ah अह् – sagen; nennen
Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
sagen; nennen
Cappeller 1891 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ah ·(only pf. ā́ha) say, speak, tell (w. dat. or acc. of pers. & acc. of th.), call, name (2 acc.); state, declare to be (acc.); attribute or adjudge (acc.) to (gen.). --adhi speak or intercede for (dat.). anu recite, repeat. abhi speak to (acc.), answer, reply; tell (dat. of pers. & acc. of th.). nis speak out, express. pra pronounce, deliver; say tell, name, declare ( = S.).
Monier-Williams 1872 Worttyp nicht bestimmt · Verb
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ah 1 . ah (connected with rt. nah), cl. 1. P., Ved. ahati, 2nd pl. perf. anāha, to string toge- ther (?), to compose, to celebrate, to prepare, to in- crease.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ah 3 . ah (defect. verb, preserved only in five persons of the perfect, viz. āttha, āha, āhathus, āhatus, āhus, which may have a present significa- tion), to say, speak; to acknowledge, accept, state; to declare, express, signify; to call; to attribute; to call (with two acc.); to hold, consider, regard; to adjudge anything (acc.) to any one (gen.). [To this rt. are referred, Hib. ag-all, ‘speech;’ ag-aill, ‘to speak;’ eigh-im, ‘I call:’ Goth. af-aika, ‘I deny:' Lat. nego for n' — ego, 'to say no:' also ajo.]
Originaltext · Englisch · Verb
ah 2 . ah, cl. 5. P., Ved. ahnoti or aḍnoti, to pervade or occupy; to go or move; cl. 10 (?) to cause to shine (?).
Petersburger 1855 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. ah , áhati; 2. pl. perf. anāha. fügen, reihen, rüsten: e̱vā tà indro̱cathàmahema śrava̱syā na tmanā̀ vā̱jayàntaḥ ṚV. 2,19,7. ahèma ya̱jñaṃ pa̱thāmùrā̱ṇāḥ ṚV. 7,73,3. — Verhält sich zu nah wie 1. aś zu naś. — sam aneinanderfügen, zusammenreihen: i̱me māṃ pī̱tā ya̱śasà uru̱ṣyavo̱ ratha̱ṃ na gāva̱ḥ samànāha̱ parvàsu ṚV. 8,48,5. Vgl. ṚV. 1,94,1.: i̱maṃ stoma̱marhàte jā̱tavèdase̱ rathàmiva̱ saṃ màhemā manī̱ṣayā̀, wo ursprünglich samàhemā möchte gestanden haben. Hierher dürfte auch ahe ich verschliesse zu ziehen sein AV. 6,56,3: saṃ tè hanmi da̱tā da̱taḥ samù te̱ hanvā̱ hanū̀ . saṃ tè ji̱hvayā̀ ji̱hvāṃ samvā̱snāhà ā̱syàm.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. ah nur in den folgg. 5 Personen des perf., das praes.- und perf.- Bedeutung hat, erhalten: āttha, āha, āhathus, āhatus, āhus (in den Veda-Saṃhitā nur 3. sg. und pl. nachzuweisen) P. 3,4,84. P. 8,2,35. VOP. 9,54. VOP. 9,55. 