Sanskrit manuscript in Devanāgarī

vigraha विग्रह – body

adjective · substantive masculine

Dictionary sources

AYI dictionary substantive masculine
Cappeller 1891 substantive masculine

Original text · English · substantive masculine

vigraha ·m. separation, division; isolation, analysis (g); discord, contest, quarrel, war with (instr. ±saha, sākam, or sārdham, loc., gen. w. upari, or --°).

Monier-Williams 1872 adjective · substantive masculine

Original text · English · adjective

2. vi-graha, as, ā, am, free from eclipse.

Original text · English · substantive masculine

Vi-graha, as, m. stretching out or apart, extension, expansion; shape, form, figure; the body; (in gram- mar) separation, resolution, analysis, resolution of a compound word into its constituent parts, the separa- tion or analysis of any word capable of separation, (such words are Kṛdantas, Taddhitas, all Samāsas or compound words, Ekaśeṣas, and all derivative verbs like desideratives &c.; the only words incapable of resolution being the simple verb, the singular of the noun, and a few indeclinables not derived from roots; all compounds being called nitya or ‘fixed,’ when their meaning cannot be ascertained through an analysis of their component parts; cf. jamad-agni); a division, part, portion; (as, am), m. n. opposi- tion, encounter, quarrel, combat, strife, war, battle; conflict (of the planets); disfavour.

Petersburger 1855 adjective · substantive masculine

Original text · German · adjective

2. vigraha (2. vi + graha) adj. von Rāhu befreit: śaśāṅka R. 6,39,16.

