chad छद् – bedecken; verhüllen
Adjektiv · Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
bedecken; verhüllen
Cappeller 1891 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
chad & chand chantti chandati chadáyati (chadáya°te)2 ·v seem, appear, pass for (nom.), please; M. like, be pleased with (acc. or loc.). C. chandayati offer (w. acc. of pers. & instr. of th.); allure, strive to corrupt. --upa C. = S. C. sam offer ( = S. C.).
Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt · Verb
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
2. chad, t, t, t, (in compounds) concealing, hiding; [cf. dhāma-cchad.]
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
chad 3 . chad or chand, cl. 10. P. A. chada- yati, -te, -yitum, cl. 1. P. and 10. P. A., Ved. chandati, chandayati, -te, cacchanda, Aor. ac- chān, chantum, to seem, appear, be considered or esteemed as; to seem good, please, be pleasant: A. chandayate, to be pleased with, delight in, approve of (with acc. or loc.); (Sāy.) to render celebrated or honoured: P. chandayati, to gratify a person (acc. or sometimes gen.) with anything (e. g. vareṇa, with a boon), to present.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
4. chad, t, t, t, (in compounds) pleased with &c.; [cf. kavi-cchad.]
Originaltext · Englisch · Verb
chad 1 . chad, cl. 10. P. (ep. also A.) chāda- yati, -te, -yitum (also said to form chanda- yati and cl. 1. P. chadati, but these forms do not seem to occur; in the Aitareya-Brāhmaṇa a form chadayati is found), to cover, cover over, clothe, veil; to use anything as a cover, spread as a cover, cover one's self; to hide, conceal, keep secret; to protect: Desid. cicchādayiṣati; [cf. Hib. scailim, ‘I shade, shelter;’ scailein, ‘a fan, umbrella,’ &c.: Gr. σκιά, σκοτός: Goth. scadus: Lith. skyda; Germ. Schild; schale: Goth. skal-ja: Lat. squāma; spolium.]
Originaltext · Englisch · Verb
chad 5 . chad, cl. 1. P. chadati, &c., to nourish, strengthen.
Originaltext · Englisch · Verb
chad 6 . chad, cl. 1. and 10. P. chandati and chandayati, &c., to kindle; (a various reading for chṛd.)
Petersburger 1855 Adjektiv · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
5. √chad adj. am Ende eines comp. P. 6,4,97 (von 1. chad). = 1. und 2. chad; vgl. kavicchad, dhāma˚, prathama˚. mallikā˚ H. an. 4,2 zur Erklärung von aśmantaka; st. dessen mallikācchadana MED. k. 175.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. √chad , chādáyati (ep. auch med.) DHĀTUP. 34,27. DHĀTUP. 32,41, v. l. (chádati nicht zu belegen; ebenso wenig chandáyati DHĀTUP. 32,41. chadáyati DHĀTUP. 35,80, v. l. nur AIT. BR. 1,30); channa und chādita P. 7,2,27. VOP. 26,114. 1〉 zudecken, umhüllen, verhüllen, überdécken: marmā̀ṇi te̱ varmàṇā chādayāmi ṚV. 6,75,18. a̱gnima̱ntaśchā̀dayasi AV. 9,3,14. KAUŚ. 81. TS. 2,6,3,4. TS. 5,6,6,1. ŚAT. BR. 3,5,1,36. ŚAT. BR. 14,4,4,3. KĀTY. ŚR. 8,6,37. KĀTY. ŚR. 17,1,5. antāṃśchādayedājyena KĀTY. ŚR. 4. KĀTY. ŚR. 6,5. chādayanniṣujālena MBH. 1,5478. chādayitvākhilaṃ nabhaḥ MBH. 1,8245. MBH. 1,8371. MBH. 3,799. MBH. 1,12540. MBH. 4,1510. R. 4,37,15. R. 5,21,18. R. 5,40,7. MṚCCH. 