dūra दूर – weit; fern
Adjektiv · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Adjektiv · Substantiv Neutrum
Cappeller 1891 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
dūrá ·a. far, distant from (abl. or gen.); n. distance (in sp. & t.); as adv. far, high above, in a high degree, very much, (also dūra °--); w. kṛ surpass. dūreṇa far, from afar, comp. dūratareṇa; by far. dūrā́t (from) afar, far from (abl.). dūré far, a long way off, comp. dūratare at some distance from (abl.).
Monier-Williams 1872 Adjektiv
Originaltext · Englisch · Adjektiv
dūra dūra, as, ā, am (probably connected with dūta and rt. 1. du, but said to be fr. rt. i with prefix dur and affix ra, the rt. being then dropped, see Uṇ.-sūt. II. 20; compar. davīyas, superl. da- viṣṭha, q. v.), distant, far from (with abl. or gen.); remote, long (e. g. gatvā dūram adhvānam, having gone a long journey), a long way off; (am), n. distance, farness, remoteness, a long way, a long distance. The various cases of dūra are used adverbially, as follow: (am), ind. far, to a distance, far away, far or distant from (with abl. or gen., e. g. grāmāt or grāmasya dū- ram, far from the village), to a great height, aloft, high above; to a great depth below, far below, deeply; highly, in a high degree; dūraṃ kṛ, to make distant, distance, surpass, exceed; (eṇa), ind. far, in a distant place, from afar, by far, by a long way; (āt), ind. from a distance, from afar, far from (with abl., e. g. dūrād āvasathāt, far from the fire-temple), afar, in a remote degree; a long way back, from a remote period; (e), ind. in a distant place, far, far away.
Petersburger 1855 Adjektiv · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
dūrá UṆĀDIS. 2,20. adj. f. ā fern, weit; n. (SIDDH. K. 249,b,1) Ferne. Entfernung NIR. 3,19. AK. 3,2,18. H. 1452. mit dem abl. oder gen. P. 2,3,34. VOP. 5,22. gatvā dūramadhvānam MBH. 9,1738. R. 2,93,5. R. 3,15,5. KATHĀS. 10,1. AK. 2,1,18. H. 985. deśa ŚRUT. (BR.) 5. atidūrāsu — ākheṭakabhūmiṣu KATHĀS. 16,47. śarīrasya guṇānāṃ ca dūramatyantamantaram HIT. I, 43. manaso 'pi dūrāḥ BHĀG. P. 4,1,28. na yojanaśataṃ dūraṃ vāhyamānasya tṛṣṇayā HIT. I, 139. saṃyogaḥ — dūraviyogaḥ (v. l. bhūrivi˚) PRAB. 96,16. etaddha paramaṃ dūraṃ yatsahasrayojanam ŚAT. BR. 9,1,1,28. dūraṃ hi pathastvamāgatā eine weite Strecke Weges SĀV. 5,38. SĀV. 5,45. compar. dávīyaṃs P. 6,4,156. VOP. 7,56. AK. 3,2,18. H. 1452. padavī — na davīyasī BHARTṚ. 1,68. davīyasi — dvīpāntare KATHĀS. 25,32. KATHĀS. 