Sanskrit manuscript in Devanāgarī

khalu खलु – indeed; certainly

adverb · particle · Word type unspecified

Dictionary sources

AYI dictionary particle

indeed; certainly

Cappeller 1891 adverb

Original text · English · adverb

khálu ·adv. indeed, verily, truly (also khálu vaí); now, now then (also átha khálu, u khálu, vaí khálu), often only expl. -- na khalu (±vai) indeed not; khalvapi} further, moreover.

Monier-Williams 1872 particle

Original text · English · particle

khalu khalu, ind. (as a particle of assevera- tion or affirmation), indeed, verily, certainly, truly, yes; (as a continuative particle), now, now then, now further; (as a particle employed in syllogistic forms of speech), but now, = the Latin atqui. It occurs only once in the Ṛg-veda; oftener in the Brāhmaṇas and Buddhist compositions, especially when combined with other particles, thus atha khalu, u khalu, vai khalu, and khalu vai, = now then, now further. In later Sanskrit khalu frequently does little more than lay stress on the word by which it is preceded, and is sometimes merely an expletive. According to native lexicographers khalu is also a particle of prohibition, endearment, conciliation, and inquiry. Na khalu, by no means, not at all, indeed not.

Petersburger 1855 Word type unspecified

Original text · German · Word type unspecified

khálu conj. zur Anknüpfung eines weiter leitenden und bestätigenden Satzes: ja, freilich, allerdings; besonders aber im Sinne des lat. atqui zur Anfügung des Untersatzes einer Schlussfolge gebraucht: nun, nun aber. Am häufigsten in der Verbindung atha khalu, u khalu, vai khalu, — khalu vai. Im ṚV. nur ein Mal, in den BRĀHMAṆA nicht selten gebraucht. mi̱traṃ kṛ̀ṇudhva̱ṃ khalù mṛ̱ḻatā̀naḥ haltet nun Freundschaft ṚV. 10,34,14. saṃprati khalu nvā ahaṃ vaiśvānaraṃ veda ŚAT. BR. 10,6,1,3. tadu khalu varameva dadati und zwar AIT. BR. 3,11. sau̱myāni̱ vai ka̱rīrā̀ṇi . sau̱myā khalu̱ vā āhùtirdi̱vo vṛṣṭìṃ cyāvayati . yatka̱rīrā̀ṇi̱ bhavantì . sau̱myayai̱vāhùtyā di̱vo vṛṣṭi̱mavàrundhe TBR. 1,6,4,5. e̱tāvā̱nkhalu̱ vai purùṣaḥ . yāvàdasya vi̱ttam TBR. 4,7,7. atho khalu TS. 1,5,2,4. TBR. 2,1,3,2. AIT. BR. 1,6. ŚAT. BR. 12,4,2,5. yathā khalu vai — tathā TS. 1,5,9,4. pā̱ka̱ya̱jñaṃ vā anvāhìtāgneḥ pa̱śava̱ upàtiṣṭhanta̱ iḍā̱ khalu̱ vā pā̀kaya̱jñaḥ TS. 7,1,1. TS. 2,1,5,3. TS. 2,4,9,2. TS. 2,5,11,5. TS. 6,1,7,3. TS. 6,2,11,4. TS. 6,3,10,2. TBR. 