22,19. MEGH. 90. BHĀG. P. 6,8,24. DEV. 7,16. chādayāṃ cakre R. 4,58,7. rajo bhaumaṃ chādayānaṃ divākaram MBH. 6,2430. guṇavattarapātreṇa cchādyante guṇināṃ guṇāḥ werden verdunkelt PAÑCAT. I, 319. hiraṇmapamiva ha vā eṣa etaddevebhyaśchadayati yatkṛṣṇājinam als Decke breiten AIT. BR. 1,30. sich zudecken, sichumhüllen CHĀND. UP. 1,4,2. chādita verhüllt u. s. w. AK. 3,2,47. H. 1476, Sch. H. 1473, Sch. (= pūrṇa). H. an. 2,265. MED. n. 5. chāditā śaradabhreṇa candralekheva MṚCCH. 23,12. VARĀH. BṚH. S. 71,1. GHAṬ. 6. mlecchāśchāditamaṇḍalāḥ RĀJA-TAR. 1,116. channa AK. 3,2,47. H. 1473 (erfüllt). H. 1476. H. an. 2,265. MED. n. 5. śaraiśchannāḥ MBH. 3,800. channo 'bhreṇeva candramāḥ MBH. 3,2699. R. 1,74,16. R. 2,63,17. MEGH. 18. MEGH. 74. VEDĀNTAS._in_BENF. Chr. 206,3. RĀJA-TAR. 5,271. BHĀG. P. 1,18,27. KIR. 5,36. meghacchanne 'hni AK. 1,1,2,13. vastracchanna (Accent) P. 6,2,170, Sch. — 2〉 verbergen, verstecken, dem Auge entziehen, geheim halten: chādayāmāsa tāṃ kanyāṃ pumāniti ca so 'bravīt MBH._in_BENF. Chr. 51,18. jñānapūrvaṃ kṛtaṃ karma cchādayante hyasādhavaḥ MBH. 13,7588. chādayitvātmano bhāvam R. 5,90,16. chāditātman KATHĀS. 17,44. channa verborgen, versteckt, in fremder Gestalt umhergehend, heimlich zu Werke gehend AK. 2,8,1,22. VID. 99. śarīre channaḥ BHĀG. P. 3,31,14. channarūpa MBH. 4,1028. channabhayaṃ vanam R. 5,74,22. devairapyāpadaḥ prāptāśchannaiḥ MBH. 3,17459. fg. channayā chalitastvasmi striyā bhasmāgnikalpayā R. 2,34,36. sugandhāchannakāmuka RĀJA-TAR. 5,471. channam adv. im Verborgenen, insgeheim H. 741. H. an. 2,265. MED. n. 5. śulkaṃ hi gahṇankurute channaṃ (könnte auch adj. sein) duhitṛvikrayam M. 9,98. M. 9,100. channaṃ kāryamupakṣipanti MṚCCH. 137,13. channaṃ doṣamudāharanti MṚCCH. 137,18. DAŚAK._in_BENF. Chr. 197,10. channaputrarājyārthinī RĀJA-TAR. 5,467. in der Stille, leise: gāyet LĀṬY. 3,1,12. LĀṬY. 3,1,16. channe an einem versteckten Orte, den Augen nicht sichtbar HARIV. 8686. — 3〉 schützen: yo vā yūthaṃ chādayati yo vā yūthena cchādyate ŚĀṄKH. GṚHY. 3,11. — desid. cicchādayiṣati P. 7,4,83, Vārtt. 2, Sch. (ed. Calc.). — anu s. anucchāda. — abhi bedecken: tatpunarabhicchādayatyabhicchannā hīyaṃ nīviḥ ŚAT. BR. 1,3,3,6. KAUŚ. 79. — samabhi dass.: pāṃśubhiḥ samabhicchannaḥ MBH. 12,255. — ava zudecken, überdécken: mūlānyapareṣāṃ prāntairavacchādayan KAUŚ. 2. KAUŚ. 37. KĀTY. ŚR. 16,4,12. KĀTY. ŚR. 25,7,37. MBH. 1,5421. MBH. 13,2775. SUŚR. 1,170,19. taddvāraṃ vṛhacchilayāvacchādya PAÑCAT. 101,18. malairavacchannaḥ BHĀG. P. 3,33,28. verdunkeln, im Dunkeln lassen: (yāvadādityaḥ) vasudhātalamardhenaiva pratapatyardhenāvacchādayati BHĀG. P. 5,1,30. krodhādibhiravacchannaḥ erfüllt MBH. 12,5835. — Vgl. avacchada. — samava verdecken, verhüllen, überdécken: reṇunā sūryamārgaṃ tu samavacchādya HARIV. 