Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

yatas यतस् – wodurch; weil; von welchem; woraus

Adverb · Partikel

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Adverb

wodurch; weil; von welchem; woraus

Herkunft

  1. yad यद् Pronomen rel — welcher; wer; was
  2. tas तस् Suffix — Adverbialsuffix -tas: von; aus; gemäß; hinsichtlich
Cappeller 1891 Adverb

Originaltext · Englisch · Adverb

yátas ·adv. ( = abl. of yá) from whom, what or which, (from) where (repeated from whom etc. soever); wherefore, why, because, as; since (±prabhṛti); as soon as; that, so that, in order that. -- Cf. tátas.

Monier-Williams 1872 Partikel

Originaltext · Englisch · Partikel

yatas yatas, ind. (fr. the pronom. base 3. ya; correlative of tatas, q. v., and often used for the ablative or even instrumental cases yasmāt, yebhyas, yasyās, yena, &c. of the relative pronoun yad, but oftener as an adverb or conjunction), from which, from what, whence; in consequence of which, for which reason, wherefore; because, since, whereas, as, for; from which place, wherefrom, from any place; where, whither, in which direction; from which time, from which time forward, ever since, (yato jātā, from her birth up to the present time, ever since her birth); that, so that, on con- dition that; yato-yatas, from whichever, from whatever, from whatever place, from wherever, whencesoever, wherever, whithersoever; yatas-tatas, from whichever, from which place soever, from this or that person or place, from any one whatever, from any place whatsoever, any whither, any where- soever; yata eva kutaś ca, from this or that place, from any place whatever; yataḥ-prabhṛti, whence- forward, from which time forward, from what time; [cf. Gr. ὅ-θε-ν; Slav. jundu-se.]

