matsara मत्सर – Neid; Eifersucht
Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Cappeller 1891 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
matsará ·a. exhilarating, intoxicating, gay, merry; selfish, envious, jealous. m. the exhilarater (Soma); envy, jealousy of, eagerness for (loc. or --°), indignation.
Monier-Williams 1872 Adjektiv · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Adjektiv
Matsara, as, ā, am (according to Uṇādi-s. III. 73. fr. rt. 2. mad; according to others fr. mat + sṛ), exhilarating, intoxicating (Ved.; according to Sāy. = tṛpti-kara, tṛpti-hetu, satisfying); envious, grudging, jealous, hostile; selfish, self-interested; in- satiate, greedy, covetous; niggardly; wicked; (as), m. the exhilarater, i. e. Soma; envy, jealousy, en- mity, hostility; greediness after, selfish eagerness for or addiction to (with loc.); anger, passion; (as, ā), m. f. a gnat, musquito (usually fem.).
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
matsara matsara. See p. 732, col. 3.
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Maskulin
matsará (von 1. mad) UṆĀDIS. 3,73. 1〉 adj. a〉 ergötzend, erheiternd, berauschend: indàvaḥ ṚV. 1,14,4. ṚV. 1,15,1. somā̀saḥ ṚV. 137,1. ṚV. 9,13,8. madàḥ ṚV. 1,175,1. ṚV. 1,175,2. ṚV. 2,41,14. andhā̀ṃsi ṚV. 7,73,4. ṚV. 9,17,3. ṚV. 9,21,1. ṚV. 9,26,6. ṚV. 9,27,5. ṚV. 9,30,6. ṚV. 9,107,14. ṚV. 10,30,9. subst. Ergötzer so v. a. Soma ṚV. 6,17,4. ṚV. 9,46,4. ṚV. 9,69,6. AV. 4,25,6. — b〉 selbstsüchtig, eigennützig; neidisch, missgünstig AK. 3,4,25,174. H. an. 3,586. MED. r. 194. VIŚVA_bei_UJJVAL. R. 3,35,65. Spr. 2226. ˚manas Spr. 1186, v. l. kratuṣu UTTARARĀMAC. 100,17. = kṛpaṇa AK. H. an. MED. VIŚVA, = kaṭu AK. 3,4,9,38. H. an. 2,83. MED. ṭ. 4. MED. ṭ. 5. — 2〉 m. a〉 Neid, Missgunst, Eifersucht AK. 3,4,25,174. H. an. 3,586. MED. r. 194. VIŚVA a. a. O. NIR. 14,7. ŚĀṄKH. ŚR. 17,17,2. YĀJÑ. 1,267. INDR. 4,8. MBH. 1,2263. MBH. 5,1644. Spr. 660. Spr. 1988. Spr. 4461 (auch MBH. 3,13988). KĀM. NĪTIS. 5,18. VID. 337. matsaraṃ yayuḥ KATHĀS. 39,23. KATHĀS. 46,57. MĀRK. P. 49,14. ŚIŚ. 9,63. BHĀG. P. 1,18,29. pāṇḍaveṣu MBH. 7,4490. MBH. 14,1004. nisargasiddho nārīṇāṃ sapatnīṣu hi matsaraḥ KATHĀS. 42,65. anyo'nya˚ KĀM. NĪTIS. 8,81. avanipati˚ KĀM. NĪTIS. 3,38. durjanā guṇamatsarāḥ KATHĀS. 24,203. amatsarāśayā KATHĀS. 16,114. Mehrere Stellen könnten auch zu b. gehören. — b〉 Unwille H. an. MED. VIŚVA. MBH. 14,119. RAGH. 3,60. nindanti māṃ sadā lokā dhigastu mama jīvanam . ityātmani bhavedyastu dhikkāraḥ sa ca matsaraḥ .. KRIYĀYOGAS. 19_im_ŚKDR. yadyadrocate viprebhyastattaddadyādamatsaraḥ so v. a. gern M. 3,231. goṣu tiṣṭhantīṣvanutiṣṭhettu vrajantīṣvanuvrajet . āsīnāsu tathāsīno niyato vītamatsaraḥ .. M. 11,111. so v. a. Feindschaft: virodhisattvojjhita˚ (tapovana) KUMĀRAS. 5,17. — c〉 das Versessensein auf (loc.): artheṣu MBH. 2,2058. yuddhamatsaravegitam (yuddhāya samupasthitam die neuere Ausg.) HARIV. 2502. — 3〉 f. ā Fliege H. an. MED. VIŚVA; m. nach TRIK. 3,3,366. — Vgl. nirmatsara, vi˚, sa˚.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
matsara 2〉a〉 KATHĀS. 72,369. KATHĀS. 73,97. KATHĀS. 74,81.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
matsara 2〉d〉 N. pr. eines Sādhya HARIV. 11537 nach der Lesart der neueren Ausg., vatsara die ältere.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin
matsará — 1〉 Adj. — a〉 ergötzend, berauschend. — b〉 lustig. — c〉 selbstsüchtig, eigennützig. — d〉 neidisch, eifersüchtig. — 2〉 m. — a〉 Ergötzer, so v. a. Soma. — b〉 Neid, Missgunst, Eifersucht, — auf (Loc. oder im Comp. vorangehend). — c〉 Unwille. — d〉 das Versessensein auf (Loc. oder im Comp. vorangehend). — e〉 N. pr. eines Sādhya HARIV. 3,12,46. — 3〉 *m. f. (ā) Fliege. — 4〉 f. ī eine best. Mūrchanā S. S. S. 30 — Die Bedeutungen selbstsüchtig u. s. w. könnten auf einer falschen Etymologie des Wortes (matu + sara) beruhen.
Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Maskulin
Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Maskulin
matsara a. [mad-saran; Uṇ. 3. 73] 1 Jealous, envious. 2 Insatiate, greedy, covetous. 3 Niggardly. 4 Wicked. 5 Selfish, self-interested. 6 Ved. Satisfying. 7 Intoxicating (Ved.). — raḥ 1 Envy, jealousy; adattāvakāśo matsarasya K. 45; paravṛddhi ṣu baddhamatsarāṇāṃ Ki. 13. 7; Śi. 9. 63; Ku. 5. 17. 2 Hostility, enmity; R. 3. 60. 3 Pride; Śi. 8. 71. 4 Covetousness, greediness. 5 Anger, passion. 6 The Soma. — raḥ -rā A gnat.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
matsará berauschend, ergötzend, lustig; selbstsüchtig, neidisch. m. Neid, Eifersucht auf (Loc. o. —˚), Unwille.
Burnouf 1866 Adjektiv
Originaltext · Französisch · Adjektiv
matsara matsara a. envieux, jaloux, égoïste. — S. m. envie, jalousie; colère, passion. — S. f. mms. Moustique. matsarin a. envieux, jaloux, égoïste.
Quelltextfundstellen (2)
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.