Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

pravartaka प्रवर्तक – Antreiber; Beweger

Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Substantiv Maskulin

Antreiber; Beweger

Cappeller 1891 Adjektiv

Originaltext · Englisch · Adjektiv

pravartaka ·a. proceeding (--°); setting in motion or activity, causing, effecting, promoting, furthering; m. promoter, prompter, instigator.

Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

Pra-vartaka, as, ikā, am, setting in motion or action, setting on foot; advancing, promoting, forward- ing; producing, causing, effecting, inducing, inciting, prompting, instigating, stimulating, urging; (as), m. the original instigator of any act, originator, author, principal, founder; an arbiter, judge; (am), n. (in dramatic language) the entrance of a character on the stage.

Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum

pravartaka (vom caus. von vart mit pra) 1〉 adj. f. ˚rtikā a〉 in Bewegung —, in Thätigkeit versetzend: cakrasya MBH. 14,912. sattvasya ŚVETĀŚV. UP. 3,12. M. 12,4. rajaḥ pravartakaṃ sarvabhūtānām SUŚR. 1,81,8. MBH. 3,13950. MBH. 12,7162. MBH. 12,13679. MBH. 13,4178. TATTVAS. 26. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 256. codaneti pravartakaśabdanāma Schol. zu JAIM. 1,2. bhāvā lokapravartakāḥ MBH. 3,11260. — b〉 zur Erscheinung bringend, hervorrufend, bewirkend, veranlassend, ins Werk setzend, befördernd, Gründer, Urheber: kriyāṇām MBH. 1,929. kāryāṇām MBH. 2,792. ākūtīnāṃ ca cittīnām MBH. 3,15530. adharmasya MBH. 12,1189. trivargasya HARIV. 4135. RĀJA-TAR. 1,97. RĀJA-TAR. 4,605. sajjanamanovaiklavyāśru˚ MBH. 1,591. rajovega˚ MBH. 14,1238. dharma˚ YĀJÑ. 3,186. MBH. 3,12706. MBH. 12,3483. MBH. 12,12751. MĀRK. P. 109,70. caturdaśabhuvanotpattisthitipralaya˚ PRAB. 54,10. lokayātrā˚ R. GORR. 2,118,27. yuddhayajña˚ HARIV. 13214. sāṃkhyayoga˚ (kapila) MBH. 3,14197. yoga˚ BHĀG. P. 3,32,12. cāturhotra˚ MBH. 12,10420. sarvaśilpa˚ MBH. 12,10422. dharmaśāstra˚ YĀJÑ. 1,5, v. l. für prayojaka. āyurveda˚ (dhanvantari) BHĀG. P. 9,17,4. vaidyaśāstra˚ Verz. d. Oxf. H. 40,a, N. 2. śākhā˚ Verz. d. Oxf. H. 54,b,29. — 2〉 n. Eintritt einer Person auf die Bühne: praviśetsūcitaṃ pātraṃ yatra tatsyātpravartakam PRATĀPAR. 23,a,7.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

pravartaka [vgl. [4:1071]] Z. 2 v. u. Füge vorher angekündigten vor Person hinzu. (revision)

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

pravartaka 2〉 füge vorher angekündigten vor Person hinzu. Nach SĀH. D. 288. SĀH. D. 292 das Erscheinen einer Person des darzustellenden Stückes auf der Bühne am Ende des Vorspiels, von Seiten des Schauspieldirectors dadurch motivirt, dass er die Jahreszeit, in der die beginnende Handlung spielt, zu der in Wirklichkeit seienden in Beziehung bringt. — Vgl. pravṛttaka, prāvartaka.

Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Neutrum

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum

pravartaka — 1〉 Adj. (f. ˚rtikā) — a〉 verfahrend. icchā˚. nach Laune JOLLY, Schuld. 306. — b〉 in Bewegung —, in Thätigkeit versetzend. — c〉 zur Erscheinung bringend, hervorrufend, bewirkend, veranlassend, inʼs Werk setzend, befördernd; m. Gründer, Urheber. — 2〉 n. das Erscheinen einer vorher angekündigten Person auf der Bühne überh. oder das Erscheinen einer Person des darzustellenden Stückes auf der Bühne am Ende des Vorspiels, von Seiten des Schauspieldirectors dadurch motivirt, dass er die Jahreszeit, in der die beginnende Handlung spielt, zu der in Wirklichkeit seienden und zu der auftretenden Person in Beziehung bringt.

Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum

Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum

pravartaka a. (rtikā f.) 1 Setting on foot, founding. 2 Advancing, promoting, furthering. 3 Producing, causing. 4 Prompting, urging, inducing, instigating (in a bad sense). — kaḥ 1 An originator, founder, author. 2 A prompter, instigator. 3 An arbiter, umpire. — kaṃ The entrance of a character on the stage.

Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

pravartaka verfahrend; anregend, bewirkend. m. Urheber, Gründer.

Burnouf 1866 Substantiv Maskulin

Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin

pravartaka m. auteur, inventeur; instigateur. Qqf. arbitre, juge.

Quelltextfundstellen (1)

SVU 1 Fundstelle
SVU 3.10-3.12: Das gestaltlose Licht 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.