Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

ruci रुचि – Belieben

Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Substantiv Feminin

Belieben

Cappeller 1891 Substantiv Feminin

Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin

rúci ·f. ­ light, splendour, beauty, colour; wish, desire, pleasure in, taste for (loc., acc. w. prati, infin., or --°), appetite; adj. --° delighting in, eager or longing for. Abstr. °tāÅ f., °tvaÅ n.

Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin

rucí ·f. light, splendour, beauty, colour; wish, desire, pleasure in, taste for (loc., acc. w. prati, infin., or --°), appetite; adj. --° delighting in, eager or longing for. Abstr. °tāÅ f., °tvaÅ n.

Monier-Williams 1872 Substantiv Feminin

Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin

Ruci, is, f. light, lustre, brightness, splendor, beauty; a ray of light; colour; appearance; liking, taste, re- lish, zest, appetite, hunger; wish, desire, pleasure, (rucyā, with pleasure, willingly); passion; inclina- tion, taste for, liking for, (at the end of comps. in the sense ‘having a taste or liking for,’ cf. māṃsa- r˚, hiṃsā-r˚); intent application to any object; (in erotic works) epithet of a particular kind of lover's embrace; a kind of yellow pigment (= go-rocanā); N. of an Apsaras; of the wife of Deva-śarman; (is), m., N. of a Prajā-pati, the husband of Ākūti and father of Yajña or Su-yajña and of Manu Raucya; of a son of Viśvā-mitra; of a king; (is, is, i), pleasing, pleasant, agreeable (= rucira).

Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin

rúci (wie eben) UJJVAL._zu_UṆĀDIS. 4,119. 1〉 f. SIDDH. K. 247,b,1 v. u. a〉 Licht, Glanz AK. 1,1,2,35. AK. 3,4,5,30. H. 99. H. an. 2,59. MED. c. 8. HALĀY. 1,38. VAIJ. beim Schol. zu KIR. 10,62 (lies kāntirucorbhāsi). AV. 13,2,30. AV. 17,1,21. ruciragnau yathā HARIV. 7088. gauryāḥ RĀJA-TAR. 1,29. PRAB. 15,7. (rājñaḥ putrāḥ) rucyā proṣṭhapadopamāḥ R. 1,19,9. — b〉 Pracht, Schönheit H. an. MED. VAIJ. tvadānana˚ RAGH. 5,67. ad ŚĀK. 19. — c〉 Farbe: bhramarapakṣarucau sudīrghe keśe MṚCCH. 149,15. MEGH. 15. asitotpalasya Spr. 3825. Spr. 3937. VARĀH. LAGHUJ. 1,6_in_Ind. St. 2,278. ŚIŚ. 9,19. GĪT. 7,24. BHĀṢĀP. 1. — d〉 Gefallen —, Geschmack an, Lust; Appetit AK. 3,4,5,30. H. 393. H. ś. 103. H. an. MED. HALĀY. 4,25. VAIJ. tasmìnma̱ indro̱ ruci̱mā dàdhātu AV. 3,15,16. strī̱ṣu pu̱ṃsu bhago̱ rucìḥ AV. 12,1,25. śra̱ddhā ca̱ rucìśca AV. 13,4,23. P. 1,4,33. VOP. 5,15. yadyatra na ruciḥ kācit MBH. 5,3601. na vyañjane ruciryasya Spr. 3363. RĀJA-TAR. 5,1. BHĀG. P. 1,5,25. BHĀG. P. 12,3,27. MĀRK. P. 1,33. PAÑCAR. 1,8,27. PAÑCAR. 1,8,30. SARVADARŚANAS. 31,19. tasmim̐llabdharuciḥ adj. BHĀG. P. 1,5,27. śrāddhaṃ prati YĀJÑ. 1,218. pravāsa˚ Lust, Gefallen an Spr. 2956. vasudevakathā˚ BHĀG. P. 1,2,16. BHĀG. P. 4,22,23. svasvabhojya˚ BHĀG. P. 10,13,10. SARVADARŚANAS. 118,12. bhaktāruci Widerwille gegen Speisen SUŚR. 1,62,3. mit infin. RAGH. 6,35. tānyṛṣyaśṛṅgasya mahārasāni bhṛśaṃ surūpāṇi ruciṃ dadurhi so v. a. gefielen ihm MBH. 3,10041. tasyāḥ — na sa kṣitīśo rucaye babhūva so v. a. gefiel ihr nicht RAGH. 6,44. rucimāvahate satāṃ kriyāyai macht Lust zu VIKR. 48. rucyā nach Gefallen, nach Belieben, nach Wunsch YĀJÑ. 2,96. Verz. d. Oxf. H. 200,a,6 v. u. yaḥ kaścidartho niṣṇātaḥ svarucyā tu parasparam YĀJÑ. 2,84. KULL._zu_M. 3,222. Häufig am Ende eines adj. comp.: satyadharma˚ Gefallen findend an R. 3,46,4. adharma˚ MBH. 1,4341. MBH. 3,487. MBH. 3,8489. BHĀG. P. 11,7,5. daṇḍa˚ MBH. 3,13043. PAÑCAT. 91,18. pratigraha˚ M. 4,190. YĀJÑ. 1,112. MBH. 14,2781. MBH. 15,198. HARIV. 3108. HARIV. 4848. HARIV. 12355. R. 2,1,13. R. 5,3,72. R. 5,30,3. Spr. 772. Spr. 954. Spr. 1069. Spr. 1555. Spr. 3159. MĀLATĪM. 84,14. VARĀH. BṚH. S. 2,9. VARĀH. BṚH. S. 12,11. VARĀH. BṚH. S. 17,3. VARĀH. BṚH. S. 19,5. māṃsa˚ begierig nach HIT. 19,19. bhinnarucirhi lokaḥ so v. a. Jeder hat seinen eigenen Geschmack RAGH. 6,30. MĀLAV. 4. ananya˚ für nichts Anderes Sinn habend MĀLAV. 54. niṣiddhaikaruci H. 859. sva˚ adj. seiner Lust fröhnend MĀRK. P. 65,5. — e〉 Bez. einer Art von Umarmung: tallakṣaṇaṃ yathā . nāyikāyā nāyakasya saṃmukhe jānvoruparyupaviśya vakṣasi vakṣo dattvā yadavasthānam . iti kāmaśāstram . ŚKDR. — f〉 eine Art gelbes Pigment, = gorocanā RĀJAN._im_ŚKDR. — g〉 N. pr. α〉 einer Apsaras MBH. 13,1424. — β〉 der Gattin Devaśarmanʼs MBH. 13,2263. fgg. — 2〉 m. N. pr. a〉 eines Prajāpati, Gatten der Ākūti und Vaters Yajñaʼs oder Suyajñaʼs (einer Manifestation Viṣṇuʼs) und des Manu Raucya VP. 49, N. 2. VP. 49,54. BHĀG. P. 1,3,12. BHĀG. P. 2,7,2. BHĀG. P. 3,12,55. BHĀG. P. 3,21,5. BHĀG. P. 3,4,1. BHĀG. P. 3,12,2. fgg. Verz. d. Oxf. H. 48,a,16. MĀRK. P. 50,16. MĀRK. P. 95,1. fgg. — b〉 eines Sohnes des Viśvāmitra MBH. 13,251 (ṛṣirvrajaḥ st. rucirvrajaḥ ed. Bomb.). — c〉 eines Fürsten VP. 462, N. 11. — 3〉 adj. = rucira gefällig, reizend: deśa R. 3,21,7. — Vgl. a˚, uṣṇa˚, dṛḍha˚, dharma˚, nirvāṇa˚, pīyūṣa˚, pradāna˚, bhakta˚, bhadra˚, bhā˚, yajña˚, yathā˚ (auch YĀJÑ. 2,55. KULL._zu_M. 3,222), vara˚, vasu˚, viśva˚, su˚.

