Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

arc अर्च् – strahlend.

Adjektiv · Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb

Wörterbuchquellen

Monier-Williams 1872 Verb

Originaltext · Englisch · Verb

arc arc, cl. 1. P. arcati, ānarca, arciṣ- yati, ārcīt, arcitum, to shine; to praise; to honour or treat with respect, to worship; to salute: Caus. arcayati, -te, -yitum, to cause to shine; to praise; to honour; worship, salute: Desid. arciciṣati, to wish to honour: Ved. Pass. ṛcyate.

Petersburger 1855 Worttyp nicht bestimmt · Verb

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

1. arc , árcati 1〉 strahlen, vgl. arka, arkin, arca, arci, arcis, 5. arj. — caus. strahlen machen: ha̱ryannu̱ṣasàmarcaya̱ḥ sūryàṃ ha̱ryannàrocayaḥ ṚV. 3,44,2. Vgl. u. prati. — 2〉 lobsingen, preisen NAIGH. 3,14. arcā̀mi sumna̱yanna̱hamantyū̀tim ṚV. 1,138,1. tadàsmai̱ navyàmaṅgira̱svadàrcata̱ śuṣmā̱ yadàsya pra̱tnatho̱dīràte ṚV. 2,17,1. yasmā̀ a̱rkaṃ sa̱ptaśī̀rṣāṇamānṛ̱cuḥ (vgl. P. 6,1,36) VĀLAKH. 3,4. ṚV. 1,6,8. ṚV. 1,10,1. ṚV. 1,19,4. ṚV. 1,92,3. ṚV. 10,12,4. ṚV. 10,112,9. ṚV. 10,165,1. u. s. w. AV. 12,1,38. AV. 18,3,63. vom Singen der Winde: ārca̱nnatrà ma̱ruta̱ḥ sasmìnnā̱jau ṚV. 1,52,15. ṚV. 1,85,2. ṚV. 1,165,1. ṚV. 1,166,7. ṚV. 3,14,4. ṚV. 5,29,6. vom Brüllen des Stiers: vṛṣā̱ yatsekàṃ vipipā̱no arcā̀t ṚV. 4,16,3. Im ŚAT. BR. in der Regel in Verbindung mit śram: arcantaḥ śrāmyantaśceruḥ ŚAT. BR. 1,2,5,7. ŚAT. BR. 1,2,5,18. ŚAT. BR. 1,8,1,7. ŚAT. BR. 4,2,4,15. ŚAT. BR. 4,5,4,3. ŚAT. BR. 10,4,3,6. ŚAT. BR. 10,6,5,1 (= BṚH. ĀR. UP. 1,2,1). ŚAT. BR. 11,1,6,7. u. s. w. — pass.: yābhyā̀ṃ gāya̱tramṛ̱cyatè ṚV. 8,38,10. ṚV. 7,70,6. part. praes. pass. ṚV. 6,38,2. ṚV. 6,49,3. ṛc, ṛcáti loben DHĀTUP. 28,19. Vgl. arka, arkin, ṛc. — 3〉 ehren, seine Achtung erweisen; begrüssen DHĀTUP. 7,24. mit dem acc.: evaṃ yaḥ sarvabhūtāni brāhmaṇo nityamarcati M. 3,93. pitṝn M. 4,150. yadarcati M. 8,305. MBH. 1,6453. MBH. 2,1379. R. 6,104,38. tvām — brāhmaṇāḥ — mantrairarcan (sic) MBH. 3,169. ārcan BHAṬṬ. 17,5. ānarca R. 2,25,24. RAGH. 2,21. RAGH. 4,84. ānarcuḥ INDR. 3,1. MBH. 3,988. ārcīt BHAṬṬ. 1,15. arciṣyandevatātithīn M. 4,251. gerund. arcitvā R. 3,77,15. und arcya M. 1,4. M. 7,145. MBH. 3,8018. arcya tāndevāngataḥ ved. P. 7,1,38, Sch. med.: arcāmahe 'rcitaṃ sadbhiḥ MBH. 2,1383. pass.: ānarce tena BHAṬṬ. 14,63. — caus. arcàyati (DHĀTUP. 34,3) hat dies. Bedeutung: te tamarcayantastvaṃ (so ist zu lesen) hi no pitā yaḥ u. s. w. PRAŚNOP. 