sāmānya सामान्य – gemeinsam; allgemein; gewöhnlich
Adjektiv · Adverb · Substantiv Neutrum
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Adjektiv
gemeinsam; allgemein; gewöhnlich
Cappeller 1891 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
sāmānya ·a. like, similar, common to or with (instr. ±saha or --°); ordinary, vulgar; general, universal. n. equality, congruence, right proportion, normal condition, totality, universality. °--, instr., & abl. in general, generally, sāmānyam adv. in common, together; in the manner of, like (--°).
Monier-Williams 1872 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
sāmānya sāmānya, as, ā, am, (fr. 2. samāna), common, general, universal, generic, equal; entire, whole; vulgar, ordinary, common-place, insignifi- cant, low; (am), n. community, generality, uni- versality; totality, entireness; common or generic property, specific property; kind, sort; public affairs or business; equanimity; identity; (in rhetoric) the connection of different objects by common proper- ties; (ā), f. a common female, courtezan, harlot.
Petersburger 1855 Adjektiv · Adverb · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Adverb · Substantiv Neutrum
sāmānya (von 1. samāna) 1〉 adj. (f. ā) a〉 gleich, nicht verschieden MBH. 14,718. ŚĀK. 92. — b〉 mehreren oder allen gemeinsam, = sādhāraṇa AK. 3,2,31. H. 1472. artha YĀJÑ. 2,120. dravya YĀJÑ. 230. MBH. 3,2548. HARIV. 8564. SUŚR. 2,331,16. SUŚR. 2,363,12. mitra KĀM. NĪTIS. 8,51. sāmānyābhūddvayorapi . jayaśrīḥ RAGH. 12,93. ˚dhātrī RAGH. 13,62. KUMĀRAS. 7,44. SĀṂKHYAK. 11. SĀṂKHYAK. 29 (auch a˚). yā (lakṣmīḥ) na veśyeva sāmānyā Spr. (II) 1749. Spr. (II) 4310. RĀJA-TAR. 1,42. NĪLAK. 53. SĀH. D. 69. BHĀṢĀP. 91. ˚nāyikā (= sādhāraṇastrī BHĀṢĀP. 96) SĀH. D. 45,17. VĀYU-P._bei_MUIR, ST. 1,31, N. 56. PAÑCAT. 264,2. nimittāni sāmānyāni ca jagataḥ pratipuruṣaṃ pārthive ca VARĀH. BṚH. S. 2, S. 7, Z. 8. āhāranidrābhayamaithunāni sāmānyametatpaśubhirnarāṇām Spr. (II) 1077. sāmānyaṃ kṛpaṇasya dhanaṃ paraiḥ Spr. (II) 769. MĀRK. P. 8,256. adhruvā capalā ca tvaṃ (śrīḥ) sāmānyā bahubhiḥ saha MBH. 13,3861. ananyanārīsāmānyo dāsaḥ VIKR. 59. alokasāmānyaguṇa adj. MĀLATĪM. 6,8. ananyasāmānyaṃ sattvam KATHĀS. 25,158. das Gemeinsame so v. a. tertium comparationis (vgl. sāmānyavacana) P. 2,1,56. — c〉 allgemein so v. a. nicht nach den Unterarten u. s. w. unterschieden (Gegens. vaiśeṣika) SUŚR. 1,96,20. SUŚR. 1,97,2. SUŚR. 2,1,14. SUŚR. 2,2,1. SUŚR. 2,87,13. SUŚR. 2,134,12. VARĀH. BṚH. S. 17,24. VARĀH. BṚH. S. 21,17. VARĀH. BṚH. S. 60,22. VARĀH. BṚH. S. 86,7. ˚kavipraśaṃsā der Dichter im Allgemeinen (nicht der einzelnen Dichter) Verz. d. Oxf. H. 123,a,44. fg. Verz. d. Oxf. H. 281,b,25. fg. Verz. d. Oxf. H. 281,b,35. ˚rogādhikāra Verz. d. B. H. No. 966. kāṇḍa Allgemeines betreffend AK. am Ende in der Unterschr. sāmānye so v. a. in der allgemeinen Grammatik AV. PRĀT. 1,2. — d〉 von gemeinem, gewöhnlichem Schlage, durch nichts Besonderes ausgezeichnet, wie jeder andere: Personen Spr. (II) 1460. Spr. (II) 2720. Spr. (II) 7014. KATHĀS. 