6444. saptarṣīṇāmudārāṇāṃ samavacchādyate prabhā MBH. 6,94. pāṃśunā samavacchannaḥ MBH. 1,4599. MBH. 16,4. (prāsādaiḥ) agrāmyasamavacchannaiḥ MBH. 1,6965. tamasā samavacchannam HARIV. 12786. — ā 1〉 bedecken, zudecken, verhüllen, überdécken: aṅgāraṃ kapālena KĀTY. ŚR. 2,4,27. KĀTY. ŚR. 26,2,17. mukhamācchādya MBH. 2,2293. ācchāditāste (yūpāḥ) vasobhiḥ R. 1,13,29. SUŚR. 1,16,8. VARĀH. BṚH. S. 74,11. nācchādayati kaupīnaṃ na daṃśamaśakāpaham PAÑCAT. III, 98. jālairācchādito hradaḥ PAÑCAT. 247,9. (sāyakamayairjālaiḥ) bhānorācchādayatprabhām MBH. 4,1853. śaraśatairdevīmācchādayata saḥ DEV. 10,10. ācchādite ravau meghairācchannāḥ syurgabhastayaḥ PAÑCAT. II, 164. PAÑCAT. II,190,6. BHĀG. P. 4,10,23. — 2〉 bekleiden: ahatena KAUŚ. 79. vasanena GOBH. 2,8,10. GOBH. 2,9,5. R. GORR. 2,100,50. kauśikairvastraiḥ śubhrairācchāditam (tvām) bekleidet mit MBH. 3,1002. anena vāsasācchannaḥ MBH. 3,2632. bekleiden, mit Kleidern beschenken: ācchādayitvā dūtān MBH. 4,2183. MBH. 14,1853. M. 3,27. R. 6,1,29. — 3〉 sich (ein Gewand) umnehmen, sich bekleiden; act. und med.: vastram ŚĀṄKH. GṚHY. 4,12. ŚĀṄKH. GṚHY. 4,15. KAUŚ. 41. PĀR. GṚHY. 2,6. PĀR. GṚHY. 2,7. prāvārān MBH. 2,1733. MBH. 12,4558. paricchadam MBH. 2,789. śāṭīm R. 2,32,31. med. ohne obj. MBH. 2,1736. — 4〉 verbergen, verstecken: ātmānamācchādya HIT. 22,1. — Vgl. ācchad, ācchāda fgg. — samā bedecken, verhüllen: hatairnivātakavacaiḥ — samācchādyata deśaḥ saḥ MBH. 3,12179. Uneig.: buddhiṃ samācchādya ca me samanyuruddhūyate prāṇapatiḥ śarīre MBH. 3,15670. — ud entkleiden: ucchādya snāpayanti sma — apyekamekaṃ puruṣaṃ pramadāḥ sapta cāṣṭa ca R. 2,91,51; vgl. GORR. 2,100,50, v. l. Unter ucchādana haben wir viell. mit Unrecht ucchādya an dieser Stelle für eine Prākrit-Form von utsādya erklärt; dagegen ist ucchanna SUŚR. 2,395,10 ohne allen Zweifel = utsanna. — apod aufdecken: dakṣiṇamūrumupocchādya ĀŚV. ŚR. 5,5. ūrorvasanam ĀŚV. ŚR. 6. — samud ablegen (ein Kleid) PRAB. 50,12, v. l. — upa 1〉 bedecken: upacchannā vasumatī tathā puṣpaiḥ MBH. 1,5005. — 2〉 verstecken, verbergen, geheim halten: upacchannāni cānyāni sīmāliṅgāni kārayet M. 8,249. upacchannānbahūnkāmāṃste bhuñjanti MBH. 1,5006. — samupa s. samupacchāda. — pari 1〉 umhüllen, bedecken, überdécken: (kūrmam) taṃ darbhaiḥ ṣaricchādya dhanuṣi samālambya PAÑCAT. 144,23. rathānhemaparicchannān MBH. 4,1029. hemajālaparicchanna (bhavana) R. 5,13,7. Uneig.: śokaparicchanna R. 5,71,1. chadmadharma˚ R. 4,16,21. — 2〉 verbergen, unkenntlich machen: muniveśaparicchannāstatra gacchantu yoṣitaḥ verkleidet in R. 1,9,9. bhikṣurūpa˚ R. 4,2,20. dvīpicarma˚ HIT. III, 9. — Vgl. paricchada. — pra 1〉 bedecken, zudecken, umhüllen, verhüllen: yonimulbena ŚAT. BR. 7,1,1,8. ŚAT. BR. 8,3,2,5. etattrayaṃ yenāyamātmā pracchanno loma tvaṅmāṃsamiti ŚAT. BR. 10,5,4,12. śiromukham ĀŚV. GṚHY. 4,3. KĀTY. ŚR. 21,4,16. KĀTY. ŚR. 25,8,14. KAUŚ. 55. vasanena KAUŚ. 80. keśaiḥ pracchādya mukham MBH. 2,2626. MBH. 3,582. R. 2,72,22. R. 5,21,2. R. 5,21,20. pracchādita SUŚR. 1,27,4. (pṛtanā) pracchādya mahatīṃ bhūmim R. 6,16,19. DRAUP. 