viṣ विष् – act; be active; accomplish
adjective · verbal root · substantive feminine · Word type unspecified · verb
Dictionary sources
AYI dictionary verbal root
act; be active; accomplish
Cappeller 1891 Word type unspecified · verb
Original text · English · verb
viṣ viveṣṭi1 ·v & véṣati, I. véveṣti, pp. viṣṭá stir, bustle, work, be active, not rest (waters); serve, attend; accomplish, finish (food i.e. eat up), overcome, conquer. C. veṣayati clothe, dress. -- upa serve, attend. pari the same, dress (food); P. have a halo (sun or moon).
Original text · English · Word type unspecified
viṣ2 ·(nom. viṭ) f. excrement, faeces.
Monier-Williams 1872 substantive feminine · verb
Original text · English · substantive feminine
3. viṣ, ṭ, f. spreading, diffusion; feces, ordure, excrement; (ṭ, ṭ, ṭ), spreading, diffusing, all-pervad- ing (Ved.); (ṭ), m. one who pervades, a pervading deity (Ved.).
Original text · English · verb
viṣ 1 . viṣ, cl. 1. P. veṣati, viveṣa, vekṣyati, avikṣat, veṣṭum or (ac- cording to Vopa-deva) veṣitum, to sprinkle, pour out; cl. 9. P. viṣṇāti, &c., to separate, disjoin.
Original text · English · verb
viṣ 2 . viṣ, cl. 3. P. A. (some of the forms of this rt. are liable to be con- founded with those of rt. 1. viś), veveṣṭi, veviṣṭe (Impv. 2nd sing. viviḍḍhi = kuru according to Ni- rukta X. 8; = praviśa, see under rt. 1. viś), viveṣa, viviṣe, vekṣyati, -te, avikṣat or aviṣat (?), avikṣata, veṣṭum, (in Naigh. II. 6. veṣṭi is enumerated among the kānti-karmāṇaḥ; in Naigh. II. 14. veṣiṣṭi and viṣiṣṭi are mentioned among the gati-karmāṇaḥ), to pervade, spread through, ex- tend through, go through, penetrate, invest; to spread, extend; to embrace; to go to, go against, meet (in a hostile manner); to cause to obtain, convey, (Sāy. = prāpayati); to accomplish, perform; to eat, consume (according to Naigh. II. 8).
Petersburger 1855 adjective · substantive feminine · Word type unspecified
Original text · German · adjective
2. √viṣ (= 1. viṣ) 1〉 adj. aufzehrend in jaradviṣ Dürres aufzehrend. — 2〉 f. = vyāpana MED. ṣ. 24.
Original text · German · substantive feminine
3. viṣ (nom. viṭ) f. SIDDH. K. 247,b,2 v. u. faeces AK. 2,6,2,19. AK. 3,4,26,199. H. 634. MED. ṣ. 24. HALĀY. 3,15. SUŚR. 1,107,18. SUŚR. 2,109,1. viṇmūtra (s. auch bes.) SUŚR. 1,45,15. SUŚR. 1,49,21. YĀJÑ. 1,152. BHĀG. P. 5,26,22. BHĀG. P. 6,18,24. BHĀG. P. 7,14,13. mūtraviṭ M. 5,135. viṇmadhye VARĀH. BṚH. 25 (23), 8. Verz. d. B. H. No. 929, Śl. 42 (fälschlich viśi). — Vgl. viṭka, viṭkārikā, viṭkhadira, viṭcara, viṭśūla, viṭsaṅga, viṭsārikā, viṭsārī, viḍgandha, viḍgraha, viḍghāta, viḍja, viḍbandha, viḍbhaṅga, viḍbhuj (auch BHĀG. P. 5,5,1), viḍbheda, viḍbhedin, viḍbhojin, viḍlavaṇa, viḍvarāha (auch BHĀG. P. 2,3,19), viṇmūtra, karṇa˚, go˚, dhātu˚, netra˚, baddha˚ und viṣṭhā.
