ghaṭṭ घट्ट् – anstoßen; berühren; erschüttern
Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
anstoßen; berühren; erschüttern
Cappeller 1891 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
ghaṭṭ ghaṭṭate ·v (only --°) & C. ghaṭṭayati stroke, touch (also with words = mock), shake, set in motion. --ava C. touch, stroke, set in motion. -- ava C. touch, stroke, rub; also = ud & upa C. stir about. pari C. rub or touch on all sides. vi C. break asunder, burst open, stir about, shake, open. sam rub or crush to pieces, bruise. C. cause to rub against (instr.), stir about, touch, collect, meet.
Monier-Williams 1872 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
ghaṭṭ ghaṭṭ, cl. 1. A. and 10. P. ghaṭṭate, ghaṭṭayati, jaghaṭṭe, ghaṭṭitum, to rub (the hands) over, touch, shake, cause to move; to stir round, stir about; to press down, to smooth; to touch with words, to speak of spitefully or malig- nantly.
Petersburger 1855 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
ghaṭṭ , gháṭṭate (calane) DHĀTUP. 8,6. jaghaṭṭe P. 8,4,54, Sch. ghaṭṭáyati (saṃcalane) DHĀTUP. 32,86. Vom simpl. können wir mit Sicherheit nur das perf. saṃjaghaṭṭire R. 6,68,30 belegen, da ghaṭṭita und ghaṭṭyate eben so gut zum caus. sich stellen lassen. 1〉 über Etwas (acc.) hinfahren, herüberstreifen, berühren; anstossen, schütteln, erschüttern, in Bewegung versetzen: viśliṣṭaṃ saṃdhiṃ vaidyo na ghaṭṭayet SUŚR. 2,28,4. ghaṭṭayāmāsa pārthivam . pādena HARIV. 6473. DAŚAK. 155,7, v. l. ghaṭṭyata iva cāṅgulyā SUŚR. 1,61,20. SUŚR. 1,98,15. amburuhaiḥ — haṃsāṃsaghaṭṭitaiḥ SUŚR. 23,4. KĀTY. ŚR. 17,5,2. viṭajananakhaghaṭṭiteva vīṇā MṚCCH. 11,4. guñjāḥ — karaghaṭṭitāḥ BHAṬṬ. 14,2. vākpratodena tau vīrau pranunnau tanayena te . prāvartayetāṃ tau yuddhaṃ ghaṭṭitāviva pannagau .. MBH. 7,7742. (latāḥ) nṛtyante vāyughaṭṭitāḥ HARIV. 12013. R. 5,13,40. yudhiṣṭhirasya tairvākyairmarmaṇyapi ca ghaṭṭite MBH. 7,9401. umrühren: mṛdvagninā ghaṭṭayanvipacet SUŚR. 2,88,19. darvyā ghaṭṭanaghaṭṭitāḥ MĀRK. P. 12,38. — 2〉 festdrücken, ebnen(?): taṃ sa śālacayaṃ śrīmatsaṃpratolīsughaṭṭitam . māpayāmāsa kauravyo yajñavāṭaṃ yathāvidhi .. MBH. 14,2521. — 3〉 mit Worten berühren, hämisch besprechen(?): (nāradaḥ) kaṇḍūyamānaḥ satataṃ lokānaṭati cañcalaḥ . ghaṭṭayāno narendrāṇāṃ tantrīrvairāṇi caiva ha .. HARIV. 3210. — Vgl. u. ghaṭ, welches öfters mit ghaṭṭ verwechselt wird: die letztere Form ist wohl aus gharṣ hervorgegangen. — anu entlang streichen(?): tṛṇāgraṃ tūlenānughaṭṭayati SIDDH. K._zu_P. 3,1,25. — ava 1〉 wegschieben: dvārāṇi samupāvṛṇvankapāṭānyavaghaṭṭayan R. 5,15,10. GORRESIO: e aprendo porte e scassinando imposte. — 2〉 berühren, betasten: kravyādairavaghaṭṭitāḥ MBH. 11,462. bestreichen: jalaukovraṇānmadhunāvaghaṭṭayet SUŚR. 1,42,17. avaghaṭṭita n. das Aneinanderstossen: śirobhyāṃ cāvaghaṭṭitaiḥ (vgl. śirobhiścāvaghaṭṭanaiḥ MBH. 4,354) HARIV. 