1〉 sagen, sprechen: ya indrā̀ya su̱navā̱metyāhà ṚV. 5,36,1. ṚV. 4,33,5. ṚV. 7,104,16. tadāhuḥ ŚAT. BR. 1,9,1,24. ŚAT. BR. 1,2,1,1. ŚAT. BR. 1,9,1,13. ŚAT. BR. 1,9,1,14. ŚAT. BR. 1,9,4,10. ŚAT. BR. 1,2,1,5. evametadyathāttha tvam N. 9,30. yadāttha RAGH. 3,48. yadāha vacanam VIŚV. 10,5. sakṛdāha (sagt er) dadānīti M. 9,47. etadvacanaṃ śrutvā kaścitkapotaḥ sadarpamāha HIT. 12,20. HIT. 15,9. ŚĀK. 22,4. tāvāhatuḥ HIT. 18,6. sarvadravyeṣu vidyaiva dravyamāhuranuttamam (āhuḥ als Parenth. eingeschoben) HIT. Pr. 4. mit dem dat. der Person: tadinnakta̱ṃ taddivā̱ mahyàmāhuḥ ṚV. 1,24,12. mit dem acc.: dhiktvāstvityevainamāhuḥ CHĀND. UP. 7,15,2. dāmyateti na (kann auch dat. sein) āttha ŚAT. BR. 14,8,2,2 = BṚH. ĀR. UP. 5,2,1. tānprajāpatirāha M. 4,225. INDR. 1,12. SĀV. 1,12. N. 20,2. DAŚ. 2,59. R. 1,2,5. ŚĀK. 84,12. HIT. 25,18. RAGH. 3,63. die Sache ebenfalls im acc.: śiṣyamāha — idaṃ vacaḥ R. 1,2,20. N. 7,4. N. 9,15. BHAG. 1,21. priyamapi tathyamāha śakuntalāṃ priyaṃvadā ŚĀK. 10,18. sa bhavantamanāmayapraśnapūrvakamidamāha ŚĀK. 65,1. MEGH. 101. — 2〉 anerkennen, annehmen, aufstellen, statuiren AIT. BR. 6,26. AIT. BR. 6,31. etānāhuḥ kauṭasākṣye proktāndaṇḍānmanīṣibhiḥ M. 8,122. putrāndvādaśa yānāha nṝṇām — manuḥ M. 9,158. prāyaścittam — kāmakārakṛte 'pyāhureke M. 11,45. yānasya caiva yātuśca yānasvāmina eva ca . daśātivartanānyāhuḥ M. 8,290. apare punarevaṃ sūtrārthamāhuḥ KĀŚ._zu_P. 5,4,21. — 3〉 aussagen, ausdrücken, bedeuten, bezeichnen: striyāṃ tvamī . āhurduhitaraṃ sarve alle diese Wörter (für Sohn) bezeichnen als femm. die Tochter AK. 2,6,1,28. āhurnāma tadvatām .. svātpāladhana — arthakādayaḥ Wörter in der Bedeutung von pāla u. s. w., an das Eigenthum gefügt, bezeichnen den Namen der Besitzer H. 3. H. 4. pūrbaḥ — āha puṃbahutve 'pi pūrbajān AK. 3,4,136. nāmnā Jmd (acc.) beim Namen nennen: ko 'yaṃ pitaramasmākaṃ nāmnāha MBH. 3,16065. — 4〉 von Jmd oder Etwas (acc.) sagen: tasmātsatyaṃ vadantamāhurdharmaṃ vadatīti BṚH. ĀR. UP. 1,4,14. yāmāhuḥ sarvavījaprakṛtiriti (vgl. u. pra 3.) von der man sagt, dass sie der Urquell alles Samens sei ŚĀK. 1. snehānāhuḥ (so ist zu lesen) — te hyabhogyāḥ MEGH. 111. — 5〉 Jmd (gen.) Etwas (acc.) beilegen: brahmarṣiśabdam — yadi me bhagavānāha VIŚV. 13,21. — 6〉 Jmd oder Etwas irgendwie (acc.) nennen, Jmd oder Etwas (acc.) für Jmd oder Etwas (acc.) halten, ansehen, erklären: u̱ta smā̱ hi tvāmā̱hurinma̱ghavā̀nam ṚV. 4,31,7. ṚV. 10,10,12. ṚV. 10,95,18. ṚV. 10,107,6. striyàḥ sa̱tīstām̐ ù me pu̱ṃsa ā̀huḥ ṚV. 1,164,16. catvāryāhuḥ sahasrāṇi varṣāṇāṃ tu kṛtaṃ yugam M. 1,69. brahmā viśvasṛjo dharmo mahānavyakta eva ca . uttamāṃ sāttvikīmetāṃ gatimāhurmanīṣiṇaḥ .. M. 12,50. ārṣe gomithunaṃ śulkaṃ kecidāhuḥ M. 3,53. M. 1,86. M. 5,18. M. 7,26. M. 7,210. M. 9,32. M. 9,180. M. 10,6. M. 11,54. M. 11,120. puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum .. āhustvāmṛṣayaḥ BHAG. 10,12. BHAG. 10,13. BRĀHMAṆ. 1,17. avikreyaṃ sutaṃ jyeṣṭhamāha VIŚV. 11,17. VIŚV. 11,20. RAGH. 2,50. VET. 16,19. das praed. durch iti hervorgehoben: ajñaṃ hi bālamityāhuḥ M. 2,153. tasmāccharīramityāhustasya mūrtim M. 1,17. — 7〉 Jemand (gen.) Etwas (acc.) zusprechen, Etwas für Jmdes Eigenthum erklären: sthāṇucchedasya kedāramāhuḥ śalyavato mṛgam M. 9,44. — Nur die abweichende perf.