8,30. dvārakāṃ sarvāṃ pracchādayati (taruḥ) HARIV. 7682. reṇurdivaṃ pracchādya tiṣṭhati R. 2,93,14. yathā raśmibhirādityaḥ prācchādayata medinīm . tathā gāṇḍīvanirmuktaiḥ śaraiḥ pārtho diśo daśa .. MBH. 4,1699. vanaṃ sarvam — bahubhiḥ śaraiḥ . prācchādayadameyātmā nīhāreṇeva candramāḥ MBH. 1,8234. tamasā caiva ghoreṇa — pracchāditaṃ janasthānam R. 3,29,8. (mūrkhaiḥ) pracchādyante guṇāḥ sarve meghairiva divākaraḥ CĀṆ. 87. sa hi pracchādyate doṣaḥ śailo meghairivāsitaiḥ MBH. 1,5599. pracchannaṃ jalam im Gefäss eingeschlossen R. 3,16,28. ādityamiva sarveṣāṃ rājñāṃ pracchādya vai prabhāḥ verdunkeln MBH. 1,4416. abhidrutamivāraṇye siṃhena gajayūthapam .. pracchādyamānaṃ rāmeṇa bharataṃ trātumarhasi Jmd verdunkeln, im Wege stehen (WEST.: insidiari, SCHLEGEL: proculcare, R. GORR. 2,7,30: ucchidyamānam) R. 2,8,36. — 2〉 sich (mit einem Gewande) bekleiden: nātapati pracchādayet ŚAT. BR. 14,1,1,33. jālena pracchādyottarīyeṇa vāsasā vā PĀR. GṚHY. 1,16. PĀR. GṚHY. 2,6. — 3〉 verbergen, verstecken, geheim halten: mayā pracchāditā ceyam MBH._in_BENF. Chr. 51,5. KATHĀS. 10,62. vratena pāpaṃ pracchādya M. 4,198. pracchādya bhāvam R. 5,90,11. pracchādaya svānguṇān BHARTṚ. 2,70. pracchanna verborgen, versteckt, in fremder Gestalt umhergehend, geheim MBH._in_BENF. Chr. 50,15. KATHĀS. 10,66. sa ca pracchanno bhūtvā sthitaḥ HIT. 9,14. HIT. 42,4. VID. 85. VET. 30,13. VET. 33,3. pracchanno (der sich unkenntlich gemacht hat) ko 'pi devo 'yam VID. 43. ˚rūpa R. 3,66,19. pracchannā hi mahātmānaścaranti pṛthivīmimām MBH. 3,2802. pracchannaṃ vā prakāśaṃ vā sarvamagnirudīkṣate R. 6,103,11. pradānaṃ pracchannam BHARTṚ. 2,54. pracchannā vā prakāśā vā (jātayaḥ) M. 10,40. kālānuvṛtti˚ (svavikrama) RĀJA-TAR. 5,328. mātṛpitṛtaḥ ˚vṛttyā ŚĀK. 40,19. ˚pāpa M. 5,107. YĀJÑ. 3,33. CAURAP. 4. ˚taskara M. 9,226. ˚vañcaka M. 257. pracchannam adv. (Gegens. prakāśam) M. 9,228. MBH. 1,5887. MṚCCH. 146,13. pracchannaguptaṃ dhanam BHARTṚ. 2,17. pracchannacāraka R. 3,66,18. ˚cārin R. 3,51,26. gṛhe pracchanna (wohl loc.) utpannaḥ im Hause heimlich geboren YĀJÑ. 2,129. — Vgl. pracchada u. s. w. — prati 1〉 überdécken, umkléiden, bekleiden, umgében, verhüllen: vṛkṣam KAUŚ. 79. praticchannaṃ valmīkatṛṇakīcakaiḥ BHĀG. P. 7,3,15. vāsobhiśca praticchannaḥ (ratnaparvataḥ) HARIV. 7809. mṛtacailapraticchanna (pukkasa) MBH. 13,2586. anena vyāghracarmaṇā praticchādya rāsabham PAÑCAT. 224,4. PAÑCAT. 224,10. PAÑCAT. IV, 52. ārdralaktakapraticchannā dṛṣṭiḥ SUŚR. 1,36,5. snāyubhiḥ SUŚR. 326,17. kaṅkapattrapraticchannāḥ (śarāḥ) R. 4,7,22. muktājālapraticchanna (vimāna) R. 5,13,4. muktājālapratīchannān (aśvān) MBH. 8,4125. hemadaṇḍapraticchannaṃ ratham MBH. 4,1276. praticchannāni bhāsante śikharāṇi ghanairghanaiḥ HARIV. 