viṣ विष् – wirken; tätig sein; vollbringen
Adjektiv · Verbalwurzel · Substantiv Feminin · Worttyp nicht bestimmt · Verb
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Verbalwurzel
wirken; tätig sein; vollbringen
Cappeller 1891 Worttyp nicht bestimmt · Verb
Originaltext · Englisch · Verb
viṣ viveṣṭi1 ·v & véṣati, I. véveṣti, pp. viṣṭá stir, bustle, work, be active, not rest (waters); serve, attend; accomplish, finish (food i.e. eat up), overcome, conquer. C. veṣayati clothe, dress. -- upa serve, attend. pari the same, dress (food); P. have a halo (sun or moon).
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
viṣ2 ·(nom. viṭ) f. excrement, faeces.
Monier-Williams 1872 Substantiv Feminin · Verb
Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin
3. viṣ, ṭ, f. spreading, diffusion; feces, ordure, excrement; (ṭ, ṭ, ṭ), spreading, diffusing, all-pervad- ing (Ved.); (ṭ), m. one who pervades, a pervading deity (Ved.).
Originaltext · Englisch · Verb
viṣ 1 . viṣ, cl. 1. P. veṣati, viveṣa, vekṣyati, avikṣat, veṣṭum or (ac- cording to Vopa-deva) veṣitum, to sprinkle, pour out; cl. 9. P. viṣṇāti, &c., to separate, disjoin.
Originaltext · Englisch · Verb
viṣ 2 . viṣ, cl. 3. P. A. (some of the forms of this rt. are liable to be con- founded with those of rt. 1. viś), veveṣṭi, veviṣṭe (Impv. 2nd sing. viviḍḍhi = kuru according to Ni- rukta X. 8; = praviśa, see under rt. 1. viś), viveṣa, viviṣe, vekṣyati, -te, avikṣat or aviṣat (?), avikṣata, veṣṭum, (in Naigh. II. 6. veṣṭi is enumerated among the kānti-karmāṇaḥ; in Naigh. II. 14. veṣiṣṭi and viṣiṣṭi are mentioned among the gati-karmāṇaḥ), to pervade, spread through, ex- tend through, go through, penetrate, invest; to spread, extend; to embrace; to go to, go against, meet (in a hostile manner); to cause to obtain, convey, (Sāy. = prāpayati); to accomplish, perform; to eat, consume (according to Naigh. II. 8).
Petersburger 1855 Adjektiv · Substantiv Feminin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
2. √viṣ (= 1. viṣ) 1〉 adj. aufzehrend in jaradviṣ Dürres aufzehrend. — 2〉 f. = vyāpana MED. ṣ. 24.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin
3. viṣ (nom. viṭ) f. SIDDH. K. 247,b,2 v. u. faeces AK. 2,6,2,19. AK. 3,4,26,199. H. 634. MED. ṣ. 24. HALĀY. 3,15. SUŚR. 1,107,18. SUŚR. 2,109,1. viṇmūtra (s. auch bes.) SUŚR. 1,45,15. SUŚR. 1,49,21. YĀJÑ. 1,152. BHĀG. P. 5,26,22. BHĀG. P. 6,18,24. BHĀG. P. 7,14,13. mūtraviṭ M. 5,135. viṇmadhye VARĀH. BṚH. 25 (23), 8. Verz. d. B. H. No. 929, Śl. 42 (fälschlich viśi). — Vgl. viṭka, viṭkārikā, viṭkhadira, viṭcara, viṭśūla, viṭsaṅga, viṭsārikā, viṭsārī, viḍgandha, viḍgraha, viḍghāta, viḍja, viḍbandha, viḍbhaṅga, viḍbhuj (auch BHĀG. P. 5,5,1), viḍbheda, viḍbhedin, viḍbhojin, viḍlavaṇa, viḍvarāha (auch BHĀG. P. 2,3,19), viṇmūtra, karṇa˚, go˚, dhātu˚, netra˚, baddha˚ und viṣṭhā.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. viṣ , veveṣṭi, veviṣṭe (vyāptau) DHĀTUP. 