Original text · German · Word type unspecified
1. viṣ , veveṣṭi, veviṣṭe (vyāptau) DHĀTUP. 25,13. P. 7,4,75. aveveṭ, aveviṣṭa, veviṣyāt, veviṣīta P., Schol._im_VEDA und in den BRĀHMAṆA: viveṣṭi, viviṣmas, avives, vivés, aviveṣīs, viveṣas, véveṣṭi, veviṣati, veviṣāṇa, véviṣat; paryaveṣat episch; aviṣat und avikṣat VOP. 8,38. VOP. 10,9. vivéṣa, viviṣus; vekṣyati (vgl. Kār. VOP. 6 aus SIDDH. K._zu_P. 7,2,10) P. 8,2,41, Schol. viṣṭvī́; partic. viṣṭá. 1〉 wirken, thätig sein; zu Stande bringen, ausrichten, thun: sa̱mau ci̱ddhastau̱ na sa̱maṃ vìviṣṭaḥ ṚV. 10,117,9. asmaì va̱yaṃ yadvā̱vāna̱ tadvìviṣmaḥ ṚV. 6,23,5. avìve̱ rapā̀ṃsi ṚV. 31,3. ṚV. 1,69,8. arthàṃ dive dìve viviṣurapramṛ̱ṣyam ṚV. 6,32,5. apā̀ṃsi̱ naryāvìveṣīḥ ṚV. 4,19,10. tadvìviḍḍhi̱ yatta̱ indro̱ jujòṣat ṚV. 8,85,12. ṚV. 1,27,10. viśvàṃ sa̱tyaṃ kṛ̀ṇuhi vi̱ṣṭamàstu ṚV. 3,30,6. yābhi̱rvivèṣo dhī̱bhiḥ ṚV. 7,37,5. veveṣṭi yajñam ŚAT. BR. 1,1,2,1. yasyà ha̱vyā vevìṣa̱dviṣàḥ ṚV. 8,19,11. bra̱hma̱cā̱rī càrati̱ vevìṣa̱dviṣàḥ ṚV. 10,109,5. indrèṇai̱te tṛtsàvo̱ vevìṣāṇā̱ āpo̱ na sṛ̱ṣṭā àdhavanta̱ nīcī̀ḥ etwa so v. a. unterstützt von Indra ṚV. 7,18,15. — 2〉 dienend thätig sein oder ausführen, dienen: tāvàtta indra ma̱tibhìrviviṣmaḥ ṚV. 6,23,6. yo bhūyìṣṭha̱ṃ nāsàtyābhyāṃ vi̱veṣà ṚV. 5,77,4. a̱nyasyève̱ha ta̱nvā̀ viveṣa ṚV. 2,35,13. vi̱ṣṭvī śamī̀bhiḥ su̱kṛtàḥ sukṛ̱tyayā̀ ṚV. 3,60,3. ṚV. 1,110,4. ṚV. 10,94,2. — 3〉 fertig bringen so v. a. bewältigen, in die Gewalt bekommen: nava̱ yatpurò nava̱tiṃ cà sa̱dyaḥ . ni̱veśàne śatata̱māvìveṣīḥ dass du 99 Festen an einem Tage, am Abend die hundertste gewannst ṚV. 7,19,5. ṚV. 7,21,4. ahi̱ṃ vajrèṇa ṚV. 4,22,5. yo a̱sya pā̱re (du.) rajàso vi̱veṣà beherrscht ṚV. 10,27,7. vi̱veṣa̱ yanmā̀ dhi̱ṣaṇā̀ ṚV. 3,32,14. aha̱nyadvṛ̱traṃ naryàṃ vi̱vera̱paḥ ṚV. 10,147,1. ṚV. 10,76,3. — 4〉 eine Speise fertig bringen so v. a. aufzehren NAIGH. 2,8. annā̱ vevìṣat ṚV. 10,91,7. sa u̱dvatò ni̱vatò yāti̱ vevìṣat Agni ṚV. 3,2,10. AV. 2,12,8. — caus. bekleiden: te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbam BHĀG. P. 10,1,14. — ā, hierher gehört āveśana 5〉, welches demnach āveṣaṇa zu schreiben wäre. — upa besorgen, bedienen: upàve̱ṣopàviḍḍhi naḥ TBR. 3,3,11,1. ŚAT. BR. 1,2,1,3. Unbestimmt lassen wir ṚV. 10,61,12. — Vgl. upaveṣa. — ni s. niveṣya. — nis, nirviṣan unter pariviṇa fehlerhaft für nirviśan. — pari, ˚veviṣāṇi, ˚aveviṣam P. 7,3,87, Schol. 1〉 bedienen, aufwarten, namentlich Jmd (acc.) Speisen auftragen; Speisen zurüsten, anrichten: dā̱sā pàri̱viṣè (infin.) ṚV. 10,62,10. i̱māṃ de̱vatā̱ṃ parì veve̱ṣmītyena̱ṃ pari veviṣyāt AV. 15,13,8. AV. 9,6,53. aditiṃ pariveviṣati AIT. BR. 1,17. TBR. 2,1,3,9. kanīyāṃ jyāyāṃsaṃ pariveveṣṭi KĀṬH. 36,7. pātrairnirṇijya pariveviṣati ŚAT. BR. 1,3,1,2. ŚAT. BR. 1,5,1,26. ŚAT. BR. 9,2,2,3. ŚAT. BR. 9,2,3,41. PAÑCAV. BR. 15,7,3. paryaveṣandvijātīṃstān MBH. 14,2551. MBH. 3,8619. avedavratacāritrāstribhirvarṇaiḥ — mantravatpariviṣyante MBH. 13,1618. fgg. (die ed. Bomb. an allen drei Stellen richtig ṣa). pariviṣyamāṇa so v. a. beim Essen seiend CHĀND. UP. 4,3,5. atho̱ yathā̱ prārthàmauṣa̱saṃ pàri̱vevèṣṭi TBR. 2,1,2,12. mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ yacchrāddhaṃ pariviṣyate (so ed. Bomb.) MBH. 13,1580. fg. ardhasiddhaṃ pariviśyamāṇam (lies pariviṣya˚) MĀRK. P. 51,33. parivekṣyamāṇaṃ vilokyābhakṣyam BHĀG. P. 9,9,22. annaṃ pariviṣṭaṃ parivekṣyamāṇaṃ ca KĀTY. ŚR. Comm. 364,17. pa̱kvaṃ parìviṣṭama̱gnau AV. 6,122,3. da̱dbhirna ji̱hvā parìviṣṭa̱mādàt ṚV. 10,68,6. — 2〉 pass. einen Hof bekommen oder haben (von Sonne und Mond): pariviṣyate ṢAḌV. BR. 5,10. HARIV. 12792 (satataṃ pariviśyate die ältere, abhīkṣṇaṃ paritapyate die neuere Ausg.). āditye pariviṣyamāṇe GOBH. 4,5,25. pariviṣṭa mit einem Hofe versehen MBH. 13,982. fg. VARĀH. BṚH. S. 34,9. VARĀH. BṚH. S. 34,15. — caus. Jmd (acc.) Speisen auftragen M. 3,228. MBH. 1,7182 (pariveṣya ed. Bomb. st. pariveśya der ed. Calc.). R. 1,13,19 (paryaveśayan R. 1,13,16 GORR.). R. GORR. 2,56,31 (fälschlich ˚veśya). BHĀG. P. 10,29,6. — Vgl. pariviṣṭi, pariveṣa fgg. und pariveṣṭar fg. — pra desid. s. pravīvikṣu in den Nachträgen. — sam 1〉 zubereiten, beschaffen: agnè sa̱ṃvivìṣo ra̱yim ṚV. 8,64,11. — 2〉 kleiden: piśācaveṣeṇa saṃviṣṭaḥ HARIV. 14633.
Original text · German · Word type unspecified
4. √viṣ , véṣati (secane) DHĀTUP. 17,47.
Original text · German · Word type unspecified
5. viṣ , viṣṇāti (viprayoge) DHĀTUP. 31,54.
Original text · German · Word type unspecified
1. √viṣ mit sam 1〉 lies sa̱ṃvevìṣo.
Böhtlingk 1879 adjective · verbal root · substantive feminine
Original text · German · adjective
2. viṣ Adj. — 1〉 aufzehrend in jaradvíṣ. — 2〉 *= vyāpana.
Original text · German · verbal root
1. √viṣ , viveṣṭi, aveṣan (ṚV. 1,178,2 und episch), véṣantīs (ṚV. 1,181,6) und Intens. véveṣṭi, *veviṣṭe, veviṣati, véviṣat (Partic.) und véviṣāṇa; Partic. viṣṭá. — 1〉 wirken, thätig sein; zu Stande bringen, ausrichten, thun. — 2〉 von Gewässern so v. a. rinnen ṚV. 1,178,2. 181,6. — 3〉 dienend thätig sein oder ausführen, dienen. — 4〉 fertig bringen, so v. a. bewältigen, in die Gewalt bekommen, beherrschen. — 5〉 eine Speise fertig bringen, so v. a. aufzehren. — 6〉 véviṣāṇa etwa so v. a. unterstützt von (Instr.). — 7〉 enthalten sein in (Acc.) TATTVAK. 19,2. — Caus. veṣayati bekleiden BHĀG. P. 11,1,14. — Mit ā in *āveṣaṇa. — Mit upa — 1〉 besorgen, bedienen; mit Acc. — 2〉 sich aneignen ṚV. 10,61,12. — Mit ni in niveṣya und niveṣyà — Mit nis fehlerhaft für 1. viś — Mit nis. — Mit pari — 1〉 bedienen, aufwarten, Jmd (Acc.) Speisen auftragen Chr. 42,9. MBH. 3,99,5. MBH. 13,23,47. MBH. 14,85,42. pariviṣyamāṇa so v. a. beim Essen seiend. — 2〉 ein Mahl —, Speisen zurüsten, — anrichten MBH. 13,23,9. MBH. 13,23,10. páriviṣṭa zugerüstet, angerichtet (Speise). — 3〉 pariviṣyate einen Hof bekommen oder haben (von Sonne und Mond) GOBH. 4,5,31. pariviṣṭa mit einem Hofe versehen. — Caus. — 1〉 Jmd (Acc.) Speisen auftragen MBH. 1,193,9. — 2〉 Speisen zurichten, — anrichten CAMPAKA. 501. — Mit pravi (pravī) Desid. in pravīvivikṣ. — Mit sam — 1〉 zubereiten, beschaffen. — 2〉 saṃviṣṭa gekleidet in (Instr.).