16,5. RĀJA-TAR. 4,369. dūrataraṃ deśam SĀH. D. 20,20. superl. dáviṣṭha P. 6,4,156. VOP. 7,56. AK. 3,2,18. H. 1452. kāryāṇi RĀJA-TAR. 4,365. Die verschiedenen Casus des Wortes adverbialiter gebraucht: 1〉 acc. dūrám fernhin, weit weg, fern, fern von P. 2,4,35. dūraṃ grāmasya oder grāmāt ? P. 2,4,34, Sch. VOP. 5,22. ṚV. 1,29,6. ṚV. 7,20,7. ā̱rācchatru̱mapà bādhasva dū̱ram ṚV. 10,42,7. dū̱ramìta paṇayo̱ varī̀yaḥ ṚV. 10,108,11. he̱tiṃ dū̱raṃ nàyatu̱ gobhyàḥ AV. 6,59,3. AV. 7,42,1. AV. 8,7,14. AV. 9,2,17. te te̱ yakṣma̱ṃ savèdaso dū̱rāddū̱ramànīnaśan (= dūrāddavīyaḥ, dūrāddūrataram; s. weiter unten) AV. 12,2,14. — VS. 34,1. ŚAT. BR. 11,3,1,7. ŚAT. BR. 14,4,1,10. paurairanugato dūram R. 1,1,28. R. 1,1,51. R. 1,77,8. R. 2,40,48. R. GORR. 1,33,17. R. GORR. 3,64,21. ŚĀK. 5,5. PAÑCAT. 232,11. HIT. 18,18. KATHĀS. 3,53. dūramuddūtapāpāḥ MEGH. 56. weit nach oben, hoch: dūramārūḍhaḥ savitā ŚĀK. 57,2, v. l. kathamayametāvaddūramutpatati HIT. 27,19. weit nach unten, tief: śirobhiḥ praṇatā dūraṃ parameṣṭhinam HARIV. 14084. nimagnāṃ dūramambhasi KATHĀS. 10,29. weit so v. a. bedeutend, in hohem Grade: dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti jñātā KAṬHOP. 2,4. ayamanayātiśayapītayā madirayā dūramunmanīkṛtaḥ PRAB. 62,3. mayā sa durmatirdūramudamādyata DAŚAK._in_BENF. Chr. 190,7. dūraṃ kar (vgl. dūrīkar) übertreffen: sā (āśīḥ) tasya karmanivṛttairdūraṃ paścātkṛtā phalaiḥ RAGH. 17,18. compar. dávīyas: para̱ṃ nedī̱yo 'vàra̱ṃ davī̀yaḥ AV. 10,8,8. ŚAT. BR. 3,6,2,3. dū̱rāddavī̀yo̱ apà sedha̱ śatrū̀n ṚV. 6,47,29. dūrataramḥ dūrāddūrataraṃ gāvo hriyante kurubhirhi naḥ MBH. 4,1207. sasrurdūrataram R. 6,99,24. MṚCCH. 159,19. BHARTṚ. 3,75. PAÑCAT. 63,10. BHĀG. P. 3,17,25. — 2〉 instr. dūreṇa fern, aus der Ferne P. 2,3,35. dūreṇa saṃtyajyatām BHARTṚ. 1,80. bei Weitem: dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāt BHAG. 2,49. stutibhyo vyatiricyante dūreṇa caritāni te RAGH. 10,31. — 3〉 abl. dūrā́t aus der Ferne, von fern, fern P. 2,3,35. antitas — dūrāt ṚV. 2,27,13. ṚV. 3,59,2. dūrāt — āsāt ṚV. 4,20,1. ṚV. 1,27,3. ya̱yau dū̱rāt ṚV. 3,33,9. ṚV. 5,83,3. ṚV. 6,38,2. ṚV. 7,33,1. ṚV. 7,33,2. AV. 5,18,9. AV. 7,45,1. KĀTY. ŚR. 1,8,19. P. 1,2,33. M. 2,186. R. 1,9,53. R. 2,23,26. R. 3,22,19. R. 3,37,5. R. 3,48,10. BHARTṚ. 1,83. BHARTṚ. 3,18. RAGH. 1,61. MEGH. 73. VID. 50. HIT. I, 46. HIT. I,173. HIT. I,14,9. HIT. I,27. HIT. I,1. BHĀG. P. 3,1,29. dūrādāvasathāt fern von M. 4,151. dūrādeva parīkṣeta brāhmaṇaṃ vedapāragam so v. a. von allen Seiten, genau M. 3,130. dūrāt in comp. mit einem partic. praet. pass. P. 2,1,39. P. 6,3,2. dūrādāgatá Sch. zu P. 6,2,144. SIDDH. K._zu_P. 6,2,49. Vgl. dūratas. — 4〉 loc. dūré in der Ferne, fern, weit weg P. 2,3,36, Sch. dūre — anti ṚV. 4,4,3. ṚV. 9,19,7. — ṚV. 1,24,9. ṚV. 1,132,6. ṚV. 3,9,2. ṚV. 5,7,4. yo nò dū̱re ta̱ḻito̱ yā arā̀tayo̱ 'bhi santì ṚV. 2,23,9. na tè dū̱re pàra̱mā ci̱drajā̀ṃsi ṚV. 3,30,2. ṚV. 7,77,4. AV. 3,3,2. AV. 3,23,1. ŚAT. BR. 1,6,1,21. ŚAT. BR. 10,5,2,17. dūre — antike ĪŚOP. 5. — M. 8,42. M. 8,203. N. 20,3. R. GORR. 2,28,32. R. GORR. 3,78,11. na me dūre kiṃcitkṣaṇamapi na pārśve rathajavāt ŚĀK. 9. PRAB. 23,2. dūre pariharanīyamasya darśanam PRAB. 46,5. dūre prāṇabhayaṃ tyaktvā (vgl. u. dūratas) R. 6,107,4. jagmurdūre MBH. 9,1737. satyaṃ ca dūre gatam VET. 35,18. dūre viṣayaspṛhā babhūva machte sich auf und davon KATHĀS. 