lamb लम्ब् – hängen; sich stützen
Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
hängen; sich stützen
Cappeller 1891 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
lamb lambate (lamba°ti) ·v pp. lambita (q.v.) hang down, sink; hang upon, cling to (loc., w. raśmiṣu let free); stay behind, tarry, lag, linger. C. laṃmbayati hang up, suspend; w. karam put the hand to (dat.). -- ava hang down, descend, sink, sit down; hang, lean, rest, depend or rely upon, belong to (acc., r. loc. or instr.); take hold of, seize, uphold, maintain; take to, affect, pursue (acc.); linger, tarry. C. hang or let down, suspend on (loc.); seize, take hold of, support, uphold; load upon, impose. ā hang down; hang or lean, depend or rest upon, hold or stick to (acc., r. loc.); seize, take; support, maintain; take to, affect, pursue assume, show, exhibit. vyā hang down (from all sides), descend. samā cling to, lean or rely upon (acc.); take hold of, seize, assume; apply or devote one's self to (acc.). C. suspend on (loc.). ud C. hang, suspend. pari lag, loiter. pra hang down. prati C. hang, tie up. vi hang (on both sides) on (acc. or loc.); sink, descend; lag, loiter. C. suspend on (loc.); detain, delay, lag or loiter. pravi C. hang, suspend. -- Cf. avalambita, ālambita, ullambita (add.), pralambita (add.), vilambita, vilambya, samullambita.
Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
lamb lamb (a later form of rt. ramb), cl. 1. A. lambate (sometimes also P. lam- bati), lalambe, lambiṣyate, alambiṣṭa, lam- bitum, to hang down, depend, dangle, hang from, hang on or upon, depend on or from; to sink, sink down, go down, decline, fall, set (as the sun); to be fastened to, be attached to, hold on to, rest on; to fall behind, stay behind, lag behind, be retarded; to delay, tarry; to sound (fr. rt. ramb; cf. rt. lambh): Caus. lambayati, &c., to cause to hang down or depend, let down; to hang up, suspend; to cause to be fastened or attached, join; to stretch out, extend; to depress, (perhaps) discourage; [cf. Lat. labi; Lith. rambus; Angl. Sax. limpian, ge-limp; Eng. limp.]
Petersburger 1855 Worttyp nicht bestimmt · Verb
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. √lamb , lámbate (śabde) DHĀTUP. 10,15. — Vgl. 2. ramb und lambh.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. √lamb mit vyava s. vyavalambin. — vi, avilambita n. Bez. einer best. fehlerhaften Aussprache der Vocale PAT. a. a. O. 1,20,a. — pravi, ˚lambita n. langes Zögern Z. d. d. m. G. 27,73.
Originaltext · Deutsch · Verb
