dvāra द्वार – Tor; Tür; Öffnung

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

dvā́ra ·n. (m.) = prec., also --° occasioned by; dvāreṇa (--°) = dvārā (cf. prec.); f. dvārī door.

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

Dvāra, am, n. a door, gate, gateway, passage, entrance, opening (cf. vaktra-dvāra and sahasra- d˚; the body is sometimes called nava-dvāram puram, a city with nine gates or openings); a way, means, medium, vehicle, (the Māheśvaras hold that there are six Dvāras or means of obtaining a wished-for object); (eṇa), ind. by means of, by; with regard to, according to; (ī), f. a door; [cf. a-d˚.]

Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum

dvā́ra 1〉 n. SIDDH. K. 249,a, ult. (m. HARIV. 14460) dass. AK. 2,2,15. AK. 3,4,25,184. TRIK. 3,3,354. H. 1004. H. an. 2,430. MED. r. 48. ŚAT. BR. 1,6,1,19. ŚAT. BR. 4,3,5,9. ŚAT. BR. 4,6,7,9. ŚAT. BR. 11,4,4,2. ĀŚV. GṚHY. 4,6. KAUŚ. 36. dvārāṇāṃ ca bhaṅktāram M. 9,289. agnistvayā tato deyo dvāratastasya veśmanaḥ MBH. 1,5730. puryāḥ MBH. 14,147. M. 5,92. BHARTṚ. 1,62. BHARTṚ. 1,66. BHARTṚ. 3,66. KATHĀS. 18,104. snaughna das nach Srughna hinausführende Thor P. 4,3,86, Sch. śerate vivṛtadvārāḥ R. 2,67,16. paśyestvamantaśca bahiśca sarvadā kṛtaṃ ca te dvāramapāvṛtaṃ mayā MBH. 4,228. pihita˚ VID. 27. pidhāya ca kapāṭāni mahādvārāṇi yatnataḥ . eka eva mahādvāro gamanāgamane sadā .. HARIV. 14460. argalitadvārā KATHĀS. 19,27. sa̱hasràdvāraṃ jagamā gṛ̱haṃ tè ṚV. 7,88,5. sahasradvārā (purī) MBH. 1,3592. MBH. 2,1773. R. 1,5,8. R. GORR. 2,109,47. R. GORR. 6,14,19. R. GORR. 6,93,7. uṭaja˚ ŚĀK. 96. ŚĀK. 56. RAGH. 1,50. pātālasya 80. śatadvāra (vivara) HIT. 14,18. PAÑCAT. 170,24. baddhadvārakulāyasthakhaga RĀJA-TAR. 2,38. āśrama˚ ŚĀK. 8,16. kaliṅgarāṣṭradvāreṣu MBH. 1,7821. (padminī) ekadvārā Zugang MBH. 13,4473. bhinddhyanīkaṃ yudhāṃ śreṣṭha dvāraṃ saṃjanayasva naḥ MBH. 7,1526. vyūhadvāramathāyayau MBH. 7,5237. vaktra˚ Oeffnung des Mundes PAÑCAT. 236,9. ghrāṇāyā dakṣiṇe dvāre spṛṣṭe Nasenloch VARĀH. BṚH. S. 50,39. nābhi˚ BHĀG. P. 2,10,28. sroto˚ SUŚR. 1,24,17. dvāramalabhamānaḥ pūyaḥ SUŚR. 62,20. alpadvārā, mahā˚ ein Weib mit zu schmalem, zu weitem Eingange (der Scheide) SUŚR. 290,14. tasmādevaṃvicchrotriyasya dvāreṇa (so v. a. vulva; POLEY richtiger dāreṇa) nopahāsamicchet BṚH. ĀR. UP. 6,4,12. pu̱ṇḍarī̀ka̱ṃ navàdvāram vom Körper mit den 9 Oeffnungen AV. 10,8,43. navadvāre pure desgl. ŚVETĀŚV. UP. 3,18. BHAG. 5,13. PRAB. 16,7. mano navadvāraniṣiddhavṛtti KUMĀRAS. 3,50. puramekādaśadvāram gleichfalls vom Körper KAṬHOP. 5,1. sarvadvārāṇi (nämlich śarīrasya) saṃyamya BHAG. 8,12. saptadvārāvakīrṇāṃ (die 5 Sinnesorgane nebst Manas und Buddhi) ca na vācamanṛtāṃ vadet M. 6,48. caturdvāraṃ puruṣam MBH. 12,9658. Bildl. Thor, Eingang, Zugang, der Weg zu, Mittel (= upāya, abhyupāya TRIK. H. an. MED.): loka˚ CHĀND. UP. 8,6,5. svargadvāramapāvṛtas BHAG. 2,32. sarvāṇyetāni dharmyāṇi pṛthagdvārāṇi sarvaśaḥ MBH. 13,5565. dvārāṇyetāni dharmasya vihitāni svayaṃbhuvā MBH. 1,2579. bhavitavyānāṃ dvārāṇi bhavanti sarvatra ŚĀK. 15. kenedamupadiṣṭaṃ te mṛtyudvāramapāvṛtam R. 3,43,40. R. 4,5,22. HIT. 31,22. dvāraṃ ca mukteḥ BHĀG. P. 8,5,36. vimukteḥ, tamo˚ BHĀG. P. 5,5,2. BHĀG. P. 4,11,7. udghāṭitatamaḥkapāṭadvāre citte BHĀG. P. 6,9,32. (namaḥ) svargāpavargadvārāya BHĀG. P. 4,24,37. dvāramivārthasiddheḥ RAGH. 2,21. aho apāvṛtaṃ dvāramāpadāṃ mama vedhasā KATHĀS. 21,118. vipadaśca nivṛttā me dvārātpratihatā iva KATHĀS. 121. BHARTṚ. 3,34. KĀM. NĪTIS. 5,74. kṛtavāgdvāre vaṃśe 'sminpūrvasūribhiḥ RAGH. 1,4. kānyavatiṣṭhaddvārāṇi mārgāyāvarajanmanām welche Mittel ergriff er um den Weg za bahnen für? BHĀG. P. 3,20,1. ādyahetutā taddvārā hierdurch vermittelt KAP. 1,75. kāmaprāptiścārthadvāraiva SĀH. D. 2,2. prāṇadvāratvāttadupakārasya ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. p. 101. kṛcchrotsṛṣṭāḥ poṣaṇābhyāgatāśca dvārairetairgoviśeṣāḥ praśastāḥ hierdurch MBH. 13,3515. āśrayetpārthivaṃ vidvāṃstaddvāreṇa nānyathā dadurch PAÑCAT. I, 52. āptadvāreṇa wie es sich gebührt ŚAṂK._zu_ŚĀK. 97. eṣa te paścimo mārgo digdvāreṇa prakīrtitaḥ nach den Weltgegenden MBH. 5,3820. dharmaśāstradvāreṇāsmākaṃ nirṇayaṃ dehi nach den Rechtsbüchern PAÑCAT. 166,17. dvāreṇa vermittelst, durch am Ende eines comp.: vaira˚ PAÑCAT. 156,23. PAÑCAT. 23,2. PRAB. 28,3. PRAB. 104,8. Schol. zu P. 2,1,69. P. 8,2,19. P. 8,4,9. SĀH. D. 1,13. SĀH. D. 5,19. Ueber die 6 Dvāra oder Mittel zum erwünschten Ziele zu gelangen bei den Māheśvaras. COLEBR. Misc. Ess. I, 408. — 2〉 dvārī f. Thür ŚĀṄKH. ŚR. 17,4,2. ŚĀṄKH. ŚR. 17,4,3. — Vgl. advāra, wozu noch folgende Stellen gefügt werden können: pīḍitasya kimadvāram MBH. 13,4749. advārataḥ pradravati yadā bhavati pīḍitaḥ MBH. 13,4750. MBH. 4,810.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

