1. P. (sometimes also A.) vāñchati (-te), vavāñcha, avāñchīt, vāñchitum, to desire, wish
verbal root · Word type unspecified · verb
Dictionary sources
Cappeller 1891 verb
Original text · English · verb
vāñch vā́ñchati ·v pp. vāñchita (q.v.) desire, wish. -- abhi, samabhi, sam & abhisam = S.
Monier-Williams 1872 Word type unspecified
Original text · English · Word type unspecified
vāñch vāñch [cf. rt. vāṅkṣ], cl. 1. P. (sometimes also A.) vāñchati (-te), vavāñcha, avāñchīt, vāñchitum, to desire, wish; to wish for, ask for, seek after, pursue: Pass. vāñch- yate, Aor. avāñchi, to be wished, &c.: Caus. vāñ- chayati, -te, Aor. avavāñchat, to cause to wish, &c.; [cf. Old Germ. wunsc, ‘wish;’ wunskian, ‘to wish;’ Angl. Sax. wiscan: Eng. wish.]
Petersburger 1855 Word type unspecified
Original text · German · Word type unspecified
√vāñch (wohl auf 1. van zurückgehend), vā́ñchati NAIGH. 2,6 (kāntikarman). DHĀTUP. 7,28 (icchāyām). zu belegen nur praes., potent., imperat., partic. praes. act. und pass., imperf. act. und pass. und partic. praet. pass. vāñchita. 1〉 begehren, wünschen, lieben, mögen; mit acc.: viśàstvā̱ sarvā̀ vāñchantu ṚV. 10,173,1. AV. 4,8,4. vāñchà me ta̱nvaṃ1̱̀ pādaù AV. 6,9,1. vatsa vai paśavo vāñchanti ŚĀṄKH. BR. 25,15. chidrāṇyasya MBH. 2,508. sarveśvaratvam MBH. 3,1925. MBH. 3,2227. fg. dyūtam MBH. 3,3037. MBH. 3,16772. SUŚR. 1,343,19. SUŚR. 2,461,18. ŚĀK. 171, v. l. Spr. 802. Spr. 1012, v. l. Spr. 1675. Spr. 2322. Spr. 2618. Spr. 2779. ata eva hi vāñchanti mantriṇaḥ sāpadaṃ nṛpam Spr. 3145. Spr. 3335. Spr. 3843. Spr. 3926. na dhanaṃ vāñchanti tvattaḥ KATHĀS. 12,85. KATHĀS. 13,114. KATHĀS. 18,264. KATHĀS. 20,97. KATHĀS. 25,283. KATHĀS. 32,29. KATHĀS. 32,192. KATHĀS. 33,11. KATHĀS. 33,41. KATHĀS. 37,174. KATHĀS. 39,230. KATHĀS. 40,48. KATHĀS. 49,229. KATHĀS. 57,128. SĀH. D. 57,7. RĀJA-TAR. 5,288. PRAB. 110,14. BHĀG. P. 4,24,55. BHĀG. P. 5,4,17. BHĀG. P. 9,13,9. MĀRK. P. 15,2. MĀRK. P. 96,16. VET. in LA. (III) 19,10. mit infin. Spr. 1072 (Conj.). Spr. 2920. VARĀH. BṚH. S. 75,10. med. MBH. 3,11086 (S. 572). KĀM. NĪTIS. 11,20. Spr. 2387. BHĀG. P. 4,18,10. MĀRK. P. 29,38. MĀRK. P. 66,34. vāñchyamānā KATHĀS. 33,11. vāñchita begehrt, gewünscht, erwünscht (VOP. 26,131); n. Wunsch: arthāḥ HARIV. 16238. R. GORR. 2,78,22. ṚT. 2,29 (vāñcita gedr.). Spr. 2487. Spr. 2847. VARĀH. BṚH. S. 68,92. VARĀH. BṚH. S. 87,2. VARĀH. BṚH. S. 89,12. KATHĀS. 13,90. KATHĀS. 18,163. KATHĀS. 33,102. KATHĀS. 105,25. HALĀY. 2,380. PRAB. 48,17. WEBER, KṚṢṆAJ. 297. BHĀG. P. 1,9,29. BHĀG. P. 4,14,22. BHĀG. P. 8,20,10. MĀRK. P. 74,28. vāñchitābhīṣṭalābha MĀRK. P. 96,18. HIT. ed. JOHNS. 