vyoman व्योमन् – Raum; Himmel; Luftraum
Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Substantiv Neutrum
Raum; Himmel; Luftraum
Cappeller 1891 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
vyóman ·n. heaven, sky, air; instr. vyomamārgeṇa & vyauma°vartmanā through the air.
Monier-Williams 1872 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
vyoman vyoman, a, n. (according to Uṇā- di-s. IV. 150. fr. rt. vye above; according to others fr. o for av with vi, cf. oman, or connected with rt. 2. div), sky, heaven, atmosphere, ether; water; a temple sacred to the sun, a place where the sun is especially worshipped; talc, mica; (ā), m., N. of a king.
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
2. vyoman (2. vi + o˚ von av) adj. vielleicht unrettbar: varuṇe vā etaṃ gṛhṇāti yaṃ vyomānaṃ yakṣmo gṛhṇāti KĀṬH. 13,16.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
1. vyòman (vielleicht von 5. vā mit vi) 1〉 n. a〉 Himmel, Himmelsraum, Luftraum NAIGH. 1,3 (= antarikṣa). NAIGH. 6 (= diś). AK. 1,1,2,1. AK. 3,4,25,183. H. 163. MED. n. 136. HALĀY. 1,137. HALĀY. 5,72. gewöhnlich durch vyavana umschrieben NIR. 11,40. a̱sya pā̱re rajàso̱ vyòmanaḥ ṚV. 1,52,12. jyeṣṭhā̀so̱ na parvàtāso̱ vyòmani ṚV. 5,87,9. nāsī̱drajo̱ no vyòmā pa̱ro yat ṚV. 10,129,1. am häufigsten mit dem Beiw. parama ṚV. 1,62,7. ṚV. 1,143,2. pṛ̱cchāmì vā̱caḥ pàra̱maṃ vyòma ṚV. 164,34. fg. ṚV. 1,39. ṚV. 3,32,10. ṚV. 7,5,7. viśvè de̱vāsàḥ para̱me vyòmani saṃ vā̱mojò dadhuḥ ṚV. 82,2. ṚV. 9,86,15. ṚV. 10,5,7. AV. 6,123,1. AV. 6,123,2. madèma̱ tatrà para̱me vyòman AV. 7,5,3. AV. 8,9,8. su̱dhāyā̀ṃ mā dhehi pa˚ AV. 17,1,6. AV. 18,4,30. VS. 13,42. TAITT. UP. 2,1. pra̱tha̱me vyòmani de̱vānā̱ṃ sadàne ṚV. 8,13,2. pū̱rvye ṚV. 9,70,1. brahmaṇaḥ padavyomānusmaraṇam MAITRYUP. 6,34. bhuvi divye brahmapure hyeṣa vyomnyātmā pratiṣṭhitaḥ MUṆḌ. UP. 2,2,7. divaṃ bhūmiṃ ca nirmame . madhye vyoma diśaścāṣṭāvapāṃ sthānaṃ ca śāśvatam M. 1,13. vyomni candralekheva MBH. 3,1831. MBH. 3,1782. MBH. 3,2671. R. 1,31,19. R. 2,72,20. R. 4,16,3. R. 4,44,44. vyoma pupluve R. 1,42,15. MEGH. 52. RAGH. 12,67. vyomamadhye VIKR. 20. vyomaikāntaṃvihārin Spr. 2922. VARĀH. BṚH. S. 34,1. NAIṢ. 22,54. KATHĀS. 18,71. gatirvyomni KATHĀS. 186. KATHĀS. 20,103. RĀJA-TAR. 3,81. RĀJA-TAR. 4,203. DHŪRTAS. 74,1. vyomno 'vatarantaṃ nārāyaṇam PAÑCAT. 46,15. vyomnā durch den Luftraum (sich bewegen so v. a. fliegen) KATHĀS. 20,160. KATHĀS. 25,262. KATHĀS. 28,100. KATHĀS. 42,156. vyomamārgeṇa dass. KATHĀS. 12,148. vyomavartmanā dass. KATHĀS. 44,184. vyomāgrasaṃcārin KATHĀS. 28,191. vyomakakṣā SŪRYAS. 12,30. — b〉 Aether (als Element; vgl. ākāśa u. s. w.) SUŚR. 1,310,16. Spr. 2163. BHĀG. P. 3,12,11. BHĀṢĀP. 2. — c〉 Wind im Körper BHĀG. P. 2,7,49. — d〉 Wasser NAIGH. 1,13. MED. — e〉 Sonnentempel MED. n. 136. — f〉 in der Astrol. das 10te Haus VARĀH. BṚH. 25 (23), 8. — g〉 etwa Aufnahme, Gedeihen (= rakṣaṇa Comm.): ṛ̱tasya̱ vyòmane, vibhū̀mane, vidhàrmaṇe TS. 3,3,5,1. — 2〉 m. a〉 in einer Formel (nach MAHĪDH. Prajāpati oder das Jahr) VS. 14,23. TS. 4,3,8,1. TS. 5,3,3,2. — b〉 N. eines Ekāha ŚĀṄKH. ŚR. 14,24,1. ĀŚV. ŚR. 9,8,6. — c〉 N. pr. eines Sohnes des Daśārha (vgl. vyoma) HARIV. 1991. VP. 422; vgl. prativyoman.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