dvāra 1〉 sarvadvārairasṛgvaman aus allen Oeffnungen KATHĀS. 74,53. Sp. 825, Z. 4 BHARTṚ. 3,34 (Spr. 349) am Ende eines adj. comp. (f. ā): vivṛtadvārā iva vyāpadaḥ. Sp. 825, Z. 16. fg. vgl. SARVADARŚANAS. 77,18. SARVADARŚANAS. 78,8.

Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum

dvā́ra — 1〉 n. (einmal m.; adj. Comp. f. ā) — a〉 Thor, Thür, Eingang, Ausgang, Oeffnung, (insbes. die verschiedenen des Körpers). — b〉 Zugang —, Weg zu, Mittel zur Erreichung von (Gen. oder im Comp. vorangehend, ausnahmsweise auch Dat.) [Page3-133-c] dvārairetaiḥ dadurch, ˚dvāreṇa vermittelst, durch, zufolge. Am Ende eines. adj. Comp. vermittelt durch. — 2〉 f. dvārī Thür.

Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt

dvāra III. m. N. pr. eines Gandharva R. 4,41,61. [Nachtrag, Band 7]

Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum

dvāraṃ [dvṛ-ṇic-ac Tv.] 1 A door, gateway, gate. 2 A passage, entrance, ingress, opening; athavā kṛtavāgdvāre vaṃśe'smin R. 1. 4; R. 11. 18. 3 An aperture of the human body; (they are nine); see khaṃ and Ku. 3. 50, Bg. 8. 12, and Ms. 6. 48 also. 4 Way, medium, means (dvāreṇa ‘through’ ‘by means of’; Pt. 1.). — rī A door. Comp. — adhipaḥ a porter, doorkeeper. — kaṃṭakaḥ the bolt of a door. — kapāṭaḥ, -ṭaṃ the leaf or panel of a door. — gopaḥ, -nāyakaḥ — paḥ, -pālaḥ, -pālakaḥ a door keeper, porter, warder. — (paḥ) N. of Viṣṇu. — darśin m. a doorkeeper. — dāruḥ teak-wood. — paṭṭaḥ 1 the panel of a door. 2 the curtain of a door. — piṃḍī the threshold of a door. — pidhānaḥ the bolt of a door. — balibhuj m. 1 a crow. 2 a sparrow. — bāhuḥ a door-post, jamb. — yaṃtraṃ a lock, bolt. — vṛttaṃ black-pepper. — śākhā the leaf of a door. — sthaḥ a doorkeeper.

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum

dvā́ra n. (m.) dass; adj. —˚ vermittelt durch; dvāreṇa (—˚) = dvārā. f. dvārī Thür.