uṣṇa उष्ण – heiß; warm; erhitzt
Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Adjektiv
heiß; warm; erhitzt
Cappeller 1891 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
uṣṇá ·f. ā (ī) hot, warm, n. heat, warmth, the hot season.
Monier-Williams 1872 Adjektiv · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Adjektiv
Uṣṇa, as, ā, am (opposed to śīta), hot, warm; pungent, acrid; sharp, active; impetuous, warm, passionate; (as, am), m. n. heat, warmth, the hot season (June and July); sunshine; a deep or feverish sigh; (as), m. an onion; N. of a prince; (ā), f. heat; consumption; bile.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
uṣṇa uṣṇa. See under 1. uṣ 1st col.
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
uṣṇá (von 1. uṣ) 1〉 adj. f. ā Uṇ. 3,2. a〉 heiss, warm (Gegens. śīta) H. an. 2,133. MED. ṇ. 3. vraja ṚV. 10,4,2. udaka AV. 6,68,1. ṣaḍā̀huḥ śī̱tāṃ ṣaḍù mā̱sa u̱ṣṇān AV. 8,9,17. ŚAT. BR. 1,5,4,1. ŚAT. BR. 2,2,4,15. ato hyevoṣṇo vātyataḥ śītaḥ ŚAT. BR. 8,6,1,19. uṣṇa eva jīviṣyaṃ chīto mariṣyan ŚAT. BR. 8,7,2,11. bhasman ŚAT. BR. 12,4,2,2. CHĀND. UP. 1,3,2. KAUŚ. 75. M. 3,237. M. 5,117. M. 11,214. HIḌ. 2,11. R. 3,28,5. SUŚR. 1,5,4. SUŚR. 1,15,4. SUŚR. 1,19,10. SUŚR. 1,34,7. SUŚR. 1,112,20. SUŚR. 1,127,17. HIT. I, 74. HIT. I,186. RAGH. 4,8. RAGH. 12,4. MEGH. 12. MEGH. 87. atyuṣṇa (s. d.) BHAG. 17,9. MBH. 2,313. anuṣṇa (s. d.) MBH. 1,772. heiss von einem Seufzer: dīrghamuṣṇaṃ ca ni[ḥ]śvāsam R. 4,33,41. MEGH. 100, v. l. gāḍhoṣṇābhiḥ — tvadviyogavyathābhiḥ MEGH. 107. uṣṇam adv.: niḥśvasya dīrghamuṣṇam R. 4,33,31. R. 2,38,3. ŚĀK. 91,12. subst. ein heisser, warmer Gegenstand: arko 'dhipatiruṣṇānām MBH. 14,1177. uṣṇaṃ kṛtvā oder uṣṇaṃkṛtya gaṇa sākṣādādi zu P. 1,4,74. — b〉 rasch zu Werke gehend AK. 2,10,9. TRIK. 3,3,122. H. 384. H. an. MED. — 2〉 m.n. Hitze, die heisse Jahreszeit AK. 3,6,22. AK. 1,1,3,19. TRIK. H. 1385. H. 157. H. an. MED. uṣṇe varṣati śīte vā mārute vāti vā bhṛśam M. 11,113. uṣṇamantardadhe sadyaḥ DAŚ. 1,15. anubhavati mūrdhnā pādapastīvramuṣṇam ŚĀK. 104. noṣṇaṃ na śiśiraṃ tatra MBH. 14,188. uṣṇāni kṛṣṇa vartante gacchāvo yamunāṃ prati MBH. 1,8063. uṣṇānte R. 6,69,30. na śītoṣṇaṃ rocate VET. 24,13. na śītoṣṇena ca klamaḥ ARJ. 4,47. — 3〉 m. Zwiebel RĀJAN._im_ŚKDR. — 4〉 m. N. pr. eines Fürsten VP. 461. — 5〉 f. uṣṇā a〉 Hitze. — b〉 Auszehrung. — c〉 Galle RĀJAN._im_ŚKDR. — Vgl. anuṣṇa, kaduṣṇa, kavoṣṇa, koṣṇa.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
uṣṇa 1〉a〉 f. ī KAUŚ. 75. — 2〉 śiśiroṣṇavarṣāḥ Winter, Sommer und Regenzeit Spr. 4379. — 6〉 n. (sc. vakra) Bez. der rückläufigen Bewegung des Mars, wenn sie stattfindet im 7ten, 8ten oder 9ten Nakṣatra von dem Nakṣatra, in welchem er heliakisch aufging, VARĀH. BṚH. S. 6,1. — Vgl. payoṣṇī.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
uṣṇa 1〉a〉 lajjā so v. a. heftig Spr. (II) 4622 (Conj.).