25,13. P. 7,4,75. aveveṭ, aveviṣṭa, veviṣyāt, veviṣīta P., Schol._im_VEDA und in den BRĀHMAṆA: viveṣṭi, viviṣmas, avives, vivés, aviveṣīs, viveṣas, véveṣṭi, veviṣati, veviṣāṇa, véviṣat; paryaveṣat episch; aviṣat und avikṣat VOP. 8,38. VOP. 10,9. vivéṣa, viviṣus; vekṣyati (vgl. Kār. VOP. 6 aus SIDDH. K._zu_P. 7,2,10) P. 8,2,41, Schol. viṣṭvī́; partic. viṣṭá. 1〉 wirken, thätig sein; zu Stande bringen, ausrichten, thun: sa̱mau ci̱ddhastau̱ na sa̱maṃ vìviṣṭaḥ ṚV. 10,117,9. asmaì va̱yaṃ yadvā̱vāna̱ tadvìviṣmaḥ ṚV. 6,23,5. avìve̱ rapā̀ṃsi ṚV. 31,3. ṚV. 1,69,8. arthàṃ dive dìve viviṣurapramṛ̱ṣyam ṚV. 6,32,5. apā̀ṃsi̱ naryāvìveṣīḥ ṚV. 4,19,10. tadvìviḍḍhi̱ yatta̱ indro̱ jujòṣat ṚV. 8,85,12. ṚV. 1,27,10. viśvàṃ sa̱tyaṃ kṛ̀ṇuhi vi̱ṣṭamàstu ṚV. 3,30,6. yābhi̱rvivèṣo dhī̱bhiḥ ṚV. 7,37,5. veveṣṭi yajñam ŚAT. BR. 1,1,2,1. yasyà ha̱vyā vevìṣa̱dviṣàḥ ṚV. 8,19,11. bra̱hma̱cā̱rī càrati̱ vevìṣa̱dviṣàḥ ṚV. 10,109,5. indrèṇai̱te tṛtsàvo̱ vevìṣāṇā̱ āpo̱ na sṛ̱ṣṭā àdhavanta̱ nīcī̀ḥ etwa so v. a. unterstützt von Indra ṚV. 7,18,15. — 2〉 dienend thätig sein oder ausführen, dienen: tāvàtta indra ma̱tibhìrviviṣmaḥ ṚV. 6,23,6. yo bhūyìṣṭha̱ṃ nāsàtyābhyāṃ vi̱veṣà ṚV. 5,77,4. a̱nyasyève̱ha ta̱nvā̀ viveṣa ṚV. 2,35,13. vi̱ṣṭvī śamī̀bhiḥ su̱kṛtàḥ sukṛ̱tyayā̀ ṚV. 3,60,3. ṚV. 1,110,4. ṚV. 10,94,2. — 3〉 fertig bringen so v. a. bewältigen, in die Gewalt bekommen: nava̱ yatpurò nava̱tiṃ cà sa̱dyaḥ . ni̱veśàne śatata̱māvìveṣīḥ dass du 99 Festen an einem Tage, am Abend die hundertste gewannst ṚV. 7,19,5. ṚV. 7,21,4. ahi̱ṃ vajrèṇa ṚV. 4,22,5. yo a̱sya pā̱re (du.) rajàso vi̱veṣà beherrscht ṚV. 10,27,7. vi̱veṣa̱ yanmā̀ dhi̱ṣaṇā̀ ṚV. 3,32,14. aha̱nyadvṛ̱traṃ naryàṃ vi̱vera̱paḥ ṚV. 10,147,1. ṚV. 10,76,3. — 4〉 eine Speise fertig bringen so v. a. aufzehren NAIGH. 2,8. annā̱ vevìṣat ṚV. 10,91,7. sa u̱dvatò ni̱vatò yāti̱ vevìṣat Agni ṚV. 3,2,10. AV. 2,12,8. — caus. bekleiden: te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbam BHĀG. P. 10,1,14. — ā, hierher gehört āveśana 5〉, welches demnach āveṣaṇa zu schreiben wäre. — upa besorgen, bedienen: upàve̱ṣopàviḍḍhi naḥ TBR. 3,3,11,1. ŚAT. BR. 1,2,1,3. Unbestimmt lassen wir ṚV. 10,61,12. — Vgl. upaveṣa. — ni s. niveṣya. — nis, nirviṣan unter pariviṇa fehlerhaft für nirviśan. — pari, ˚veviṣāṇi, ˚aveviṣam P. 7,3,87, Schol. 1〉 bedienen, aufwarten, namentlich Jmd (acc.) Speisen auftragen; Speisen zurüsten, anrichten: dā̱sā pàri̱viṣè (infin.) ṚV. 10,62,10. i̱māṃ de̱vatā̱ṃ parì veve̱ṣmītyena̱ṃ pari veviṣyāt AV. 15,13,8. AV. 9,6,53. aditiṃ pariveviṣati AIT. BR. 1,17. TBR. 2,1,3,9. kanīyāṃ jyāyāṃsaṃ pariveveṣṭi KĀṬH. 36,7. pātrairnirṇijya pariveviṣati ŚAT. BR. 1,3,1,2. ŚAT. BR. 1,5,1,26. ŚAT. BR. 9,2,2,3. ŚAT. BR. 9,2,3,41. PAÑCAV. BR. 15,7,3. paryaveṣandvijātīṃstān MBH. 14,2551. MBH. 3,8619. avedavratacāritrāstribhirvarṇaiḥ — mantravatpariviṣyante MBH. 13,1618. fgg. (die ed. Bomb. an allen drei Stellen richtig ṣa). pariviṣyamāṇa so v. a. beim Essen seiend CHĀND. UP. 4,3,5. atho̱ yathā̱ prārthàmauṣa̱saṃ pàri̱vevèṣṭi TBR. 2,1,2,12. mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ yacchrāddhaṃ pariviṣyate (so ed. Bomb.) MBH. 13,1580. fg. ardhasiddhaṃ pariviśyamāṇam (lies pariviṣya˚) MĀRK. P. 51,33. parivekṣyamāṇaṃ vilokyābhakṣyam BHĀG. P. 9,9,22. annaṃ pariviṣṭaṃ parivekṣyamāṇaṃ ca KĀTY. ŚR. Comm. 364,17. pa̱kvaṃ parìviṣṭama̱gnau AV. 6,122,3. da̱dbhirna ji̱hvā parìviṣṭa̱mādàt ṚV. 10,68,6. — 2〉 pass. einen Hof bekommen oder haben (von Sonne und Mond): pariviṣyate ṢAḌV. BR. 5,10. HARIV. 