bhāvana भावन – Kultivierung; Entfaltung
Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Substantiv Feminin · Substantiv Neutrum
Substantiv Feminin
Kultivierung; Entfaltung
Substantiv Neutrum
Vergegenwärtigung; Kultivierung
Herkunft
Cappeller 1891 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
bhāvana ·f. ī = bhāvaka. -- f. ā & n. effecting, bringing about; imagination, conception, conjecture, supposition, thought, idea; ascertainment, evidence (only f.).
Monier-Williams 1872 Adjektiv · Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Adjektiv
2. bhāvana, as, ī, am (fr. the Caus.; for 1. bhā- vana see p. 704, col. 1), causing to be, causing, forming, creating, framing, manifesting; promoting or effecting any one's welfare; imagining, fancying; teaching; (as), m. a creator, producer, efficient cause; N. of Śiva (= dhyātṛ); N. of the twenty- second Kalpa; (ā, am), f. n. the act of causing to be or creating, manifesting, manifestation; promotion of any one's interests (= vardhana); the act of form- ing in the mind, conceiving, imagination, conception, fancy, thought, (bhāvanayā, in thought, in imagina- tion); reflection, meditation, abstract meditation, con- templation; supposition, hypothesis, mental perception, recollection; observing, investigating; settling, fixing, determining; (in law) proof, demonstration, argu- ment, ascertainment; (in medicine) saturating any dry powder with fluid, steeping, infusion, drying an article by day and keeping it moist at night; (in arithmetic) finding by combination or composition [cf. samāsa-bh˚]; decorating with flowers and perfumes, scenting, anointing; (at the end of an adj. comp.) = nature, essence; (ā), f., N. of an Upaniṣad; a crow (= kā-rava); water, = ambu; (am), n. apprehen- sion, perception; the fruit of the Dillenia Speciosa (= bhavya, bhaviṣya); N. of a wood, (perhaps for 1. bhā-vana, q. v.)
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
—1. bhā-vana, am, n. (for 2. bhā- vana see p. 708, col. 1), a forest of light, sea of glory, a mass of rays.
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
1. bhāvana (vom caus. von 1. bhū) 1〉 adj. f. ī a〉 bewirkend, bildend, zur Erscheinung bringend: bhūtabhavyabhaviṣyāṇāṃ bhāvānāṃ yudhi bhāvanāḥ MBH. 14,1037. putrā me bahavo devi bhaveyuḥ kulabhāvanāḥ SĀV. 1,11. bhava˚ (hari) BHĀG. P. 1,10,2. śoka˚ GHAT. 6. — b〉 fördernd, Jmdes Heil bewirkend: Śiva (= dhyātar Schol.) MBH. 12,10374. tvaṃ bhāvanaḥ sarvasurāsurāṇām MBH. 3,14640. trātā tvaṃ hi naraśreṣṭha sarveṣāṃ tvaṃ hi bhāvanaḥ R. 1,62,5. bhūta˚ den Geschöpfen Heil bringend BHAG. 9,5. BHAG. 10,15. MBH. 1,928. MBH. 1,2779. MBH. 6,220. MBH. 14,624. R. 3,34,35. SŪRYAS. 12,9. SŪRYAS. 12,12. MĀRK. P. 106,56. bhūtabhāvanabhāvana HARIV. 14456. HARIV. 14507. bhāvita˚ MBH. 13,1359. loka˚ SUND. 3,32. MBH. 1,4389. MBH. 9,2744. MBH. 14,1365. HARIV. 7063. BHĀG. P. 3,4,22. trailokya˚ MBH. 2,416. tribhuvana˚ MĀRK. P. 107,7. sarva˚ HARIV. 1318. R. 4,44,120. PAÑCAR. 1,1,23. viśva˚ MBH. 2,2293. — c〉 sich einbildend, vorstellend: bhāva˚ AṢṬĀV. 