Petersburger 1855 Adverb

Originaltext · Deutsch · Adverb

yátas (von 1. ya) adv. rel. und conj. P. 5,3,7. P. 5,3,8. H. an. 7,49. fg. 1〉 aus welchem, woher, woraus, wovor, von wo an, in Folge wovon ṚV. 1,22,16. ṚV. 3,4,9. ṚV. 3,13,4. ṚV. 3,29,10. yatà u̱ āya̱ntadudī̀yurā̱viśàm ṚV. 2,24,6. panthā̱ yatò de̱vā u̱dajàyanta ṚV. 4,18,1. ṚV. 5,48,5. yatà indra̱ bhayā̀mahe̱ tatò no̱ abhàyaṃ kṛdhi ṚV. 8,50,13. ṚV. 8,6,29. yato̱ dyāvā̀ pṛthi̱vī nìṣṭata̱kṣuḥ ṚV. 10,31,7. ṚV. 10,87,2. VS. 11,19. TBR. 2,7,7,6. LĀṬY. 9,2,7. KAUŚ. 34. AV. 2,2,3. AV. 10,1,19. AV. 10,8,16. KAṬHOP. 4,9. TAITT. UP. 3. TAITT. UP. 1. ŚVETĀŚV. UP. 4,4. carakebhyo vā yato vā oder von irgend einem Andern ŚAT. BR. 4,2,4,1. — = yasmāt M. 2,117. R. GORR. 2,15,20. R. GORR. 2,119,25. yaśca yataścāham R. GORR. 3,53,27. ŚĀK. 62. VARĀH. BṚH. S. 48,1. Spr. 2387. BHĀG. P. 1,1,1. BHĀG. P. 1,3,8. BHĀG. P. 1,15,11. BHĀG. P. 3,26,24. BHĀG. P. 4,2,3. Inschr. in Journ. of the Am. Or. S. 7,4, Śl. 2. VOP. 5,20. = yasyās R. 6,108,34. = yebhyas BHĀG. P. 1,15,21. = yena BHĀG. P. 2,5,2. BHĀG. P. 6,4,22. PRAB. 93,17. yataśca bhayamāśaṅket woher, von welcher Seite her M. 7,188. fg. M. 11,17. yataścaiva samutthitam (duḥkham) MBH. 1,6118. Spr. 2276. VARĀH. BṚH. S. 33,30. BHĀG. P. 1,15,44. aus welchem Grunde, in Folge wovon BHĀG. P. 8,5,11. R. 4,8,25. von wann an, seitdem MBH. 13,2231. yataḥ prabhṛti dass. Spr. 1780. KATHĀS. 23,2. yato jātā so v. a. von ihrer Geburt an MBH. 4,76. R. 2,7,1. yato yataḥ je von welchem, je woher, je woraus Spr. 4762. ŚAT. BR. 14,5,4,12. KAUŚ. 4. — yatastataḥ von ersten Besten, von diesem oder jenem M. 4,15. M. 10,104. M. 11,261. KATHĀS. 124,206. woher es auch sei, woher immer, irgendwoher M. 10,112. mama duḥkhaṃ bhagavatā vyapaneyaṃ yatastataḥ MBH. 5,7029. Spr. 227. KATHĀS. 43,130. — yata eva kutaśca von diesem oder jenem, woher immer AIT. BR. 7,2. — 2〉 wo: yato ghṛtenāktaṃ syāttataḥ puroḻāśasya prāśnīyāt AIT. BR. 2,23. AIT. BR. 7,30. yatò dṛ̱ṣṭaṃ yatò dhī̱taṃ tatàste̱ nirhvā̀yamasi vi̱ṣam AV. 7,56,3. ŚAT. BR. 1,1,2,8. yataḥ pucchaṃ tataḥ sthitāḥ MBH. 1,1126. MBH. 1,1148. N. 2,25. kṣemaṃ yatastato gantum MBH. 1,6128. MBH. 3,16776. DAŚ. 1,42. R. 1,26,28. R. 2,21,57. R. 2,115,10. pradudrāva yato mṛgaḥ R. 3,50,1. R. 5,75,8. Spr. 4761. RAGH. 11,69. VARĀH. BṚH. S. 11,62. VARĀH. BṚH. S. 47,16. VARĀH. BṚH. S. 54,100. KATHĀS. 25,176. KATHĀS. 28,147. BHĀG. P. 3,22,31. — 3〉 wohin R. 1,44,34 (R. 1,45,30 GORR.). R. 4,27,8. VARĀH. BṚH. S. 39,5. BHĀG. P. 4,30,20. yato yataḥ wohin immer BHAG. 6,26. ŚĀK. 23. ŚĀNTIŚ._in_ŚATAKĀV. S. 40. yatastataḥ wohin es auch sei, irgendwohin KATHĀS. 44,155. KATHĀS. 106,95. — 4〉 sobald als: a̱gniṃ vàrdhantu no̱ giro̱ yato̱ jāyàte ṚV. 3,10,6. — 5〉 da, weil AK. 3,5,3. H. 1537. AV. 1,13,2. YĀJÑ. 1,81. YĀJÑ. 1,212. R. 2,44,22. R. 5,14,66. Spr. 35. Spr. 149. Spr. 1637. Spr. 1650. Spr. 3051. RAGH. 8,75. RAGH. 16,74. ed. Calc. 3,44. haraṃ na vetsi nūnaṃ yata evamāttha mām KUMĀRAS. 5,75. KATHĀS. 11,40. KATHĀS. 15,65. KATHĀS. 20,19. KATHĀS. 25,210. KATHĀS. 32,21. KATHĀS. 52,255. RĀJA-TAR. 4,240. BHĀG. P. 4,3,20. MĀRK. P. 14,85. MĀRK. P. 37,36. fg. HIT. 27,5. HIT. 127,10. DAŚAK._in_BENF. Chr. 194,4. PRAB. 22,3. PRAB. 59,13. SĀH. D. 44,10. Häufig wird mit yatas ein Vers angeknüpft, der einen ausgesprochenen Gedanken begründen soll, z. B. ŚĀK. 37,5. HIT. 6,1. HIT. 6,10. HIT. 7,16. HIT. 8,1. LA. (II) 13,7. LA. (II) 33,16. — 6〉 dass: kamaparādhaṃ mama paśyasi tyajasi mānini dāsajanaṃ yataḥ VIKR. 118. kiṃ nu duḥkhamataḥ param . icchāsaṃpadyato nāsti yaccecchā na nivartate .. Spr. 935. BHĀG. P. 3,15,33. wie ὅτι vor einer oratio directa: punaḥ punaścaiva samādideśa yatastvayā vīra na kheditavyam R. 3,49,57. — 7〉 auf dass mit folg. potent. BHĀG. P. 2,1,12. BHĀG. P. 2,2,34.