12792 (satataṃ pariviśyate die ältere, abhīkṣṇaṃ paritapyate die neuere Ausg.). āditye pariviṣyamāṇe GOBH. 4,5,25. pariviṣṭa mit einem Hofe versehen MBH. 13,982. fg. VARĀH. BṚH. S. 34,9. VARĀH. BṚH. S. 34,15. — caus. Jmd (acc.) Speisen auftragen M. 3,228. MBH. 1,7182 (pariveṣya ed. Bomb. st. pariveśya der ed. Calc.). R. 1,13,19 (paryaveśayan R. 1,13,16 GORR.). R. GORR. 2,56,31 (fälschlich ˚veśya). BHĀG. P. 10,29,6. — Vgl. pariviṣṭi, pariveṣa fgg. und pariveṣṭar fg. — pra desid. s. pravīvikṣu in den Nachträgen. — sam 1〉 zubereiten, beschaffen: agnè sa̱ṃvivìṣo ra̱yim ṚV. 8,64,11. — 2〉 kleiden: piśācaveṣeṇa saṃviṣṭaḥ HARIV. 14633.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
4. √viṣ , véṣati (secane) DHĀTUP. 17,47.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
5. viṣ , viṣṇāti (viprayoge) DHĀTUP. 31,54.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. √viṣ mit sam 1〉 lies sa̱ṃvevìṣo.
Böhtlingk 1879 Adjektiv · Verbalwurzel · Substantiv Feminin
Originaltext · Deutsch · Adjektiv
2. viṣ Adj. — 1〉 aufzehrend in jaradvíṣ. — 2〉 *= vyāpana.
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
1. √viṣ , viveṣṭi, aveṣan (ṚV. 1,178,2 und episch), véṣantīs (ṚV. 1,181,6) und Intens. véveṣṭi, *veviṣṭe, veviṣati, véviṣat (Partic.) und véviṣāṇa; Partic. viṣṭá. — 1〉 wirken, thätig sein; zu Stande bringen, ausrichten, thun. — 2〉 von Gewässern so v. a. rinnen ṚV. 1,178,2. 181,6. — 3〉 dienend thätig sein oder ausführen, dienen. — 4〉 fertig bringen, so v. a. bewältigen, in die Gewalt bekommen, beherrschen. — 5〉 eine Speise fertig bringen, so v. a. aufzehren. — 6〉 véviṣāṇa etwa so v. a. unterstützt von (Instr.). — 7〉 enthalten sein in (Acc.) TATTVAK. 19,2. — Caus. veṣayati bekleiden BHĀG. P. 11,1,14. — Mit ā in *āveṣaṇa. — Mit upa — 1〉 besorgen, bedienen; mit Acc. — 2〉 sich aneignen ṚV. 10,61,12. — Mit ni in niveṣya und niveṣyà — Mit nis fehlerhaft für 1. viś — Mit nis. — Mit pari — 1〉 bedienen, aufwarten, Jmd (Acc.) Speisen auftragen Chr. 42,9. MBH. 3,99,5. MBH. 13,23,47. MBH. 14,85,42. pariviṣyamāṇa so v. a. beim Essen seiend. — 2〉 ein Mahl —, Speisen zurüsten, — anrichten MBH. 13,23,9. MBH. 13,23,10. páriviṣṭa zugerüstet, angerichtet (Speise). — 3〉 pariviṣyate einen Hof bekommen oder haben (von Sonne und Mond) GOBH. 4,5,31. pariviṣṭa mit einem Hofe versehen. — Caus. — 1〉 Jmd (Acc.) Speisen auftragen MBH. 1,193,9. — 2〉 Speisen zurichten, — anrichten CAMPAKA. 501. — Mit pravi (pravī) Desid. in pravīvivikṣ. — Mit sam — 1〉 zubereiten, beschaffen. — 2〉 saṃviṣṭa gekleidet in (Instr.).
