Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

ṛju ऋजु – gerade; aufrecht

Adjektiv · Adverb · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Adjektiv

gerade; aufrecht

Cappeller 1891 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

ṛjú ·(f. ṛjvī) straight, right, upright, nonest; n. adv.

Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

ṛju ṛju, us, us, u (fr. rt. 2. ṛñj), tending in a straight direction, straight; straight metaphorically as in morals, right, honest, upright; (in Ved. = sādhu and opposed to vṛjina; in classical Sanskrit opposed to jihma and tiryac); comparative ṛjīyas, Ved. rajīyas; superlative ṛjiṣṭha, Ved. rajiṣṭha; (us), m., N. of a son of Vasu-deva; [cf. Hib. aroch; Zend ĕrĕśu.]

Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Maskulin

ṛjú (von 4. arj) 1〉 adj. Uṇ. 1,27. in gerader Richtung laufend, gerade; richtig, recht, rechtlich, aufrichtig (im Veda ist es so v. a. sādhu und der Gegens. ist vṛjina; in der klass. Sprache ist der Gegens. jihma und tiryañc) AK. 3,2,21. H. 375. H. 1456. ṛ̱junā̀ pa̱thā ṚV. 1,41,5. ṚV. 10,85,23. ṛ̱juṃ cà gā̱tuṃ vṛ̀ji̱naṃ cà ṚV. 9,97,18. ṛ̱jave̱ kramàṇāya ṚV. 6,70,3. ṛ̱ju martèṣu vṛji̱nā ca̱ paśyàn ṚV. 4,1,17. u̱ru̱śaṃsā̀ ṛ̱jave̱ martyā̀ya ṚV. 2,27,9. ṛ̱taṃ śaṃsànta ṛ̱ju dīdhyā̀nāḥ ṚV. 10,67,2. ṚV. 9,97,43. VS. 37,10. TS. 2,5,11,7. yānīmāni vayasaḥ pratyañci śīrṣṇa ā pucchādṛjūni lomāni ŚAT. BR. 10,2,1,9. ŚAT. BR. 14,1,2,22. patharjunā M. 3,93. ˚mārga (übertr.) MBH. 3,10883. daṇḍa M. 2,47. stambha R. 5,13,13. SUŚR. 1,45,11. SUŚR. 1,93,19. SUŚR. 1,96,17. H. 179. ˚śravaṇa ŚĀK. 8, Sch. ṛjuṇaiva cakṣuṣā KUMĀRAS. 5,32. ˚buddhi R. 4,34,31. ˚buddhitā R. 3,23,30. ˚mati DHŪRTAS. 88,2. von Personen YĀJÑ. 2,68. R. 2,21,6. R. 5,32,9. PAÑCAT. I, 466. KATHĀS. 24,79. — adv.: vi̱dvānpa̱thaḥ pùrae̱ta ṛ̱ju nèṣati ṚV. 5,46,1. ṛ̱ju yàkṣataḥ ṚV. 2,3,7. ṛju vidhyet SUŚR. 1,54,17. ṛjvāsīna SUŚR. 2,352,5. ṛjulambin AK. 2,6,3,37. H. 652. ṛjvālikhitá ŚAT. BR. 10,2,1,8. — comp.: ṛ́jīyaṃs, ved. auch rájīyaṃs P. 6,4,162. tayo̱ryatsa̱tyaṃ yàta̱radṛjī̀yaḥ ṚV. 7,104,12. iṣvā̱ ṛjī̀yaḥ patatu AV. 5,14,12. — superl. ṛ́jiṣṭha, ved. auch rájiṣṭha P. 6,4,162. nayànnṛ̱tasyà pa̱thibhī̱ rajìṣṭhaiḥ ṚV. 1,79,3. ṚV. 1,91,1. rajìṣṭhayā̱ rajyā̀ ṚV. 10,100,12. Vgl. anṛju. — 2〉 m. N. pr. ein Sohn Vasudevaʼs BHĀG. P. 9,24,53.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

ṛju 1〉 VS. PRĀT. 1,124. Gegensatz vakra Ind. St. 8,215. f. ṛjvī BHĀG. P. 10,42,6 (Gegens. kubjā). in übertr. Bed. von einem Weibe KATHĀS. 71,146. f. ṛjvī (sc. gati) das Stadium, in dem ein Planet einen geraden Lauf hat, VARĀH. BṚH. S. 7,15. fg. Ind. St. 10,208. Z. 10 lies ṛjunaiva.

Böhtlingk 1879 Adjektiv · Adverb · Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Adverb · Substantiv Maskulin

ṛjú — 1〉 Adj. (f. ṛjvī) — a〉 gerade. — b〉 richtig, recht, gerecht. — c〉 rechtlich, aufrichtig. — 2〉 Adv. — a〉 gerade. — b〉 richtig. — 3〉 m. N. pr. eines Sohnes des Vasudeva. — 4〉 f. ṛjvī das Stadium, in dem ein Planet einen geraden Lauf hat.

Apte 1890 Adjektiv

Originaltext · Englisch · Adjektiv

ṛju, ṛjuka a. [arjayati guṇān, arj-u Tv.] (ju or jvī f.) (compar. ṛjīyas, superl. ṛjiṣṭha) 1 Straight (fig. also); umāṃ sa paśyan ṛjunaiva cakṣuṣā Ku. 5. 32; Śi. 10. 13, Śi. 12. 18, Śi. 20. 77; ˚praṇāma R. 6. 25. 2 Upright, honest, straight-forward; Pt. 1. 415. 3 Simple-minded, plain; Mk. 5; Ratn. 2, Ratn. 3. 4 Favourable, beneficial, good. Comp. — āyata a. sitting or being upright and stretched up or distended; Ku. 3. 45; M. 2. 7. — kratu a. acting righteously. — gaḥ 1 one who is honest in his dealings. 2 an arrow. — gātha a. Ved. singing correctly. — nītiḥ f. Ved. right conduct. — mitākṣarā N. of a commentary on Yājñavalkya's lawbook, generally called Mitākṣarā. — rohitaṃ the straight red bow of Indra. — vani a. granting auspicious gifts.

Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

ṛjú f. ṛjvī gerade, recht, redlich.

Burnouf 1866 Adjektiv

Originaltext · Französisch · Adjektiv

ṛju ṛju a. (ṛj) droit. Au fig. droit, honnête. Lat. rectus. ṛjukāya m. (kāya) surnom de Kaśyapa.

Quelltextfundstellen (5)

DYS 1 Fundstelle
DYS 54–59: Yogi-Klause 1 Fundstelle

Direkt belegt

GoS 1 Fundstelle
GoS 16–19: Die zusammengerollte Kraft 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3 Fundstellen
HP 1.17-1.32: Āsana 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3.10-3.18: Mahāmudrā 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3.94-3.102*1: Śakti-Cālana 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.