3584. dhūmena — praticchannamārge BHĀG. P. 8,15,19. sāyakaiśca praticchannaṃ cakratuḥ kham MBH. 7,6129. R. 6,69,34. andhakārapraticchanne ghaṭe dīpa ivāhitaḥ PAÑCAT. I, 440. dharmaleśapraticchanna versehen mit MBH. 3,1268. — 2〉 verbergen, verstecken, unkenntlich machen: praticchanna versteckt, verborgen, unerkannt MBH. 1,5630. R. 3,51,27. R. 6,1,20. BHĀG. P. 7,5,7. śaśarūpapraticchannāḥ puṣkarāḥ MBH. 3,5056. dvijarūpa˚ BHĀG. P. 8,21,10. devaliṅga˚ BHĀG. P. 9,24. supraticchannam auf sehr geheime Weise MBH. 1,4894. — vi entkleiden: ghnanti tvevainaṃ (ātmānaṃ) vicchādayantīva CHĀND. UP. 8,10,2. ŚAṂK.: = vidrāvayanti. Ders. Sch. erklärt vicchāyayati (vicchāpayati) BṚH. ĀR. UP. 4,3,20 durch vicchādayati, vidrāvayati. — sam 1〉 zudecken, überdécken, umhüllen SUŚR. 1,60,46. asthi tanmāṃsaiḥ saṃchādayati ŚAT. BR. 8,7,4,19. ŚAT. BR. 8,7,4,21. ka eṣa veśasaṃchanno bhasmanyeva hutāśanaḥ MBH. 4,1263. HARIV. 11755. senā — mahīṃ saṃchādayāmāsa prāvṛṣi dyāmivāmbudaḥ R. 2,93,3. R. 4,39,10. R. 4,45,1. RĀJA-TAR. 1,107. ARJ. 9,7. nadyaḥ śaivālasaṃcchannāḥ SUŚR. 1,172,12. SUŚR. 2,312,6. kadalīvanasaṃchanna (āśrama) R. 4,13,16. arjunāriṣṭasaṃchanna (bana) MBH. 3,2403. MBH. 3,2405. saṃchādyamāne khe vāṇaiḥ MBH. 1,8235. śaraiḥ — pārthaṃ saṃchādya MBH. 1,5476. MBH. 3,589. R. 6,79,30. vāṣpasaṃchannasalilā (sarit) R. 3,22,23. saṃchannāṃ dhūmajālena śikhāmiva vibhāvasoḥ R. 5,18,10. — VARĀH. BṚH. S. 5,12. VARĀH. BṚH. S. 5,48. VARĀH. BṚH. S. 47,50. VARĀH. BṚH. S. 76,3. — 2〉 umlegen (ein Gewand): vastraṃ saṃchādayati VOP. 21,17. — 3〉 verbergen, verstecken: kule srotasi saṃchanne yasya syādyonisaṃkaraḥ verborgen, dem Auge entzogen; unbekannt MBH. 13,2606.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
3. √chad , chádati nähren, kräftigen (ūrjane) DHĀTUP. 19,52.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. chad 1〉 vastracchanna SŪRYAS. 13,16. beschattet, verdunkelt SŪRYAS. 4,10. SŪRYAS. 4,22. — 2〉 paścācchanno yayau tayoḥ versteckt so v. a. unbemerkt KATHĀS. 53,145. KATHĀS. 53,136. — ava verbergen, verheimlichen KATHĀS. 73,235. — ā 4〉 svānubhāvamanācchādya SARVADARŚANAS. 20,2. — ud, die ed. Bomb. liest R. 2,91,51 (R. 2,91,53) ucchodya (!) st. ucchādya und der Schol. erklärt jenes durch udvartanaṃ kṛtvā. — apod lies ūrumapocchādya. — pra 1〉 pracchādita HALĀY. 4,96. — 3〉 svānubhāvamapracchādayantaḥ SARVADARŚANAS. 118,22. pracchanna verborgen, versteckt H. 1007. HALĀY. 4,23. su˚ DAŚAK._in_BENF. Chr. 190,3. Z. 11 lies ŚUK. in LA. st. ŚĀK. — vipra, vipracchanna verborgen, geheim KATHĀS. 27,200. — prati 1〉 muktājālapraticchanna (vimāna) überdeckt, überzogen R. 7,15,36.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. √chad 1〉 Sp. 1077, Z. 7 ṚV. 6,28,5 hinzuzufügen. — 5〉 zu verführen suchen: gurudakṣiṇayā cāryaṃ chandayāmāsatuḥ BHĀG. P. 10,45,36. — upa 2〉 premapeśalaiḥ . tāmupacchandayāmāsa vacobhiḥ KATHĀS. 84,18.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
5. chad vgl. noch bhūtechad.