2. vyoman Adj. etwa unrettbar in der Stelle varuṇo vā etaṃ gṛhṇāti yaṃ vyomānaṃ yakṣmo gṛhṇāti KĀṬH. 13,6. Vielleicht vyomānaṃ zu lesen; vgl. PAT. zu P. 6,4,120, Vārtt.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin · Substantiv Neutrum
1. vyoman, víoman — 1〉 n. — a〉 Himmel, Himmelsraum, Luftraum. vyomnā, vyomamārgeṇa und vyomavartmanā durch den Luftraum (sich bewegen, so v. a. fliegen). Unter den Beiwörtern Viṣṇuʼs VIṢṆUS. 1,54. — b〉 Luft oder Raum KAP. 6,59. — c〉 Aether (als Element) VP. 6,8,61. — d〉 Wind im Körper. — e〉 *Wasser. — f〉 *Talk RĀJAN. 13,114. — g〉 *Sonnentempel. — h〉 das 10te astrologische Haus. — i〉 etwa Erhaltung, Gedeihen = rakṣaṇa Comm. — 2〉 m. — a〉 in einer Formel. Nach MAHĪDH. Prajāpati oder das Jahr. TS. 4,3,8,1 und TS. 5,3,3,2 n. statt m. — b〉 ein best. Ekāha. — c〉 N. pr. eines Sohnes des Daśārha VP. 4,12,16. v. l. vyoma.
Apte 1890 Substantiv Neutrum
Originaltext · Englisch · Substantiv Neutrum
vyoman n. [vye-manin pṛṣo˚ Uṇ. 4. 150] 1 The sky, atmosphere; astvevaṃ jaḍadhāmatā tu bhavato yad vyomni visphūrjase K. P. 10, Me. 51; R. 12. 67; N. 22. 54. 2 Water. 3 A temple sacred to the sun. 4 Talc. Comp. — udakaṃ rain-water, dew. — keśaḥ, -keśin m. an epithet of Śiva. — gaṃgā the heavenly Ganges. — cārin m. 1 a god. 2 a bird. 3 a saint. 4 a Brāhmaṇa. 5 a heavenly body. — dhūmaḥ a cloud. — devaḥ N. of Śiva. — nāśikā a kind of quail. — maṃjaraṃ, -maṃḍalaṃ a flag, banner. — māya a. reaching to the sky. — mudgaraḥ a gust of wind. — yānaṃ a celestial car. — sad m. 1 a deity, god. 2 a Gandharva. 3 a spirit. — sthalī the earth. — spṛś a. ‘sky-touching’, very lofty.
Cappeller 1887 Substantiv Neutrum
Originaltext · Deutsch · Substantiv Neutrum
vyòman n. Himmel, Luftraum. Instr. durch die Luft.
Burnouf 1866 Substantiv Neutrum
Originaltext · Französisch · Substantiv Neutrum
vyoman vyoman n. le ciel, l'atmosphère. Eau. Temple ou lieu consacré à Sūrya. vyomakeśa et vyomakeśin m. Śiva. vyomacara a. (car) qui traverse l'air. vyomacārin m. (car) oiseau; un dieu, un saint; un brâhmane. vyomacāripura n. la cité aérienne de hariścandra. vyomadhūma m. nuage. vyomanāsikā f. esp. de caille. vyomamañjara n. drapeau, bannière. vyomamandala n. mms. vyomamudgara m. coup de vent. vyomayāna n. char aérien des dieux. vyomasthalī f. la terre. vyomābha m. (ā; bhā) saint buddhiste.
Quelltextfundstellen (15)
HP 7 Fundstellen
HP 4.11*5-4.11*14: Khecarī im Raum 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 4.11*9 Segment 10
-
HP 4.11*14 Segment 13
SiSa 3 Fundstellen
SVU 1 Fundstelle
VBT 4 Fundstellen
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.