vañc वञ्च् – waver; walk bent; deceive
verbal root · Word type unspecified · verb
Dictionary sources
AYI dictionary verbal root
waver; walk bent; deceive
Cappeller 1891 verb
Original text · English · verb
vañc váñcati ·v totter, go crookedly, sneak; P. vacyáte move to and fro (lit. & fig.), rock, roll, hurry along. C. vañcayati, °te, pp. vañcita (q.v.) mislead, deceive, cheat of (instr. or abl.), escape. -- accha roll or move towards (acc.). abhi C. deceive, cheat. ā P. roll or spring forth. upa C. & nis M. deceive, cheat. pari sneak about; C. cheat. pra C. escape. sam totter.
Monier-Williams 1872 Word type unspecified
Original text · English · Word type unspecified
vañc vañc (probably connected with rt. vaṅk), cl. 1. P. vañcati, vavañca, Prec. vacyāt, vañcitum, to move to and fro, shake, vibrate, tremble, totter, rock about, waver (Ved.); to go crookedly; to go slyly or secretly, sneak along; to go, go to, arrive at; to pass over, wander over, go astray: Pass. vacyate, Ved. to move or rock to and fro, roll, hurry along, (but according to Sāy. on Ṛg-veda I. 46, 3. vacyante = ucyante, as if fr. rt. vac, to speak, proclaim, address, &c.): Caus. P. vañcayati, &c., to move or go away from, avoid, escape, shun, evade (generally P. and with acc.): Caus. A. vañcayate, &c., to cause to go astray, deceive, defraud, delude, trick, cheat, (in these senses properly A., but sometimes also P.): Pass. of Caus. vañcyate, to be deceived: Desid. vivañci- ṣate: Intens. vanīvacyate, vanīvañcīti; [cf. pro- bably Gr. ἄτη, ἀτάω, ἀπάτη, ἀτάσθαλος, ἀτύξομαι; Lat. vafer.]
Petersburger 1855 Word type unspecified
Original text · German · Word type unspecified
vañc , váñcati (gatau) NAIGH. 2,14. DHĀTUP. 7,7. vañcitvā und vacitvā P. 1,2,24. VOP. 26,205. vaktvā P., Sch.; wann der Palatal in einen Guttural übergeht P. 7,3,63. 1〉 wanken, wackeln, krumm —, schief gehen AV. 4,16,2. jī̱rṇo da̱ṇḍenà vañcasi (fälschlich vañcayasi ŚVETĀŚV. UP. 4,3) AV. 10,8,27. ya̱kāsa̱kau śàkunti̱kāhala̱giti̱ vañcàti watschelt VS. 23,22. kapotāya cchinnapakṣāya vañcate ŚĀṄKH. ŚR. 12,16,5. viśo vai rāṣṭrāya vañcanti ŚAT. BR. 13,2,9,6. gehen —, gelangen zu: vavañcuścāhavakṣitim BHAṬṬ. 14,74. vañcitvāpyambaraṃ dūram BHAṬṬ. 7,106. — 2〉 schleichen (in böser Absicht) VS. 16,21. — 3〉 pass. vacyáte a〉 sich schaukeln, sich drehen, rollen, volvi; sich tummeln (von Rossen): va̱cyantè vāṃ kaku̱hāsàḥ ṚV. 1,46,3. ṚV. 1,184,3. ma̱na̱nā va̱cyamā̀nāḥ mit Bedacht sich tummelnd d. h. besonnen und doch eilig ṚV. 3,6,1. va̱cyantā̀ṃ te̱ vahnàyaḥ ṚV. 3,6,2. va̱cyasvà vṛ̱kṣe na pa̱kve śàku̱naḥ AV. 20,127,4. — b〉 übertragen: stomā̀so̱ manàsā va̱cyamā̀nāḥ in der Brust sich bewegend ṚV. 10,47,7. indràṃ ma̱tirhṛ̱da ā va̱cyamā̱nāṃcchā̱ patìṃ jigāti hervordringend aus ṚV. 3,39,1. — 4〉 vañcate MBH. 12,10934 fehlerhaft für vañcyate (s. caus.), wie die ed. Bomb. liest. — caus. 1〉 einem Feinde, einer Gefahr ausweichen, entgehen, entrinnen, entwischen; act. mit acc.: ahiṃ vañcayati P. 1,3,69, Sch. VOP. 23,52. tadasmābhirimaṃ pāpaṃ taṃ ca pāpaṃ suyodhanam . vañcayadbhirnivastavyaṃ channāvāsaṃ kvacitkvacit MBH. 1,5794. layamāsthāya (so die ed. Bomb.) rādheyo bhīmasenamavañcayat MBH. 7,5767. MBH. 9,3224. HARIV. 