Böhtlingk 1879 Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin

rúci (AV.), rucí (MAITR. S. 4,9,5) — 1〉 f. — a〉 Licht, Glanz. — b〉 Pracht, Schönheit. — c〉 Farbe. — d〉 Gefallen, Geschmack, Lust, — an oder zu (Loc., Acc. mit prati, Infin. oder im Comp. vorangehend). ruciṃ dā Jmd (Gen.) gefallen, rucaye bhū dass., rucim ā-vah Lust machen zu (Dat.). rucyā und svarucyā nach Gefallen, — Belieben, — Wunsch. Am Ende eines adj. Comp. Gefallen findend an, Verlangen habend nach. — e〉 Appetit. — f〉 eine Art von Umarmung. — g〉 *Gallenstein des Rindes RĀJAN. 12,58. — h〉 N. pr. — α〉 einer Apsaras. — β〉 der Gattin Devaśarmanʼs. — 2〉 m. — a〉 die Wurzel ruc Chr. 222,26. fg. — b〉 N. pr. — α〉 eines Prajāpati. — β〉 eines Sohnes des Viśvāmitra. — γ〉 eines Fürsten.

Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin

rúci (AV.), rucí (MAITR. S. 4,9,5) — 1〉 f. — a〉 Licht, Glanz. — b〉 Pracht, Schönheit. — c〉 Farbe. — d〉 Gefallen, Geschmack, Lust, — an oder zu (Loc., Acc. mit prati, Infin. oder im Comp. vorangehend). ruciṃ dā Jmd (Gen.) gefallen, rucaye bhū dass., rucim ā-vah Lust machen zu (Dat.). rucyā und svarucyā nach Gefallen, — Belieben, — Wunsch. Am Ende eines adj. Comp. Gefallen findend an, Verlangen habend nach. — e〉 Appetit. — f〉 eine Art von Umarmung. — g〉 *Gallenstein des Rindes RĀJAN. 12,58. — h〉 N. pr. — α〉 einer Apsaras. — β〉 der Gattin Devaśarmanʼs. — 2〉 m. — a〉 die Wurzel ruc Chr. 222,26. fg. — b〉 N. pr. — α〉 eines Prajāpati. — β〉 eines Sohnes des Viśvāmitra. — γ〉 eines Fürsten.

Apte 1890 Substantiv Feminin

Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin

ruciḥ(cī) f. [ruc-ki vā ṅīp] 1 Light, lustre, splendour, brightness; ([Page 0914-b]) rucimiṃdudale karotyajaḥ paripūrṇaṃdurucirmahīpatiḥ Śi. 16. 71; R. 5. 67; Me. 15. 2 A ray of light; as in rucibhartṛ q. v. 3 Appearance, colour, beauty (usually at the end of comp.); paṭalaṃ bahirbahalapaṃkaruci Śi. 9. 19. 4 Taste, relish; as in rucikara. 5 Zest, hunger, appetite. 6 Wish, desire, pleasure; svarucyā ‘at will or pleasure. 7 Liking, taste; vimārgagāyāśca ruciḥ svakāṃte Bv. 1. 125 ‘liking or love’; na sa kṣitīśo rucaye babhūva; bhinnarucirhi lokaḥ R. 6. 30; nāṭyaṃ bhinnarucerjanasya bahudhāpyekaṃ samārādhanaṃ M. 1. 4; oft. in comp. in the sense of ‘indulging in’, ‘devoted or addicted to’; hiṃsāruceḥ Māl. 5. 29. 8 Passion, close application to any object 9 A kind of yellow pigment ( gorocanā). Comp. — kara a. 1 tasteful, savoury, palatable. 2 exciting desire. 3 stomachic, tonic. — dhāman m. the sun. — bhartṛ m. 1 the sun; Śi. 9. 17. 2 a husband.

Cappeller 1887 Substantiv Feminin · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin

1. rúci u. rucí f. Licht, Glanz, Pracht, Farbe; Geschmack, Gefallen, Lust an (Loc. Acc. mit) prati, Inf. o. —˚), Appetit.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

2. ruci die Wurzel ruc (g.).

Burnouf 1866 Substantiv Feminin

Originaltext · Französisch · Substantiv Feminin

ruci f. lueur, lumière, rayon; éclat; lustre, beauté. Appétit, faim. Désir, passion; attention portée sur un objet.

Quelltextfundstellen (1)

DYS 1 Fundstelle
DYS 184–187: Rājayoga und Niṣpatti 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.