Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

ahan अहन् – Tag. Du. im

Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

Cappeller 1891 Substantiv Neutrum

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

áhan ·n. ­ day. - áhanyahani & áharahas every day, daily. ubhé áhanī day and night.

Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

ahan ahan and ahas, n. (said to be fr. 2. hā with a, ‘not;’ according to others, who compare the Goth. daya, Germ. tag, Eng. day, a corruption of dahan fr. rt. dah; the nom. acc. voc. sing. and the middle cases come fr. ahas, the others fr. ahan; in the Vedas the middle cases also are sometimes formed fr. ahan, e. g. ahabhyas, ahabhis); a day; a sacrificial or festival day; a day's work; a portion of a book appointed for one day's reading; day per- sonified as one of the eight Vasus; N. of a Tīrtha; ahany-ahani or ahar-ahaḥ, day by day, daily; ahanī, du. day and night; tad ahas, on that very day; yad ahas, on which day. (As the last mem- ber of a compound ahan generally appears in the form aha, m., rarely n., but sometimes also in the form ahan, e. g. puṇyāha, ekāhan, q. v. As the first member of a compound ahas and ahar are the usual forms; as in the following examples.)

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

Ahan; for ‘and ahas’ read — ahar, which is the proper form of the Nominative.

Petersburger 1855 Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum

áhan n. und áhas (oder ahar) n. Uṇ. 1,157. Tag AK. 1,1,3,2. H. 138. In der klass. Sprache ergänzen sich beide Stämme bei der Bildung der cass.: von ahan stammt der instr. dat. abl. gen. loc. sg., der nom. acc. voc. gen. loc. du. und nom. acc. voc. gen. pl.; von ahas die übrigen casus, P. 8,2,68. P. 8,2,69. VOP. 2,54. VOP. 3,150. VOP. 3,165. na geht nicht in ṇa über VOP. 3,30. VOP. 6,9, Anf. Im Veda hat der Stamm ahan eine weitere Ausdehnung. ahnā M. 5,64. M. 5,102. M. 6,69. ekāhnā (vgl. weiter u.) N. 19,2. N. 19,10. R. 1,38,29. áhne VS. 9,20. VS. 24,25. VS. 30,21. áhnas VS. 8,48. VS. 24,36. ŚAT. BR. 14,9,1,18 = BṚH. ĀR. UP. 6,2,15. AK. 2,7,31. i̱dāhnàḥ ṚV. 4,33,11. na rātryā̱ ahnà āsītprake̱taḥ ṚV. 10,129,2. sa̱kṛdahnàḥ ṚV. 10,93,16. trirahnàḥ ṚV. 10,93,5. ŚAT. BR. 11,5,1,1. ŚAT. BR. 3,4,4,23. M. 11,223. M. 11,259. áhani ṚV. 1,110,7. ṚV. 1,132,1. AV. 7,52,2. M. 4,51. M. 6,68. M. 11,182. N. 9,12 (bahutithe 'hani). N. 15,1. R. 1,28,37. R. 2,57,5. PAÑCAT. 95,23. ahanyahani jeden Tag M. 2,82. M. 2,132. M. 5,30. M. 8,419. ŚĀK. 153. áhni AV. 6,110,3. MEGH. 90. KATHĀS. 