Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

adhyātma अध्यात्म – inneres Selbst; Innerlichkeit

Adjektiv · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Substantiv Neutrum

inneres Selbst; Innerlichkeit

Herkunft

  1. adhi अधि Präfix — über; auf; hinsichtlich
  2. ātman आत्मन् Substantiv Maskulin — Selbst; Wesen; Seele; Einzelseele; Körper
Cappeller 1891 Adjektiv

Originaltext · Englisch · Adjektiv

adhyātma ·a. concerning one's self, one's own; n. adv. (°tmáma), as subst. the supreme soul.

Monier-Williams 1872 Substantiv Neutrum

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

adhyātma adhy-ātma, am, n. the supreme spirit; (as, ā, am), own, belonging to self; (am), ind. concerning self or individual personality.

Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Adjektiv

2. adhyātma (wie eben) adj. der Person angehörig, persönlich eigen: yadevaiṣāṃ vāso hiraṇyaṃ maṇiradhyātmamāsīt AIT. BR. 4,6. taddha vai yajamānasyādhyātmatamamivokthaṃ yatpraugam AIT. BR. 3,1.

Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum

1. adhyātma (von 1. adhi + ātman) n. SIDDH. K. 249,a,14. der höchste Geist AK. 3,4,146. adhyātmayogādhigamena KATHOP. 2,12. kathaṃ vāhyamabhidhatte (prāṇaḥ) kathamadhyātmamiti PRAŚNOP. 3,1. adhyātmarati adj. M. 6,49. anadhyātmavid M. 82. te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam BHAG. 7,29. akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo 'dhyātmamucyate BHAG. 8,3. (aham) adhyātmavidyā vidyānām BHAG. 10,32. adhyātmacetasā BHAG. 3,30. NIR. 1,20.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

1. adhyātma vgl. oben u. adhidaiva.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

2. adhyātma NIR. 2,20.

Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Neutrum

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum

adhyātma — 1〉 Adj. der Person angehörig, persönlich eigen. — 2〉 n. — a〉 die höchste Seele. — b〉 die Seele als Agens einer Thätigkeit.

Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Neutrum

Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Neutrum

adhyātma a. [ātmanaḥ saṃbaddhaṃ, ātmani adhikṛtaṃ vā] Belonging to self or person; concerning an individual. — tmaṃ ind. [ātmānamadhikṛtya] Concerning self. — tmaṃ The supreme spirit (manifested as the individual self) or the relation between the supreme and the individual soul; akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate Bg. 8. 3 (svasyaiva brahmaṇa evāṃśatayā jīvasvarūpeṇa bhāvo bhavanaṃ sa eva ātmānaṃ dehamadhikṛtya bhoktṛtvena vartamāno'dhyātmaśabdenocyate Śrīdhara.) ‘Brahma is the supreme, the indestructible; its manifestation (as an individual self) is adhyātma’ -Telang's Bhagavadgītā; ˚cetasā Bg. 3. 30. Comp. — jñānaṃ -vidyā knowledge of the supreme spirit or ātman, theosophical or metaphysical knowledge (the doctrines taught by the Upanishads &c.); trayī vigrahavatyeva samamadhyātmavidyayā M. 1. 14; ˚vidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham Bg. 10. 32 (adhyātmavidyā nyāyavaiśeṣikamate dehabhinnatvena, sāṃkhyādimate prakṛtibhinnatvena ātmanaḥ svarūpādipratipādikā, vaidāṃtimate tu brahmābhinnatvena iti bhedaḥ; sarveṣāṃ mate'pi ātmatattvajñānarūpatvāttasyā adhyātmavidyātvam.). — dṛś, -vid a. [adhyātmaṃ paśyati vetti vā] one proficient in this knowledge; nahyanadhyātmavitkaścit kriyāphalamupāśnute Ms. 6. 82. — yogaḥ [ ātmānaṃ kṣetrajñamadhikṛtya yogaḥ] concentration of the mind on the Ātman drawing it off from all objects of sense. — rati a. [sa. ba.] one who delights in the contemplation of the supreme spirit; Ms. 6. 49. — rāmāyaṇaṃ N. of a Rāmāyaṇa which treats of the relation between the supreme and the individual soul, while it narrates Rāma's story.

Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

adhyātma dem Selbst, der eigenen Person angehörig; n. die höchste Seele, die Allseele. ˚vidyā f. die Wissenschaft von der Allseele.

Quelltextfundstellen (1)

PYS 1 Fundstelle
PYS 1.46–49: Samādhi mit Keim 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.