drā द्रा – sleep
verbal root · Word type unspecified · verb
Dictionary sources
AYI dictionary verbal root
sleep
Cappeller 1891 verb
Original text · English · verb
drā drā́ti1 ·v run, hasten; C. drāpayati; I. dáridrāti run about, be in need. -- apa run away. abhi overtake. vi run asunder or away, disappear.
Original text · English · verb
†drā drāti drāyate2 ·v sleep. -- ava fall asleep. ni go to sleep, sleep. -- Cf. nidrāṇa & nidrita.
Monier-Williams 1872 Word type unspecified
Original text · English · Word type unspecified
drā 1 . drā or drai, q. v., cl. 4. 2. P. drā- yati, drāti, &c., to sleep.
Original text · English · Word type unspecified
drā 2 . drā (connected with rts. 2. dru and dram), cl. 2. P. drāti, dadrau, drāsyati, drātum, to run, make haste; run away, fly; to be ashamed or spoiled: Caus. P. drāpayati, -yitum, adidrapat, to cause to run: Intens. dādrāyate, dādrāti, dādreti; Old Intens. daridrāti, see da- ridrā; [cf. rt. 2. dru, rt. dram: Gr. ἀπο-δρᾶ-ναι, δι-δρά-σκ-ω, δρα-σ-μό-ς, ἄ-δρα-σ-το-ς; δρᾱ-π-έτη-ς fr. Caus. drā-p-aya-ti.]
Petersburger 1855 Word type unspecified
Original text · German · Word type unspecified
1. drā , drā́ti laufen, eilen NAIGH. 2,14. NIR. 2,3. DHĀTUP. 24,46. drātvèṣāmaghahā̱ro vivìddhaḥ AV. 6,66,1. va̱sū̱yavò ma̱tayò dadruḥ ṚV. 1,62,11. vi̱dhuṃ dàdrā̱ṇaṃ samàne bahū̱nāṃ yuvā̀na̱ṃ santàṃ pali̱to jàgāra ṚV. 10,55,5. partic. perf. da̱druṣī̀ṇām AV. 5,13,8. — caus. drāpayati Jmd zum Laufen bringen: eṣa vai taṃ drāpayati yaṃ didrāpayiṣati (desid. vom caus.) ŚAT. BR. 9,1,1,24. adidrapat SIDDH. K. 152,b,3 v. u. — intens. daridrā́ti DHĀTUP. 24,65. P. 6,1,192. dáridrivas, dáridritas P. 6,4,114. VOP. 9,30. VOP. 9,31. daridrati P. 7,1,4. VOP. 9,32; aor. adaridrāsīt und adaridrīt P. 6,4,114, Vārtt. 3. VOP. 9. VOP. 33; perf. daridrāṃ cakāra P. 3,1,35, Vārtt. VOP. 8,80. VOP. 9,33. dadaridrau, dadaridratus SIDDH. K._zu_P. 6,4,114. dadaridra (von SIDDH. K. für falsch erklärt) VOP. 9,33: partic. perf. didaridrvaṃs (lies dada˚, wie schon WEST. verbessert hat) P. 7,2,67, Sch.; daridriṣyati, daridritā PAT._zu_P. 7,2,10; prec. daridryāt VOP. 9,33; partic. daridrita SIDDH. K. 184,b,9. VOP. 26,107. sich in Noth befinden, arm sein (eig. hinundherlaufen) DHĀTUP. uparyupari paśyantaḥ sarva eva daridrati HIT. II, 2. daridrāti BHAṬṬ. 5,86. daridritaḥ 3. du. praes. BHAṬṬ. 18,31. Vgl. daridra u. s. w. — desid. vom intens. didaridrāsati und didaridriṣati Vārtt. zu P. 7,2,49. Kār. zu P. 6,4,114. VOP. 19,8. — apa davonlaufen: apà drāhi AV. 6,14,3. apà drā̱ntvarā̀tayaḥ AV. 6,129,1. ṚV. 10,85,22. — abhi ereilen: na taṃ ti̱gmaṃ ca̱na tyajo̱ na drā̀sa̱dabhi taṃ gu̱ru ṚV. 8,46,7. — pra partic. pradrāṇa, pradrāṇavant P. 8,2,43, Sch. — Vgl. pradrāṇaka. — abhipra zulaufen auf: a̱bhi pra dàdru̱rjanàyo̱ na garbhàm ṚV. 4,19,5. — vi davonlaufen: vidrāṇa davongelaufen MED. t. 25.