14,1. — d〉 lehrend: tattvabhūtārtha˚ (brahmokta) MBH. 14,949. Vgl. brahma˚. — 2〉 m. N. des 22ten Kalpa; s. u. kalpa 2,d. — 3〉 f. (ā) und n. a〉 das Bewirken, in-die-Erscheinung-Bringen; n. NIR. 7,25. bhāvanaṃ brahmaṇaḥ ist ein pṛthivīvṛttilakṣaṇa, insofern aus Erde Bilder von Brahman geformt werden, BHĀG. P. 3,26,46. sukhaḥduḥkhādibhirbhāvairbhāvastadbhāvabhāvanam SĀH. D. 76,14. śabdabhāvanā vidhiriti bhāṭṭāḥ das Bewirken durch Worte ist Verordnung MADHUS._in_Ind. St. 1,14,13. bhāvanā nāma bhaviturbhavanānukūlo bhāvakavyāpāraviśeṣaḥ . sā ca dvividhā . śābdī bhāvanārthī bhāvanā ceti Verz. d. Oxf. H. 219,b, No. 524. KUSUM. 55,15. KUSUM. 57,1. — b〉 das Fördern: bhūtānāṃ bhāvanaṃ (= vardhanaṃ Schol.) punaḥ MBH. 12,3587. — c〉 Vergegenwärtigung, Einbildung, Vorstellung; Voraussetzung, Vermuthung; = anubhūtādyavismṛti H. 1373. = vāsanā, dhyāna, lokanā H. an. 3,396. = dhyāna, paryāloca MED. n. 101. n. NĪLAK. 18. madhuripurahamiti bhāvanaśīlā GĪT. 6,5. nāsti buddhirayuktasya na cāpyayuktasya bhāvanā . na cābhāvayataḥ śāntiḥ BHAG. 2,66. eṣā vo bhāvanā mama MBH. 12,13072. iti me bhāvanā MBH. 1,7834. Spr. 1241. Spr. 2119. Spr. 3732. niḥsvabhāvabhavabhāvanayā te Spr. 5229. BHĀG. P. 1. BHĀG. P. 8,31. BHĀG. P. 7,2,25. PRAB. 93,18. Verz. d. Oxf. H. 230,a,32. bhāvanayā tvayi līnā in der Phantasie, in Gedanken GĪT. 4,2. anubhavajanyā smṛtiheturbhāvanātmamātravṛttiḥ TARKAS. 54. AṢṬĀV. 12,7. bhāvanābhāvanāsaktā dṛṣṭirmūḍhasya sarvadā . bhāvyabhāvanayā sā tu svasthasyādṛṣṭirūpiṇī AṢṬĀV. 18,63. bhavo 'yaṃ bhāvanāmātraḥ 4. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 182. Schol. zu KĀTY. ŚR. 38,15. KĀTY. ŚR. 117,23. KĀTY. ŚR. 117,122. KĀTY. ŚR. 117,1. VEDĀNTAS. (Allah.) No. 38. VP. 654. P. 3,2,85, Sch. HALĀY. 89 (n.). Spr. 4179. ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 65. BṚH. ĀR. UP. S. 113. BHĀG. P. 3,28,31. KULL._zu_M. 1,9. M. 2,83. lobhabhāvanayā nityaṃ bata tanmayatāṃ gatam KATHĀS. 43,88. MĀRK. P. 104,39. — d〉 das Feststellen, Erweisen: vibhāganihnave jñātibandhusākṣyabhilekhitaiḥ . vibhāgabhāvanā jñeyā wenn Theilung geleugnet wird, so soll man sich von ihr überzeugen durch Verwandte u. s. w. (ST.) YĀJÑ. 2,149. — e〉 in der Math. f. the accomplishing a thing by combination HAUGHT. composition WILS. — f〉 in der Med. Sättigung eines trockenen Pulvers mit Flüssigkeit: bhāvanāyāḥ pramāṇaṃ tu cūrṇe proktaṃ bhiṣagvaraiḥ ŚĀRṄG. SAṂH. 2,6,1. — g〉 am Ende eines adj. comp. Natur, Wesen (vgl. bhūtabhāvana): viśva˚ WEBER, RĀMAT. UP. 337. In der Folge entspricht diesem ˚ātmaka. — h〉 = adhivāsana (vgl. bhāvita) MED. — 4〉 f. ā a〉 Titel einer Upaniṣad Ind. St. 3,326. — b〉 Krähe (kārava). — c〉 Wasser (ambu) H. an. — 5〉 n. a〉 = bhavya, bhaviṣya die Frucht der Dillenia speciosa RĀJAN._im_ŚKDR. — b〉 N. pr. eines Waldes (viell. in bhā [bhās] + vana zu zerlegen; vgl. 2. bhāvana) HARIV. 8955.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
2. bhāvana (bhā Licht + vana) n. Lichtwald, Lichtglanz, Strahlenmeer: dinakarasya GHAṬ. 6.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. bhāvana 1〉b〉 bhūta˚ UTTARARĀMAC. 27,20 (36,11) als Beiw. Brahmanʼs könnte auch Schöpfer der Geschöpfe bedeuten, also auch zu a〉 gestellt werden. — 3〉e〉 das Finden; vgl. antarabhāvanā und samāsa˚.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