1. √lamb (= älterem 1. ramb), lámbate (visraṃsane) DHĀTUP. 10,15. NIR. 6,26. lalambe, lambiṣyate, lambitum, lambita; aus metrischen Rücksichten auch act. 1〉 herabhängen, hängen an: pratṛṇaṃ vaiva tiṣṭhellambeta vā ŚAT. BR. 11,1,6,32. yuvānaṃ nihataṃ (so die ed. Bomb.) vīraṃ lambamānam MBH. 6,1879. MBH. 8,55. MBH. 11,136. R. 6,84,24. fg. R. 7,34,17. KATHĀS. 40,102. PAÑCAT. V, 36. avākchirāstu yo lambet MBH. 13,354. Spr. 4953. ṛṣayo hyatra (śākhāyāṃ) lambante MBH. 1,1386. MBH. 1,1385 (act.). MBH. 1,12,6597. R. 3,39,30. prapāte tvaṃ lambamānaḥ MBH. 2,2187. vṛkṣāśca lambanti (na mlānti MBH. 3,15683) tathaiva bhagnāḥ DRAUP. 6,18. śamīvṛkṣasya lambamānaśikhāyām PAÑCAT. 94,1. droṇapramāṇāni lambamānāni — madhūni madhukaribhiḥ saṃbhṛtāni nage nage R. 2,56,8 (R. 2,56,11 GORR.). R. GORR. 5,74,7. abhinnaṃ lambate tu yat (netram) SUŚR. 2,21,2. śvayathurmuṣkavallambate gale SUŚR. 1,289,7. PAÑCAT. 136,1. HIT. 49,14. lambantaṃ vṛṣaṇam BHĀG. P. 9,19,10. lambatā kaṇṭhacarmaṇā HARIV. 4103. lambamānāṅghri RĀJA-TAR. 1,80. vānarasya lambamānaṃ lāṅgūlam PAÑCAT. 259,7. lambamānā kaṇṭhabhūṣā H. 657. sa lambamānaḥ kṛṣṇasya bhujāgre saghano giriḥ HARIV. 3944. R. GORR. 1,60,3. KATHĀS. 40,90. KATHĀS. 65,207. KATHĀS. 75,51. KATHĀS. 75,55. RĀJA-TAR. 7,1247. lambita herabhängend, hängend: bālaśayana PAÑCAR. 3,14,12. lambitoṣṭha MBH. 13,1201. lambitāsyā R. 5,25,34. Verz. d. Oxf. H. 202,b,8. Verz. d. Oxf. H. 202,b,15. baḍiśo 'yaṃ tvayā grastaḥ kālasūtreṇa lambitaḥ hängend an MBH. 3,11495. kaṇṭha˚ (yajñasūtra) AK. 2,7,49. H. 845. — 2〉 herabsinken, sich senken: tena lambāmahe garte MBH. 1,1038. MBH. 1,1034. MBH. 1,1833. MBH. 3,8353. gartametamanuprāptā lambāmaḥ MBH. 3,8555. lambamānamivāmbudam HARIV. 3581. MEGH. 42. kimalambata (tamaḥ) ŚIŚ. 9,20. lambate ca divākaraḥ MBH. 7,5872. R. GORR. 1,67,27 (SCHL. 1,65,34 SCHL.). lambamāne divākare R. GORR. 1,34,28 (SCHL. 1,33,20 SCHL.). R. GORR. 2,54,8. R. GORR. 3,15,5. śiro me lambate MBH. 6,5723. śirasā lambatā MBH. 6,5722. lambita gesenkt, hinabgeglitten, abgefallen: tvadadharacumbanalambitakajjalamujjvalaya priya locane GĪT. 12,19. — 3〉 sich hängen an so v. a. sich klammern —, sich halten an: pārśvataḥ pṛṣṭhataścāpi lambamānāstadunmukhāḥ R. 2,40,21. śūrabāhuṣu loko 'yaṃ lambate putravatsadā MBH. 12,3680. KĀM. NĪTIS. 15,59. yo raśmiṣu lambate so v. a. der die Zügel schiessen lässt Spr. 2453. lambita sich klammernd an, sich haltend an, gestützt auf: kareṇa vātāyanalambitena RAGH. 13,21. anyo'nyalambitakarau tatastau harirākṣasau so v. a. Hand in Hand R. 7,34,43. kalakaṅkaṇalambitacandana hängen geblieben Verz. d. Oxf. H. 133,a, No. 244. — 4〉 zurückbleiben, nachbleiben (im Raume), sich langsamer bewegen SŪRYAS. 1,25. — 5〉 nachbleiben (in der Zeit), zögern, säumen MBH. 5,120. lambita = vilambita langsam, gemessen (von einem Tacte) BHĀGURI beim Schol. zu H. 292. — caus. 1〉 herabhängen lassen, herablassen: carmapeḍā gavākṣeṇa rajjvā tatra hi lambyate KATHĀS. 64,100. aufhängen: citrapaṭṭaṃ tatra bhittāvala mbayat (so ist zu lesen, wie schon das Metrum zeigt) KATHĀS. 