13424. KATHĀS. 64,35. vātāśvavegavañcitasainika KATHĀS. 75,89. sa śarānvañcayāmāsa R. 5,40,9. R. 7,32,45. KATHĀS. 49,147. fg. BHĀG. P. 3,18,15. BHĀG. P. 10,37,5. BHĀG. P. 10,67,14. mṛtyum MBH. 9,3291. R. 7,23,1,34. med.: vañcayānau punaścaiva ceratuḥ MBH. 9,3195. avañcayata māyāśca svamāyābhirnaradviṣām BHAṬṬ. 8,43. — 2〉 Jmd anführen, täuschen, hintergehen, betrügen; med. DHĀTUP. 33,29. P. 1,3,69. VOP. 23,52. GĪT. 8,7. dhūrtā yadvañcayante janānṛjūn KATHĀS. 24,79. KATHĀS. 28,175. KATHĀS. 39,174. KATHĀS. 66,52. mūrkhāstvāmavavañcanta BHAṬṬ. 15,15. act. MBH. 13,1636. MBH. 13,2236. HARIV. 7755. MṚCCH. 120,25. RAGH. 19,17. RAGH. 19,33. Spr. 2819. Spr. 4962. PRAB. 15,4. LA. (III) 86,12. BHĀG. P. 8,9,21. kālaṃ vañcayatā taṃ tam so v. a. Zeit gewinnend BHĀG. P. 9,7,14. vañcayitum KATHĀS. 7,89. madrarājaṃ ca rājānamāyāntaṃ pāṇḍavānprati . upahārairvañcayitvā vartmanyeva suyodhanaḥ MBH. 1,497. R. 2,37,21. R. 3,44,20. R. 3,47,16. RAGH. 12,53. KATHĀS. 24,200. KATHĀS. 28,184. KATHĀS. 39,171. RĀJA-TAR. 5,303. BHĀG. P. 5,26,9. PAÑCAT. 35,12. PAÑCAT. 95,15. PAÑCAT. 169,1. pass.: vañcyate (so mit der ed. Bomb. zu lesen) MBH. 12,10934. KATHĀS. 29,82. KATHĀS. 32,167. KATHĀS. 34,228. KATHĀS. 61,203. PRAB. 19,15. PRAB. 27,8. mayā bhūtendriyagrāmo nopabhogairavañcyata wurde nicht betrogen um KATHĀS. 13,133. vañcita angeführt, getäuscht, hintergangen, betrogen AK. 3,1,41. H. 442. MBH. 1,8242. MBH. 3,11064 (S. 571). 5,7449. MBH. 1,7454. R. 2,24,11 (R. 2,25,10 GORR.). R. GORR. 2,35,23. R. GORR. 2,59,19. R. GORR. 3,33,18. R. GORR. 3,41,16. R. GORR. 4,34,30. R. GORR. 5,38,10. R. GORR. 5,79,3. MEGH. 28. KUMĀRAS. 4,10. KUMĀRAS. 5,49. MĀLAV. 51. Spr. 434. Spr. 3282. KATHĀS. 17,155. KATHĀS. 18,178. KATHĀS. 20,134. KATHĀS. 26,90. KATHĀS. 37,231. KATHĀS. 61,23. DAŚAK. 72,8. PRAB. 58,3. BHĀG. P. 1,15,5. BHĀG. P. 3,23,57. BHĀG. P. 4,23,28. BHĀG. P. 4,25,56. BHĀG. P. 4,23,62. BHĀG. P. 5,13,17. BHĀG. P. 5,14,30. BHĀG. P. 10,51,47. PAÑCAT. 199,23. HIT. III, 1. HAEB. Anth. 528, Śl. 1 (wo ke na tvayā vañcitāḥ zu lesen ist). avañcita KATHĀS. 30,84. KATHĀS. 34,210. Die Ergänzung im loc.: nanu nāma striyaḥ sādhvyaḥ priyabhogeṣvavañcitāḥ (˚bhoge tha die neuere Ausg.) . patīnāmaparityājyāḥ HARIV. 4790. im instr.: taistaiḥ phalairvañcitāḥ Spr. 784. Spr. 1337. MĀRK. P. 23,81. im abl.: sa eva vañcyate tena brāhmaṇaśchāgato yathā Spr. 336. ahaṃ sutaprāpteḥ sapatnyā vañcitaitayā KATHĀS. 