Sanskrit manuscript in Devanāgarī

vivara विवर – cavity; opening

substantive masculine · substantive neuter · Word type unspecified

Dictionary sources

AYI dictionary substantive neuter

cavity; opening

Cappeller 1891 substantive masculine · substantive neuter

Original text · English · substantive masculine · substantive neuter

vivará ·m. n. opening, hole, fissure, interval, distance, flaw, fault.

Monier-Williams 1872 substantive masculine · Word type unspecified

Original text · English · substantive masculine

Vi-vara, as, m. expansion, opening, widening, separation; (am), n. a fissure, hole, chasm, cave, cavern, burrow, hollow, vacuity; a sequestered or solitary place; interval, intermediate space, space; a breach, fault, flaw, defect, vulnerable place, weak point, wound; a symbolical expression for the number nine, (see randhra.)

Original text · English · Word type unspecified

vivara vi-vara, &c. See under vi-vṛ.

Petersburger 1855 substantive masculine · substantive neuter

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

vivará (von 1. var mit vi) m. n. 1〉 Oeffnung, Loch, Spalte AK. 1,2,1,1. H. 1364. H. an. 2,422. MED. r. 219. HALĀY. 3,2. ṚV. 1,112,8. in der Erde MBH. 1,1584. fg. duryodhanaścāpi mahīṃ praśāsti na cāsya bhūmirvivaraṃ dadāti (wo er ungesehen wäre) MBH. 3,10242. kathaṃ patitavṛttasya vivaraṃ nāśakaddātuṃ pṛthivī mama MBH. 7,6512.*⁾ dharaṇyāṃ vivaraṃ mahat R. 4,8,43. R. 4,9,14. R. 4,51,3. H. 1364. BHĀG. P. 9,11,15. mahī˚ R. GORR. 2,28,14. sapta bhūvivarāḥ BHĀG. P. 5,24,7. BHĀG. P. 5,24,9. BHĀG. P. 12,4,9. naraka˚ PRAB. 46,3. vindhyādrau māyāvivaramandiram KATHĀS. 29,14. sahyasya HARIV. 5335. HARIV. 9739. ŚĀK. 166, v. l. VARĀH. BṚH. S. 24,1. BHĀG. P. 3,17,8. śvāvinmūṣaka˚ VARĀH. BṚH. S. 48,16. HIT. 14,17. fg. HIT. 25,16. PAÑCAT. 241,1. dvāravivaraḥ MAITRYUP. 6,30. MBH. 3,2930. gavākṣa˚ RAGH. 19,7. Spr. 1425. kṛtvākhurvivaram (karaṇḍe) Spr. 2012. aṇḍakaṭāha˚ BHĀG. P. 5,17,1. śarīra˚ R. 1,46,18. BHĀG. P. 3,31,17. lomnāṃ vivareṣu PAÑCAR. 2,2,39. netra˚ RAGH. 9,61. asthi˚ SUŚR. 1,96,18. SUŚR. 1,97,9. SUŚR. 1,264,5. antra˚ SUŚR. 277,14. vivarākṛti SUŚR. 2,315,10. sva˚ d. i. vāyu˚ so v. a. Nasenloch BHĀG. P. 3,15,43. vadana˚ Spr. 4540. śruti˚ VARĀH. BṚH. S. 69,10. kaṇṭha˚ P. 5,2,107, Vārtt. 1, Schol. yaccakāra vivaraṃ tāḍakorasi eine klaffende Wunde RAGH. 11,18. manasi nṛṇāṃ kusumāyudhasya vidadhatīṃ vivaram BHĀG. P. 5,2,6. stambha˚ Spalte PAÑCAT. 10,12. des Weibes ŚĀṄKH. BR. 6,5. *⁾ Vgl. WEBER, Ueber das RĀMĀYAṆA S. 50. WEBER, Ueber das RĀMĀYAṆA S. 78. — 2〉 Zwischenraum: dyāvāpṛthivyoḥ MBH. 7,236. BHĀG. P. 8,20,21. BHĀG. P. 9,4,51. nabhasaḥ NALOD. 2,19. tribhuvana˚ PRAB. 3,8. aravivarebhyaḥ ŚĀK. 166. dordaṇḍakhaṇḍa˚ BHĀG. P. 3,15,41. aṅgulī˚ RAGH. 11,70. netrakarṇayoḥ VARĀH. BṚH. S. 58,8. — 3〉 Abstand, Verschiedenheit: yuvarājamantri˚ VARĀH. BṚH. S. 53,9. VARĀH. BṚH. S. 53,14. GAṆIT. BHAGAṆĀDH. 14. — 4〉 offene Stelle so v. a. Blösse: ˚darśaka Spr. (II) 1401. rakṣedvivaramātmanaḥ Spr. (I) 1569. pareṣāṃ vivarānugaḥ Spr. (I) 4464, v. l. MBH. 4,1503. MBH. 4,1907. MBH. 6,5322. MBH. 9,3280. MBH. 10,499. — 5〉 Uebel, Schaden: etanmahatte viravaṃ (wohl vivaraṃ) kriyāhānyā bhaviṣyati MĀRK. P. 126,14. = doṣa H. an. = dūṣaṇa MED. — 6〉 das Sichäussern, Offenbarwerden: viśeṣavuddheḥ BHĀG. P. 5,10,13. = avakāśa Comm. — 7〉 n. eine best. grosse Zahl LALIT. ed. Calc. 168,14. VYUTP. 180. VYUTP. 182. Mél. asiat. 4,640. — Vgl. karṇa˚ (auch BHĀG. P. 3,9,5), kāṣṭha˚, nāsā˚, nirvivara, roma˚.