Originaltext · Deutsch · Verb
2. chad , chadáyati und chadáyate (= arcatikarman NAIGH. 3,14), acchadayan, acacchadat (NIR. 9,8); chand, chándati (= arcati NAIGH. 3,14), chandayate, cacchanda, chántsat (NAIGH. 2,6), chantsi, acchān, acchāntsus. 1〉 scheinen, dünken, für Etwas gelten: somàsyeva maujava̱tasyà bha̱kṣo vi̱bhīdàko̱ jāgṛ̀vi̱rmahyàmacchān ṚV. 10,34,1. tadinmè chantsa̱dvapùṣo̱ vapùṣṭaram ṚV. 10,32,3. gokā̀mā me acchadaya̱nyadāyàm ṚV. 108,10. ṚV. 1,163,4. na̱hi mè akṣi̱pacca̱nācchā̀ntsuḥ pañcà kṛ̱ṣṭayàḥ das Menschenvolk kam mir nicht einmal wie ein Staubkörnchen vor ṚV. 10,119,6. ṚV. 10,31,4. ṚV. 6,49,5. ṚV. 7,63,3. ṚV. 8,1,6. ṚV. 3,9,7. (prajāḥ) sṛṣṭā abalā ivācchadayan PAÑCAV. BR. 14,5. — 2〉 gut scheinen, gefallen NAIGH. 2,6. yacci̱ddhi tè ga̱ṇā i̱me cha̱dayànti ma̱ghattàye ṚV. 5,79,5. ṚV. 1,132,6. sa̱ṃcakṣyā̀ marutaśca̱ndravàrṇā̱ acchā̀nta me cha̱dayā̀thā ca nū̱nam ṚV. 1,165,12. u̱to tadàsmai̱ madhviccàcchadyāt ṚV. 10,73,9. tebhya eṣa loko 'chandayat ŚAT. BR. 8,3,1,2. ŚAT. BR. 8,5,1,2. yadasmā acchadayaṃstasmācchandāṃsi ŚAT. BR. 8,5,2,1. mit dem acc. der Person: kāmātmakāṃśchandati karmayogaḥ MBH. 12,7379; vgl. jedoch MBH. 12,7376. — 3〉 med. sich gefallen lassen, Gefallen finden an (acc. und loc.): pau̱re chàndayase̱ havàm VĀLAKH. 2,5. kiyàdāsu̱ svapàtiścandayāte ṚV. 10,27,8. — 4〉 chandayati (Jmd mit Etwas gefällig machen, befriedigen) Jmd Etwas anbieten; mit dem acc. (selten gen.) der Person und instr. der Sache: sītāṃ māṃsena cchandayan R. 2,97,1. kṣudhitaśchandyamāno 'pi bhojanaṃ nābhyanandata MBH. 12,6316. MBH. 13,4542. rājyaṃ dehyagrajāyāśu — evamukto dvijairjyeṣṭhaṃ chandayāmāsa BHĀG. P. 9,22,15. chandayāmāsa tānkāmaiḥ BHĀG. P. 4,17,1. MBH. 1,6365. anayā chandyamānaḥ — taistairatithisatkāraiḥ MBH. 13,148. anyairīpsitaiḥ MBH. 13,138. Ueberaus häufig in der Verbindung mit vareṇa MBH. 1,2166. MBH. 1,7635. MBH. 1,7733. MBH. 2,1138. MBH. 13,220. MBH. 13,2341. MBH. 13,2709. HARIV. 240. HARIV. 751. HARIV. 7157. R. 6,4,42. BHĀG. P. 7,16,7. vareṇa cchandyatām MBH. 9,3017. MBH. 12,1096. varaiśchanditastena MBH. 13,7191. vareṇa cchandito devairnidrāmeva gṛhītavān HARIV. 6465. Mit dem gen. der Person: vareṇa cchandayāmi te R. 3,3,15. na cchandayāmi te MBH. 12,7275. — ava begehren, erstreben: iṣṭaṃ tvaniṣṭaṃ ca sukhāsukhe ca sāśīstvavacchandati karmabhiśca MBH. 12,7378. — upa caus. 1〉 Jmd (acc.) Etwas (instr.) anbieten: tasmādupacchandayati prayojyaṃ mayi tvayā na pratiṣedharaukṣyam RAGH. 5,58. im Prākrit: tue aaṃ dāva paḍhamaṃ piautti aṇukampiṇā ubacchandido uaaiṇa (d. i. udakena) ŚĀK. 68,9. — 2〉 Jmd (acc.) zureden, zu verführen suchen: devatābhirupacchandyate . bho ihopaviśyatām u. s. w. PRAB. 101,10. dūtairākūtaśaṃsibhiḥ . tāmupacchandayanso 'tha sundarīmudavejayat RĀJA-TAR. 1,254. RĀJA-TAR. 6,141. paradārānupacchandayati (als Erkl. von upavadate) P. 1,3,47, Sch. — Vgl. upacchandana. — vi caus. die Achtung erwiedern VYUTP. 151. — sam caus. Jmd (acc.) Etwas (instr.) anbieten: evaṃ saṃchandyamānastu vareṇa hariṇā MBH. 3,13507. MBH. 12,685.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
2. chad Adj. verhüllend, versteckend.