72,75. tadvañcitavāmanetrā darum betrogen so v. a. dessen entbehrend RAGH. 7,8. in seinen Erwartungen getäuscht so v. a. überrascht R. 2,84,16. — 3〉 vañcitā f. Bez. einer Art Räthsel Verz. d. Oxf. H. 204,a,27. — 4〉 vañcayasi ŚVETĀŚV. UP. 4,3 fehlerhaft für vañcasi, wie AV. 10,8,27 gelesen wird. — intens. vanīvañcīti, vanīvacyate P. 7,4,84. sich drehen, sich tummeln: avā̀vacī̱tsāràthirasya ke̱śī ṚV. 10,102,6. — accha pass. provolvi ad: i̱yaṃ hi tvā̀ ma̱tirmamācchā̀ sujihva va̱cyatè ṚV. 1,142,4. — anu nachwanken TS. 7,4,22,1. — abhi caus. Jmd hintergehen, betrügen: duhitrāsmyabhivañcitaḥ MBH. 5,7506. — ā pass. hervorrollen, hervorquellen ṚV. 9,2,2. ā vàcyasva ca̱mvòḥ pū̱yamā̀naḥ ṚV. 97,2. ṚV. 108,10. — ud hinauswanken, hinausschleichen TS. 7,4,22,1. — upa caus. Jmd in seinen Erwartungen täuschen: ˚vañcita R. 2,52,18. — Vgl. sūpavañcana. — nis hintergehen: śapathaiḥ kiṃ dhūrta nirvañcase Spr. 688. — pari herumschleichen VS. 16,21. TS. 7,4,22,1. — caus. Jmd anführen, hintergehen: ˚vañcita HARIV. 7107. Spr. 3195. — sam schwanken TS. 7,4,22,1.
Böhtlingk 1879 verbal root
Original text · German · verbal root
√vañc , váñcati — 1〉 wanken, wackeln, watscheln, schief —, krumm gehen. — 2〉 schleichen (in böser Absicht). — 3〉 gehen —, gelangen zu (Acc.) BHAṬṬ. — 4〉 Pass. vacyáte — a〉 sich schaukeln, sich drehen, rollen, volvi; sich tummeln (von Rossen). — b〉 mánasā in der Brust sich bewegen (von Liedern); hṛdá ā́ aus dem Herzen hervordringen. — 5〉 vañcate MBH. 12,10934 fehlerhaft für vañcyate (Pass. vom Caus.). — Caus. vañcayati, ˚te — 1〉 Act. (metrisch auch Med.) einem Feinde, einer Gefahr ausweichen, entgehen, entrinnen, entwischen; mit Acc. vañcita entronnen, entwischt. — 2〉 Act. Med. (Pass. vañcyate) Jmd anführen, täuschen, hintergehen, betrügen, — um (Instr. oder Abl.) kālam so v. a. Zeit gewinnen. vañcita angeführt, getäuscht, hintergangen, betrogen, — um (Instr., Abl. oder im Comp. vorangehend); um Etwas betrogen auch so v. a. dessen entbehrend. — 3〉 vañcita in seinen Erwartungen getäuscht, so v. a. überrascht. — 4〉 [Page6-008-b] vañcayasi ŚVETĀŚV. UP. 4,3 fehlerhaft für vañcasi. *Intens. vanīvañcīti, vanīvacyate. — Mit accha provolvi ad (Acc.). — Mit anu nachwanken. — Mit abhi Caus. ˚vañcita hintergangen, betrogen. — Mit ā Pass. hervorrollen, -quellen. — Mit ud hinauswanken, -schleichen. — Mit upa Caus. ˚vañcita in seinen Erwartungen getäuscht. — Mit nis Med. hintergehen. — Mit pari herumschleichen. — Caus. parivañcita hintergangen, betrogen. — Mit pra Caus. entrinnen, entwischen; mit Acc. HĀSY. 86. — Mit sam schwanken.
Original text · German · verbal root
√vañc Caus. auch bewahren vor (Abl.) KĀŚĪKH. 7,71. — Mit vi, ˚vañcita betrogen, angeführt MATSYAP. 42,203. [Nachtrag, Band 6]
Original text · German · verbal root
√vañc Caus. VI. 6. — Mit vi 6. [Nachtrag, Band 7]
Whitney Roots 1885 verbal root
Original text · English · verbal root
vañc — more crookedly
Cappeller 1887 verb
Original text · German · verb
vañc, váñcati wanken, schleichen, krumm gehen. Pass. vacyáte sich schaukeln o. tummeln. Caus. vañcayati, ˚te ausweichen, entrinnen, entwischen. p. p. vañcita angeführt, betrogen, gekommen um (Instr., Abl. o. —˚).
Burnouf 1866 verbal root
Original text · French · verbal root
*vañc vañc. vañcāmi 1, etc.; gér. vaktvā. Aller, parcourir, traverser, ac.
Occurrences in source texts (2)
DYS 1 occurrence
SVU 1 occurrence
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.