Sanskrit manuscript in Devanāgarī

āvaraṇa आवरण – covering; concealment; veil

adjective · substantive neuter · Word type unspecified

Dictionary sources

AYI dictionary substantive neuter

covering; concealment; veil

Derived from

  1. ā आ previx — towards; near; intensifying
  2. vṛ वृ verbal root — cover; conceal; ward off; restrain
  3. ana अन suffix — nominal-forming suffix -ana
Cappeller 1891 adjective

Original text · English · adjective

āvaraṇa ·a. covering, concealing; n. the same as subst. + shutting, enclosing; obstruction, hindrance; cover, garment; bolt, lock; guard, protection.

Monier-Williams 1872 adjective

Original text · English · adjective

Ā-varaṇa, as, ā, am, covering, hiding, concealing; (am), n. covering, concealing, hiding; shutting, en- closing; an obstruction, interruption; a covering, a garment, cloth; anything that protects, an outer bar or a fence, a wall; a shield; a bolt, lock; mental blindness.

Petersburger 1855 adjective · substantive neuter · Word type unspecified

Original text · German · adjective · substantive neuter

āvaraṇa (von var mit ā) 1〉 adj. bedeckend, verhüllend: aśru netrāvaraṇaṃ pramṛjya RAGH. 14,71. — 2〉 n. a〉 das Verdecken, Verhüllen (auch in übertr. Bed.) VOP. 8,63. mūrdhāvaraṇam SUŚR. 2,148,2. meghāvaraṇatatparāḥ deren Trachten darauf gerichtet ist, von den Wolken verhüllt zu werden, RAGH. 10,47. gurordoṣāṇāmāvaraṇam P. 4,4,62, Sch. hṛdayāvaraṇaṃ nityaṃ kuryācca mitramadhyagaḥ SUŚR. 2,250,16. āvaraṇaśakti eine māyāśakti im VEDĀNTA nach ŚKDR. — b〉 das Verschliessen, Hemmen, Unterbrechen VOP. 14. srotasāṃ bhedako yaśca teṣāṃ cāvaraṇe rataḥ M. 3,163. mārgāvaraṇa SUŚR. 2,38,4. sūrye tapatyāvaraṇāya dṛṣṭeḥ kalpeta lokasya kathaṃ tamisrā RAGH. 5,13. — c〉 Hülle, Decke, Gewand (auch in übertr. Bed.): vicitrāṇi ca vāsāṃsi prāvārāvaraṇāni ca MBH. 1,131. nalinīdalakalpitaṃ stanāvaraṇam ŚĀK. 70. sindhavaḥ varaṇāvaraṇāḥ KIRĀT. 5,25. itihāsapradīpena mohāvaraṇaghātinā MBH. 1,87. sāvaraṇa verhüllt, verborgen RAGH. 19,16. — d〉 Alles was zum Schutze dient: na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārā na satkriyāḥ . na cānyo rājasatkāraḥ śīlamāvaraṇaṃ striyāḥ R. 6,99,33. samudrāvaraṇā bhūmiḥ prākārāvaraṇaṃ gṛham . narendrāvaraṇā deśāścaritrāvaraṇāḥ striyaḥ .. CĀṆ. 76. samudrāvaraṇāṃścāpi (kann auch zu c. gehören) deśān MBH. 1,2802. — e〉 Schild H. 783. te chinnavarmāvaraṇāḥ R. 3,32,30. āvaraṇamukhyāni nānāpraharaṇāni ca MBH. 1,1158. — f〉 was zum Verschliessen dient, Riegel, Schloss: sāvaraṇa verschlossen (geha) RAGH. 16,7.