-Bildung nöthigt uns diese Wurzel von der vorhergehenden zu trennen. — adhi besprechen, segnen: sīsā̱yādhyāha̱ varùṇaḥ AV. 1,16,2. — anu hersagen, vorsprechen (bes. von Sprüchen bei Ceremonien): tā etā navānantarāyamanvāha AIT. BR. 2,20. ŚAT. BR. 1,3,1,26. fgg. ŚAT. BR. 1,3,5,2. ŚAT. BR. 1,4,1,1. fgg. ŚAT. BR. 1,6,3,27. u. s. w. sa yāmevāmūṃ sāvitrīmanvāhaiṣaiva sa yasmā anvāha tasya prāṇāṃstrāyate ŚAT. BR. 14,8,15,7. ŚAT. BR. 14,9,3,13 (= BṚH. ĀR. UP. 5,14,4. BṚH. ĀR. UP. 6,3,6). PĀR. GṚHY. 2,3. — nis aussprechen, aussagen, ausdrücken: tadveva khalu sarvānṛtūnnirāha ŚAT. BR. 1,5,3,8. ŚAT. BR. 1,5,3,9. ŚAT. BR. 1,5,2,33. ŚAT. BR. 4,2,2,12. antatastadagnerāśiṣo nirāha ŚAT. BR. 8,6,1,22. ŚAT. BR. 6,4,4,7. na nirbaddhā upasargā arthaṃ nirāhuḥ NIR. 1,3. — pra 1〉 aussagen, ansagen, ankündigen, verkünden, sprechen, sagen: yadā prāha saṃjñaptaḥ paśuriti ŚAT. BR. 3,8,2,1. adhamarṇe ca yaḥ prāha (antwortet) yaścādharmeṇā pṛcchati M. 2,111. na dāsyāmīti śabalāṃ (von dāsyāmi abhängig) prāha VIŚV. 3,22. R. 1,2,42. R. 3,20,4. PAÑCAT. 34,2. mit dem acc. der Sache: e̱taṃ tè deva savitarya̱jñaṃ prāhuḥ VS. 2,12. ŚAT. BR. 1,7,4,21. (upasargāḥ) uccāvācānarthānprāhuḥ NIR. 1,3. viprāḥ prāhustathā caitadyo bhartā sā smṛtāṅganā M. 9,45. āyuṣyamapare prāhuḥ R. 1,4,22. mit dem dat. der Person: tasmā evaitatprāha ŚAT. BR. 1,1,1,2. tasmai sa vidvānupapannāya prāha Citat aus der ŚRUTI_im_VEDĀNTAS._in_BENF. Chr. 204,8. sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha bhāradvājo 'ṅgirase parāvarām MUṆḌ. UP. 1,1,2. jānate madhuparkaṃ prāha NIR. 1,16. acc.: bhagavānatha tām — prāha SUND. 4,23. DRAUP. 9,10. MBH._in_BENF. Chr. 21,10. BRAHMA-P. in LA. 55,19. PAÑCAT. 69,5. purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha R. 2,68,7. VIŚV. 2,5. — 2〉 angeben, überliefern: tadetaduktapratyuktaṃ pañcadaśarcaṃ bahvṛcāḥ prāhuḥ ŚAT. BR. 11,5,1,10. — 3〉 Jmd oder Etwas (acc.) irgendwie (acc.) nennen, Jmd oder Etwas für Etwas halten, ansehen: sarvāstāstena putreṇa prāha putravatīrmanuḥ M. 9,183. etaccaturvidhaṃ prāhuḥ sākṣāddharmasya lakṣaṇam M. 2,12. aśvamedhāddaśaguṇaṃ phalaṃ prāhuḥ MBH. 3,4069. das praed. durch iti hervorgehoben: kaivartamiti yaṃ prāhuḥ M. 10,34. yaṃ saṃnyāsamiti prāhuḥ BHAG. 6,2. taṃ prāhuḥ kṣetrajñamiti (v. l. kṣetrajña iti, vgl. das simpl. u. 4.) BHAG. 13,1. ye tvāṃ śūramiti prāhuḥ R. 5,36,17. — prati 1〉 Jmd gegenüber Etwas (acc.) aussprechen: ya̱maścìki̱tvānpratye̱tadā̀ha AV. 18,2,37. mit dem acc. der Person: sa yadi pitaraṃ vā mātaraṃ vā — kiṃcidbhṛśamiva pratyāha CHĀND. UP. 7,15,2. tataḥ kapotarājaḥ — kapotānpratyāha HIT. 10,2. — 2〉 erwiedern, antworten ŚAT. BR. 3,5,4,17. ŚAT. BR. 3,9,3,31. ŚAT. BR. 14,4,3,25 (= BṚH. ĀR. UP. 1,5,17). mit dem acc. der Person ŚAT. BR. 13,5,2,12. N. 26,11. — vi eine Erklärung, einen Grundsatz aufstellen: tasmāddhāpyetarhi vittyāṃ vyāhuryathā vittameva na iti AIT. BR. 3,28.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
3. ah , ahnóti ved. durchdringen, erfüllen DHĀTUP. 27,25 (v. l. aḍ).