122,62. — 2〉 sich anklammern lassen: ko lambayedāharaṇāya hastam so v. a. die Hand anlegen RAGH. 6,75. — 3〉 wohl demüthigen MBH. 1,1445, wo die ed. Bomb. lambayitvā st. laṅghayitvā liest. — ava 1〉 herabhängen: ya eṣa stana ivāvalambate TAITT. UP. 1,6,1. stanavadavalambate yaḥ kaṇṭhe 'jānāṃ maṇiḥ sa vijñeyaḥ VARĀH. BṚH. S. 65,3. parāgavalambamānakuṭilajaṭilakapiśakeśabhūribhāra BHĀG. P. 5,5,31. avalambila herabhängend, hängend an: śākhāyāṃ mṛtakamavalambitamāste VET. in LA. (III) 4,2. VET. in LA. (III) 12,12. Spr. (II) 2774. ŚĀK. 144. PAÑCAT. 116,23. PAÑCAT. 128,9. — 2〉 herabsinken, sich senken: ke bhavanto 'valambante garte hyasminnadhomukhāḥ MBH. 1,1035. MBH. 1,1834. sūrye 'valambati MBH. 4,1040. avalambita der sich herabgelassen —, niedergesetzt hat HIT. 13,10. — 3〉 sich klammern —, sich halten an, sich stützen auf; mit acc.: sakhīmavalambya sthitā ŚĀK. 78,8. urvaśī rājānamavalambate VIKR. 10,8. ŚIŚ. 9,39. RAGH. 3,25. daṇḍakāṣṭhamavalambya sthitaḥ ŚĀK. 21,1. śākhāṃ vaṭataroḥ KATHĀS. 26,17. KATHĀS. 52,327. mama paṭamavalambya Spr. 1427. BHĀG. P. 5,14,40. BHĀG. P. 5,23,3. avalambamāna anhängend SUŚR. 2,373,17. avalambita gestützt auf AK. 3,4,17,106. citralekhāhastāvalambitā VIKR. 7,5. st. des acc. auch loc.: bhūtaṃ hitvā ca bhāvyarthe yo 'valambeta ('valambetsa ed. Bomb.) MBH. 1,8443. auch instr.: nanu — nātmanā nāvalambe ich finde ja meine Stütze in mir selbst MEGH. 108. — 4〉 fassen, anfassen, packen: haste 'valambya tam KATHĀS. 121,173. KATHĀS. 63,113. hastenāvalambyorvarśīm VIKR. 49,11. avalambyatāṃ putraḥ ŚĀK. 108,19. avalambyāparāḥ kaṇṭhe harim HARIV. 8326. MṚCCH. 119,14. KATHĀS. 37,217. avalambita gefasst SUŚR. 2,336,5. — 5〉 halten (damit Jmd oder Etwas nicht falle, sinke) ŚĀK. 86,21. hastena tasthāvavalambya vāsaḥ RAGH. 7,9. KUMĀRAS. 3,55. KUMĀRAS. 6,68. KUMĀRAS. 7,58. MĀLAV. 47,8. KATHĀS. 18,298. uneig.: amī guṇāḥ — hṛdayaṃ na tvavalambituṃ kṣamāḥ RAGH. 8,59. MĀLAV. 31,2, v. l. avalambita daran gehalten, darauf gelegt SUŚR. 1,60,11. — 6〉 zu Etwas greifen, sich hingeben: māyām BHĀG. P. 3,31,13. vyathām BHAṬṬ. 7,71. āśām KATHĀS. 81,57. prāṇāṃstvatprāptyāśāvalambitān KATHĀS. 106,144. tvayā rājatvamavalambyatām so v. a. werde König R. 2,72,51. mānuṣyatvamavalambya LA. (III) 87,14. dhairyam Spr. 3655. VIKR. 34,4. HIT. 13,19. dhairyamekaṃ sahāyam KATHĀS. 49,253. dhṛtin KATHĀS. 25,298. svātantryam ŚĀK. 70,14. dākṣiṇyam MĀLAV. 23,22. nairghṛṇyam MĀLAV. 69,10. mādhyamtham KUMĀRAS. 1,53. nairāśyam Spr. 1057. sāhasam Z. d. d. m. G. 14,571,17. theilhaftig werden: śauklyam VARĀH. BṚH. S. 4,3. avālambiṣyata cchattraṃ kathaṃ nu puṇyapuṇyatām (so ist zu lesen) RĀJA-TAR. 3,65. obliegen: svānadhikārānprabhāvairavalambya KUMĀRAS. 2,18. — 7〉 nach einer best. Weltgegend greifen so v. a. eine best. Richtung einschlagen: prātiṣṭhata tataḥ prātaravalambyottarāṃ diśam KATHĀS. 37,33. KATHĀS. 37,52. — 8〉 abhängen —, abhängig sein von, beruhen auf, in nächster Beziehung stehen zu: sarvo 'yaṃ janastvāmabalambate BHAṬṬ. 18,41. vyavahāro 'yaṃ cārudattamavalambate MṚCCH. 142,17. so 'yaṃ ka iti buddhistu sājātyamavalambate BHĀṢĀP. 