anyathā अन्यथा – andernfalls; anders
Adverb · Partikel · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Adverb
andernfalls; anders
Cappeller 1891 Adverb
Originaltext · Englisch · Adverb
anyáthā ·adv. otherwise, else, differently, wrongly. °bhū suffer change. °kṛ act otherwise or wrongly, change, alter; frustrate, undo.
Monier-Williams 1872 Partikel
Originaltext · Englisch · Partikel
Anya-thā, ind. otherwise, in a different manner (with atas, itas or tatas = in a manner different from this; anyathā anyathā, in one way, in another way); inaccurately, untruly, falsely, erroneously; from another motive; in the contrary case, otherwise [cf. Lat. aliuta].
Petersburger 1855 Adverb · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adverb
anyáthā (von anya) adv. 1〉 anders, auf andere Weise MED. avy. 37. na tvā̀ varante a̱nyathā̱ yadditsàsi stu̱to ma̱gham ṚV. 4,32,8. ṚV. 6,35,5. i̱tthamu̱ ādva̱nyathā̀ SV. I, 4,1,2,3. tadetāveva santāvanyathevālabhante ŚAT. BR. 5,5,2,10. anyathā cettu wenn es sich anders verhält M. 8,230. na tatra gatiranyathā R. 5,65,11. yadi nānyathā manyase HIT. 21,22. yadabhāvi na tadbhāvi bhāvi cenna tadanyathā HIT. Pr. 28. nānyathā (so und nicht anders) am Ende eines Satzes verstärkt eine Behauptung: prāpyaitatkṛtakṛtyo hi dvijo bhavati nānyathā M. 12,93. lakṣmaṇasya vināśena vinaśiṣyāmi nānyathā R. 6,82,27. tadetattu mayā kāryaṃ kriyate bhuvi nānyathā R. 2,21,36. sā tvayā saha tatrāhaṃ yāsyāmi priya nānyathā R. 6,29,10. śokārttasya pravṛtto me śloko bhavatu nānyathā R. 1,2,21. durvāsasaḥ śāpādiyam — tvayā pratyādiṣṭā nānyathā ŚĀK. 111,6. Mit atas, itas oder tatas auf eine davon verschiedene Weise: atha ye 'nyathāto viduḥ CHĀND. UP. 7,25,2. evaṃ tvayi nānyatheto 'sti na karma lipyate nare ĪŚOP. 2. ato 'nyathā pravṛttistu rākṣaso vidhirucyate M. 5,31. — tu praharan M. 8,300. — vartamānaḥ M. 8,397. — na me vāso vartate hṛdaye kvacit N. 13,44. — kar R. 2,106,14. etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadato 'nyathā BHAG. 13,11. vihitaṃ tu tato 'nyathā R. 4,21,4. R. 2,52,52. H. 1365. anyathā — anyathā anders — anders: yo 'nyathā santamātmānamanyathā — bhāṣate M. 4,255. R. 6,37,11. anyathā bhū bedeutet anders werden, eine Veränderung erfahren: yadyanyathā bhavetkāryam R. 5,56,110. na hi devatāvacanamanyathā bhaviṣyati PAÑCAT. 187,1. yannave bhājane lagnaḥ saṃskāro nānyathā bhavet HIT. Pr. 7. na hi dharmo 'nyathā bhavet KATHĀS. 5,76. anyathā kar anders handeln: so 'nyathā na kariṣyati R. 2,37,30. ato 'nyathā kar R. 2,106,14. ändern: svabhāvo nopadeśena śakyate kartumanyathā PAÑCAT. I, 287. PAÑCAT. I,288. kṛtāntavihitaṃ karma yadbhavetpūrvanirmitam . na śakyamanyathā kartuṃ paṇḍitaistridaśairapi .. VET. 15,8. eine Veränderung erfahren lassen, übertreten: tavādeśo nānyathā kartavyaḥ PAÑCAT. 171,8. tvayā kadācidapi mama vacanaṃ nānyathā kṛtam du hast mir niemals Etwas abgeschlagen PAÑCAT. 206,14. mamecchāṃ mānyathā kṛthāḥ erfülle meinen Wunsch KATHĀS. 