Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

vibhrama विभ्रम – das Hinundhergehen, das sich hinundher Bewegen, unstätes Wesen.

Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

Cappeller 1891 Substantiv Maskulin

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

vibhrama ·m. unsteady motion, flurry, going to and fro, esp. of the eyes; coquetry, grace, beauty; confusion, agitation, error, mistake; erroneous application of (gen.); mistaking for, phantom or mere semblance of (--°).

Monier-Williams 1872 Substantiv Maskulin

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

Vi-bhrama, as, m. roaming or wandering about, whirling round, whirling or rolling about, going round, any whirling motion; error, mistake, blunder, erroneous use or application; hurry, confusion, agita- tion, perturbation, flurry (one of the classes of femi- nine action proceeding from love, as when a woman through flurry puts on her ornaments in the wrong places); amorous action of any kind; caprice, whim; beauty, grace; play (of the eyes); rapture; doubt, apprehension; (ā), f. old age.

Petersburger 1855 Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

vibhrama (von bhram mit vi) 1〉 m. am Ende eines adj. comp. f. ā. a〉 das Hinundhergehen, das sich-hinundher-Bewegen, unstätes Wesen: uttrastamattakalahaṃsa˚ MĀLATĪM. 15,12. mattabhramara˚ adj. (bindusaras) BHĀG. P. 3,21,41. pavanodbrāntavīci˚ Spr. 2036. akṛtrimavibhramaiḥ — aṅgakaiḥ UTTARAR. 10,8 (14,6). madavibhramalocana adj. VARĀH. BṚH. S. 58,36. calitāpāṅgavibhramaiḥ RĀJA-TAR. 5,360. bhrūlatā˚ MEGH. 48. ṚT. 3,17. savibhrama (vīkṣaṇa) ṚT. 1,12. taḍittaralavibhramāḥ saṃpadaḥ RĀJA-TAR. 8,1898. ghanasamayataḍidvibhramāḥ bhogapūgāḥ Spr. (II) 993. vātābhravibhramamidaṃ vasudhādhipatyam Spr. (I) 2775. — b〉 (das Toben) Heftigkeit, Intensität, hoher Grad: rati˚ CAURAP. 13. CHANDOM. 55. bhūyo 'pi mā kṛthā hāsyavibhramam KATHĀS. 43,103. nivṛttasarvendriyavṛtti˚ BHĀG. P. 1,9,31. roṣa˚ BHĀG. P. 9,10,13. śauryavibhramabharaṃ bibhrati (rājani) Inschr. in Journ. of the Am. Or. S. 6,504, Śl. 12. (kīrtiḥ) viśvavandyavibhramā CHANDOM. 38. karmakriyāvibhramāḥ so v. a. buntes Gewirre Spr. (II) 1721. saundarya˚ Spr. (I) 4791. Spr. 1265. gandha˚ CHANDOM. 143. dānavibhramāḥ überaus grosse Schenkungen RĀJA-TAR. 8,72. — c〉 Coquetterie, Buhlkunst: strīṇāmādyaṃ praṇayavacanaṃ vibhramo hi priyeṣu MEGH. 29. MEGH. 72. RAGH. 8,58. RAGH. 8,79. Spr. (II) 855. KATHĀS. 47,110. BHĀG. P. 4,27,1. BHĀG. P. 9,23,8. vilāsasmitavibhramaiḥ RĀJA-TAR. 5,365. SĀH. D. 113. savibhramā Spr. 951. Spr. 3003. ṚT. 6,23. — d〉 Verwirrung, Unordnung, Störung: pavanādīnām SUŚR. 1,70,19. snehādīnām SUŚR. 253,2. ākāra˚ SĀH. D. 38,19. smṛti˚ BHAG. 2,63. Spr. 5112. DAM̃PATĪŚ. 31,8 v. u. vibhramādiviyuktatā vācaḥ H. 69. rājya˚ R. 2,23,28. mantrasya MBH. 12,2157. daṇḍasya so v. a. falsche Anwendung der Strafe M. 7,24. daṇḍanīteḥ KĀM. NĪTIS. 