4720. — 3〉 umrühren SUŚR. 1,33,4. — Vgl. avaghaṭṭana. — ā vgl. āghaṭṭaka. — ud, partic. udghaṭṭita aufgeschlossen VYUTP. 67. — Vgl. ghaṭ mit ud und udghaṭṭaka fg. — pari herumfahren in (acc.), von allen Seiten andrücken: tava sā kathāsu parighaṭṭayati śravaṇaṃ yadaṅgulimukhena muhuḥ ŚIŚ. 9,64. BENFEY: öffnen. — vi 1〉 auseinanderdrängen, auseinandersprengen, zerstreuen: vāyuvighaṭṭitābhra BHARTṚ. 3,36. tadīyamātaṅgaghaṭāvighaṭṭitaiḥ — diggajaiḥ ŚIŚ. 1,64. sūryasya vividhavarṇāḥ pavanena vighaṭṭitāḥ karāḥ sābhre viyati ghanuḥsaṃsthānā ye dṛśyante tadindradhanuḥ VARĀH. BṚH. S. 34,1. ibhyāghaṭāvighaṭṭitā diśaḥ VARĀH. BṚH. S. 42 (43), 34. — 2〉 umrühren: darvyā SUŚR. 1,32,19, schütteln VARĀH. BṚH. S. 49,6. — 3〉 anstossen an (acc.), erschüttern, sich reiben an: vraṇam SUŚR. 1,71,18. ativighaṭṭita SUŚR. 2,345,9. kapolakaṇḍūḥ karibhirvinetuṃ vighaṭṭitānāṃ saraladrumāṇām KUMĀRAS. 1,9. kāraṇḍavānanavighaṭṭitavīcimālāḥ (nadyaḥ) ṚT. 3,8. ṚT. 4,9. KIR. 8,45. ŚIŚ. 8,24. — 4〉 eröffnen: dvāram — vighaṭṭayankarābhyām MBH. 2,1674. — 5〉 verrathen: heṣitaṃ hyupaśṛṇvāne droṇe sarvaṃ vighaṭṭitam MBH. 4,1494. — sam zerreiben, zerstossen: anyo'nyaṃ miśritaiḥ śastrairākāśaṃ saṃjaghaṭṭire . babhañjuścicchiduścaiva tayorvāṇāḥ sahasraśaḥ .. R. 6,68,30. — caus. 1〉 sich Etwas (acc.) an Etwas (instr.) reiben lassen: saṃghaṭṭayannaṅgadamaṅgadena RAGH. 6,73. — 2〉 anstossen, berühren: nyavartata tataḥ karṇaḥ saṃghaṭṭita ivoragaḥ MBH. 7,8584. — 3〉 sammeln, versammeln: saṃghaṭṭayati sainyāni droṇaḥ — vyadhamaccāpi tānyasya dhṛṣṭadyumnaḥ MBH. 7,3512. saṃghaṭṭayandvijānsarvān RĀJA-TAR. 5,456. saṃghaṭṭayya RĀJA-TAR. 6,28. mādhavena saṃghaṭṭitāḥ MBH. 5,9.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
ghaṭṭ 1〉 daṇḍe — padminyā haṃsaḥ — aṅgāni ghaṭṭayan reibend an KĀVYĀD. 3,110. — 3〉 die neuere Ausg. liest ghaṭamāno narendrāṇāṃ tantrairvairāṇi caiva hi; Schol. tantrairupāyaiḥ. — ava 2〉 Sp. 874,1 v. u. und 875,1 śirobhiścāva˚ die neuere Ausg. des HARIV. — ā caus. berühren (mit Worten): āghaṭṭayati marmāṇi (so der Schol.) KĀM. NĪTIS. 5,43. — samud aufschliessen BṚHADD._bei_SĀY._zu_ṚV. 5,78,5. — pari vgl. parighaṭṭana. — sam caus. 3〉 KATHĀS. 112,178.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
ghaṭṭ mit parivi s. parivighaṭṭana. — sam caus. 1〉 saṃghaṭṭita so v. a. geknetet (apūpa) Spr. (II) 6345, v. l.