1,8,8,3. sa vai khalu tūṣṇīmevopatiṣṭheta ŚAT. BR. 2,4,1,10. ŚAT. BR. 14,4,1,30. tadu khalu mahāyajño bhavati ŚAT. BR. 2,4,4,14. ŚAT. BR. 2,3,4,19. tadveva khalu hato vṛtraḥ ŚAT. BR. 1,6,3,16. ŚAT. BR. 4,3,3,17. atha khalūccāvacā janapadadharmāḥ ĀŚV. GṚHY. 1,7. ŚAT. BR. 10,6,3,1. Sehr beliebt ist diese Verb. atha khalu auch in den buddhistischen Schriften. In den nachvedischen Schriften entspricht khalu nicht selten dem deutschen unbetonten, begründenden ja: na kāryaṃ dāruṇaṃ karma krūraṃ lokavigarhitam .. udvejanīyo bhūtānāṃ nṛśaṃsaḥ pāpakarmakṛt . trayāṇāmapi lokānāmīśvaraḥ khalu nindyate .. R. 3,35,2. R. 3,35,3 samyaganubodhito 'smi . asminkṣaṇe vismṛtaṃ khalu mayā ŚĀK. 4,17. priyamapi tathyamāha śakuntalāṃ priyaṃvadā . asyāḥ khalu u. s. w. ŚĀK. 10,18. ŚĀK. 10,90. ŚĀK. 10,118. tasmai niśācaraiśvaryaṃ pratiśuśrāva rāghavaḥ . kāle khalu samārabdhāḥ phalaṃ badhnanti nītayaḥ .. RAGH. 12,69. Vgl. TAITT. UP. 3,2. fgg., wo khalu mit hi verbunden wird: annaṃ brahmeti vyajānat . annāddhyeva khalvimāni bhūtāni jāyante. Weit häufiger noch hebt khalu das vorangehende Wort nur schlechtweg hervor und kann in der Uebersetzung nur durch eine stärkere Betonung jenes Wortes wiedergegeben werden: prāpnuvantyayaśaḥ pāpā dharmabhraṃśaṃ ca maithili . akāryavaśamāpannāstādṛśyaḥ khalu yāḥ striyaḥ .. R. 3,2,26. badhyāḥ khalu na vadhyante sacivāstava rāvaṇa . ye tvāmutpathamārūḍhaṃ na niyacchanti śāstrataḥ .. R. 3,45,6. paramaṃ khalu vīryaṃ te dṛśyate R. 59,2. R. 3,5. R. 4,7,3. R. 5,24,4. bāliśaḥ khalu kāmātmā rāmaḥ — iti vakṣyanti māṃ lokā jānakīmaviśodhya vai R. 6,103,14. suṣṭhu khalvidamākhyātam PAÑCAT. 176,11. maivaṃ vada . dharmabuddhiḥ (Nom. pr. und zugleich adj.) khalvahaṃ naitaccaurakarma karomi PAÑCAT. 96,22. asādhudarśī khalu tatrabhavānkāśyapaḥ . yaḥ u. s. w. ŚĀK. 9,12. ŚĀK. 26,7. ŚĀK. 64,21. ŚĀK. 71,22. ŚĀK. 90,20. ŚĀK. 94,5. ŚĀK. 101,5. ŚĀK. 101,9. ŚĀK. 110,8. ŚĀK. 110,16. ŚĀK. 110,49. PAÑCAT. II, 53. PAÑCAT. II,110. PAÑCAT. II,III, 236. RAGH. 18,48. dṛḍhaṃ khalvavalipto 'si R. 3,35,72. ekena khalu vāṇena marmāṇyabhihate mayi . dvāvandhau nihatau vṛddhau mātā janayitā ca me .. R. 2,63,37. īdṛśā daṇḍakāraṇye yadi hemamayā mṛgāḥ . na mithyā khalu kākutstha lokakāntamidaṃ vanam .. R. 3,49,7. badhāya khalu rakṣamām R. 3,57,4. asmādaṅgulīyopalambhātkhalu smṛtirupalabdhā ŚĀK. 108,7. adya khalu ŚĀK. 3,11. kāmaṃ khalu — tathāpi ŚĀK. 60,17, v. l. ŚUK. 44,11. spṛhayāmi khalu durlalitayāsmai ŚĀK. 103,4. nivedya khalu R. 3,6,17. HIT. I, 143. Besonders beliebt ist die Verbindung na khalu durchaus nicht R. 1,74,21. R. 3,33,17. R. 4,31,6. BHARTṚ. 