21,54. KATHĀS. 24,141. KATHĀS. 34,211. divyaiṣā hi na sāmānyā KATHĀS. 241. KATHĀS. 60,2. KATHĀS. 63,56. RĀJA-TAR. 5,197. RĀJA-TAR. 6,85. PAÑCAR. 4,3,200. viṣṇusāmānyadarśin in Viṣṇu einen gewöhnlichen Menschen sehend 186. ˚deśavat wie jedes andere Land RĀJA-TAR. 1,118. sāmanyatarakaulikāḥ ganz gewöhnlichen Schlages PAÑCAT. 133,1. a˚ von nicht gewöhnlicher Art, ungewöhnlich, von der Menge unterschieden, absonderlich: astra MBH. 1,5308. rūpa KATHĀS. 39,85. vaṃśa RĀJA-TAR. 3,117. guṇa 251. svāmibhakti RĀJA-TAR. 4,330. ākṛti 424. Personen 687. kāka PAÑCAT. 115,7. — 2〉 n. a〉 Gleichheit, Uebereinstimmung NIR. 12,13. sāmānyamṛṣibhirgatvā brahmalokavāsibhiḥ MBH. 12,8336. sukhaduḥkhayoḥ Spr. (II) 6480, v. l. sarvatantra˚ SUŚR. 1,3,15. SUŚR. 1,89,3. ŚAṂK._zu_CHĀND. UP. S. 7. Comm. zu AV. PRĀT. S. 261 (4, I, 9). zu TS. PRĀT. 1,29. sāmānyatas in gleicher Weise BHĀG. P. 7,7,38. nach der Analogie KAP. 1,104. SĀṂKHYAK. 6. — b〉 Gleichgewicht, ebenmässiger —, normaler Zustand: guṇa˚ NĪLAK. 43. — c〉 Allgemeinheit, Grundbegriff (Gegens. viśeṣa, vyakti) AK. 1,1,4,9. AK. 3,4,14,70. H. 1515. KAṆ. 1,1,4. KAṆ. 1,2,3. KAṆ. 8,1,5. YOGAS. 1,49. JAIM. 1,1,31. TARKAS. 4. TARKAS. 56. SARVADARŚANAS. 4,14. fg. SARVADARŚANAS. 12,20. SARVADARŚANAS. 13,3. fgg. SARVADARŚANAS. 36,8. fgg. SARVADARŚANAS. 105,2. fgg. SARVADARŚANAS. 107,3. fgg. SARVADARŚANAS. 130,2. fg. SARVADARŚANAS. 130,3. fgg. SARVADARŚANAS. 144,11 (mahā˚). BHĀṢĀP. 1. BHĀṢĀP. 7. SĀH. D. 706. BHĀG. P. 12,4,27. sāmānyasya bhedako viśeṣaḥ prakāraḥ Schol. zu P. 5,3,69. sāmānyaviśeṣayorviśeṣo balavān Schol. zu TS. PRĀT. 16,19. sāmānye napuṃsakam P. 2,4,30, Vārtt. 2. kṛtamiti kriyāsāmānye karotiḥ Schol. zu P. 6,2,149. kālasāmānye wenn die Zeit nicht weiter unterschieden wird zu P. 3,3,142. sāmānyatas im Allgemeinen, ohne inʼs Einzelne zu gehen KAṆ. 2,1,16. SUŚR. 1,95,2. SUŚR. 1,127,5. SUŚR. 1,193,7. SUŚR. 1,261,3. Comm. zu BHĀG. P. 10,33,30. sāmānyāt dass. Comm. zu TS. PRĀT. 2,9. sāmānyena dass. KAP. 1,139. Verz. d. Oxf. H. 281,b,10. UTPALA_zu_VARĀH. BṚH. 19 (17), 4. Comm. zu TS. PRĀT. 14,28. TS. PRĀT. 15,8. VEDĀNTAS. (Allah.) No. 79. Schol. zu P. 1,4,21. ityeteṣāṃ sāmānyena grahaṇaṃ la iti zu P. 4,1,1. P. 8,4,28. ˚grahaṇa (= sāmānyena gra˚) zu P. 3,1,8. P. 3,4,77. sāmānyokta Comm. zu TS. PRĀT. 5,22. sāmānyokti zu TS. PRĀT. 2,23. TS. PRĀT. 10,12. — d〉 als rhet. Figur: Gleichheit PRATĀPAR. 88,b,4. yatra sādṛśyādviśeṣo nopalakṣyate KUVALAY. 142,a. Beispiel: padmākarapraviṣṭānāṃ mukhaṃ nopālakṣi subhruvām. — 4〉 ˚m adv. a〉 am Ende eines comp. nach Art von, wie: tvayāhaṃ tapasvisāmanyamavekṣaṇīyā RAGH. 14,67. udyānapālasāmānyamṛtavastamupāsate KUMĀRAS. 2,36. — b〉 gemeinschaftlich: taiḥ sārdhaṃ cintayennityaṃ sāmānyaṃ saṃdhivigraham M. 7,56. = mantreṣvagopanīyam (als adj.) KULL. — Vgl. triḥ˚, sarva˚.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Neutrum