bhāvana 2〉c〉 bhāvanāṃ bandh mit loc. seine Phantasie beschäftigen mit, seine Gedanken richten auf Spr. (II) 4481. Bei den Jaina scheint das Wort richtige Vorstellung, richtiger Begriff zu bedeuten; vgl. HEM. YOGAŚ. 1,19. YOGAŚ. 1,25. YOGAŚ. 4,54. YOGAŚ. 4,109. YOGAŚ. 4,121. steya˚ YOGAŚ. 1,28. nach YOGAŚ. 4,63. YOGAŚ. 4,66. YOGAŚ. 4,68. YOGAŚ. 4,70. YOGAŚ. 4,72. YOGAŚ. 4,77. YOGAŚ. 4,84. YOGAŚ. 4,90. YOGAŚ. 4,105. YOGAŚ. 4,108.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Feminin · Substantiv Neutrum
1. bhāvana — 1〉 Adj. (f. ī) — a〉 bewirkend, bildend, zur Erscheinung bringend. — b〉 fördernd, Jmds Heil bewirkend. — c〉 sich einbilden, — vorstellend. — d〉 lehrend. — 2〉 f. (ā) und n. — a〉 das Bewirken, zur Erscheinung Bringen. — b〉 Vergegenwärtigung, stetiges Denken an (YOGAS. 1,33); Einbildung, Vorstellung; Voraussetzung, Vermuthung. ˚nāṃ bandh seine Phantasie beschäftigen mit, seine Gedanken richten auf (Loc.); Instr. in der Phantasie, in Gedanken. — c〉 *= adhivāsana. — 3〉 f. (ā) — a〉 das Feststellen, Erweisen. — b〉 in der Med. Sättigung eines Pulvers mit Flüssigkeit. — c〉 bei den Jaina — α〉 eine richtige Vorstellung, ein richtiger Begriff. — β〉 die Moral einer Fabel HEM. PAR. 2,215. — d〉 Titel einer Upaniṣad. — e〉 *Krähe. — f〉 *Wasser. — 4〉 n. — a〉 das Fördern. — b〉 *die Frucht der Dillenia speciosa RĀJAN. 11,97. — 5〉 am Ende eines adj. Comp. Natur, Wesen.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
2. bhāvana n. — 1〉 Lichtwald, Lichtglanz, Strahlenmeer. — 2〉 N. pr. eines Waldes.
Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
bhāvana a. (nī f.) [bhū-ṇic-lyu lyuṭ vā] Effecting &c.; see bhāvaka above. — naḥ 1 An efficient cause. 2 A creator. Māl. 9. 4. 3 An epithet of Śiva; 4 Of Viṣṇu. — naṃ, -nā 1 Creating, manifesting. 2 Promoting any one's interests. 3 Conception, imagination, fancy, thought, idea; madhuripurahamiti bhāvanaśīlā Gīt. 6; or bhāvanayā tvayi līnā Gīt. 4; Pt. 3. 162. 4 Feeling of devotion, faith; Pt. 5. 105. 5 Meditation, contemplation, abstract meditation. 6 A supposition, hypothesis. 7 Observing, investigating. 8 Settling, determining; Y. 2. 149. 9 Remembering, recollection. 10 Direct knowledge, perception or cognition. 11 The cause of memory which arises from ([Page 0815-a]) direct perception (in logic); see bhāvanā and smṛti in T. S. 12 Proof, demonstration, argument. 13 Steeping, infusion, saturating a dry powder with fluid. 14 Scenting; decorating with flowers and perfumes. 15 (In arith.) Finding by combination or composition. 16 Nature, essence (at the end of comp.). — nā 1 A crow. 2 Water. — naṃ Apprehension, perception. Comp. — āśrayaḥ N. of Śiva. — maya a. imaginary. — yukta a. 1 thoughtful. 2 anxious.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
bhāvana, f. ī = bhāvaka. f. ā u. n. das Bewirken, Vergegenwärtigung, Vorstellung, Voraussetzung, Vermutung, Einbildung, Phantasie.
Burnouf 1866 Substantiv Maskulin
Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin
bhāvana m. (bhū au c.) auteur, celui qui fait exister. — N. production. — N. et f. [ā] production interne des idées ou des sentiments; méditation. Action de parer ou de parfumer qqn.
Quelltextfundstellen (5)
PYS 4 Fundstellen
VBT 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.