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
4. ˚chad Adj. — 1〉 erscheinend als. — 2〉 Gefallen findend an.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
1. √chad *chadati. Vom einfachen Stamme nur channa — 1〉 zugedeckt, um — verhüllt, über — bedeckt. — 2〉 beschattet, verdunkelt. — 3〉 verborgen, versteckt, unbemerkt, in fremder Gestalt umhergehend ˚m und channa˚ Adv. im Verborgenen, insgeheim; in der Stille, leise. — Caus. chādáyati (episch auch Med.; chadayati einmal in AIT. BR. verdächtig), *chandayati — 1〉 zudecken, um-, verhüllen, überdecken. — 2〉 als Decke breiten. — 3〉 sich zudecken, — umhüllen. — 4〉 beschatten, verdunkeln. — 5〉 verbergen, verstecken, dem Auge entziehen, geheim halten. — 6〉 schützen PĀR. GṚHY. 3,9,6 = KĀṬH. GṚHY. 47. — *Desid. vom Caus. cicchādayiṣati. — Mit anu in anucchādá. — Mit apa Caus. — 1〉 abdecken, abheben ĀPAST. ŚR. 1,17,9. — 2〉 geheimhalten in anapacchādayamāna. — Mit abhi Caus. bedecken. — Mit samabhi, ˚cchanna bedeckt mit (Instr.). — Mit ava, ˚cchanna — 1〉 zugedeckt, überdeckt Chr. 218,1. bedeckt mit (Instr.) KĀD. 11,3. — 2〉 erfüllt von (Zorn u. s. w.). — Caus. — 1〉 zudecken, überdecken LĀṬY. 1,7,15. — 2〉 verdecken, verhüllen KĀD. 119,10. verbergen, verheimlichen. — 3〉 verdunkeln, im Dunkeln lassen. — Mit samava, ˚cchanna verdeckt, verhüllt. — Caus. verdecken, verhüllen, überdecken. — Mit ā, ācchanna — 1〉 bedeckt mit VAITĀN. 29,5. — 2〉 bekleidet. — Caus. — 1〉 be-, zudecken, verhüllen, überdecken. — 2〉 bekleiden. — 3〉 mit Kleidern beschenken. — 4〉 Act. und Med. ein Gewand (Acc.). umnehmen, sich bekleiden. Med. auch ohne Object. — 5〉 verbergen, verstecken zu Spr. 2597. — Mit samā — Caus. bedecken, verhüllen. — Mit ud, ucchanna SUŚR. 2,395,10. MUDRĀR. 130,12 (193,9) fehlerhaft oder prākritisch für utsanna. — Caus. entkleiden oder einreiben, einsalben (also für utṣādayati). — Mit apod Caus. aufdecken. — Mit samud, samucchanna = samutsanna zu Nichte geworden. — Mit upa, ˚cchanna — 1〉 bedeckt. — 2〉 versteckt, verborgen, geheim gehalten. — Mit *samupa in *˚chāda. — Mit pari, ˚cchanna — 1〉 umhüllt, bedeckt, überdeckt. — 2〉 erfüllt von. — 3〉 verkleidet in, unkenntlich gemacht durch. — Caus. umhüllen, bedecken. — Mit pra, pracchanna — 1〉 bedeckt, zugedeckt, umhüllt, verhüllt. [Page2-241-b] jala n. so v. a. in einem Gefäss eingeschlossen. — 2〉 verborgen, versteckt, in fremder Gestalt umhergehend, unbemerkt, geheim. ˚m und pracchanna˚ Adv. — Caus. — 1〉 bedecken, zudecken, um-, verhüllen PĀR. GṚHY. 1,16,24. Med. sich bedecken PĀR. GṚHY. 2,6,22. ŚAT. BR. 14,1,1,33. — 2〉 Jmd den Weg verlegen, im Wege stehen; mit Acc. — 3〉 verbergen, verstecken, geheim halten. — Mit vipra, ˚cchanna verborgen, geheim. — Mit prati, ˚cchanna — 1〉 überdeckt, umkleidet, bekleidet, umgeben, verhüllt, überzogen MBH. 8,81,3. — 2〉 versteckt, verborgen, unerkannt. — Caus. überdecken, umkleiden. — Mit vi Caus. entkleiden. Die Lesart ist zweifelhaft. — Mit sam, saṃchanna — 1〉 zugedeckt, überdeckt, umhüllt. — 2〉 versteckt, verborgen, unbekannt. — Caus. — 1〉 zudecken, überdecken, umhüllen. — 2〉 *ein Gewand umlegen.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
