vijñāna विज्ञान – Wissen; Erkenntnis; Intelligenz
Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Substantiv Neutrum
Wissen; Erkenntnis; Intelligenz
Cappeller 1891 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
vijñā́na ·n. knowing, knowledge, intelligence, wisdom, learning, science, art, the capacity or organ of knowledge; the meaning by, knowing as, supposing (--°).
Monier-Williams 1872 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
Vi-jñāna, am, n. the act of distinguishing or per- ceiving or recognising, discerning, understanding, comprehending, distinction, intelligence, knowledge, science, learning, worldly knowledge of any kind (including all subjects except that understanding of the true nature of God or Brahma which is acquirable only by abstract meditation and the study of the Vedas), wisdom; business, employment; music.
Petersburger 1855 Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
vijñā́na (wie eben) 1〉 n. a〉 Erkenntniss, richtige Erkenntniss, Kenntniss, Wissen AK. 1,1,4,15. H. 310. H. an. 3,415. MED. n. 128. AV. 7,13,3. AV. 15,2,1. TS. 3,3,8,5. TS. 3,4,4,1. TS. 5,7,4,4. ŚAT. BR. 3,3,4,11. ŚAT. BR. 8,7,2,10. ŚAT. BR. 10,3,5,13. ŚAT. BR. 14,5,1,17. darśana, śravaṇa, mati, vijñāna ŚAT. BR. 5,4,5. ŚAT. BR. 5,4,14. ŚAT. BR. 7,1,30. KAUṢ. UP. 3,3. TAITT. UP. 2,5. MAITRYUP. 6,13. nityaṃ hyavijñāturvijñāne 'sūyā NIR. 2,3. M. 4,20. MBH. 3,16771. viditavijñānaḥ pareṣāṃ dharmamādiśan MBH. 5,5984. KAP. 1,42. KAP. 1,90. SUŚR. 1,30,6. SUŚR. 1,125,11. etadeva hi vijñānaṃ yadātmaparavedanam Spr. 909 (II). 1169. ˚nidhi Spr. 1502. parasparaṃ ˚saṃgharṣiṇoḥ MĀLAV. 13,13. MĀLAV. 13,34. PRAB. 50,11. buddhirvijñānarūpiṇī BHĀG. P. 2,10,32. vijñānaṃ svaparābhāsi pramāṇaṃ bādhavarjitam SARVADARŚANAS. 32,15. niravaśeṣaśāstraviṣayaṃ granthato 'rthataśca siddhijñānaṃ vijñānam SARVADARŚANAS. 76,9. divya KATHĀS. 26,60. ŚUK. in LA. (III) 32,5. ˚śakti Verz. d. Oxf. H. 225, No. 549. BHĀG. P. 2,1,35. ˚ghaná ŚAT. BR. 14,5,4,12. SARVADARŚANAS. 2,8. śarīrasya Kenntniss des Körpers SUŚR. 1,9,12. vijñāneṣvapi cāstrāṇām MBH. 1,8033. duṣṭasya MBH. 12,3845. vyaktāvyaktajña˚ SĀṂKHYAK. 2. ātma˚ KĀM. NĪTIS. 2,7. prayoga˚ ŚĀK. 2. śāstra˚ Spr. 1037. BHĀG. P. 1,2,20. MĀRK. P. 16,35. SĀH. D. 158. PAÑCAT. 44,17. PAÑCAT. 186,11. locana˚ eine Erkenntniss durchʼs Auge SARVADARŚANAS. 29,6. kiṃ vijñānaṃ vijānāsi auf welche Kunst (vijñāna = śilpa, kalā H. 900. = kārmaṇa H. an. = karman MED.) verstehst du dich? KATHĀS. 12,75. fg. KATHĀS. 52,95. KATHĀS. 52,98. fg. KATHĀS. 79,14. fg. KATHĀS. 83,21. Wissenschaft von Etwas, Lehre SUŚR. 1,8,10. SUŚR. 1,11,3. Verz. d. Oxf. H. 308,a,37. Verz. d. Oxf. H. 308,a,44. Verz. d. Oxf. H. 308,b,9. Verz. d. Oxf. H. 308,a,10. Verz. d. Oxf. H. 308,a,13. Verz. d. Oxf. H. 308,a,36 u. s. w. profanes Wissen neben jñāna M. 9,41. BHAG. 3,41. BHAG. 7,2. MBH. 14,600. R. 1,24,16 (R. 1,25,16 GORR.). R. 3,11,12. KATHĀS. 77,8. BHĀG. P. 3,24,17. BHĀG. P. 4,1,63. Ueber den Begriff vijñāna bei den Buddhisten s. BURN. Intr. 488. fg. BURN. Intr. 502. BURN. Intr. 511. fg. BURN. Intr. 636. fgg. Lot. de la b. l. 476. Lot. de la b. l. 512. fgg. WASSILJEW 102 u. s. w. SARVADARŚANAS. 