Original text · German · substantive masculine

1. vigraha (von grah mit vi) m. am Ende eines adj. comp. f. ā. 1〉 Trennung, Sonderstellung NIR. 1,4. bāhvaṅghryādyaṅga˚ beim zweimonatlichen Fötus BHĀG. P. 3,31,3. — 2〉 Trennung, Eintheilung; = pravibhāga TRIK. 3,3,460. = vibhāga MED. h. 23 (statt vibhāge tā ist vi˚ nā zu lesen). kalpalakṣaṇa˚ (= avāntarakalpa Comm.) BHĀG. P. 2,10,47. — 3〉 Vertheilung, namentlich von Flüssigem (z. B. Soma) Ind. St. 10,381. KĀTY. ŚR. 9,4,13. KĀTY. ŚR. 9,4,16. KĀTY. ŚR. 12,5,16. KĀTY. ŚR. 22,10,3. — 4〉 in der Gramm. Sonderstellung eines Wortes, Selbständigkeit desselben (Gegens. zur Composition) ṚV. PRĀT. 4,15. ṚV. PRĀT. 5,16. ṚV. PRĀT. 5,25. ṚV. PRĀT. 7,2. vigraha eṣvapṛkta ukāraḥ plavate u, wenn es ein eigenes Wort ist, wird gedehnt ṚV. PRĀT. 8,1. ṚV. PRĀT. 4,12 (a˚). AV. PRĀT. 4,3. Comm. in der Einl. zu 4. zu AV. PRĀT. 4,27. AV. PRĀT. 4,S. 262 (9.10). grammatische Auflösung eines zusammengesetzten Wortes: vṛttyarthabodhakaṃ vākyaṃ vigrahaḥ Schol. zu P. 2,1,3. P. 1,2,44. ŚAṂK._zu_CHĀND. UP. S. 14. avigraho nityasamāsaḥ Schol. zu P. 2,1,3. = vyāsa, vistāra AK. 3,3,22. TRIK. H. 1432, Schol. MED. HALĀY. 5,19. — 5〉 Uneinigkeit, Zwist, Hader, Streit, Krieg AK. 2,8,1,18. AK. 2,8,2,73 TRIK. H. 735. H. 796. MED. HALĀY. 2,299. M. 7,160. fgg. M. 7,164. tadā kurvīta vigraham einen Krieg eröffnen M. 170. ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca sadā bhavati vigrahaḥ MBH. 13,319. HARIV. 2865. R. GORR. 1,46,32. R. GORR. 3,74,12. RAGH. 9,47 (pl.). RAGH. 19,38. akāraṇa˚ Spr. 3 (II). 864 (II). 3202. VARĀH. BṚH. S. 30,9. VARĀH. BṚH. S. 46,76. VARĀH. BṚH. S. 47,7. VARĀH. BṚH. S. 86,63. BHĀG. P. 3,15,32. BHĀG. P. 4,2,2. MĀRK. P. 69,26. yadupuṃgavaiḥ HARIV. 15875. R. 3,41,3. R. 6,87,7. Spr. 4086. Spr. 4617. vigraho 'yaṃ kṛto 'nena tvayā saha mayāpi ca R. GORR. 2,18,16. VARĀH. BṚH. S. 87,38. PAÑCAT. 78,20. PAÑCAT. 149,14. taiḥ sārdham R. 6,82,51. strībhiḥ sākam VARĀH. BṚH. S. 89,11. asyopari vigrahaṃ kartum PAÑCAT. 78,21. karoti vigrahaṃ kāmī kāmiṣu BHĀG. P. 3,31,29. vālisugrīva˚ zwischen R. 1,3,23. VARĀH. BṚH. S. 104,21. suradānava˚ BHĀG. P. 9,14,5. asuragaṇa˚ mit MBH. 1,1185. SUŚR. 1,89,16. SUŚR. 1,290,5. KATHĀS. 19,79. PAÑCAT. ed. orn. 56,1. sthala˚ ein Kampf auf festem Lande Spr. 4611. nijajane baddhvā vacovigraham Wortstreit SĀH. D. 73,10. Gegens. saṃdhi M. 7,56. YĀJÑ. 1,346. MBH. 17,87. R. 1,7,11. RĀJA-TAR. 4,142. RĀJA-TAR. 6,189. DAŚAK. 65,5. BHĀG. P. 8,6,28. HIT. 4,3. VET. in LA. (III) 29,12. Gegens. anugraha AK. 3,3,13. RĀJA-TAR. 5,247. Kampf der Planeten SŪRYAS. 7,22. avigraheṇa dharmeṇa so v. a. unbestreitbar RĀJA-TAR. 4,76. Nach den Lexicographen (in MED. ist 'striyāṃ zu lesen) in dieser Bed. auch n., welches wir nur durch R. 6,34,19 belegen können. — 6〉 individuelle Form, — Gestalt; Leib, Körper AK. 2,6,2,21. TRIK. H. 563. MED. HALĀY. 2,355. MAITRYUP. 6,7. WEBER, RĀMAT. UP. 288. WEBER, RĀMAT. UP. 298. WEBER, RĀMAT. UP. 337. WEBER, RĀMAT. UP. 354. NĪLAK. 67. RĀJA-TAR. 2,105. RĀJA-TAR. 4,647. BHĀG. P. 4,9,33. BHĀG. P. 5,12,1. BHĀG. P. 5,17,22. vikṛta˚ BHĀG. P. 8,10,12. PAÑCAR. 1,3,45. devīṃ trividhavigrahām Verz. d. Oxf. H. 210,a, No. 495. rājñyāḥ (so ist zu lesen) paṅgvyā vigrahavāhinī RĀJA-TAR. 6,308. vigrahaṃ grah eine Gestalt annehmen BHĀG. P. 4,7,24. BHĀG. P. 4,30,23. ˚grahaṇa SARVADARŚANAS. 129,2. ˚parigraha SARVADARŚANAS. 129,13. mānuṣaṃ vigrahaṃ kṛtvā menschliche Gestalt annehmend R. 5,2,15. MBH. 1,3903. pramadāvigrahaṃ kṛtvā R. 2,91,49 (R. 2,100,48 GORR.). R. 5,81,46. upāttavigraha BHĀG. P. 1,9,10. nṛkesari˚ adj. NṚS. TĀP. UP._in_Ind. St. 9,84. puruṣa˚ MBH. 13,850. MBH. 14,2771. HARIV. 5954. HARIV. 15559. R. 2,30,3. SUŚR. 2,393,20. SUŚR. 2,394,3. Spr. 2513. PAÑCAR. 4,1,17. tripādavigrahe dharme adharme pādavigrahe so v. a. dreifüssig, einfüssig HARIV. 2626. HARIV. 11305. HARIV. 11318. HARIV. 14025 (unter 2. pādavigraha ungenau wiedergegeben). divyaśarīrāste na ca vigrahamūrtayaḥ MBH. 3,15461. kālapāśena sītāvigraharūpiṇā R. 5,47,35. vigrahayorabhedam Leiber Spr. 190 (II). nalinīpattreṇa — āvṛtavigrahā VIKR. 102. RAGH. 3,39. RAGH. 9,52. KATHĀS. 13,104. tasyai dātuṃ svavigrahāt . anujñāṃ pradadau bhoktuṃ yadā RĀJA-TAR. 1,133. śvāsāpūrita˚ sich aufgeblasen habend RĀJA-TAR. 4,574. visarpaklinna˚ RĀJA-TAR. 653. RĀJA-TAR. 5,240. nagna RĀJA-TAR. 433. BHĀG. P. 2,1,38. pulakāñcita˚ BRAHMA-P. in LA. (III) 53,7. muktākeśa˚ Körper einer Statue RĀJA-TAR. 4,201. Form, Gestalt eines Regenbogens KIR. 5,43. — 7〉 im Sāṃkhya unter den Synonymen der Elemente TATTVAS. 16. — 8〉 Verzierung, Schmuck: mahāsirhemavigrahaḥ R. 3,18,39. MBH. 4,1338. gadayā hemavigrahayā MBH. 7,9240. mahārhamaṇi˚ (ābharaṇa) R. 5,45,3. devyāḥ putro bhavet — taptakuṇḍalavigrahaḥ MBH. 3,5027. — 9〉 unter den Beiww. Śivaʼs MBH. 13,1017. = viśiṣṭānubhavarūpa, niṣkalajñaptimātra NĪLAK. — 10〉 N. pr. eines Wesens im Gefolge Skandaʼs MBH. 9,2552. — Die H. an. 3,770 dem Worte vigraha gegebenen Bedeutungen kommen saṃgraha zu. Vgl. tantuvigrahā, padavigraha, pra˚, mahāsaṃdhi˚, sa˚ und vaigrahi.