166. MÜLLER, SL. 197. — 9〉 zurückbleiben, nachbleiben: pṛṣṭhe 'valambitaḥ GOLĀDHY. GRAHAṆAV. 27. — 10〉 zögern, säumen R. GORR. 2,121,6. avalambita H. 1478 fehlerhaft für avila˚, wie die v. l. hat. — Vgl. avalamba fgg. — caus. 1〉 herabhängen lassen, herablassen: dāsībhiḥ peḍāṃ rajjvāvalambitām KATHĀS. 64,104. aufhängen: taṃ ca kalaśaṃ nāgadante 'valambya PAÑCAT. 252,10. vṛkṣāgrasaṅginā pāśenātmānamavalambayam KATHĀS. 96,16. — 2〉 ergreifen: hastam MĀLAV. 42,6. — 3〉 stützen, halten, vor einem Fall bewahren: śakyamidānīṃ jīvitamavalambayitum (avalambitum v. l.) MĀLAV. 31,2. — 4〉 aufladen, aufbürden: sacivāvalanbitadhuraṃ narādhipam RAGH. 9,69. — samava fassen, anfassen: bāhubhyāmūrū samavalambata MBH. 3,10988. utstanīṃ samavalambya yā ratiḥ so v. a. in seine Arme schliessend VARĀH. BṚH. S. 74,18. fg. — ā 1〉 herabhängen, hängen: mukhālambitahemasūtra VIKR. 140. — 2〉 sich klammern —, sich hängen an, sich stützen auf: aśokasya vipulāṃ śākhāmālambya R. 5,26,10. KATHĀS. 65,203. fg. kṛṣṇabhujaṃgapuccham Verz. d. Oxf. H. 128,b,12. KATHĀS. 65,189. PAÑCAT. 128,19. yadyadālambase kāma Spr. 3594. auch mit loc.: ālambasva romasu halte dich an R. 5,35,23. — 3〉 ergreifen, fassen, packen: pāṇim MBH. 9,3540. agrāṇi śailānāṃ śikharāṇi mahāntyapi R. 4,8,5. taṃ pāṇāvālambya KATHĀS. 45,412. pāṇināvalambya bhūpālam RĀJA-TAR. 4,433. keśān RĀJA-TAR. 5,432. ambu GHAṬ. 22. dhanuḥ BHAṬṬ. 6,35. mahāstrāṇi BHAṬṬ. 14,95. so v. a. einnehmen, erobern: rāvaṇapurīmālambiṣyanti R. 5,72,19. tasya kavitā maccittamālambate so v. a. gefangen halten DHŪRTAS. 67,4. — 4〉 halten, stützen: tā ālambamiṣṭakāmiṣṭakāmupadadhyāt KĀṬH. 22,8. R. 2,103,23 (R. 2,111,29 GORR.). adhihasti yāntamādhoraṇālambitam RAGH. 18,38. patitāṃ kiṃ nāma nālambase SĀH. D. 116,3. — 5〉 zu Etwas greifen, sich anlegen, an Etwas gehen, sich hingeben: kāṣāyamālambatām zu einem rothen Gewande greifen so v. a. ein solches Gewand anlegen Spr. 3661. bhūmikāmālalambe (so ist zu lesen) kām RĀJA-TAR. 2,112. tanū romāñcamālambate so v. a. die Haut am Körper fängt an zu rieseln Spr. 2083. rāmasya sadṛśaṃ vyaktaṃ svaramālambya seine Stimme annehmend R. 3,50,22. R. 3,64,5. R. 3,50,9. R. 3,66,12. ālambyatāmiti varo (d. i. svayaṃvaro) yaste rājasu rocate MĀRK. P. 124,22. kumudavratam KATHĀS. 72,287. cakoravratam KATHĀS. 76,11. apatyāśāṃ sakhīmiva . ālambya (eig. sich klammernd an) KATHĀS. 34,39. dhyānam sich hingeben MBH. 12,6810. yathā yathā hi sadvṛttamālambantītare janāḥ MBH. 12,10890. dhairyamālambya MBH. 5,7139. R. GORR. 2,26,25. KATHĀS. 37,42. PAÑCAT. 21,8. dhīratvam KATHĀS. 31,85. dhṛtim KATHĀS. 22,100. hārdaṃ sauhṛdam R. 4,4,15. śauryam R. 6,16,72. tadalaṃ śokamālambya krodhamālamba R. 5,71,11. krodhaṃ ca nālambase WEBER, VAJRAS. 255. sattvamālambya R. 6,99,56. BHĀG. P. 8,11,18. audāsyam Spr. 1337. na kathaṃcidgṛhe sthairyamālambate PAÑCAT. 