6,8. priyāṃ vācamabhivadantyo 'rcayantya eṣa vaḥ puṇyaḥ sukṛto brahmalokaḥ MUṆḌ. UP. 1,2,8. M. 2,181. M. 2,202. M. 3,27. M. 3,144. M. 3,209. M. 4,30. M. 5,32. M. 6,7. MBH. 1,6533. MBH. 2,517. MBH. 2,1408. MBH. 3,2762. N. 2,14. N. 18,17. R. 2,32,13. R. 4,25,6. R. 5,55,21. SUŚR. 1,15,6. ārcicat VOP. 18,1. med.: svādhyāyenārcayetarṣīn M. 3,81. arcayiṣye 'hamarcyaṃ tvām MBH. 1,3203. arcayasvemau R. 4,4,8. arcayāṃ cakre R. 1,9,67. kaccidarciṣyate śivam VOP. 25,20. arcita geehrt, verehrt, begrüsst, in gutem Ansehen stehend AK. 3,2,51. AK. 3,2,47. H. 447. M. 3,146. INDR. 4,3. INDR. 4,5. RAGH. 1,6. RAGH. 1,90. ŚĀK. 64,11. arcite 'pyarṇave ratnaiḥ VID. 227. RAGH. 12,89. arcitaṃ sarvalokānāṃ saskandhaviṭapadrumam R. 4,18,23. ṛṣigaṇārcita MBH. 3,169. HIT. II, 76. upaviśya — āsane paramārcite R. 1,2,29. adhvan ein guter Weg AK. 2,1,16. — sarvaṃ sukṛtamādatte brāhmaṇo 'narcito vasan M. 3,100. navenānarcitā hyasya paśuhavyena cāgnayaḥ M. 4,28. M. 4,29. — mit Ehrerbietung gereicht: yo 'rcitaṃ pratigṛhṇāti dadātyarcitameva ca M. 4,235. anarcita M. 4,213. YĀJÑ. 1,167. — arcitavant KATHĀS. 22,122. — desid. arciciṣati P. 6,1,3, Sch. — Die Begriffe Licht und Sprache berühren sich auch sonst in der Sprache. — anu zujauchzen; mit dem acc.: anu̱ yadī̀ṃ ma̱rutò mandasā̱namārca̱nnindràm ṚV. 5,29,2. — abhi 1〉 preisen, besingen; singen: pa̱śvayàntrāso a̱bhi kā̱ramàrcan ṚV. 4,1,14. i̱ma ù tvā jari̱tārò a̱bhyàrcantya̱rkaiḥ ṚV. 6,21,10. ṚV. 1,51,1. ṚV. 1,101,7. ṚV. 6,50,15. ṚV. 8,40,4. ṚV. 10,148,3. VS. 4,25. AV. 7,82,1. AV. 13,1,33. AV. 13,2,23. med.: a̱bhi vò arce po̱ṣyāvàto̱ nṝn ṚV. 5,41,8. ṚV. 6,22,1. a̱gniṃ de̱veddhàma̱bhyàrcase (1. pers.) gi̱rā ṚV. 10,64,3. — 2〉 ehren, verehren, seine Achtung erweisen: yathārhametānabhyarcya M. 8,391. M. 3,30. M. 5,52. R. 3,22,6. BHAG. 18,46. RAGH. 1,35. VIKR. 45,9. BHAṬṬ. 1,24. abhyarcitum R. 2,90,23. abhyarcita MBH. 2,1390. R. 3,77,13. R. 4,44,33. Vgl. abhyarcana fg. — samabhi ehren, verehren, begrüssen: devānpitṝnsamabhyarcya YĀJÑ. 1,179. YĀJÑ. 2,112. samabhyarcya svāgatenāgatāṃstu tān YĀJÑ. 1,226. MBH. 3,5045. MBH. 3,8169. — pra 1〉 preisen, besingen; singen: pra vā̀marcantyu̱kthinò nīthā̱vidò jari̱tāràḥ ṚV. 3,12,5. ṚV. 3,13,1. ṚV. 3,101,1. prārca̱ddayàmāno yu̱vākùḥ ṚV. 1,120,3. ṚV. 1,62,1. ṚV. 4,55,2. ṚV. 7,43,1. pra va̱ indrā̀ya bṛha̱te marùto̱ brahmā̀rcata ṚV. 8,78,3. ṚV. 10,133,1. — 2〉 ehren: prānarcurarcyā jagadarcanīyam BHAṬṬ. 2,20. — caus. dass.: prārcicacca svayaṃbhuvam BHAṬṬ. 15,95. — abhipra besingen: a̱bhi pra vàḥ su̱rādhàsa̱mindràmarca VĀLAKH. 1,1. ṚV. 8,58,4. — prati 1〉 entgegenstrahlen: agne̱ yatte̱ 'rcistena̱ taṃ pratyàrca AV. 2,19,3. — 2〉 caus. den Gruss erwiedern, mit dem acc.: dvāḥsthaṃ pratyarcya taṃ janam R. 2,71,31. sarvānarcayitvā — pratyarcitaśca taiḥ sarvaiḥ MBH. 2,517. MBH. 3,941. — 3〉 caus. einzeln begrüssen: striyaśca tām — pratyarcayāmāsuḥ MBH. 1,7211. — sam ehren, verehren: devānsamānarcuḥ R. 2,3,48. — caus. dass.: tam — samārcayat MBH. 3,10190 (MBH. 3,11090 gedr.). BHAṬṬ. 4,9.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