2,31. PAÑCAT. 231,6. ŚĀK. 18,23. ŚĀK. 21,17. ŚĀK. 30,14. ŚĀK. 55,20. ŚĀK. 66,17. ŚĀK. 66,92. ŚĀK. 66,115. ŚĀK. 66,146. VIKR. 21,21. MEGH. 39. MEGH. 78. MEGH. 92. RAGH. 3,51. RAGH. 3,9. RAGH. 3,28. VET. 1,3. na khalu na khalu ŚĀNTIŚ. 1,28. ŚĀK. 10. ŚĀK. 50,7. na bhadra khalu paśyāmo kiṃcidduścaritaṃ tvayi R. 3,1,10. na śūrāya pradātavyā kanyā khalu vipaścitā R. 4,22,13. VET. 24,16. na khalu fragend ŚĀK. 90,10. ŚĀK. 108,16. KUMĀRAS. 4,24. kadā nu khalu N. 16,8. kva nu khalu ŚĀK. 32,11. ŚĀK. 41,17. ko nu khalu ŚĀK. 101,19. ŚĀK. 101,20. kiṃ nu khalu ŚĀK. 17,13. ŚĀK. 32,12. ŚĀK. 55,2. ŚĀK. 60,4. ŚĀK. 71,20. (kiṃ khalu ŚĀK. 106,3, v. l. tvaṃ nu khalu BṚH. ĀR. UP. 3,1,2) aho nu khalu ŚĀK. 60,12. aho khalu PAÑCAT. I, 340. hi nāma khalu MṚCCH. 64,4. tu khalu M. 2,247. M. 10,117. R. 4,26,16. Nach verschiedenen pronomm. und pronom. advv.: sā khalu ŚĀK. 7,17. ŚĀK. 31,10. ŚĀK. 97,9. te khalu ŚĀNTIŚ. 1,15. yaḥ — sa khalu R. 4,9,70. eṣa khalu ŚĀK. 7,9. ŚĀK. 61,6. ŚĀK. 99,17. asau khalu R. 3,58,10. iyaṃ khalu ŚĀK. 16,3. ŚĀK. 104,21. asya khalu ŚĀK. 6,13. atra khalu ŚĀK. 98,3. ŚĀK. 111,18. ataḥ khalu ŚĀK. 98,21. ŚĀK. 104,8. ŚĀK. 112,9. yadā tu — tadā khalu YĀJÑ. 2,64. yadaiva khalu ŚĀK. 79,14. dehi me khalvimāṃ rājankṣatriyāya MBH. 1,7828. mayā khalu R. 3,35,39. mama khalu PAÑCAT. 76,21. tvayā ca khalu R. 3,53,16. Ausnahmsweise folgt das hervorgehobene Wort nach: dhigastu khalu mānupyaṃ dhigastu paravaśyatām R. 5,26,18. adya prabhṛti bhadraṃ te maṇḍalaṃ khalu śāśvatam . anulepaṃ ca suciraṃ gātrānnāpagamiṣyati .. R. 3,3,19. Sogar am Anfange eines Satzes oder Verses wird khalu angetroffen: khalvahaṃ tvāṃ na tulaye nāvamanye ca rāghava R. 4,9,100. kapota khalu śītaṃ me himatrāṇaṃ vidhīyatām PAÑCAT. III, 165. khalvidaṃ mahadāścaryaṃ yat u. s. w. BHĀG. P. 6,12,21. khalvayaṃ siddhaḥ panthāḥ (v. l. prasiddhaḥ khalvayaṃ panthāḥ) PRAB. 82,9. — Die Lexicographen geben folgende Bedeutungen: anunaya (sāntvana), jijñāsā, niṣedha, vākyālaṃkāra AK. 3,4,32,16. H. an. 7,46. fg. MED. avy. 73. MED. avy. 74. vīpsā H. an. MED. māna, pūraṇe padavākyayoḥ (expletive Partikel) MED. Die Bed. pratiṣedha Abwehr mit einem gerund. wird schon P. 3,4,18 erwähnt; mit einem instr. oder einem gerund. VOP. 26,201.