225,23. sthairyaṃ mayālambitam Spr. 1749. tadvaraṃ satyamālambitam PAÑCAT. ed. orn. 56,16. ālambitaprārthana VIKR. 38. tūṣṇīmālambase cet so v. a. wenn du dich dem Schweigen hingiebst (tūṣṇīm = nivṛttim, nirvyāpāratvam Comm.) PRAB. 98,1. — 6〉 nach einer best. Weltgegend greifen so v. a. eine best. Richtung einschlagen: dakṣiṇāṃ diśamālambya sa pratasthe KATHĀS. 25,5. KATHĀS. 75,49. — 7〉 abhängen von, beruhen auf (acc.) SĀH. D. 63. — Vgl. ālamba u. s. w. — caus. sich anklammern lassen: ālambitakara der die Hand angelegt hat VIKR. 125. — adhyā einholen, erreichen: atha khalu bhagavaṃste puruṣāḥ sarva eva javena pradhāvitāstaṃ daridrapuruṣamadhyālambeyuḥ (adhyālabheyuḥ?) SADDH. P. 4,15,a. — apā s. apālamba. — vyā säumen, zögern MEGH. 46. — samā 1〉 sich klammern an: samālalambe dhvajam MBH. 6,4187. so v. a. zu Jmd halten RĀJA-TAR. 1,283. sich stützen auf, sich verlassen auf: bhavatsneham KATHĀS. 18,373. sich halten an so v. a. Rücksicht nehmen auf: nānāśāstram Verz. d. Oxf. H. 176,a,34. — 2〉 ergreifen, fassen, packen KUMĀRAS. 5,84. kanyāṃ kaṇṭhe KATHĀS. 73,211. — 3〉 zu Etwas greifen, sich hingeben: svaram eine Stimme annehmen R. 3,66,26. tejaḥ kṣātram R. GORR. 2,20,8. dhairyam R. GORR. 5,16,5. R. GORR. 7,23,1,18. viśvāsam MṚCCH. 55,19. vinayam Spr. 3168. sāhasam Spr. 4445. samālalambe (pass.) ripumitrakalpaiḥ padmaiḥ prahāsaḥ kumudairviṣādaḥ BHAṬṬ. 11,1. — 4〉 theilhaftig werden: janapadaiḥ lakṣmīḥ samālambyatām Spr. 4721. v. l. janapade lakṣmīḥ samālambatām sich niederlassen auf. — caus. hängen (trans.) an: taṃ dhanuṣi samālambya PAÑCAT. 144,23. — ud hängen: ullambita hängend: pādenaikena gagaṇe dvitīyena ca bhūtale . tiṣṭhāmyullambitaḥ MṚCCH. 33,20. — caus. aufhängen, aufknüpfen: rājadvāri sa cīrikām — udalambayat KATHĀS. 51,130. KATHĀS. 55,37. KATHĀS. 55,42. KATHĀS. 71,81. ullambya tarau kṣipraṃ vadhakairavaśo hataḥ KATHĀS. 64,53. KATHĀS. 25,181. KATHĀS. 75,48. KATHĀS. 77,64. — samud hängen: samullambita hängend MṚCCH. 34,2. — pari zurückbleiben, sich langsamer bewegen SŪRYAS. 3,9. verbleiben an einem Orte: sakṛtkṛtāparādhasya tatraiva vilambataḥ MBH. 12,5157. ausbleiben, nicht kommen: sapteme vasavaḥ prāptāḥ sa eka parilambate HARIV. 3008. — parilambya GĪT. 11,25 fehlerhaft für parirabhya umarmend, wie die v. l. hat. — pra herabhängen SUŚR. 1,289,8. pralambita herabhängend KATHĀS. 62,145. — Vgl. pralamba fgg. — abhipra, partic. ˚lambita herabhängend SADDH. P. 4,12,a. — prati caus. aufhängen, aufknüpfen PAÑCAT. 98,4, v. l. — vi 1〉 auf beiden Seiten hängen an (acc.): vīva vā antarātmā pakṣau lambate PAÑCAV. BR. 14,9,20. herabhängen, hängen an (loc.): bhramatsu yudhi nāgeṣu manuṣyā vilalambire MBH. 7,3204. MBH. 7,4595. R. 5,55,22. R. 5,61,2. PAÑCAR. 3,5,11. vilambatyaḥ (latāḥ) HARIV. 12013. vilambita herabhängend HARIV. 