pūj पूज् – verehren; ehren
Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
verehren; ehren
Cappeller 1891 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
pūj pūjayati pūjaya°te ·v pp. pūjita (q.v.) reverence, worship, honour, present with (instr.); respect, regard. --abhi receive or greet reverentially, honour or present with (instr.), praise, celebrate. pari esteem highly. pra honour, praise, esteem, present with (instr.). prati honour (in turn), salute respectfully, esteem, present with (instr.), praise, extol. sam do honour to, salute respectfully, praise, celebrate, esteem, present with (instr.). -- Cf. abhipūjita.
Monier-Williams 1872 Verb
Originaltext · Englisch · Verb
pūj pūj, cl. 10. P. pūjayati (ep. also cl. 10. A. pūjayate, and cl. 1. P. pūjati), apūpujat, pūjayitum, to adore, honour, revere, reverence, worship, respect, receive with honour, re- ceive hospitably; to take notice of, regard; to honour with, present with (e. g. ratnaiḥ pūjayed enam, he should honour him with a present of gems).
Petersburger 1855 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pūj , pūjáyati (in gebundener Rede auch med.) NAIGH. 3,14. DHĀTUP. 32,100. apūjam MBH. 3,1005. prapūjire MBH. 6,3790. Ehrfurcht bezeigen, ehren, mit Achtung behandeln, mit Ehren empfangen (Götter, Menschen und leblose Dinge): pragṛhya pāṇī devānpūjayanti NIR. 2,26. NIR. 3,4. devānṛṣīnmanuṣyāṃśca pitṝngṛhyāśca devatāḥ . pūjayitvā M. 3,117. yatrainaṃ pūjayiṣyanto bhavanti tatra vaset ĀŚV. GṚHY. 3,9. MBH. 1,6038. yathārhaṃ pūjya nṛpatīn MBH. 2,1604. MBH. 3,2332. SUND. 4,21. R. 1,38,9. Spr. 1420. Spr. 2195. apūjayata mām MBH. 3,11947. MBH. 5,1560. MBH. 13,2043. HARIV. 10972. R. 3,18,33. Spr. 1415. Spr. 1420, v. l. Spr. 1421. BHĀG. P. 4,24,70. daivatāni ca sarvāṇi pūjyantāṃ bhūridakṣiṇam MBH. 5,7468. yatra nāryastu pūjyante M. 3,56. M. 7,38. P. 2,1,61. fg. Spr. 964. BHAṬṬ. 3,56. vedavidyāvratasnātān — pūjayeddhavyakavyena M. 4,31. pūjayanti sma taṃ nṛpam . pūjābhiḥ svāgatādyābhirāsanenodakena ca .. MBH. 5,6038. MBH. 5,7001. MBH. 5,7545. R. 1,2,28. R. 3,52,50. BHṚGU beim Schol. zu ŚĀK. 16. ŚĀK. 10. fg. VET. in LA. 13,18. BHAṬṬ. 2,26. apūjayanta saṃhṛṣṭā vāgbhiḥ śālvam MBH. 1,4117. MĀRK. P. 29,41. ratnaiśca pūjayedenam so v. a. beschenken M. 7,203. vastramālyādibhiḥ ITIH._bei_SĀY._zu_ṚV. 1,125,1. pūjayedaśanaṃ nityamadyāccaitadakutsayan M. 2,54. fg. ARJ. 7,23. yo hi yasminrato dharme sa taṃ pūjayate sadā MBH. 14,1362. vākcakṣuḥ pūjayati no und nicht auf Rede und Blick achtet, Rücksicht nimmt YĀJÑ. 2,14. pūjita geehrt, mit Ehren empfangen, in Ehren stehend AK. 3,2,47. H. 446. HALĀY. 2,229. M. 10,72. MBH. 3,2115. MBH. 3,2117. nūnaṃ na pūjito 'smābhirmaṇibhadraḥ MBH. 3,2553. MBH. 5,7518. N. 9,36. N. 15,8. N. 21,21. R. 1,1,57. R. 1,1,84 diṣṭyā me pūjitaṃ kulam R. 1,69,11. BHAṬṬ. 4,1. agniratra na pūjitaḥ SUŚR. 2,60,8. aśanam M. 2,55. akhilarājakapūjitāṅghri VID. 337. rājñāṃ pūjitaḥ bei Fürsten in Ehren stehend P. 2,2,12. P. 2,3,67. P. 3,2,188. VOP. 26,131. mantriṇo mantrapūjitāḥ in Ehren stehend wegen R. 2,113,2. āśramo divyasaṃkāśaḥ surairapi supūjitaḥ R. 1,48,14. caityo bhavati nirjñātirarcanīyaḥ supūjitaḥ MBH. 1,5914. vāgeṣā brahmapūjitā in Ehren stehend bei M. 8,81. tāṃ purīṃ devagandharvapūjitām so v. a. bewohnt ARJ. 4,55. geschätzt, empfohlen (von einem Heilmittel) SUŚR. 2,420,6. tithau nakṣatrapūjite MBH. 1,5320. vāhane pūjitaśramaḥ so v. a. anerkannt Spr. 3174. sarvalakṣaṇa˚ so v. a. versehen mit MBH. 1,1096. MBH. 1,5905. R. 2,26,16. pātrairardhyādipūjitaiḥ (Schol. = yukta) R. 1,73,21. — anu der Reihe nach ehren R. GORR. 2,99,9. — abhi Jmd ehrenvoll empfangen, — begrüssen, ehren, beloben N. 3,16. MBH. 1,6039. MBH. 4,345. R. 1,1,83. KATHĀS. 