sāmānya — 1〉 Adj. (f. ā) — a〉 gleich, nicht verschieden, ähnlich. ˚tama ŚĀṄKH. ŚR. 3,20,9. ŚĀṄKH. GṚHY. 2,15. — b〉 mehreren oder allen gemeinsam, gemein mit (Instr., Instr. mit saha oder im Comp. vorangehend). — c〉 das Gemeinsame, so v. a. tertium [Page7-118-a] comparationis. — d〉 allgemein, so v. a. nicht nach den Unterarten u. s. w. unterschieden, Allgemeines betreffend. Loc. so v. a. in der allgemeinen Grammatik. — e〉 von gemeinem, gewöhnlichen Schlage, durch nichts Besonders ausgezeichnet, wie jeder andere. Compar. ˚tara. — 2〉 n. — a〉 Gleichheit, Uebereinstimmung. ˚tas in gleicher Weise, nach der Analogie. ˚pūrvam Adv. dass. KĀTY. ŚR. 1,5,10. — b〉 Gleichgewicht, ebenmässiger —, normaler Zustand. — c〉 Allgemeinheit, Grundbegriff. ˚nyena, ˚nyāt, ˚nyatas und sāmānya˚ im Allgemeinen, ohne inʼs Einzelne zu gehen. kālasāmānye wenn die Zeit nicht weiter unterschieden wird. — d〉 Gleichheit als eine best. rhetorische Figur. KĀVYAPR. 10,48. — 3〉 sāmānyam Adv. — a〉 am Ende eines Comp. nach Art von, wie. — b〉 gemeinschaftlich.
Apte 1890 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
sāmānya a. [samānasya bhāvaḥ ṣyañ] 1 Common, general; sāmānyameṣāṃ prathamāvaratvaṃ Ku. 7. 44; āhāranidrābhayamaithunaṃ ca sāmānyametatpaśubhirnarāṇāṃ Subhāsh; R. 14. 67; Ku. 2. 26. 2 Alike, equal, same. 3 Ordinary, of an average or middle degree; sāmānyā stu parārthamudyamabhṛtaḥ svārthavirodhena ye Bh. 2. 74. 4 Vulgar, commonplace, in significant. 5 Entire, whole. — nya 1 Community, generality, universality. 2 Common or generic ([Page 1118-a]) property, general characteristic; nityamekamanekasamavetaṃ sāmānyaṃ Tarka K. 3 Totality, entireness. 4 Kind, sort. 5 Identity. 6 Equanimity, equability. 7 Public affairs. 8 A general proposition; uktirarthāṃtaranyāsaḥ syātsāmānyaviśeṣayoḥ Chandr. 5. 120. 9 (In Rhet.) A figure of speech thus defined by Mammaṭa: — prastutasya yadanyena guṇasāmyavivakṣayā . ekātmyaṃ badhyate yogāttatsāmānyāmiti smṛtam K. P. 10. — nyā A harlot, prostitute. Comp. — jñānaṃ knowledge or perception of generic properties. — pakṣaḥ the mean. — padārthaḥ the category called sāmānya or generality. — pratipattipūrvakaṃ ind. with equal respect; Ś. 4. 16. — lakṣaṇaṃ a generic definition; iti dravyasāmānyalakṣaṇāni Tarka K. — vanitā a common woman, prostitute. — śāstraṃ a general rule.
Cappeller 1887 Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
sāmānya n. gleich, ähnlich, gemein mit (Instr. mit. u. ohne) saha o. —˚); gemeinsam, Übereinstimmung, Allgemeinheit. Indifferenz. sāmānyatas in gleicher Weise, auch = ˚nyena u. ˚nyāt im Allgemeinen; sāmānyam nach Art von, in gleicher Weise\ wie (—˚).
Burnouf 1866 Adjektiv
Originaltext · Französisch · Adjektiv
sāmānya sāmānya a. (samāna) commun, général. — S. n. caractère générique, propriété commune.
Quelltextfundstellen (4)
HP 2 Fundstellen
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.