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. ah mit adhi fürsprechen, Recht geben (mit dat.) TS. 2,5,11,9. — anu nachsprechen, nacherzählen: mayoditaṃ yadanvāttha BHĀG. P. 10,60,49. — abhi sprechen zu (acc.), antworten BHĀG. P. 6,14,22. BHĀG. P. 7,13,19. Jmd (acc.) Etwas mittheilen BHĀG. P. 11,17,3. — parā gegen Jmd (acc.) sprechen, Unrecht geben TS. 2,5,11,9. — pari umher d. h. der Reihe nach — oder zusammen sagen TS. 2,3,11,4. — vi lies eine abweichende Ansicht kundgeben, streiten, disputiren und füge hinzu TS. 7,2,20,1. TS. 7,2,20,2. PAÑCAV. BR. 4,8,8. ŚĀṄKH. BR. 27,1.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. ah zu streichen; s. u. 1. hi.
Böhtlingk 1879 Verbalwurzel · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
2. *√ah , ahnoti (vyāptau).
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. ah nur im Perf. āha u. s. w. — 1〉 sagen, sprechen, mit Dat. oder Acc. der Person und Acc. der Sache. — 2〉 von Jmd oder Etwas (Acc.) sagen. — 3〉 aussagen, ausdrücken, bedeuten, bezeichnen. — 4〉 Jmd (Gen.) Etwas (Acc.) beilegen. — 5〉 Jmd oder Etwas (Acc.) irgendwie (Acc.) nennen, Jmd oder Etwas (Acc.) für Jmd oder Etwas (Acc.) halten, ansehen, erklären. Der prädicative Acc. wird bisweilen durch iti hervorgehoben. — 6〉 anerkennen, annehmen, aufstellen, statuiren. — 7〉 Jmd (Gen.) Etwas (Acc.) zusprechen, Etwas für Jmdes Eigenthum erklären. — Mit adhi für Jmd (Dat.) sprechen. — Mit anu — 1〉 hersagen, vorsprechen [Page1-155-a] Chr. 37,29. — 2〉 nachsprechen, nacherzählen. — Mit abhi — 1〉 sprechen zu (Acc.), antworten. — 2〉 Jmd (Dat.) Etwas (Acc.) mittheilen. — Mit nis aussprechen, aussagen, ausdrücken. — Mit parā gegen Jmd (Acc.) sprechen, Jmd Unrecht geben. — Mit pari umher, d. h. der Reihe nach oder zusammen sagen. — Mit pra — 1〉 aussagen, ansagen, ankündigen, verkündigen, sprechen, sagen. Mit Dat. oder Acc. der Person und Acc. der Sache. — 2〉 angeben, überliefern. — 3〉 Jmd oder Etwas (Acc.) irgendwie (Acc.) benennen, Umd oder Etwas für Etwas halten, ansehen. Der prädicative Acc. kann durch iti hervorgehoben werden. — Mit prati — 1〉 Jmd (Acc.) gegenüber Etwas (Acc.) aussprechen, zu Jmd sagen. — 2〉 erwiedern, antworten (mit Acc. der Person). — Mit vi eine abweichende Ansicht Kund geben, streiten, disputiren.
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
ah — say
Apte 1890 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
ah I. 1 A. or 10 U. = aṃh q. v. II. 1 P. To sing together, compose, celebrate, prepare. III. 5 P. (ahnoti, āhīt, āha) To pervade. IV. (a defective verb preserved only in five forms āttha, āhathuḥ, āha, āhatuḥ, āhuḥ) 1 To say, speak, mention. 2 To acknowledge, accept, state. 3 To declare, express, signify. 4 To hold, consider, regard. 5 To call.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
ah nur Pf. ā́ha sagen, sprechen; etwas (Acc.) zu jemand (Dat. o. Acc.); jemand für — erklären, — nennen (2 Acc.) adhi für jemand (Dat.) sprechen. anu hersagen, vorsprechen. abhi etwas wozu sagen, antworten; jemand (Dat.) etwas (Acc.) mitteilen, einflößen. pra aussagen, verkünden; sagen, sprechen (wie Simpl.).
Burnouf 1866 Verbalwurzel
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*ah ah. Cette racine ne produit en sanscrit que le p. āha il a dit, āttha tu as dit, āhus ils ont dit, āhathus vous deux avez dit, āhatus tous deux ont dit. M§ 116. āhus signifie souvent: on a dit, on dit. Lat. aio, aiunt; nego peut être composé de ne (na) et de ego, le même que aio, et qui représente exactement la racine ah.
Quelltextfundstellen (16)
DYS 1 Fundstelle
GoS 2 Fundstellen
HP 7 Fundstellen
IVU 4 Fundstellen
SiSa 1 Fundstelle
SVU 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.