2. arc , árcati abschnellen, abschiessen: vṛ̱kṣaṃ yadgāvàḥ pariṣasvajā̱nā ànusphu̱raṃ śa̱ramarcàntyṛ̱bhum AV. 1,2,3. Man könnte hier einen Fehler in der Schreibung vermuthen; vgl. 1. arj u. ud.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

1. arc 3〉 guṇānarcanti jantūnāṃ na jātiṃ kevalāṃ kvacit Spr. 848. — 4〉 schmücken VARĀH. BṚH. S. 1,1. VARĀH. BṚH. S. 43,25. — abhi 2〉 WEBER, RĀMAT. UP. 325. abhyarcita RĀJA-TAR. 5,100. fehlerhaft für abhyarthita MBH. 5,1532 (Spr. 4909). — samabhi VARĀH. BṚH. S. 88,40. — pra 2〉 BHĀG. P. 10,84,41. — prati vgl. pratyarcana. — sam schmücken VARĀH. BṚH. S. 43,53.

Originaltext · Deutsch · Verb

3. arc mit sam med. feststellen: vi yo ma̱me rajàsī sukratū̱yayā̱jarèbhi̱ skambhànebhiḥ samā̀nṛce ṚV. 1,160,4. — Vgl. 2. arj 2. und rac.

Böhtlingk 1879 Adjektiv · Verbalwurzel

Originaltext · Deutsch · Adjektiv

2. árc Adj. strahlend.

Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel

1. √arc , árcati und *ṛcati — 1〉 strahlen, glänzen. — 2〉 singen, lobsingen, besingen. — 3〉 Jmd (Dat.) Etwas (Acc.) anpreisen. — 4〉 Jmd ehren, seine Achtung erweisen; Etwas achten. Ausnahmsweise auch Med. arcita geehrt, dem Verehrung erwiesen worden ist, in hohem Ansehen stehend; mit Achtung gereicht. — 5〉 schmücken. arcita geschmückt R. 1,2,29. — Caus. arcayati — 1〉 strahlen machen. — 2〉 Jmd ehren, seine Achtung erweisen. Auch Med. — Mit anu Jmd (Acc.). zujauchzen. — Mit abhi Act. Med. — 1〉 singen, besingen, preisen. — 2〉 ehren, verehren, seine Achtung erweisen. abhyarcita wird mit abhyarthita verwechselt. — Mit samabhi ehren, verehren, begrüssen. — Mit pra — 1〉 vorleuchten. — 2〉 anheben zu singen. — 3〉 besingen. — 4〉 Jmd (Dat.) Etwas (Acc.) anpreisen. — 5〉 ehren. — *Caus. ehren. — Mit abhipra besingen. — Mit prati — 1〉 entgegen strahlen. — 2〉 einen Gruss erwiedern. — Caus. einzeln begrüssen. — Mit sam — 1〉 feststellen. — 2〉 ehren, verehren. — 3〉 schmücken. — Caus. ehren.

Whitney Roots 1885 Verbalwurzel

Originaltext · Englisch · Verbalwurzel

arc, ṛc — shine, praise

Apte 1890 Verbalwurzel

Originaltext · Englisch · Verbalwurzel

arc 1 U. (arcati-te, ānarca, ārcīt, arcituṃ, arcita) 1 (a) To adore worship, salute, welcome with respect; R. 2. 21, R. 1. 6, R. 1. 90; R. 4. 84, R. 12. 89; Ms. 3. 93; ārcīd dvijātīn paramārthaviṃdān Bk. 1. 15, Bk. 14. 63; Bk. 17. 5; yasyārcatyasau śāsanaṃ Mv. 1. 29 honours, respectfully obeys. (b) To honour, i. e. decorate, adorn; U. 2. 9. 2 To praise (Ved.). 3 To shine. -10 P. or Caus. 1 To honour, adore, worship; svargaukasāmarcitamarcayitvā Ku. 1. 59. 2 To praise. 3 To cause to shine. — Desid. [arciciṣati] To wish to worship -WITH anu to congratulate, hail with joy. — pra 1 to praise, sing praises of. 2 to honour, worship; prānarcurarcyā jagadarcanīyaṃ Bk. 2. 20; ( — caus.) to honour. — saṃ 1 to worship, adore. 2 to fix, settle, establish.

Cappeller 1887 Verb

Originaltext · Deutsch · Verb

arc árcati strahlen, singen, preisen, verehren, schmücken. Caus. arcayati strahlen machen, verehren. abhi singen, preisen, verehren. pra anstimmen, preisen.

Burnouf 1866 Verbalwurzel

Originaltext · Französisch · Verbalwurzel

*arc arc. arcāmi, arce 1, et arcayāmi 10; p. ānarca; pp. arcita; a1. ārciṣam. Vénérer, honorer, rendre un culte, ac. et d. Honorer par un hymne, Vd.

Quelltextfundstellen (3)

SiSa 3 Fundstellen
SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.94-5.101: Mūlādhāra-Siddhis 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.253-5.260: Haushalter-Abschluss 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.