10,216. dattāstava punaḥ pāpa dīnārā bahavo mayā . dūre tiṣṭhatu tadvṛddhistvayā te 'pi na rakṣitāḥ .. die Zinsen davon mögen in weiter Ferne sein so v. a. auf die Zinsen will ich gern verzichten KATHĀS. 6,37. dūratare grāmāt in einiger Entfernung von M. 11,128. davīyasi paraḥ weiter hinaus, in fernerer Zeit ŚAT. BR. 10,4,2,26. — 5〉 am Anf. eines comp. ohne Casuszeichen: dūrabhārodvahaśrānta weithin BHĀG. P. 8,6,34. dūronnamitena kaṇṭhena VIKR. 81. dūravidāritānana mit weit aufgesperrtem Maule ṚT. 1,14 (v. l. für bhūri). navāmbubhirdūravilambino ghanāḥ tief hinunter ŚĀK. 109 (v. l. für bhūri). dūrasthita fernstehend SŪRYAS. 2,52. dūragṛha dessen Haus in der Ferne ist R. 4,30,6. dūrabandhu adj. MBH. 13,4522. MEGH. 6. dūrasvarga adj. BHĀG. P. 8,21,33. dūrasūrya adj. R. 3,22,9. — Wohl desselben Ursprungs wie dūta. Vgl. atidūra, adūra.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
dūra , saro dūrāddavīyastat KATHĀS. 60,172. bhūmiṃ dūrāddavīyasīm (so zu lesen) KATHĀS. 123,14. — 1〉 dūrāddavīyaḥ KATHĀS. 65,21. netre dūramanañjane so v. a. durchaus, ganz und gar Spr. 1617. — 4〉 gataṃ dūre viprasvajanabharaṇaṃ vāñchitamapi ist hin so v. a. daran ist nicht mehr zu denken Spr. 2847. dūre kar aufgeben: ṛjutāṃ dūre kuru preyasi Spr. 2215.
Böhtlingk 1879 Adjektiv
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
dūrá — 1〉 Adj. (f. ā) fern, entfernt, weit, — von (Abl. oder Gen.); n. Ferne, Entfernung (im Raume und in der Zeit). dūrametat so v. a. darauf kann man aber noch lange warten Spr. 7750. — 2〉 dūrám — a〉 fernhin, weit weg, fern, fern von. Zeitlich ŚAT. BR. 14,4,1,10. dūrā́ddūrám als Verstärkung, eben so dūrataram und dūrāddūrataram (KĀRAṆḌ. 27,4) — b〉 weit nach oben, hoch Chr. 86,20. — c〉 weit nach unten, tief. — d〉 weit, so v. a. bedeutend, in hohem Grade, sehr, ganz und gar MṚCCH. 114,5. — e〉 mit kar übertreffen, mit Acc. — 3〉 dūreṇa — a〉 fern, aus der Ferne. Verstärkt dūratareṇa Chr. 104,25. Chr. 105,6. — b〉 bei Weitem. — 4〉 dūrā́t — a〉 aus der Ferne, von fern, fern, — von (Abl.). — Mit tyaj und andern Verben von ähnlicher Bed. von fern meiden auch so v. a. sich auf das Entschiedenste hüten vor. — b〉 weithin, so v. a. nach allen Seiten hin, genau (prüfen). — 5〉 dūré in der Ferne, fern, weit weg. Mit bhū sich auf und davon machen, mit kar so v. a. fahren lassen, aufgeben; mit tyaj u. s. w. so v. a. dūrāt. tiṣṭhatu bleibe fern, so v. a. möge unerwähnt bleiben; mit gata so v. a. wovon nicht mehr die Rede sein [Page3-109-c] kann. dūratare in einiger Entfernung von (Abl.). — 6〉 dūra˚ = dūram a〉 b〉 (Spr. 7790), c〉 und d〉 und aus der Ferne.
Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Neutrum
dūra a. (Compar. davīyas, superl. daviṣṭha) Distant, remote, far off, a long way off, long; kiṃ dūraṃ vyavasāyināṃ Chāṇ. 73; na yojanaśataṃ dūraṃ vāhyamānasya tṛṣṇayā H. 1. 146, H. 1. 49. — raṃ ([Page 0575-a]) Distance, remoteness. [N. B. Some of the oblique cases of dūra are used adverbially as follows:- (a) dūraṃ 1 to a distance, far away, far or distant from (with abl. or gen.); grāmāt or grāmasya dūraṃ Sk. 2 high above. 3 deeply, far below. 4 highly, in a high degree, very much; netre dūramanaṃjane S. D. 5 entirely, completely; nimagnāṃ dūramaṃbhasi Ks. 10. 29; dūramuddhūtapāpāḥ Me. 55. (b) dūreṇa 1 far, from a distant place, from afar; khalaḥ kāpaṭyadoṣeṇa dūreṇaiva visṛjyate Bv. 1. 78. 2 by far, in a high degree; dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanaṃjaya Bg. 2. 49; R. 10. 30. v. l. (c) dūrāt 1 from a distance, from afar; prakṣālanāddhi paṃkasya dūrādasparśanaṃ varaṃ; dūrādāgataḥ ‘come from afar’ (regarded as comp.); nadīyamabhito… dūrātparityajyatāṃ Bh. 1. 81; R. 1. 61. 2 in a remote degree. 3 from a remote period. (d) dūre far, far away, in a distant place; na me dūre kiṃcitkṣaṇamapi na pārśve rathajavāt Ś. 1. 9; bhoḥ śroṣṭhin śirasi bhayamatidūre tatpratīkāraḥ Mu. 1; Bh. 3. 88]. dūrīkṛ means 1 to remove to a distance, remove, take away; āśrame dūrīkṛtaśrame Dk. 5; Bv. 1. 122. 2 to deprive (one) of, separate; Mk. 9. 4. 3 to prevent, ward off. 4 to surpass, excel, distance; Ś. 1. 17; so dūrībhū to be away or removed, be separated from, be at a distance; dūrībhūte mayi sahacare cakravākīmivaikāṃ Me. 83 Comp. — aṃtarita a. separated by a long distance. — āpātaḥ shooting from afar. — āplāva a. jumping or leaping far. — ārūḍha 1 mounted high. 2 far-advanced, intense, vehement; dūrārūḍhaḥ khalu praṇayo'sahanaḥ V. 4. — īritekṣaṇa a. squint-eyed. — gata a. 1 far removed, distant. 2 gone far, far advanced, grown intense; dūragatamanmathā'kṣameyaṃ kālaharaṇasya Ś. 3. — grahaṇaṃ the supernatural faculty of seeing objects though situated at a distance. — darśana, -dṛś a. far-seeing. — (naḥ), — m. 1 a vulture. 2 a learned man, a Paṇḍita. - — (naṃ) prudence, foresight. — darśin a. far-seeing, foresighted, prudent. ( — m.) 1 a vulture. 2 a learned man. 3 a seer, prophet, sage. — dṛṣṭiḥ 1 longsightedness. 2 prudence, foresight. — pātaḥ 1 a long fall. 2 a long flight. ([Page 0575-b]) 3 falling from a great height. — pātra a. having a wide channel, or bed (as a river.) — pāra a. 1 very broad (as a river). 2 difficult to be crossed. — (raḥ) a broad river. — (rā) an epithet of the Ganges. — baṃdhu a. banished from wife and kinsmen; Me. 6. — bhāj a. distant, remote. — bhinna a. wounded deeply. — vartin a. being in the distance, far removed. remote, distant. — vastraka a. naked. — vāsin a. outlandish. — vilaṃbin a. hanging far down. — vedhin a. piercing from afar. — saṃstha a. being at a distance, remote, far away; kaṃṭhāśleṣapraṇayini jane kiṃ punardūrasaṃsthe Me. 3. — stha, -sthita a. remote, far off.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
dūrá fern, weit von (Abl. o. Gen.); n. die Weite, Ferne (in Raum u. Zeit); auch adv. weit, fernhin, hoch hinauf, tief hinab. dūra (˚—) dass. dūreṇa fern, aus der Ferne (Compar. dūratareṇa mit Gen.). dūrā́t aus der Ferne, von fern, fernhin. dūré in der Ferne, weit weg (Comp. dūratare mit Abl.).
Burnouf 1866 Adjektiv
Originaltext · Französisch · Adjektiv
dūra dūra a. distant, éloigné. Au 1. dūre au loin. À l'ac. dūram loin, longuement. dūraga a. (gam) qui va au loin. dūratas adv. de loin. dūradarśin a. (dṛś) qui voit au loin; au fig. qui prévoit de loin, qui voit au loin les conséquences des choses. — S. m. vautour. Au fig. homme instruit, savant, prévoyant. dūradṛś a. et s. m. mms. dūrapāra a. dont l'autre rive est éloignée; large; ép. du Gange. dūravedhin a. (vyadh) qui perce au loin. dūrastha a. (sthā) qui se tient éloigné. au l'ac. au loin. dūrena (i. de dūra) de beaucoup, très.
Quelltextfundstellen (12)
DYS 3 Fundstellen
IVU 1 Fundstelle
SiSa 8 Fundstellen
SiSa 3.51-3.54: Prāṇāyāma-Siddhis 2 Fundstellen
Direkt belegt
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.