Original text · German · Word type unspecified
2. drā (drai), drā́yati schlafen DHĀTUP. 22,10. drā́ti DHĀTUP. 24,46, v. l. nādrāsīdeṣaḥ KĀṬH. 28,4. — ava einschlummern: yatra suptvā punarnāvadrāsyanbhavati ŚAT. BR. 3,2,2,23. — Vgl. anavadrāṇa. — ni einschlummern, schlummern: yadi nidrāyāt ŚAT. BR. 3,9,3,11. na nidrāntyārdrapāṇayaḥ MBH. 13,7568. nidrāti KULL._zu_M. 2,163. nidrān BHAṬṬ. 10,74. nidrāyate MBH. 13,7418. MṚCCH. 116,10. MĀLAV. 53,20. Verz. d. Oxf. H. 171,a,2. nidrāyamāṇa HARIV. 8769. ŚĀNTIŚ. 4,19. nidadrau NAIṢ. 1,121. nidrāṇa eingeschlafen, schlafend AK. 3,1,33. H. 443. RĀJA-TAR. 2,165. KULL._zu_M. 2,219. M. 2,220. von einer Blüthe schlummernd so v. a. noch nicht aufgeblüht H. 1129. nidritá schlafend (RĀJA-TAR. 3,504. Schol. zu NAIṢ. 1,122) wird nach dem gaṇa tārakādi zu P. 5,2,36 auf nidrā Schlaf zurückgeführt, aber beim Schol. zu NAIṢ. 1,121 finden wir wie von einem partic. praet. pass. ein partic. praet. act. nidritavant gebildet. Uebrigens kann auch nidrāyate als denom. von nidrā gefasst werden. — pariṇi und praṇi — ˚drāti P. 8,4,17, Sch. — vi aus dem Schlafe erwachen (?): tatsarvamardhakarṇaṃ vidrāṇamabhivyocchat KĀṬH. 10,6.
Original text · German · Word type unspecified
1. drā mit apa Z. 2 lies 10,85,32.
Original text · German · Word type unspecified
2. drā mit ni, ˚drāti Spr. 1550. Spr. 1579. ˚drāsi KATHĀS. 66,158. ˚drita BHĀG. P. 10,35,5. — desid. zu schlafen verlangen: ninidrāsatā ŚIŚ. 11,4.
Original text · German · Word type unspecified
1. drā mit abhipra gehört zu 1. dar; s. oben.
Böhtlingk 1879 verbal root
Original text · German · verbal root
1. √drā , drā́ti laufen, eilen. Med. in drāṇá. — Caus. drāpayati Jmd zum Laufen bringen. — Desid. vom Caus. dídrāpayiṣati Jmd zum Laufen bringen wollen. — Intens. daridrāti (hinundher laufen) sich in Noth befinden, arm sein. — *Desid. von Intens. didaridrāsati und didaridriṣati. — Mit apa davonlaufen. — Mit abhi ereilen. — Mit vi auseinander-, davonlaufen RĀJAT. 7,1368. (vidadruḥ zu lesen). vidrāṇa davongelaufen, so v. a. verschwunden, dahin seiend BĀLAR. 25,7. HARṢAC. 141,15. sich nicht zu helfen wissend, in der grössten Verlegenheit sich befindend Chr. 121,20. Chr. 174,1.
Original text · German · verbal root
2. √drā , drāti, drāyáti schlafen. — Mit ava einschlummern. — Mit ni Act. Med. einschlummern, schlummern, schlafen Chr. 182,27. nidrāṇa eingeschlafen, schlafend Spr. 7818. *von einer Blüthe so v. a. noch nicht aufgeblüht. nidrita schlafend, nidritavant statt des Verb. fin. — Desid. nididrāsati zu schlafen verlangen. — Mit *pariṇi und *praṇi, ˚drāti. — Mit vi, ˚drāṇa aus dem Schlafe erwachend (?).
Original text · German · verbal root
1. √drā mit abhipra zulaufen auf (Acc.) ṚV. 4,19,5. [Nachtrag, Band 5]
Original text · German · verbal root
2. √drā mit ni, nidrāyita eingeschlummert ŚĀKTĀN. Kap. 4. — Mit vini, ˚drita aus dem Schlafe erweckt CAMPAKA 361. [Nachtrag, Band 5]
Original text · German · verbal root
1. √drā mit abhipra 5. [Nachtrag, Band 7]
Original text · German · verbal root
2. √drā mit ni III. 5. — Mit vini 5. [Nachtrag, Band 7]
Whitney Roots 1885 verbal root
Original text · English · verbal root
drā [1] — run
Original text · English · verbal root
drā [2] — sleep
Apte 1890 verbal root
Original text · English · verbal root
drā 2 P. (drāti, drāṇa) 1 To sleep. 2 To run, make haste. 3 To fly, run away. 4 To be ashamed.
Cappeller 1887 verb
Original text · German · verb
1. drā drā́ti laufen, eilen. Caus. drāpayati laufen machen. Intens. dáridrāti arm sein (eig. herum laufen). vi auseinander, davon laufen.
Original text · German · verb
2. drā drā́ti, drāyate schlafen. ni Act. Med. einschlafen, schlafen; Partic. nidrāṇa u. nidrita eingeschlafen, schlafend.
Burnouf 1866 verbal root
Original text · French · verbal root
*drā drā. drāmi 2 [3p. drati]; p. dadrau; f1. drāsyāmi; a1. adrāsam; o. drāyāsam et dreyāsam; pp. drāṇa. Fuir, cf. dru. Gr. δρᾶναι. drāk adv. vite, en courant.
Derived words
Occurrences in source texts (15)
DYS 1 occurrence
GoS 1 occurrence
HP 5 occurrences
HP 4.11*5-4.11*14: Khecarī in Space 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
HP 4.11*12 Segment 11
HTK 1 occurrence
HTK 10.9*2–11*1: Sītkā / Sītkārī and Śītalī 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
HTK 10.10 Segment 20
PYS 3 occurrences
SiSa 3 occurrences
VBT 1 occurrence
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.