Böhtlingk 1879 adjective · substantive masculine

Original text · German · adjective

2. vigraha Adj. von Rāhu befreit.

Original text · German · substantive masculine

1. vigraha m. (adj. Comp. f. ā) — 1〉 Trennung, Sonderstellung. — 2〉 Eintheilung. — 3〉 Vertheilung, namentlich von Flüssigem. — 4〉 in der Grammatik Sonderstellung —, Selbständigkeit eines Wortes (Gegensatz Composition). — 5〉 grammatische Auflösung eines zusammengesetzten Wortes. — 6〉 Uneinigkeit, Zwist, Hader, Streit, Krieg, — mit (Instr., Instr. mit saha, sārdham oder sākam, Loc., Gen. mit upari oder im Comp. vorangehend). Auch vom Kampf der Planeten. n. R. 6,34,19. — 7〉 individuelle Form, — Gestalt; Leib, Körper. vigrahaṃ grah, pari graha, kar, upā-dā eine Gestalt annehmen. Auch von der Form, Gestalt eines Regenbogens. — 8〉 im Sāṃkhya unter den Synonymen für Elemente. — 9〉 Verzierung, Schmuck. — 10〉 Beiw. Śivaʼs. — 11〉 N. pr. eine Wesens im Gefolge Skandaʼs. — Zu H. an. 3,770 vgl. ZACH. Beitr.

Apte 1890 substantive masculine

Original text · English · substantive masculine

vigrahaḥ 1 Stretching out, extension, expansion. 2 Form, figure, shape. 3 The body; trayī vigrahavatyeva samamadhyātmavidyayā M. 1. 14; gūḍhavigrahaḥ R. 3. 39, R. 9. 52; Ki. 4. 11, Ki. 12. 43. 4 Resolution, dissolution, analysis, separation (as of a compound word into its component parts); vṛttyartha (samāsārtha) bodhakaṃ vākyaṃ vigrahaḥ. 5 Quarrel, strife (often, lovequarrel or praṇayakalaha); vigrahācca śayane parāṅmukhīrnānunetumabalāḥ sa tatvare R. 19. 38, R. 9. 47; Śi. 11. 35. 6 War, hostilities, fighting, battle (opp. saṃdhi), one of the six Guṇas or modes of policy; see guṇa. 7 Disfavour. 8 A part, portion, division.

Cappeller 1887 substantive masculine

Original text · German · substantive masculine

vigraha m. Trennung, Auflösung, Analyse (g.); Feindschaft, Krieg; Form, Körper.

Burnouf 1866 substantive masculine

Original text · French · substantive masculine

vigraha vigraha m. (grah) prise de possession; part, portion que l'on prend; forme que l'on revêt; forme, en gén.; corps. Action de retirer [la langue] tg. — M. n. action d'en venir aux mains, bataille. vigrahavat a. beau de forme. vigrahayāmi (c. de grah) mettre aux prises. vigrahāvara n. (avara) partie postérieure du corps, le dos.

Occurrences in source texts (13)

GoS 1 occurrence
GoS 89–94: Body, Names and Reality 1 occurrence

Direct occurrences

HP 1 occurrence
HP 1.33-1.43: Siddhāsana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 11 occurrences
SiSa 2.6-2.12: Mond und Sonne 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2.35-2.40: Jīva und Karma 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.1-3.10: Herzlotus und Prāṇa 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.39-3.40: Kumbhaka-Kraft 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.51-4.59: Khecarīmudrā 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.72-4.77: Uḍḍyānabandha 1 occurrence

Direct occurrences

3 more source pages
SiSa 4.105-4.111: Śakticālana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.234-5.252: Tripurā-Mantra 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.