Original text · German · Word type unspecified

āvaraṇa 2〉a〉 zum Schluss zu vergleichen: asyājñānasyāvaraṇavikṣepanāmakaṃ śaktidvayamasti VEDĀNTAS. (Allah.) No. 36. — c〉 āṇḍakośaṃ haimaṃ sasarja bahirāvaraṇairupetam BHĀG. P. 11,6,16. WEBER, RĀMAT. UP. 301. fgg. WEBER, RĀMAT. UP. 327. prakāśāvaraṇakṣayaḥ . sāttvikasya cittasya yaḥ prakāśastasya yadāvaraṇaṃ kleśakarmādi tasya kṣayaḥ pravilayo bhavati Verz. d. Oxf. H. 231,a,1 v. u. und fgg. SARVADARŚANAS. 117,9. SARVADARŚANAS. 117,11. fünf Āvaraṇa bei den Jaina WILSON, Sel. Works 1,310. SARVADARŚANAS. 38. ˚prakṣaya SARVADARŚANAS. 29,15. fgg. — e〉 ŚIŚ. 9,66. — Vgl. gātrāvaraṇa, dehāvaraṇa.

Original text · German · Word type unspecified

āvaraṇa 2〉c〉 kaṇṭakāvaraṇa Spr. (II) 7491.

Böhtlingk 1879 adjective · substantive neuter

Original text · German · adjective · substantive neuter

āvaraṇa — 1〉 Adj. dass. — 2〉 n. (adj. Comp. f. ā). [Page1-188-c] — a〉 das Verdecken, Verhüllen (eig. und übertr.) Chr. 261,20. Chr. 261,22. — b〉 das Verschliessen, Hemmen, Unterbrechen. — c〉 Hülle, Decke (auch in übertr. Bed.), Gewand. — d〉 Schirm, Schutz. — e〉 Schild. — f〉 Riegel, Schloss.

Apte 1890 adjective · substantive neuter · Word type unspecified

Original text · English · adjective · substantive neuter

āvaraṇa a. Covering, hiding, obscuring, obstructing; netrāvaraṇamaśru R. 14. 71. — ṇaṃ 1 Covering, concealing, hiding, obscuring; sūrye tapatyāvaraṇāya dṛṣṭeḥ kalpeta lokasya kathaṃ tamisrā R. 5. 13, R. 10. 46, R. 19. 16. 2 Shutting, enclosing, fencing. 3 A covering, anything that covers or protects &c.; hastau svau nayati stanāvaraṇatāṃ M. 4. 14; Ś. 3. 22; (fig.) protection, defence; śīlamāvaraṇaṃ striyāḥ Rām.; caritrāvaraṇāḥ striyaḥ Chāṇ. 76. 4 Obstruction, interruption, restraint (of bashfulness &c.); kālenāvaraṇātyayāt U. 1. 39. 5 An ([Page 0262-a]) enclosure, fence, surrounding wall; labdhāṃtarā sāvaraṇepi gehe R. 16. 7; Ki. 5. 25. 6 A bolt, latch. 7 A shield. Comp. — śaktiḥ mental ignorance (which veils the real nature of things).

Original text · English · Word type unspecified

āvaraka, āvaraṇa &c. see āvṛ.

Cappeller 1887 Word type unspecified

Original text · German · Word type unspecified

āvaraṇa verhüllend; n. Verhüllung, Hülle, Decke,Gewand.

Burnouf 1866 substantive neuter

Original text · French · substantive neuter

āvaraṇa āvaraṇa n. (vṛ) couverture. Abri, toit. Défense; bouclier.

Occurrences in source texts (7)

DYS 1 occurrence
DYS 54–59: The Yogi’s Hut 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 3 occurrences
PYS 2.52–53: Karmic Veil and Dhāraṇā 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 3.43: Mahāvidehā 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 4.29–32: Dharmamegha-Samādhi 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2 occurrences
SiSa 1.82-1.90: Guṇas und Gegenstände 2 occurrences

Direct occurrences

SS 1 occurrence
SS 3.6–3.8: Delusion and Awakening 1 occurrence

Direct occurrences

  • SS 3.6 Segment 2

    Attested form: āvaraṇāt Grammar of the segment: ablative singular

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.