43,229. hutāśanastvamiti sadābhipūjyase MĀRK. P. 99,65. VARĀH. BṚH. S. 42 (43), 67. hemavastrādyaiḥ so v. a. beschenken KATHĀS. 31,59. abhipūjita NIR. 3,21. P. 8,2,100. R. 1,9,70. R. GORR. 1,10,18. taiśca sūryo 'bhipūjitaḥ R. GORR. 4,43,47. BHĀG. P. 4,25,1. sādhuvādābhipūjita KATHĀS. 43,126. Etwas beloben: rakṣaṇaṃ cātmanaḥ saṃkhye śatravo 'pyabhyapūjayan MBH. 1,4106. tatheti bharato vākyaṃ vasiṣṭhasyābhipūjya tat R. 2,76,12. śrutvā yadabhipūjitam (purāṇam) MBH. 1,17. abhipūjitalābha M. 6,58. yasya yasya yathākāmaṃ ṣaḍraseṣvabhipūjitam so v. a. erwünscht, genehm R. 1,52,23. — samabhi Jmd Ehre bezeigen, ehren MBH. 4,98. MBH. 4,340. — pari Jmd hoch ehren MBH. 12,1442. MBH. 12,3455. KATHĀS. 24,97. BRAHMAVAIV. P._in_Verz. d. Oxf. H. 23,b, N. 3. Verz. d. Oxf. H. 25,b, N. 5. ŚIŚ. 1,14. BHAṬṬ. 4,12. — saṃpari dass. MBH. 13,2110. — pra Jmd Ehre bezeigen, ehren, Jmd oder Etwas beloben, in Ehren halten: prapūjire tava putram MBH. 6,3790. tato 'hamavasaṃ tatra gṛhītāstraḥ prapūjitaḥ (supūjitaḥ v. l.) ARJ. 4,59. bhavām̐llokaprapūjitaḥ MBH. 13,914. R. 5,42,21. Spr. 2230, v. l. Verz. d. Oxf. H. 31,a,9. Verz. d. Oxf. H. No. 31,a,150. tadasya samare — sarve yodhāḥ prapūjayan MBH. 8,3244. (vāk) gṛhyate 'vadhāryate prapūjyate ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 262. — saṃpra Jmd Ehre bezeigen HARIV. 16223. — prati Ehre bezeigen, ehrerbietig begrüssen, ehren M. 1,1. M. 3,243. ARJ. 4,53. MBH. 1,5665. MBH. 9,1565. tataḥ sa jayaśabdena mādhavaṃ pratyapūjayat HARIV. 10359. R. 1,2,2. R. 1,26,4. R. GORR. 1,18,22. PAÑCAT. 184,24. ratnaiśca pratipūjitaḥ so v. a. beschenkt HARIV. 6968. R. 2,32,6. jāmayo yāni gehāni śapantyapratipūjitāḥ nicht ehrenvoll behandelt M. 3,58. M. 4,234. devatāyatanāni pratyapūjayan R. 1,77,12. āśramam MBH. 1,2862. Etwas beloben, mit Beifall aufnehmen: evaṃ pūrvamidaṃ kāvyaṃ munibhiḥ pratipūjitam R. 1,4,23 (R. 1,3,63 GORR.). upavāsāvasānaṃ hi rukmiṇyāḥ pratipūjayan HARIV. 6993. taddṛṣṭvā karma rāmasya manasā pratipūjayan R. 3,33,34. ŚRUT. (BR.) 23. tataḥ sādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan R. 1,11,10. BHĀG. P. 1,2,1. na vacaḥ pratipūjaye R. 2,69,19. — Vgl. pratipūjana fgg. — saṃprati Jmd Ehre bezeigen, ehrerbietig begrüssen, ehren MBH. 14,406. dvāḥsthaiḥ pratipūjitaḥ R. GORR. 2,73,26. kāmaiḥ saṃpratipūjya tān (dūtān) R. GORR. 2,72,5 (= SCHL. 2,70,6 SCHL.). — sam dass.: jitvā saṃpūjayeddevānbrāhmaṇāṃścaiva dhārmikān M. 7,201. M. 8,395. YĀJÑ. 1,1. MBH. 3,1070 (saṃpūjayīta). MBH. 3,1765. MBH. 3,1790. MBH. 3,2717. MBH. 13,2015. R. 2,25,18. R. GORR. 1,18,11. R. GORR. 2,73,27. R. GORR. 4,51,22. VARĀH. BṚH. S. 42 (43), 8. VARĀH. BṚH. S. 47,27. VID. 92. KATHĀS. 35,160. MĀRK. P. 77,22. BHĀG. P. 4,17,2. HIT. 16,13. HIT. 27,9. (tām) vastrālaṃkāraiḥ saṃpūjya so v. a. beschenken HIT. 42,5. Etwas beloben MBH. 3,1110. — Vgl. saṃpūjana fgg. — abhisam Jmd Ehre erweisen, ehren MBH. 1,1456. MBH. 1,6376. MBH. 1,6917. MĀRK. P. 37,27.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pūj mit anu ehren BHĀG. P. 10,47,42. — pra Z. 2 MBH. 6,3790 pūpūjire ed. Bomb., wie schon BENFEY vermuthete.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
pūj mit prati eine Ehre erwiedern MBH. 13,6852. — saṃprati Z. 2 lies saṃpratipūjitaḥ st. prati˚ und vgl. saṃpratipūjā.