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
4. *√viṣ , veṣati (secane).
Originaltext · Deutsch · Verbalwurzel
5. *√viṣ , viṣṇāti (viprayoge).
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin
3. viṣ f. faeces, auch Unreinigkeit überh.
Whitney Roots 1885 Verbalwurzel
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
viṣ — be active
Apte 1890 Verbalwurzel · Substantiv Feminin
Originaltext · Englisch · Verbalwurzel
viṣ I. 3 U. (veveṣṭi, veviṣṭe, -viṣṭa) 1 To surround. 2 To spread through, extend, pervade. 3 To embrace. 4 To accomplish, effect, perform. 5 To eat. 6 To go to, go against, encounter; (not generally used in classical literature). II. 9 P. ( viṣṇāti) To separate, disjoin. III. 1 P. (veṣati) To sprinkle, pour out.
Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin
viṣ f. 1 Feces, excrement, ordure. 2 Spreading, diffusion. 3 A girl, as in viṭpati. Comp. — kārikā (viṭkārikā) a kind of bird. — grahaḥ (viḍgrahaḥ) constipation. — caraḥ, — varāhaḥ (viṭcaraḥ, viḍvarāhaḥ) a tame or village hog (eating ordure). — patiḥ a son-in-law. — lavaṇaṃ (viḍlavaṇaṃ) a kind of medicinal salt. — saṃgaḥ ( viṭsaṃgaḥ) constipation. — sārikā ( viṭsārikā) a kind of bird.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. viṣ, viveṣṭi u. véṣati, Intens. véveṣṭi, p. p. viṣṭá thätig sein, vollbringen, dienen. upa besorgen, dienen (Acc.). pari bedienen, aufwarten, anrichten; p. p. páriviṣṭa angerichtet (Speisen).
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. viṣ (Nom. viṭ) f. Exkremente, Kot.
Burnouf 1866 Verbalwurzel · Substantiv Feminin
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*viṣ viṣ. veṣāmi 1; p. viveṣa; f1. veṣṭāsmi; f2. vekṣyāmi; gér. veṣitvā et viṣṭvā. Verser, répandre; cf. vṛṣ.
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*viṣ viṣ. veveṣmi, veviṣe 3; etc. Se rendre à, venir à: tad vividdhi viens à ce sacrifice, Vd. En venir aux mains, combattre, indreṇa avec Indra, Vd. Venir manger, yavam l'orge [du Sacrifice], Vd. Accomplir, exécuter.
Originaltext · Französisch · Verbalwurzel
*viṣ viṣ. viṣṇāmi 9; etc. Séparer; désunir. Pp. viṣṭa.
Originaltext · Französisch · Substantiv Feminin
viṣ viṣ. f. action de répandre Excréments, ordure.
Abgeleitete Wörter
Quelltextfundstellen (32)
GoS 2 Fundstellen
HP 5 Fundstellen
HTK 1 Fundstelle
HTK 10.44–46*1: Ekameru, Dvimeru und Trimeru 1 Fundstelle
Über Ableitungen belegt
-
HTK 10.44 Segment 3
PYS 13 Fundstellen
PYS 1.34–39: Sechs Stützen 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
PYS 1.44–45: Subtile Samāpatti 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
Weitere 4 Quelltextseiten
SiSa 9 Fundstellen
SiSa 2.49-2.54: Befreiungswissen 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
Weitere 2 Quelltextseiten
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.