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
uṣṇá — 1〉 Adj. (f. ā, ī nur KAUŚ.) — a〉 heiss, warm GAUT. Auch von einem Seufzer. — b〉 heftig (Conj.). — c〉 *rasch zu Werke gehend. — 2〉 uṣṇam Adv. heiss (seufzen) Chr. 50,29. *Mit kar componirt. — 3〉 m. — a〉 *Zwiebel. — b〉 N. pr. zweier Männer VP. 2,4,48. 4,21,3. — 4〉 *f. ā — a〉 Hitze. — b〉 Auszehrung. — c〉 Galle. — d〉 *eine Art Momordica NIGH. PR. — 5〉 n. (*m.) — a〉 ein heisser Gegenstand. — b〉 Hitze, Wärme. — c〉 die heisse Jahreszeit. — d〉 Bez. der rückläufigen Bewegung des Mars, wenn sie stattfindet im 7ten 8ten oder 9ten Mondhause von dem Mondhause, in welchem er heliakisch aufging. — e〉 N. pr. eines von Uṣṇa beherrschten Varṣa in Kuśadvīpa VP. 2,4,48.
Apte 1890 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Adjektiv · Substantiv Maskulin
uṣṇa a. [uṣ-nak Uṇ. 3. 2] 1 Hot, warm; ˚aṃśuḥ, ˚karaḥ &c. 2 Sharp, strict, active; ādade nātiśītoṣṇo nabhasvāniva dakṣiṇaḥ R. 4. 8 (where uṣṇa has sense 1 also). 3 Pungent, acrid (as a rasa). 4 Clever, sharp. 5 Choleric, warm, passionate. — ṣṇaḥ, -ṣṇaṃ 1 Heat, warmth. 2 The hot season (grīṣma); Ms. 11. 114. 3 Sunshine. 4 A deep or feverish sigh. — ṣṇaḥ An onion. — ṣṇā 1 Warmth, heat. 2 Consumption. 3 Bile. Comp. — aṃśuḥ, -karaḥ, -guḥ, — dīdhitiḥ, -raśmiḥ, -ruciḥ ‘hot-rayed’, the sun; R. 5. 4, R. 8. 30; Ku. 3. 25. — abhigamaḥ, -āgamaḥ, -upagamaḥ approach of heat, hot season. — asahaḥ the cold season. — udakaṃ warm or hot water. — kālaḥ, -gaḥ the hot season. — karaṇa a. heating. — nadī the hot river vaitaraṇī or the river of hell. — bāṣpaḥ 1 tears. 2 hot vapour. — vāraṇaḥ — ṇaṃ an umbrella, parasol; yadarthamaṃbhojamivoṣṇavāraṇaṃ Ku. 5. 52. — vīryaḥ Delphinus Gangeticus.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
uṣṇa, uṣṇaka, uṣman see under uṣ.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
uṣṇá f. ā (ī) heiß, warm, heftig. n. Hitze, heiße Jahreszeit. adv. heiß, heftig.
Burnouf 1866 Adjektiv
Originaltext · Französisch · Adjektiv
uṣṇa uṣṇa a. (uṣ) chaud, brûlant. Au fig. adroit. — S. m. chaleur; la saison brûlante [juin-juillet]. uṣṇaka a. (sfx. ka) chaud; brûlant. Au fig. adroit; consumé par un mal ou par une peine; incliné à, penchant vers. — S. m. chaleur, saison des chaleurs; action de tourner en rond, circulation. uṣṇaga m. (gam) saison des chaleurs. uṣṇaraśmi m. (raśmi) soleil [l'astre aux rayons brûlants]. uṣṇavaraṇa m. n. (vṛ) parasol. uṣṇavīrya m. delphinus gangeticus, le marsouin du Gange. uṣṇāgama m. (ā; gam) approche de la saison chaude; cette saison même [juinjuillet]. uṣṇābhigama m. (abhi; gam) mms. uṣṇālu a. (sfx. ālu) accablé de chaleur. uṣṇāṃśu m. (aṃśu) le soleil [aux rayons ardents].
Quelltextfundstellen (10)
DYS 1 Fundstelle
GoS 2 Fundstellen
HP 4 Fundstellen
HTK 3 Fundstellen
HTK 10.26–29*1: Cakra, Śaṅkha, Vāmāvartta, Vartmagati und Gadā 1 Fundstelle
Direkt belegt
-
HTK 10.27 Segment 19
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.