19,8. SARVADARŚANAS. 20,13. SARVADARŚANAS. 22,10. SARVADARŚANAS. 23,22. H. 233, Schol. avijñānāt ohne es zu wissen, ohne es gewahr zu werden ŚAUNAKA_in_Z. f. vgl. Spr. I, 442. M. 2,220. MBH. 5,5443. HARIV. 3687. R. 4,57,21. a˚ keine Kenntniss von Etwas habend KATHĀS. 24,61. — b〉 die Fähigkeit der Erkenntniss, richtiges Urtheil: duḥkhopahatavijñānā MBH. 11,742. hṛtavijñānabuddhi R. GORR. 1,65,13. vijñānaṃ hi mama bhraṣṭam R. GORR. 3,75,44. buddhivijñānasaṃpanna R. GORR. 4,1,22. ˚saṃpanna R. GORR. 1,34,27. VARĀH. BṚH. S. 78,13. su˚ adj. Spr. 4622. das Organ der Erkenntniss, = manas BHĀG. P. 11,28,20. — c〉 das Verstehen unter Etwas, das Halten für, das Erkennen als, das Annehmen P. 6,4,120, Vārtt. 3. 8,2,48, Vārtt. 2. Schol. zu P. 6,1,131 (im 2ten Theile) und P. 8,2,62. BHĀG. P. 3,9,28. — 2〉 m. N. pr. eines Sādhya HARIV. 11536 nach der Lesart der neueren Ausg., vidhāna die ältere. — Vgl. artha˚, durvijñāna, ratha˚.
Böhtlingk 1879 Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
vijñā́na — 1〉 n. (adj. Comp. f. ā) — a〉 Erkennung, Erkenntniss, richtige Erk., Kenntniss, Wissen. In Comp. mit dem Was, ausnahmsweise auch mit dem Womit. — b〉 Fertigkeit, Kunst; Kunstgriff, Kunststück UTTAMAC. 77. — c〉 Wissenschaft von Etwas, Lehre. — d〉 profanes Wissen im Gegensatz zu jñāna. — e〉 die Fähigkeit des Erkennens, richtiges Urtheil. — f〉 das Organ der Erkenntniss, das Manas. — g〉 das Verstehen unter Etwas, das Halten für, das Erkennen als, das Annehmen Chr. 230,4. Chr. 238,5. Chr. 238,15. — h〉 über die Bed. des Wortes bei [Page6-087-a] den Buddhisten s. CHILDERS. unter viññāṇaṃ. — 2〉 m. N. pr. eines Sādhya HARIV. 3,12,45. vidhāna v. l.
Apte 1890 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
vijñānaṃ 1 Knowledge, wisdom, intelligence, understanding; Pt. 1. 24; Pt. 5. 3; vijñānamayaḥ kośaḥ ‘the sheath of intelligence’ (the first of the five sheaths of the soul). 2 Discrimination, discernment. 3 Skill, proficiency; prayogavijñānaṃ Ś. 1. 2. 4 Worldly or profane knowledge, knowledge derived from worldly experience (opp. jñāna which is ‘knowledge of Brahma or Supreme Spirit’); jñānaṃ tehaṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ Bg. 7. 2, Bg. 3. 41; (the whole of the 7th Adhyāya of Bg. explains jñāna and vijñāna). 5 Business, employment. 6 Music. 7 Knowledge of the fourteen lores. Comp. — īśvaraḥ N. of the author of the Mitākṣarā, a commentary on Yājñavalkya's Smṛti. — pādaḥ N. of Vyāsa. — mātṛkaḥ an epithet of Buddha. — vādaḥ the theory of knowledge, the doctrine taught by Buddha.
Cappeller 1887 Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
vijñā́na n. dass., Kunde, Wissen, Wissen. schaft, Kunst; das Erkennen als, An- nahme von (—˚).
Burnouf 1866 Substantiv Neutrum
Originaltext · Französisch · Substantiv Neutrum
vijñāna n. (sfx. ana) discernement, connaissance distincte et analytique. Science secondaire [par oppos. à jñāna la science suprême, la théologie]. Art, objet d'étude propre à qqn. Qqf. musique.
Quelltextfundstellen (7)
SiSa 5 Fundstellen
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.