2,8. — e〉 Aufregung: lokasya VARĀH. BṚH. S. 33,11. na yasya cittaṃ bahirarthavibhramam BHĀG. P. 4,24,59. manasyarthavibhrame BHĀG. P. 7,13,43. sa kārṣṇī rūḍhayauvanaḥ . janayāmāsa nārīṇāṃ vīkṣantīnāṃ ca vibhramam BHĀG. P. 10,55,9. tatrāśrauṣaṃ putrāṇāṃ tava vibhramam MBH. 3,358. a˚ kaltes Blut, Besonnenheit MBH. 4,1887. duḥkha˚ über, in Folge von MBH. 14,321. rājya˚ MBH. 5,1163. — f〉 Verwirrung des Geistes PAÑCAR. 3,13,22. Irrthum, Wahn; = bhrama TRIK. 3,3,303. = bhrānti MED. m. 52. VAIJ._bei_MALLIN._zu_KIR. 4,3 und ŚIŚ. 15,94. pravṛttavijñānavidhūta˚ BHĀG. P. 1,10,3. Zweifel H. an. 3,473. fg. HALĀY. 4,6. VAIJ. a. a. O. — g〉 Trugbild, blosser Schein: svapnadarśana˚ ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 248. svapna˚ KATHĀS. 28,15. mithyaiva vibhramo dṛṣṭastvayā KATHĀS. 63,143. gate rātrivibhrame KATHĀS. 70,77. yo 'gharme dharmavibhramaḥ BHĀG. P. 4,19,12. BHĀG. P. 4,17,29. lālāpānamivāṅguṣṭhe bālānāṃ stanyavibhramaḥ Spr. (II) 2067. abhṛta — drutavātapātavanavibhramaṃ sadaḥ ŚIŚ. 15,94. babhāra rakṣāsarṣapavibhramam RĀJA-TAR. 3,338. RĀJA-TAR. 5,332. bhramadbhramaravibhramabhṛt Spr. 988. gaṅgāmbhovibhramaṃ dadhuḥ RĀJA-TAR. 3,365. vidyutāṃ vibhramaṃ dadhuḥ Verz. d. Oxf. H. 117,a,41. vitanvānaḥ pratipadaṃ pravātārambhavibhramam KATHĀS. 20,223. karo 'titāmro rāmāṇāṃ tantrītāḍanavibhramam . karoti KĀVYĀD. 3,21. kurvannakāṇḍanirmeghavarṣāsamayavibhramam KATHĀS. 19,65. vakṣojau karikumbhavibhramakarīmatyunnatiṃ gacchataḥ SĀH. D. 41,13. pradīptānekavivāhavahnivibhramaśālin KATHĀS. 35,155. UTTARAR. 16,16 (23,3). mukhaiḥ — vyomagaṅgāntarotphullahemāmburuhavibhramaiḥ KATHĀS. 14,19. KATHĀS. 29,59. ŚIŚ. 6,46. ŚIŚ. 7,47. RĀJA-TAR. 4,172. vilāsinīvibhramadantapattras — ketakabarhamanyaḥ — pāṭayāmāsa so v. a. als wäre es ein Ohrring RAGH. 6,17. KUMĀRAS. 1,4. vibhramābharaṇaṃ bhuvaḥ RĀJA-TAR. 2,14. avibhramaḥ kopaḥ so v. a. nicht erkünstelt ŚĀK. 69,2, v. l. — h〉 Anmuth, Schönheit H. 1512. H. an. HALĀY. 5,27. VAIJ. a. a. O. einer Person Spr. 2185. navapraṇaya˚ MĀLATĪM. 155,8. PRAB. 41,1. gati˚ RAGH. 8,57. KUMĀRAS. 1,34. vakṣojāvibhakumbhavibhramaharau Spr. 2696. hṛtapriyādṛṣṭivilāsa˚ KIR. 4,3. kusumakṛtasmitacāruvibhramā mālatī CHANDOM. 52. BHĀG. P. 3,13,40. savibhramāṅgavalanā Spr. 3235. — i〉 in der Erotik die Zerstreutheit eines verliebten Frauenzimmers, insbes. in Bezug auf die Toilette: cittavṛttyanavasthānaṃ śṛṅgārādvibhramo mataḥ BHARATA beim Schol. zu NALOD. 2,55. vibhramastvarayā kāle bhūṣāsthānaviparyayaḥ DAŚAR. 2,36. SĀH. D. 143. PRATĀPAR. 55,b,9. H. 508. = hāva AK. 1,1,7,31. TRIK. H. an. MED. HALĀY. 1,89. — 2〉 f. ā hohes Alter ŚABDAR._im_ŚKDR. — Vgl. citta˚, dṛṣṭi˚, pāna˚ (auch SUŚR. 2,478,11. SUŚR. 2,479,8. ŚĀRṄG. SAṂH. 1,7,27), mati˚ (auch DAŚAR. 1,5. Verz. d. Oxf. H. 81,a,25).