2833. mama pūraya vāñchitam KATHĀS. 22,32. sa tasya vāñchitaṃ kuryāt Spr. 2496. WEBER, KṚṢṆAJ. 291. BHĀG. P. 4,3,14. yadi me vāñchitaṃ prayacchasi PAÑCAT. 251,22. prārthayasva hṛdayavāñchitam PAÑCAT. 255,22. vāñchitasiddhi VIKR. 28. KATHĀS. 19,4. ˚sāṃsiddhi KATHĀS. 30,56. anumata˚ KATHĀS. 35,149. saṃprāptākhilavāñchitā MĀRK. P. 105,10. amogha˚ BHĀG. P. 3,4,29. — 2〉 statuiren, behaupten, annehmen (vgl. iṣ, vaś und velle): horetyahorātravikalpameke vāñchanti pūrvāparavarṇalopāt VARĀH. BṚH. 1,3. VARĀH. BṚH. 1,12. — abhi begehren, verlangen nach: lokāñśāśvatān MBH. 1,3675. MBH. 2,2406. R. GORR. 1,22,16. R. GORR. 3,59,13. Spr. 306 (II). 380 (II). 1174. Spr. 1540. Spr. 2322, v. l. Spr. 2618, v. l. VARĀH. BṚH. 27 (25), 4. KATHĀS. 22,41. KATHĀS. 25,297. KATHĀS. 30,14. KATHĀS. 33,188. KATHĀS. 38,70. KATHĀS. 42,19. KATHĀS. 90,44. PRAB. 52,3. MĀRK. P. 40,2. MĀRK. P. 61,73. MĀRK. P. 113,6. PAÑCAT. ed. orn. 60,25. abhyavāñchyata KATHĀS. 108,153. abhivāñchita begehrt, erwünscht; n. Wunsch R. GORR. 1,53,22. KATHĀS. 31,76. KATHĀS. 71,10. BHĀG. P. 2,9,20. MĀRK. P. 20,26. MĀRK. P. 29,3. MĀRK. P. 96,6. MĀRK. P. 96,7. PAÑCAR. 1,1,34. PAÑCAR. 1,2,3. mit infin. MĀRK. P. 96,7. mamābhivāñchitaṃ hyetat KATHĀS. 71,117. ˚saṃsiddhi KATHĀS. 16,2. ˚saṃprāpti KATHĀS. 25,72. abhivāñchitāpti VARĀH. BṚH. S. 72,6. Vgl. abhivāñchā. — caus. abhivāñchayāmi = abhivāñchāmi MBH. 12,2907. — samabhi begehren —, verlangen nach VARĀH. BṚH. 27 (25), 7. — sam dass.: samavāñchannathāśiṣaḥ BHAṬṬ. 17,53. — abhisam dass.: abhi hainaṃ sarvāṇi bhūtāni saṃvāñchanti KENOP. 31.
Böhtlingk 1879 verbal root
Original text · German · verbal root
√vāñch , vā́ñchati — 1〉 begehren, wünschen, lieben, mögen; mit Acc. oder Infin. vāñchita begehrt, gewünscht, erwünscht. — 2〉 statuiren, behaupten, annehmen. — Mit abhi begehren, verlangen nach (Acc.), wünschen zu (Infin.) ŚIŚ. 14,7. abhivāñchita begehrt, erwünscht. — Caus. abhivāñchayati begehren, verlangen nach. — Mit samabhi, ā (KĀD. 2,49,14 = Chr. 58,17; KĀD. ed. Bomb. 283,5 Simplex), sam und abhisam dass.
Whitney Roots 1885 verbal root
Original text · English · verbal root
vāñch — desire
Cappeller 1887 verb
Original text · German · verb
vāñch, vā́ñchati begehren, wünschen. p. p. vAn~chita begehrt, erwünscht; n. Wunsch. abhi = Simpl.
Burnouf 1866 verbal root
Original text · French · verbal root
*vāñch vāñch. vāñchāmi, vāñche 1. Désirer; angl. wish. Cf. kāṅkṣ.
Occurrences in source texts (1)
SiSa 1 occurrence
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.