Original text · German · Word type unspecified

khalu Sp. 607, Z. 21 lies N. 16,18 (= MBH. 3,2675) st. N. 16,8.

Böhtlingk 1879 particle · Word type unspecified

Original text · German · particle

khálu Indecl. ja (unbetont), freilich, allerdings, gewiss, atqui; nun, nun aber. In den BRĀHMAṆA sehr beliebt sind eine Verbindungen átha khálu (auch in buddh. Schriften), u khálu, vai khálu (nun aber Comm. Einl. zu NYĀYAS. 4,2,1), khállu vaí (freilich, allerdings Comm. zu NYĀYAS. 3,2,60. 76). na khalu ja (unbetont) nicht, na khalu vai dass. Comm. zu NYĀYAS. 4,1,60. khalvapi nun auch (beim Uebergange zu etwas noch zu Besprechendem) Chr. 227,22. Chr. 233,6. Chr. 239,5. Chr. 244,3. kiṃ tu khalu Comm. Einl. zu NYĀYAS. 4,2,1. Häufig in Fragesätzen. Ausnahmsweise am Anfange eines Satzes.

Original text · German · Word type unspecified

khalu mit einem Absol. so v. a. stehe ab von NIR. 1,5. P. 3,4,18. ŚIŚ. 2,70. [Nachtrag, Band 5]

Original text · German · Word type unspecified

khalu II. 5. [Nachtrag, Band 7]

Apte 1890 particle

Original text · English · particle

khalu ind. A particle implying: 1 Certainly, surely, verily, indeed; mārge padāni khalu te viṣamībhavaṃti Ś. 4. 14; anutsekaḥ khalu vikramālaṃkāraḥ V. 1; ([Page 0444-a]) na khalvanirjitya rughaṃ kṛtī bhavān R. 3. 51. 2 Entreaty, conciliation (‘pray’); na khalu na khalu bāṇaḥ sannipātyoyamasmin Ś. 1. 10; na khalu na khalu mugdhe sāhasaṃ kāryametat Nāg. 3. 3 Inquiry; na khalu tāmabhikruddho guruḥ V. 3. (= kiṃ abhikruddho guruḥ); na khalu viditāste tatra nivasaṃtaścāṇakyahatakane Mu. 2; na khalūgraruṣā pinākinā gamitaḥ sopi suhṛdratāṃ gatiṃ Ku. 4. 24. 4 Prohibition (with gerunds) nirdhārite'rthe lekhena khalūktvā khalu vācikaṃ Śi. 2. 70. 5 Reason (for); na vidīrye kaṭhināḥ khalu striyaḥ Ku. 4. 5 (G. M. cites this as an illustration of viṣāda or dejection); vidhinā jana eṣa vaṃcitastvadadhīnaṃ khalu dehināṃ sukhaṃ G. M. 4. 10. 6 khalu is sometimes used as an expletive. 7 Sometimes only to add grace to the sentence (vākyālaṃkāra).

Cappeller 1887 Word type unspecified

Original text · German · Word type unspecified

khálu etwa= quidem; freilich, allerdings, ja, doch, nun. khálu vaí freilich, gewiss. nukhalu nun aber; na khalu doch nicht; ja nicht; khalvapi nun aber auch.

Burnouf 1866 particle

Original text · French · particle

khalu khalu indéc. certes; oui certes; non certes. qqf. en effet, car; khalv api mais encore [avec na kevalam pour antécédent].

Occurrences in source texts (20)

HP 4 occurrences
HP 3.10-3.18: Mahāmudrā 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.19-3.25: Mahābandha 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.33-3.48*1: Khecarī and Soma 1 occurrence

Direct occurrences

HP 4.5-4.8: Śāmbhavī and Khecarī 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 1 occurrence
HTK 10.11*2–14*1: Bhastrikā: Breath like a bellows 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 15 occurrences
SiSa 1.20-1.31: Karma und Erkenntnis 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 1.35-1.44: Täuschungs-Gleichnisse 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 1.51-1.64: Selbst als Licht 4 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.65-1.70: Māyā-Aufhebung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2.25-2.31: Nāḍī-Netz 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.34-3.38: Förderliche Mittel 1 occurrence

Direct occurrences

6 more source pages
SiSa 3.61-3.67: Paricaya und Niṣpatti 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.68-3.80: Vāyusādhana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.105-4.111: Śakticālana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.182-5.190: Sahasrāra-Mond 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.223-5.233: Praxis im Leben 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.