24,124. AK. 3,5,22. áhan (gleichfalls loc.) ṚV. 4,16,11. ṚV. 10,95,1. ŚAT. BR. 3,2,2,4. u. s. w. trirahàn ṚV. 9,86,18. sasmi̱nnahàn ṚV. 10,95,11. du. áhanī Tag und Nacht: viṣùrūpe̱ ahànī̱ saṃ càrete ṚV. 1,123,7. ṚV. 4,55,3. ṚV. 5,82,8. ṚV. 6,58,1. ṚV. 10,39,12. ṚV. 10,76,1. AV. 13,2,3. — ahanī yuyudhe dve tu karṇaḥ MBH. 1,301. rātryahanī M. 1,66. M. 1,67. áhnos ŚAT. BR. 11,5,5,13. áhāni ṚV. 1,88,4. ṚV. 10,18,5. VS. 11,17. ŚAT. BR. 1,1,2,21. ŚAT. BR. 1,3,5,9. ŚAT. BR. 3,4,3,22. M. 11,157. YĀJÑ. 3,22. MBH. 1,300. aghāhāni M. 5,84. áhā (wie von einem neutr. auf a) ṚV. 1,50,7. ṚV. 5,48,3. ṚV. 10,12,4. áhabhyas ṚV. 7,87,1. áhabhis ṚV. 28,4. ṚV. 10,10,9. áhnām ṚV. 10,85,19. ṚV. 10,110,4. AV. 6,128,2. i̱dā hyahnā̀m ṚV. 4,31,1. i̱dā ci̱dahā̀nām ṚV. 8,22,13. áhasu ṚV. 1,124,9. áhas nom. acc.: kenāhàrakarodru̱ce AV. 10,2,16. ahariti hanti pāpmānaṃ jahāti ca (etym. Spielerei) ŚAT. BR. 14,8,6,4 = BṚH. ĀR. UP. 5,5,3. aharahaḥ Tag für Tag, täglich: ahàraharjāyate mā̱si mā̀si ṚV. 10,52,2. ṚV. 10,52,3. ŚAT. BR. 2,3,2,3. ŚAT. BR. 9,4,4,15. BṚH. ĀR. UP. 2,1,3. M. 2,182. M. 3,182. M. 8,306. M. 11,248. VID. 186. VID. 223. aharahaḥkarmán ŚAT. BR. 9,4,4,17. tadahas an demselben Tage ŚAT. BR. 4,6,8,4. ŚAT. BR. 4,6,8,6. ŚAT. BR. 6,7,4,14. ŚAT. BR. 6,8,1,5. yadahas an welchem Tage ŚAT. BR. 2,1,4,1. ŚAT. BR. 4,6,8,5. ŚAT. BR. 6,7,4,13. ahobhyām H. 144. áhobhis ṚV. 10,14,9. VS. 35,1. ŚAT. BR. 14,7,2,20 (= BṚH. ĀR. UP. 4,4,16). ĀŚV. ŚR. 9,1. M. 3,46. PAÑCAT. 191,17. áhobhyas VS. 6,15. áhassu ŚAT. BR. 10,2,5,15. AIT. BR. 6,18. MBH. 1,6059. aho (sic) ramyam KĀŚ._zu_P. 8,2,68. — Tag in einer nach Tagen abgetheilten Opfer- oder Festfeier, Tagewerk, Tagesabschnitt; häufig in liturg. Büchern AIT. BR. 4,1. fgg. ĀŚV. ŚR. 10,2 und oft. KĀTY. ŚR. 12,3,20. KĀTY. ŚR. 12,2,2. KĀTY. ŚR. 12,6,28. — der Tag person. ist einer der 8 Vasu MBH. 1,2582. MBH. 1,2584. MBH. 1,2587. — ahas Tag und sudina schöner Tag heissen zwei Tīrtha MBH. 3,6070. — Am Anfange einer Zusammens. immer nur ahas oder ahar (ahaḥśeṣa M. 11,204. aharāgama BHAG. 8,18. BHAG. 8,19. ahoratna KĀŚ._zu_P. 8,2,68), am Ende ahas (vgl. anahár im gaṇa cārvādi) und ahan (s. oben ekāhnā, aghāhāni und P. 6,3,110. VOP. 3,42), meist aber ahá m. (selten n. wie z. B. in puṇyāha, bhadrāha, sudināha AK. 3,6,29) P. 2,4,29. P. 5,4,91. P. 6,4,145. VOP. 6,37. VOP. 6,56. AK. 3,6,12. ṣa̱ḍa̱haḥ AV. 8,9,16. tryaho (ein Werk von 3 Tagen) 'śvamedhaḥ saṃkhyātaḥ R. 1,13,42. tryaham u. s. w. acc. BṚH. ĀR. UP. 6,3,1. BṚH. ĀR. UP. 6,4,13. M. 11,125. M. 11,148. M. 11,157. u. s. w. R. 2,34,33. tryaheṇa u. s. w. M. 10,92. M. 5,83. tryahāt u. s. w. M. 5,64. M. 8,108. tryahe u. s. w. PĀR. GṚHY. 2,3. M. 5,76. tadahe H. 374. ein solches comp. als letztes Glied eines adj. comp. erhält im f. ā, s. anirdaśāha. Vgl. ityaha, puṇyāha, bhadrāha, yāvadaha, sudināha, anvaham und pratyaham. Ueber die vierte Form ahna s. u. d. W.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

ahan Sp. 571, Z. 6 v. u. lies 1,13,43 st. 1,13,42. — N. pr.: ahna āṅgirasasya KĀṬH. ANUKR._in_Ind. St. 3,459,6 v. u.