3. √chad (nur cacchadyāt und chadáyati, ˚te) und chand (zweimal chandati, sonst nur Aor. und chandayati, ˚te) — 1〉 scheinen, dünken, gelten für. — 2〉 gut scheinen, gefallen; mit Dat. oder Acc. (einmal im MBH.). — 3〉 Med. sich gefallen lassen, Gefallen finden an (Acc. oder Loc.). — 4〉 *= arcatikarman. — 5〉 chandayati — a〉 (sich gefällig machen) Jmd (Acc., ausnahmsweise Gen.) Etwas (Instr.) anbieten. Sehr häufig in Verbindung mit vareṇa oder varais. — b〉 Jmd (Acc.) zu verführen suchen. — Mit ava, (˚cchandati) begehren, erstreben. — Mit upa (˚cchandayati) — 1〉 Jmd (Acc.) Etwas (Instr.) anbieten. — 2〉 Jmd zureden, zu verführen suchen; mit Acc. — Mit *vi (˚cchandayati) di Achtung erwiedern. — Mit sam (saṃchandayati) Jmd (Acc.) Etwas (Instr.) anbieten.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
5. *√chad , chadati (ūrjane).
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
1. √chad mit pratisam, ˚pratisaṃchanna bedeckt mit R. ed. Bomb. 4,1,21. [Nachtrag, Band 7]
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
3. √chad (√chand) mit abhyud 6. — Mit upa II. 1〉 JĀTAKAM. 7. — Mit vi II. Lies Etwas abhalten wollen, abrathen, warnen und vgl. DIVYĀVAD. 10,6. DIVYĀVAD. 11,24. DIVYĀVAD. 383,6. DIVYĀVAD. 590,24. MAHĀVY. 245,125. [Nachtrag, Band 7]
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. ˚chad , so zu verbessern. [Nachtrag, Band 7]
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
chad — cover
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
chand, chad — seem, please
Apte 1890 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
chad 10 U. (chadati-te, chādayati-te, channa, chādita) 1 To cover, cover over, veil; haimaiśchannā Me. 76; cakṣuḥ khedātsalilagurubhiḥ pakṣmabhiśchādayaṃtīṃ Me. 90; channopāṃtaḥ… kānanāmraiḥ Me. 18. 2 To spread anything (as a cover), cover oneself. 3 To hide, conceal; Pt. 1. 287; (fig.); keep secret; jñānapūrvaṃ kṛtaṃ karma chādayaṃte hyasādhavaḥ Mb.; channaṃ doṣamudāharaṃti Mk. 9. 4.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. chad nur p.p. channa bedeckt, verborgen, geheim; ˚— u. n. adv., s. auch bes. Caus. chādáyati (˚te) bedecken, verhüllen, verbergen, geheim halten. ava p.p. bedeckt, verhüllt. ā p.p. dass. Caus. verdecken, verstecken, verhüllen. pari p.p. u. Caus. - vor. pra p.p. bedeckt, verhüllt, versteckt, geheim; ˚— u.n. adv. Caus. = vor. einhüllen in (Instr.) sam p.p. bedeckt, versteckt; Caus. bedecken, verstecken.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. chad u. chand, chanti, chandati, chadáyati (˚te) u. chandayati scheinen, erscheinen, gefallen. upa jemand (Acc.) mit etwas (Instr.) anlocken, anziehen.
Burnouf 1866 Verbalwurzel
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*chad chad. chadāmi, chade 1, chādayāmi, chādaye 10; pp. channa et chādita. Couvrir: khaṃ chādayanti jaladās les nuages couvrent le ciel; bhūmiṃ chādati vṛkṣas l'arbre ombrage la terre; śaraiś channa couvert de traits, accablé de flèches. Ang. shade, shadow; gr. σϰοτός; irland. scath; got. skadu. Cf. sku.
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*chad chad. chadāmi 1 et chadayāmi 10. Etre fort, être dans sa force. Vivre.
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*chad chad (?) pour chand.
Quelltextfundstellen (3)
HP 1 Fundstelle
PJH 1 Fundstelle
SiSa 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.