Böhtlingk 1879 Adverb

Originaltext · Deutsch · Adverb

yátas Adv. — 1〉 in der Bed. des Abl. von 1. ya in allen Zahlen und Geschlechtern: aus —, von wem, oder welchem, woher, woraus, wovor (z. B. sich fürchten); auch durch wen oder was. cárakaibhyo vā yáto vā von Carakaʼs oder von irgend einem Andern; yáto yataḥ je von welchem, je woher, je woraus; yatastataḥ vom ersten Besten, von diesem oder jenem; woher es auch sei, woher immer, irgendwoher; yata aiva kutaśca von diesem oder jenem, woher immer. — 2〉 wo. — 3〉 wohin. yato yataḥ wohin immer; yatastataḥ wohin es auch sei, irgendwohin. — 4〉 aus welchem Grunde, in Folge wovon. — 5〉 da, weil. Häufig einen Vers anknüpfend, der einen ausgesprochenen Gedanken begründen soll. — 6〉 von wann an, seitdem. yataḥ prabhṛti dass. yato jātā so v. a. von ihrer Geburt an. — 7〉 sobald als. — 8〉 dass nach einem Fragesatze und vor einer oratio directa (wie ὅτι). — 9〉 auf dass, mit Potent.

Apte 1890 Partikel

Originaltext · Englisch · Partikel

yatas ind. [yad-tasil] (often used merely for the abl. of the relative pronoun yad) 1 From whence (referring to persons or things), from what, from which place or ([Page 0885-b]) quarter; yatastvayā jñānamaśeṣamāptaṃ R. 5. 4 (yataḥ = yasmāt from whom); yataśca bhayamāśaṃketprācīṃ tāṃ kalpayoddiśaṃ Ms. 7. 189. 2 For which reason, wherefore, in consequence of which. 3 As, since, for, because; uvāca cainaṃ paramārthato haraṃ na vetsi nūtaṃ yata evamāttha māṃ Ku. 5. 75; R. 8. 76; R. 13. 61; oft. with tataḥ as correlative; R. 16. 74. 4 From which time forward, ever since. 5 That, so that. (yatastataḥ means 1 from which place soever, from any quarter whatever. 2 from any person whatever. 3 anywhere soever, on all sides, in any direction; Ms. 4. 14. yato yataḥ 1 from whatever place. 2 from whomsoever, from any person whatever. 3 wherever, in whatever direction; yato yataḥ ṣaṭcaraṇo'bhivartate Ś. 1. 23; Bg. 6. 26; yataḥ prabhṛti from which time forward). Comp. — bhava a. arising from which. — mūla a. originating in, or sprung from, which.

Cappeller 1887 Adverb

Originaltext · Deutsch · Adverb

yátas Adv. = Abl. zu ya, von wem o. welchem, woher, wovon, woraus, wo, wohin (dopp.) je von wem o. von wem auch immer u.s.w); warum, weshalb; da, weil: seitdem (auch mit prabhṛti) so bald als; auf dass, damit. Oft zu Anf. einer Strophe: denn. Die Verb. mit tatas s.d.

Burnouf 1866 Adverb

Originaltext · Französisch · Adverb

yatas yatas adv. (ya) d'où; depuis quand; depuis que; où; quand; car. Gr. ὅθεν.

Quelltextfundstellen (11)

DYS 1 Fundstelle
DYS 50–53: Hindernisse 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 1 Fundstelle
HP 3.58-3.65: Uḍḍiyāna-Bandha 1 Fundstelle

Direkt belegt

MAN 1 Fundstelle
Rudra-Kṣetra-Mantra 1 Fundstelle

Direkt belegt

  • MAN RK 1 Segment 6

    Belegte Form: yataḥ

SiSa 7 Fundstellen
SiSa 1.51-1.64: Selbst als Licht 4 Fundstellen

Direkt belegt

SiSa 1.65-1.70: Māyā-Aufhebung 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 1.71-1.81: Avidyā und Elemente 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.132-5.143: Innere Vārāṇasī 1 Fundstelle

Direkt belegt

VBT 1 Fundstelle
VBT 93–100: Schmerz und Wunsch 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.