Böhtlingk 1879 Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum

áhan und áhas (áhar) n. — 1〉 Tag. Du. im ṚV. Tag und Nacht. áhaśca kṛṣṇámáharárjunaṃ ca so v. a. Nacht und Tag ṚV. 6,9,1. áharahaḥ Tag für Tag. — 2〉 Tagewerk, Tagesabschnitt (in einer Opferfeier). — 3〉 der Tag personif. als einer der 8 Vasu. — 4〉 N. pr. — a〉 eines Āṅgirasa. — b〉 eines Tīrtha.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

ahan I. aho'manyata (statt aharamanyata) R. ed. Bomb. 4,35,7. [Nachtrag, Band 7]

Apte 1890 Substantiv Neutrum

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

ahan n. [na jahāti na tyajati sarvathā parivartanaṃ, na, hā-kanin Uṇ. 1. 55] (Nom. ahaḥ, ahnī-ahanī, ahāni, ahnā, ahobhyāṃ &c.; ahariti haṃti pāpmānaṃ jahāti ca Śat. Br.) 1 A day (including day and night); aghāhāni Ms. 5. 84. 2 Day time; savyāpārāmahani na tathā pīḍayenmadviyogaḥ Me. 88; yadahnā kurute pāpaṃ by day. 3 The sky (as traversed by the sun); samārūḍhe ca madhyamahnaḥ savitari K. 99; M. 2. 4 A sacrificial or festival day. 5 A day's work. 6 Viṣṇu. 7 Night. 8 A portion of a book appointed for a day. 9 A day personified as one of the eight Vasus. — nī (du.) Day and night. (At the end of comp. ahan is changed to ahaḥ, -haṃ or to ahna; see P. V. 4. 88-91; P. VI. 3. 110, P. VIII. 4. 7. Note. At the beginning of comp. it assumes the forms ahas or ahar; e. g. saptāhaḥ, ekāhaḥ, pūrvāhṇaḥ, aparāhṇaḥ, puṇyāhaṃ, sudināhaṃ, ahaḥpatiḥ or aharpatiḥ &c. &c.). Comp. — āgamaḥ (aharā˚) the approach of day. — ādiḥ dawn; Śi. 11. 62. ([Page 0217-c]) — karaḥ (˚haḥ or ˚skaraḥ) 1 the sun; alavakārāsya vadhūrahaskaraḥ Śi. 1. 58; (P. III. 2. 21.). 2 a kind of tree. — gaṇaḥ, (˚harga˚) 1 a series of sacrificial days. 2 a month. 3 any calculated term (Wilson). — jaraḥ [ahobhiḥ parivartamāno lokān jarayati jṝ-ṇic-ac, ahāni vā asmin jīryaṃti ādhāre apvā Tv.] Ved. the year as making days old. — jāta a. Ved. born in the day or from day, not belonging to night. — diva a. (˚hardi˚) existing every day. — (vaṃ) ind. [ahaśca divā ca samā˚ dvaṃ˚] daily, every day, day by day; ya itthamasvāsthyamahardivaṃ divaḥ Śi. 1. 51. — divi ind. day by day, every day, constantly. — dṛś a. Ved. belonging to the day; living. — nāthaḥ 1 the sun, the lord of the day. 2 a kind of tree. — niśaṃ [ahaśca niśā ca samā˚ dvaṃ˚] a day and night, a whole day; Ms. 1. 74, Ms. 4. 97. — (śaṃ) ind. day and night, during the whole day, continually. — patiḥ [ahaḥpatiḥ, aharpatiḥ, ahaspatiḥ P. VIII. 2. 70 Vārt.] 1 the sun; nanu rāhvāhvamaharpatiṃ tamaḥ Śi. 16. 57; R. 10. 54. 2 an epithet of Śiva. 3 a kind of tree. 4 swallow wort. — bāṃdhavaḥ the sun. — bhāj, -loka a. Ved. partaking of the day. — maṇiḥ the sun. — mukhaṃ commencement of the day, morning, dawn. — rathaṃtaraṃ (P. VIII. 2. 68 Vārt.) a portion of Sāma to be chanted at day. — rātraḥ ( — traṃ also) 1 a day and night (P. II. 4. 29); trīnahorātrān Nala. 12. 44; triṃśatkalā muhūrtaḥ syādahorātraṃ tu tāvataḥ Ms. 1. 64, Ms. 1. 65; Ms. 11. 84; Y. 1. 147. 2 a day of the Pitṛs, a month of the gods and a year of Brahmā. — vid a. Ved. 1 existing many days. 2 known long ago. 3 one who knows the fit time or season of a sacrifice. — śeṣaḥ, -ṣaṃ ( ˚haḥśeṣaṃ) 1 evening. 2 the last day of defilement.

Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

áhan u. áhar n. Tag. áhanyahani u. áharahaḥ jeden Tag. ubhé áhanī Tag und Nacht.

Burnouf 1866 Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin

ahan ahan m. jour. Cf. ahar, ahas. M§ 112.

Originaltext · Französisch · Worttyp nicht bestimmt

ahan ahan pour ahans, ahant, impf. de han. M§ 94.

Quelltextfundstellen (2)

GoS 1 Fundstelle
GoS 64–66: Eine Ordnung für die Übung 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 1 Fundstelle
SiSa 2.32-2.34: Inneres Feuer 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.