4731. stanāntara˚ RAGH. 10,63. — 2〉 sich senken, sich neigen: divākare vilambamāne 'stamuyetya parvatam MBH. 7,1969. — 3〉 hängen bleiben so v. a. langsam von der Stelle kommen, längere Zeit verweilen bei, säumen, zögern MBH. 8,4158. fg. ekaikasminrāśau triṃśattriṃśanmāsānvilambamānaḥ BHĀG. P. 5,22,16. ekena sakalatreṇa kṣemaṃ neha vilambitum R. 3,1,31. R. 2,19,11. kimarthaṃ tvaṃ vilambase was zögerst du? R. 1,75,16. R. 4,5,11. R. SCHL. 2,77,22. KĀM. NĪTIS. 12,20. KUMĀRAS. 7,13. iti yāvatsa nṛpatirvicikitsanvilambate KATHĀS. 45,103. na vilambeta śaucārtham MĀRK. P. 34,112. nāyaṃ kālo vilambitum MBH. 3,2823. R. 5,95,6. mā vilambasva R. 7,23,1,55. MĀRK. P. 15,67. mā vilambata HARIV. 15505. MĀRK. P. 18,34. mā vilamba PAÑCAT. 107,25 fehlerhaft für māvilambam, kimarthaṃ hi vilambyate R. 1,73,15. patatu brahmadaṇḍo 'sau kimadyāpi vilambate RĀJA-TAR. 4,651. pathi śikhariṇāṃ mūle mūle vilambya verweilend RĀJA-TAR. 2,164. kṣaṇaṃ vilambya Verz. d. Oxf. H. 117,a,19. vilambya śaśako 'bhyagāt säumend, zögernd, langsam KATHĀS. 60,98. ŚĀK. 18,21. kutastvaṃ vilambyāgato 'si so spät HIT. 68,4. avilambya ohne Verzug KATHĀS. 56,110 (sāvi˚ zu schreiben). KATHĀS. 112,168. ciraṃ tu bhavatā kālaṃ vyākṣepeṇa vilambitam (kālo und vilambitaḥ die neuere Ausg.). HARIV. 4455. lajjayā mayā vilambitam PAÑCAT. 84,10. kva rāmaḥ śayito rātrau kva sthitaḥ kva vilambitaḥ wo hat er verweilt? R. GORR. 2,93,13. anugrahavilambita aus — säumend, zögernd BHĀG. P. 4,20,20. evamevāsminrakṣaṇīye 'vilambitena bhavitavyam du darfst nicht säumen MĀLAV. 53,13. vilambitaphalaiḥ verzögert RAGH. 1,33. vilambitavatseśapāṇigrahamahotsavā KATHĀS. 33,2. KATHĀS. 68,9. langsam, gemessen (Gegens. druta) AK. 1,1,7,9. H. 292. ṚV. PRĀT. 13,18. PAT._zu_P. 1,4,109 (in der ed. Calc.). DAŚAK. 144,15. ˚gati (zugleich mit Anspielung auf das Metrum dieses Namens) VARĀH. BṚH. S. 104,16. a˚ KĀTY. ŚR. 10,1,8. KĀTY. ŚR. 10,1,10. vilambitam adv. VARĀH. BṚH. S. 43,61. KATHĀS. 40,2. avilambitam ohne Verzug, schnell, rasch SUŚR. 1,13,5. Spr. 745. KĀM. NĪTIS. 6,10. VIKR. 79,13. KATHĀS. 26,46. KATHĀS. 46,226. BHĀG. P. 8,6,21. vilambita n. Verzug: kiṃ vilambitena PAÑCAT. 208,9. alaṃ me ciraṃ vilambitena SADDH. P. 4,13,a. — 4〉 vilambita in nächster Beziehung stehend zu: karmāṇi nirvāṇavilambitāni BHĀG. P. 1,16,24. — Vgl. vilamba u. s. w. und drutavilambita. — caus. 1〉 hängen auf: bhikṣāpātraṃ nāgadante vilambayitvā (eine falsche Form) PAÑCAT. 116,19. — 2〉 Jmd verweilen machen, aufhalten: taṃ dāsyastāvadvyalambayan . āhārairvividhairyāvattṛtīyaḥ praharo 'tyagāt .. KATHĀS. 124,187. — 3〉 versäumen, unnütz verstreichen lassen: ciraṃ tu bhavatā kālo vyākṣepeṇa vilambitaḥ HARIV. 4455 nach der Lesart der neueren Ausg. — 4〉 säumen, zögern: śīghrakṛtyeṣu kāryeṣu vilambayate yo naraḥ Spr. 2986. avilambayan YĀJÑ. 1,89. R. 2,107,16. — pravi vorhängen: atipravilambitaśiras zu sehr vorhängend SUŚR. 2,239,5. Vgl. pravilambin. — caus. aufhängen, aufknüpfen: taṃ pāpabuddhiṃ śamīśākhāyāṃ pravilambya (pratilambya v. l.) PAÑCAT. 98,4.