Böhtlingk 1879 Verbalwurzel
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
√ghaṭṭ , ghaṭṭate (nur mit vi und sam) und ghaṭṭayati — 1〉 hinfahren über, hinüberstreichen, berühren; anstossen, schütteln, erschüttern, in Bewegung versetzen. — 2〉 umrühren. — 3〉 feststampfen, ebnen. — 4〉 eine schlechte Wirkung haben auf (Acc.) CARAKA. 8,7. — 5〉 ghaṭṭayāna mit Worten berührend, höhnisch besprechend. — Mit anu Caus. entlang streichen über. — Mit ava Caus. — 1〉 aufreissen (einen Thürflügel). — 2〉 zuschliessen (eine Thür) DEVALA. in ĀCĀRĀDARŚA 59,b,8. — 3〉 berühren, betasten, bestreichen. — avaghaṭṭita zusammengestossen. — 4〉 umrühren. CARAKA. 3,7. — Mit ā Caus. berühren (mit Worten). — Mit ud Caus. — 1〉 *aufschliessen. — 2〉 umrühren CARAKA. 3,7 (udghāṭṭya !). — Mit upa Caus. umrühren CARAKA. 3,8. — Mit pari Caus. ringsum hinfahren über. [Page2-196-c] — Mit vi, ˚ghaṭṭamāna (wohl ˚ghaṭamāna zu lesen) zerbrechend PRASANNAR. 66,8. — Caus. — 1〉 auseinanderdrängen, — sprengen, zerstreuen. — 2〉 umrühren, schütteln. — 3〉 anstossen an, erschüttern, sich reiben an. — 4〉 öffnen (eine Thür). — 5〉 zu Nichte-, zu Schanden machen MBH. 4,47,23. — Mit parivi in ˚ghaṭṭana. — Mit sam zerreiben, zerstossen. — Caus. — 1〉 sich Etwas (Acc.) an Etwas (Instr.) reiben lassen. — 2〉 umrühren AGNI-P. 27,12. kneten. — 3〉 anstossen an, berühren. — 4〉 durch eine Berührung ertönen lassen R. ed. Bomb. 2,71,29. — 5〉 sammeln, versammeln. — 6〉 zusammentreffen, begegnen NAIṢ. 6,27. 28. — 7〉 saṃghaṭṭitau (wohl saṃghaṭitau zu lesen). pāṇī die zusammengelegten Hände (von Braut und Bräutigam) PRASANNAR. 66,8.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
√ghaṭṭ mit vyā hinfahren über (Loc.) VṚṢABH. 56. [Nachtrag, Band 3]
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
√ghaṭṭ II. ghaṭṭita = ghaṭita geschlossen DIVYĀVAD. 29,7. DIVYĀVAD. 29,12. — Mit vyā 3. — Mit samā Caus. anschlagen, anstossen DAŚAK. (1883) 125,2. [Nachtrag, Band 7]
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
ghaṭṭ — rub
Apte 1890 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
ghaṭṭ 1 A. (ghaṭṭte), usually 10 U. (ghadṛyati-te, ghaṭṭita) 1 To shake, stir about; as in vāyughaṭṭitā latāḥ. 2 To touch, rub, rub the hands over; viṭajananakhaghaṭṭiteva vīṇā Mk. 1. 24; Bk. 14. 2. 3 To smooth, stroke. 4 To speak spitefully or malignantly. 5 To disturb.
Cappeller 1887 Verb
Originaltext · Deutsch · Verb
ghaṭṭ ghaṭṭate (nur —˚) u. Caus. ghaṭṭayati streichen, berühren, schütteln. ava [Page116-1] Caus. bestreichen. vi zerbrechen, Caus. zerstreuen, umrühren, erschütten, öffnen, vernichten. sam zerreiben. Caus. umrühren, berühren, sammeln; p.p. saṃghaṭṭita zusammengelegt.
Burnouf 1866 Verbalwurzel
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*ghaṭṭ ghaṭṭ. ghaṭṭe 1 et ghaṭṭayāmi 10; p. jaghaṭṭe; etc. Ebranler, agiter, mettre en mouvement; toucher [d'un instrument à cordes].
Abgeleitete Wörter
Quelltextfundstellen (3)
SS 2 Fundstellen
VBT 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.