Original text · German · verbal root
4. *√viṣ , veṣati (secane).
Original text · German · verbal root
5. *√viṣ , viṣṇāti (viprayoge).
Original text · German · substantive feminine
3. viṣ f. faeces, auch Unreinigkeit überh.
Whitney Roots 1885 verbal root
Original text · English · verbal root
viṣ — be active
Apte 1890 verbal root · substantive feminine
Original text · English · verbal root
viṣ I. 3 U. (veveṣṭi, veviṣṭe, -viṣṭa) 1 To surround. 2 To spread through, extend, pervade. 3 To embrace. 4 To accomplish, effect, perform. 5 To eat. 6 To go to, go against, encounter; (not generally used in classical literature). II. 9 P. ( viṣṇāti) To separate, disjoin. III. 1 P. (veṣati) To sprinkle, pour out.
Original text · English · substantive feminine
viṣ f. 1 Feces, excrement, ordure. 2 Spreading, diffusion. 3 A girl, as in viṭpati. Comp. — kārikā (viṭkārikā) a kind of bird. — grahaḥ (viḍgrahaḥ) constipation. — caraḥ, — varāhaḥ (viṭcaraḥ, viḍvarāhaḥ) a tame or village hog (eating ordure). — patiḥ a son-in-law. — lavaṇaṃ (viḍlavaṇaṃ) a kind of medicinal salt. — saṃgaḥ ( viṭsaṃgaḥ) constipation. — sārikā ( viṭsārikā) a kind of bird.
Cappeller 1887 Word type unspecified
Original text · German · Word type unspecified
1. viṣ, viveṣṭi u. véṣati, Intens. véveṣṭi, p. p. viṣṭá thätig sein, vollbringen, dienen. upa besorgen, dienen (Acc.). pari bedienen, aufwarten, anrichten; p. p. páriviṣṭa angerichtet (Speisen).
Original text · German · Word type unspecified
2. viṣ (Nom. viṭ) f. Exkremente, Kot.
Burnouf 1866 verbal root · substantive feminine
Original text · French · verbal root
*viṣ viṣ. veṣāmi 1; p. viveṣa; f1. veṣṭāsmi; f2. vekṣyāmi; gér. veṣitvā et viṣṭvā. Verser, répandre; cf. vṛṣ.
Original text · French · verbal root
*viṣ viṣ. veveṣmi, veviṣe 3; etc. Se rendre à, venir à: tad vividdhi viens à ce sacrifice, Vd. En venir aux mains, combattre, indreṇa avec Indra, Vd. Venir manger, yavam l'orge [du Sacrifice], Vd. Accomplir, exécuter.
Original text · French · verbal root
*viṣ viṣ. viṣṇāmi 9; etc. Séparer; désunir. Pp. viṣṭa.
Original text · French · substantive feminine
viṣ viṣ. f. action de répandre Excréments, ordure.
Derived words
Occurrences in source texts (32)
GoS 2 occurrences
HP 5 occurrences
HP 4.11*15-4.11*28: Space and Laya 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
HP 4.11*28 Segment 14
HP 4.47-4.55*4: Nāda Binds the Mind 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
HP 4.49 Segment 5
HTK 1 occurrence
HTK 10.44–46*1: Ekameru, Dvimeru and Trimeru 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
HTK 10.44 Segment 3
PYS 13 occurrences
PYS 1.34–39: Six Supports 2 occurrences
Occurrences through derived words
PYS 1.44–45: Subtle Samāpatti 2 occurrences
Occurrences through derived words
SiSa 9 occurrences
SiSa 2.49-2.54: Befreiungswissen 2 occurrences
Occurrences through derived words
SiSa 5.191-5.207: Kailāsa und Mahāśūnya 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
SiSa 5.199 Segment 4
2 more source pages
SiSa 5.234-5.252: Tripurā-Mantra 1 occurrence
Occurrences through derived words
-
SiSa 5.243 Segment 7
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.