Böhtlingk 1879 Verbalwurzel
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
1. √lamb , lámbate (metrisch auch Act.) — 1〉 herabhängen, hängen an (Loc.) SUPARṆ. 7,1. lambita herabhängend, hängend an (Instr. oder im Comp. vorangehend). — 2〉 herabsinken, sich senken. lambita gesenkt, hinabgeglitten, abgefallen. — 3〉 sich hängen an, so v. a. sich klammern —, sich halten an (Loc.). raśmiṣu so v. a. die Zügel schiessen lassen. lambita sich klammernd —, sich haltend an, gestützt auf, hängen geblieben an; die Ergänzung im Comp. vorangehend. anyo'nyalambitakarau so v. a. Hand in Hand. — 4〉 zurückbleiben, nachbleiben (im Raume), sich langsamer bewegen. — 5〉 nachbleiben (in der Zeit), zögern, säumen. lambita langsam, gemessen (Tact). — Caus. lambayati, ˚lambita Partic. — 1〉 herabhängen lassen, herablassen. — 2〉 aufhängen KATHĀS. 122,62 (alambayat zu lesen). — 3〉 sich anklammern lassen. karam die Hand anlegen an (Dat. eines Nom. act.). — 4〉 wohl demüthigen MBH. 1,31,10. — Desid. lilambiṣate im Begriff stehen sich zu senken HARṢAC. 91,15, v. l. — Mit ava — 1〉 herabhängen. avalambita [Page5-218-b] herabhängend, hängend an (Loc.). — 2〉 herabsinken, sich senken. avalambita der sich herabgelassen —, niedergesetzt hat. — 3〉 sich klammern —, sich halten an, sich stützen —, sich verlassen —, vertrauen auf (Acc., ausnahmsweise Loc. oder Instr.). avalambamāna anhängend, avalambita gestützt, — auf (im Comp. vorangehend). — 4〉 fassen, anfassen, packen mit Acc. avalambita gefasst. — 5〉 halten (damit Jmd oder Etwas nicht falle), in übertragener Bed. so v. a. aufrichten, aufrecht erhalten. avalambita daran gehalten, darauf gelegt; aufrecht erhalten (KATHĀS. 106,144). — 6〉 zu Etwas greifen, sich hingeben, obliegen; mit Acc. — 7〉 theilhaftig werden, mit Acc. — 8〉 nach einer best. Weltgegend greifen, so v. a. einen best. Weltgegend greifen, so v. a. eine best. Richtung einschlagen. — 9〉 abhängen —, abhängig sein von, beruhen auf, in nächster Beziehung stehen zu (Acc.). — 10〉 zurückbleiben, nachbleiben. Nur avalambita zurückgeblieben. — 11〉 zögern, säumen. — 12〉 *avalambita auch fehlerhaft für avilambita. — Caus. — 1〉 herabhängen lassen, herablassen. — 2〉 aufhängen, — an (Loc.). — 3〉 ergreifen. — 4〉 stützen, halten, vor einem fall bewahren. — 5〉 aufladen, aufbürden. — Mit vyava in vyavalambin. — Mit samava fassen, anfassen, in seine Arme schliessen. — Mit ā — 1〉 herabhängen, hängen. Nur ˚ālambita herabhängend von. — 2〉 sich klammern —, sich hängen —, sich halten an, sich stützen auf; mit Acc. (Chr. 125,14), ausnahmsweise auch Loc. — 3〉 ergreifen, fassen, packen. — 4〉 einnehmen, erobern. — 5〉 gefangen halten, fesseln (das Herz). — 6〉 halten, stützen. ālambita gehalten, gestützt. — 7〉 zu Etwas greifen, sich anlegen, annehmen (auch so v. a. an sich zur Erscheinung bringen, zeigen u. s. w. PRASANNAR. 71,7. 72,13), an Etwas gehen, sich hingeben; mit Acc. ālambita wozu man gegriffen hat u. s. w. — 8〉 nach einer best. Weltgegend greifen, so v. a. eine best. Richtung einschlagen. — 9〉 abhängen von, beruhen auf; mit Acc. — 10〉 halten, stützen, so v. a. wahrscheinlich erscheinen lassen Comm. zu TS. PRĀT. 4,12 (wohl ālambayate richtig). — Caus. — 1〉 sich anklammern lassen. ālambitakara der die Hand angelegt hat. — 2〉 anhängen, aufhängen KĀD. 53,6 (97,8). — 3〉 ālambayat KATHĀS. 