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

vibhrama 1〉g〉 füge täuschendes Aussehen und Spr. (II) 4459 hinzu. ˚bhāṣitāni was den Anschein von Sprache hat Spr. (II) 7415.

Böhtlingk 1879 Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

vibhrama — 1〉 m. (adj. Comp. f. ā) — a〉 das Hinundhergehen, das sich hinundher Bewegen, unstätes Wesen. — b〉 (das Toben) Heftigkeit, Intensität, hoher Grad, Uebermaass Auch Pl. — c〉 Coquetterie, Buhlkunst. — d〉 Verwirrung, Unordnung, Störung daṇḍasya so v. a. falsche Anwendung der Strafe. — e〉 Aufregung. — f〉 Verwirrung des Geistes; Irrthum, Wahn. tapovanavibhramāt im Wahn, dass es ein Büsserwald sei, Spr. 7679. — g〉 Trugbild, bloser Schein, täuschendes Aussehen. Am Ende eines [Page6-108-b] Comp. (BĀLAR. 84,9) der blosse Schein von, am Anfange eines Comp. nur dem Scheine nach. — h〉 Anmuth, Schönheit. — i〉 in der Erotik die Zerstreutheit eines verliebten Frauenzimmers, insbes. in Bezug auf die Toilette. — 2〉 *f. ā hohes Alter.

Apte 1890 Substantiv Maskulin

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

vibhramaḥ 1 Roaming or wandering about. 2 Whirling or going round, rolling about. 3 Error, mistake, blunder. 4 Hurry, confusion, flurry, perturbation; especially, the flurry of mind caused by love; cittavṛttyanavasthānaṃ śṛṃgārādbibhramo bhavet. 5 (Hence) Putting on of ornaments &c. in wrong places through flurry; vibhramastvarayā'kāle bhūṣāsthānāviparyayaḥ; yaścāpsarovibhramamaṃḍanānāṃ saṃpādayitrīṃ śikharairbibhartti Ku. 1. 4. (see Malli. thereon). 6 Any amorous or sportive action, amorous play or movement; Māl. 1. 26, Māl. 9. 38. 7 Beauty, grace, charm; N. 15. 25, U. 1. 20, U. 1. 34, U. 6. 4; Śi. 6. 46, Śi. 7. 15, Śi. 16. 64, Māl. 7. 8 Doubt, apprehension. 9 Caprice, whim.

Cappeller 1887 Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

vibhrama m. das Herumirren, Zucken, bes. der Augen, Koketterie, Verwirrung, Störung, Irrtum, Wahn, Trugbild, Schein.

Burnouf 1866 Substantiv Maskulin

Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin

vibhrama m. action d'errer çà et là; au fig. divagation, erreur: smṛtivibhrama perturbation de la mémoire. Caprice féminin. — F. âge avancé, vieillesse.

Quelltextfundstellen (2)

GoS 1 Fundstelle
GoS 89–94: Körper, Namen und Wirklichkeit 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 1 Fundstelle
SiSa 2.44-2.48: Erkenntnisweg 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.