Böhtlingk 1879 Verbalwurzel
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
√pūj vom Simplex nur einmal pupūjire (MBH. 6,85,40. apūjaṃ yathā MBH. 3,1005. Fehlerhaft für apūjayathā[ḥ]; vgl. MBH. 3,27,17) sonst nur Caus. pūjayati (metrisch auch Med.). — 1〉 Jmd Ehrfurcht bezeigen, Jmd ehren, mit Achtung behandeln, mit Ehren empfangen, Jmd mit Etwas (Instr.) beehren auch so v. a. beschenken; Etwas mit Ehrerbietung entgegennehmen, achten —, Rücksicht nehmen auf Etwas; einweihen LA. 10,20. pūjita 1〉 geehrt —, mit Ehren empfangen von (Instr.), dem Ehre erwiesen worden ist; mit Ehrerbietung entgegengenommen; in Ehren stehend bei (*Gen. oder im Comp. vorangehend) oder wegen (im Comp. vorangehend). — 2〉 in Ehren stehend, so v. a. geschätzt, empfohlen, als gut —, als günstig anerkannt, approbirt CARAKA. 6,18,24. — 3〉 am Ende eines Comp. beehrt von, so v. a. bewohnt von. — 4〉 eingeweiht KATHĀS. 20,193. — 5〉 versehen mit (im Comp. vorangehend). [Page4-108-c] — Mit anu Caus. der Reihe nach ehren, ehren. überh. — Mit abhi Caus. Jmd ehrenvoll empfangen, — begrüssen, ehren, mit Etwas (Instr.) beehren. so v. a. beschenken; Etwas beloben. abhipūjita auch so v. a. erwünscht, genehm. — Mit samabhi Caus. Jmd Ehre bezeigen, Jmd ehren. — Mit pari Caus. Jmd hoch ehren. — Mit saṃpari Caus. dass. — Mit pra Caus. Jmd Ehre bezeigen, Jmd ehren, Jmd oder Etwas beloben, in Ehren halten, Jmd mit Etwas (Instr.) beehren, so v. a. beschenken HEMĀDRI 1,665,21. prapūjire MBH. 6,3790. Fehlerhaft für pupūjire. — Mit saṃpra Caus. Jmd Ehre bezeigen. — Mit prati Caus. eine Ehre erwiedern, Jmd Ehre bezeigen, ehrerbietig begrüssen, ehren, beehren mit (Instr.) so v. a. beschenken; Etwas beloben, mit Beifall aufnehmen. — Mit saṃprati Caus. Jmd Ehre bezeigen, Jmd ehrerbietig begrüssen, ehren. — Mit sam Caus. Jmd Ehre bezeigen, Jmd ehrerbietig begrüssen, ehren, beehren mit (Instr.) so v. a. beschenken; Etwas beloben. — Mit abhisam Caus. Jmd Ehre erweisen, Jmd ehren.
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
pūj — reverence
Apte 1890 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
pūj 10 U. (pūjayati-te, pūjayāṃcakāracakre, apūpujat-ta, apupūjat-ta, pūjayituṃ, pūjita) 1 To adore, worship, revere, honour, receive with respect; yadapūpujastvamiha pārtha murajitamapūjitaṃ satāṃ Śi. 15. 14; Ms. 4. 31; Bk. 2. 26; Y. 2. 14. 2 To present or honour with; Ms. 7. 203. 3 To regard, take notice of.
Cappeller 1887 Verb
Originaltext · Deutsch · Verb
pūj, pūjayati, ˚te ehren, achten, ehrfurchtsvoll empfangen o. begrüßen, beehren o. beschenken mit (Instr.), verehren, anbeten. p. p. pūjita geehrt, verehrt; angesehen bei (Gen. o. —˚). abhi u. sam = Simpl.
Burnouf 1866 Verbalwurzel
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*pūj pūj. pūjayāmi 10; pqp, apūpu- [Page420-1] jam. Honorer. Pp. pūjita. [par oppos. à yaj adorer].
Quelltextfundstellen (14)
HP 5 Fundstellen
SiSa 6 Fundstellen
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.