Böhtlingk 1879 substantive masculine · substantive neuter

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

vivará — 1〉 m. n. — a〉 Oeffnung, Loch, Spalte (auch beim Weibe). — b〉 Zwischenraum. — c〉 Abstand, Verschiedenheit. — d〉 offene Stelle, so v. a. Blösse. — e〉 Uebel, Schaden. — f〉 das Sichöffnen, Offenbarwerden. — 2〉 n. eine best. hohe Zahl.

Apte 1890 substantive masculine · substantive neuter

Original text · English · substantive masculine · substantive neuter

vivaraṃ 1 A fissure, hole, cavity, hollow, vacuity; yaccakāra vivaraṃ śilāghane tāḍakorasi sa rāmasāyakaḥ R. 11. 18, R. 9. 61, R. 19. 7; dhīranādabharitakarṇavivaraṃ priye madayaṃtike iti vyāharati Māl. 7. 2 An interstice, interval, intervening space; Ś. 7. 7. 3 A solitary place; Ki. 12. 37. 4 A fault, flaw, defect, weak point. 5 A breach, wound. 6 The number ‘nine’. — raḥ Expansion. Comp. — nālikā a flute, fife — praveśaḥ entrance into a chasm (one of the means of getting one's desired object); Pt. 5.

Cappeller 1887 substantive masculine · substantive neuter

Original text · German · substantive masculine · substantive neuter

vivará m. n. Öffnung, Loch, Ritze, Zwischenraum; Blöße, Schaden; (˚raṃ dā sich öffnen*).

Burnouf 1866 substantive neuter

Original text · French · substantive neuter

vivara vivara n. trou, fente, cavité; au fig. défaut, tare. L'unité suivie de 15 zéros, cf. vimbara. vivaranālikā f. flûte, fifre.

Occurrences in source texts (9)

DYS 1 occurrence
DYS 137: Khecarī 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2 occurrences
HP 3.33-3.48*1: Khecarī and Soma 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 6 occurrences
SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.77-5.81: Kanda und Hauptnāḍīs 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.156-5.181: Sahasrāra 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.182-5.190: Sahasrāra-Mond 2 occurrences

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.