pravartaka प्रवर्तक – Antreiber; Beweger
Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Substantiv Maskulin
Antreiber; Beweger
Cappeller 1891 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
pravartaka ·a. proceeding (--°); setting in motion or activity, causing, effecting, promoting, furthering; m. promoter, prompter, instigator.
Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
Pra-vartaka, as, ikā, am, setting in motion or action, setting on foot; advancing, promoting, forward- ing; producing, causing, effecting, inducing, inciting, prompting, instigating, stimulating, urging; (as), m. the original instigator of any act, originator, author, principal, founder; an arbiter, judge; (am), n. (in dramatic language) the entrance of a character on the stage.
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum
pravartaka (vom caus. von vart mit pra) 1〉 adj. f. ˚rtikā a〉 in Bewegung —, in Thätigkeit versetzend: cakrasya MBH. 14,912. sattvasya ŚVETĀŚV. UP. 3,12. M. 12,4. rajaḥ pravartakaṃ sarvabhūtānām SUŚR. 1,81,8. MBH. 3,13950. MBH. 12,7162. MBH. 12,13679. MBH. 13,4178. TATTVAS. 26. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 256. codaneti pravartakaśabdanāma Schol. zu JAIM. 1,2. bhāvā lokapravartakāḥ MBH. 3,11260. — b〉 zur Erscheinung bringend, hervorrufend, bewirkend, veranlassend, ins Werk setzend, befördernd, Gründer, Urheber: kriyāṇām MBH. 1,929. kāryāṇām MBH. 2,792. ākūtīnāṃ ca cittīnām MBH. 3,15530. adharmasya MBH. 12,1189. trivargasya HARIV. 4135. RĀJA-TAR. 1,97. RĀJA-TAR. 4,605. sajjanamanovaiklavyāśru˚ MBH. 1,591. rajovega˚ MBH. 14,1238. dharma˚ YĀJÑ. 3,186. MBH. 3,12706. MBH. 12,3483. MBH. 12,12751. MĀRK. P. 109,70. caturdaśabhuvanotpattisthitipralaya˚ PRAB. 54,10. lokayātrā˚ R. GORR. 2,118,27. yuddhayajña˚ HARIV. 13214. sāṃkhyayoga˚ (kapila) MBH. 3,14197. yoga˚ BHĀG. P. 3,32,12. cāturhotra˚ MBH. 12,10420. sarvaśilpa˚ MBH. 12,10422. dharmaśāstra˚ YĀJÑ. 1,5, v. l. für prayojaka. āyurveda˚ (dhanvantari) BHĀG. P. 9,17,4. vaidyaśāstra˚ Verz. d. Oxf. H. 40,a, N. 2. śākhā˚ Verz. d. Oxf. H. 54,b,29. — 2〉 n. Eintritt einer Person auf die Bühne: praviśetsūcitaṃ pātraṃ yatra tatsyātpravartakam PRATĀPAR. 23,a,7.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pravartaka [vgl. [4:1071]] Z. 2 v. u. Füge vorher angekündigten vor Person hinzu. (revision)
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pravartaka 2〉 füge vorher angekündigten vor Person hinzu. Nach SĀH. D. 288. SĀH. D. 292 das Erscheinen einer Person des darzustellenden Stückes auf der Bühne am Ende des Vorspiels, von Seiten des Schauspieldirectors dadurch motivirt, dass er die Jahreszeit, in der die beginnende Handlung spielt, zu der in Wirklichkeit seienden in Beziehung bringt. — Vgl. pravṛttaka, prāvartaka.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum
pravartaka — 1〉 Adj. (f. ˚rtikā) — a〉 verfahrend. icchā˚. nach Laune JOLLY, Schuld. 306. — b〉 in Bewegung —, in Thätigkeit versetzend. — c〉 zur Erscheinung bringend, hervorrufend, bewirkend, veranlassend, inʼs Werk setzend, befördernd; m. Gründer, Urheber. — 2〉 n. das Erscheinen einer vorher angekündigten Person auf der Bühne überh. oder das Erscheinen einer Person des darzustellenden Stückes auf der Bühne am Ende des Vorspiels, von Seiten des Schauspieldirectors dadurch motivirt, dass er die Jahreszeit, in der die beginnende Handlung spielt, zu der in Wirklichkeit seienden und zu der auftretenden Person in Beziehung bringt.
Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
pravartaka a. (rtikā f.) 1 Setting on foot, founding. 2 Advancing, promoting, furthering. 3 Producing, causing. 4 Prompting, urging, inducing, instigating (in a bad sense). — kaḥ 1 An originator, founder, author. 2 A prompter, instigator. 3 An arbiter, umpire. — kaṃ The entrance of a character on the stage.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pravartaka verfahrend; anregend, bewirkend. m. Urheber, Gründer.
Burnouf 1866 Substantiv Maskulin
Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin
pravartaka m. auteur, inventeur; instigateur. Qqf. arbitre, juge.
Quelltextfundstellen (1)
SVU 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.