122,62 fehlerhaft für alambayat. — Mit adhyā einholen, erreichen. Vielleicht adhyālabheyuḥ st. adhyālambeyuḥ zu lesen. — Mit apā in apālambá. — Mit vyā — 1〉 sich herabsenken MEGH. 45. — 2〉 von allen Seiten herabhängen HARṢAC. (Śaka 1936) 196,24. [Page5-218-c] — Mit samā — 1〉 sich klammern an, sich stützen —, sich verlassen auf; mit Acc. — 2〉 zu Jmd (Acc.). halten. — 3〉 sich halten an Etwas, so v. a. Rücksicht nehmen auf (Acc.). — 4〉 ergreifen, fassen, packen. — 5〉 zu Etwas greifen, annehmen, sich hingeben; mit Acc. — 6〉 theilhaftig werden, mit Acc. — 7〉 Jmd (Loc.) zu Theil werden. — Caus. hängen (trans.) an (Loc.). — Mit ud, ullambita hängend Chr. 111,12. — Caus. aufhängen, aufknüpfen. — Mit samud, samullambita hängend. — Mit pari — 1〉 verbleiben an einem Orte (Loc.). — 2〉 ausbleiben, nicht kommen. — 3〉 zurückbleiben, sich langsamer bewegen. — parilambya GĪT. 11,25 fehlerhaft für parirabhya. — Mit pra herabhängen DAŚAK. 79,10. pralambita herabhängend. In buddh. Stile in alaṃkāra˚ u. s. w. scheinbar behangen mit, aber in Wirklichkeit ungenau für pralambitālaṃkāra (adj. Comp.) u. s. w. LALIT. 266,15. KĀRAṆḌ. 7,17. 18. 86,16. 17. — Mit abhipra, ˚lambita herabhängend. — Mit prati Caus. aufhängen, aufknüpfen. — Mit vi — 1〉 auf beiden Seiten hängen an (Acc.). — 2〉 herabhängen, hängen an (Loc.). vilambita herabhängend. — 3〉 sich senken, sich neigen. — 4〉 hängen bleiben, so v. a. langsam von der Stelle kommen, längere Zeit verweilen bei, säumen, zögern, — mit (prati GAUT.) vilambya säumend, zögernd, langsam, so spät; avilambya ohne Verzug. vilambita verweilt; säumend, zögernd, verzögert; langsam, gemessen. vilambitam Adv. und auch n. impers. verweilt —, gezögert worden. mā vilamba PAÑCAT. 107,25 fehlerhaft für māvilambam. — 5〉 ˚vilambita in nächster Beziehung stehend zu. — Caus. — 1〉 hängen an (Loc.). vilambayitvā PAÑCAT. 116,19 fehlerhaft für vilambya, wie ed. Bomb. 2,15,3 gelesen wird. — 2〉 Jmd verweilen machen, aufhalten. — 3〉 versäumen, unnütz verstreichen lassen HARIV. 2,26,67. — 4〉 säumen, zögern. Metrisch auch Med. — Mit pravi — 1〉 vorhängen, hervorragen in atipravilambita (Nachtr. 5) und pravilambin. — 2〉 lange zögern in pravilambita (Nachtr. 5). — Caus. aufhängen, aufknüpfen.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
2. *√lamb , lambate (śabde).
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
lamb — hang down
Cappeller 1887 Verb
Originaltext · Deutsch · Verb
lamb, lambate (˚ti) herabhägen, hängen
Originaltext · Deutsch · Verb
lamb, lambate (˚ti) herabhängen, hängen o. sich halten an (Loc., raśmiṣu die Zügel schießen lassen), herabskinken, sich senken, zurückbleiben, säumen. p. p. lambita herabhängend u. s. w., langsam, gemessen, Caus. lambayati herab(hängen) lassen, aufhängen. o. senken, sich hängen, sich herablassen o. senken, sich halten an, sich stützen o. sich verlassen auf (Acc., Loc. o. Instr.); fassen, packen, halten, stützen; zu etwas greifen, etw. annehmen (Acc.), einschlagen (eine Richthung); abhängig sein von, beruhen auf (Acc.), zögern, säumen. p. p. avalambita herabhängend u. s. w. Caus. herabhängen lassen, aufhängen, ergreifen, stützen. ā u. samā hängen, sich halten [Page373-1] an, stützen auf (Acc.), ergreifen, fassen, für sich nehmen; sich hingeben an, einlassen auf, abhängen von, beruhen in (Acc.). ud p. p. ullambita hängend, auf- gehängt .pra herabhängen. vi (auf beiden Seiten) hängen an (Acc. o. Loc.). sich senken; verweilen, säumen, zögern. Ger. vilambya ohne Verzug, schnell; p. p. vilambita hängend u. s. w.m säumig, langsam, n. adv.
Burnouf 1866 Verbalwurzel
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*lamb lamb. lambāmi, lambe 1; p. lalambhe; etc. Tomber, pṛṣṭhatas sur le dos. Baisser, se coucher: lambate ravimaṇḍalam le disque du Soleil est à son déclin. Lat. labi.
Abgeleitete Wörter
Quelltextfundstellen (1)
PYS 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.