22,51. vereiteln: lābhaṃ kuryācca yo 'nyathā und wer den Gewinn vereiteln sollte YĀJÑ. 2,195. als falsch erweisen: khyāto lokapravādo 'yaṃ bharatenānyathā kṛtaḥ R. 3,22,32. falsch machen: yadyatsādhu na citre syātkriyate tattadanyathā ŚĀK. 141. auf ungerechte Weise thun, — gerichtlich entscheiden: amātyāḥ prāḍvivāko vā yatkuryuḥ kāryamanyathā M. 9,234; vgl. weiter unten u. 2, wohin einige hier wegen kar zusammengestellte Beispiele eigentlich gehören. nānyathā yā nicht anders werden, in Erfüllung gehen: tayormahātmanorvākyaṃ nānyathā yāti sāṃpratam R. 6,37,9. R. 6,37,10 anyathā samarthay anders beurtheilen: idamananyaparāyaṇamanyathā — hṛdayaṃ mama yadi samarthayase ŚĀK. 67. — 2〉 anders als es sich in Wirklichkeit verhält, fälschlich MED. avy. 37. yadi brūyāstvamanyathā M. 8,90. vadan — jānannapyanyathā naraḥ M. 8,103. na hi tārāmataṃ kiṃcidanyathā parivartate (erweist sich als falsch) R. 4,21,15. yo nyāyamanyathā brūte PAÑCAT. III, 108. alamasmānanyathā saṃbhāvya haltet uns nicht ferner für Jemand anders ŚĀK. 17,5. satīmapi jñātikulaikasaṃśrayāṃ jano 'nyathā bhartṛmatīṃ viśaṅkate ŚĀK. 114. Andere Beispiele findet man oben u. 1. gegen das Ende. — 3〉 in Folge einer andern Veranlassung: snehenākrāntahṛdayaḥ śokenākulitendriyaḥ . druṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathāgataḥ (SCHL.: nānyathā gataḥ) R. 2,98,11. gurvagnihotrārthakṛte prasthitaśca sutastava . na nivāryo nivāryo syādanyathā prasthito vanam .. SĀV. 4,25. — 4〉 im andern Falle, sonst: steno 'nyathā bhavet M. 8,144. YĀJÑ. 1,86. BRAHMA-P. in LA. 56,20. sakāmāsvanulomāsu na doṣastvanyathā damaḥ YĀJÑ. 2,288. tuṣṭāsi yadi taddevi dehi me varamīpsitam . anyathātmopahāreṇa prīṇāmi bhavatīmaham .. VID. 93. PAÑCAT. 21,10. PAÑCAT. 100,22. v. l. zu ŚĀK. 32,5. P. 5,1,42, Sch. SIDDH. K._zu_P. 1,1,10. = ato 'nyathā YĀJÑ. 2,171.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
anyathā 1〉 nānyathā tathā so und nicht anders Spr. 4989.
Böhtlingk 1879 Adverb
Originaltext · Deutsch · Adverb
anyáthā Adv. — 1〉 anders. anyathā — anyathā anders — und wieder anders Chr. 164,1. fgg. Mit bhū anders werden, eine Aenderung erfahren Chr. 60,1. Chr. 73,23. Mit yā dass. Mit kar anders handeln; ändern Chr. 43,16. Chr. 61,9. etwas Anderes mit Etwas thun Chr. 251,24. zuwiderhandeln, vereiteln. anyathā kṛtvā aus einem andern Grunde MAHĀBH. mit atas, itas oder tatas auf eine davon verschiedene Weise. — 2〉 andernfalls, sonst Chr. 42,10. Chr. 73,24. — 3〉 in Folge einer anderen Veranlassung. — 4〉 anders als es sich in Wirklichkeit verhält, fälschlich Chr. 153,21. Mit kar fälschlich verfahren, Etwas nicht so machen, wie es sein sollte, Chr. 202,29. Chr. 210,27. Chr. 213,31. falsch auffassen Chr. 115,16. als falsch erweisen.
Apte 1890 Partikel
Originaltext · Englisch · Partikel
anyathā ind. [anya-prakārārthe thā] 1 Otherwise, in another way or manner, in a different manner; yadabhāvi na tadbhāvi bhāvi cenna tadanyathā H. 1; with ataḥ, itaḥ or tataḥ otherwise than, in a manner different from; atonyathā pravṛttistu rākṣaso vidhirucyate Ms. 5. 31; Bg. 13. 11. anyathā-anyathā in one way, in another (different) way; yonyathā saṃtamātmānamanyathā bhāṣate Ms. 4. 255; sattvabhaṃgabhayādrājñāṃ kathayaṃtyanyathā puraḥ . anyathāvivṛtārtheṣu svairālāpeṣu maṃtriṇaḥ Mu. 4. 8. ([Page 0099-c]) anyathā kṛ (a) to do otherwise, change or alter; na hi daivaṃ śakyamanyathā kartumabhiyuktenāpi K. 62; na svabhāvotra martyānāṃ śakyate kartumanyathā Pt. 1. 258; Ś. 6. 13; (b) to act otherwise, violate, transgress, go against; tvayā kadācidapi mama vacanaṃ nānyathā kṛtaṃ Pt. 4; (c) to destroy, undo, frustrate, baffle, defeat (hope, plan &c.), kartumakartumanyathākartuṃ samartha īśvaraḥ; mamecchāṃ mānyathā kṛthāḥ Ks. 22. 51; lābhaṃ kuryācca yonyathā Y. 2. 195; (d) to make false, falsify; khyāto lokapravādoyaṃ bharatenānyathā kṛtaḥ Rām.; amātyaḥ prāḍvivāko vā yatkuryuḥ kāryamanyathā Ms. 9. 234 to do wrongly; ˚grah, -man, -saṃbhāvay, samarthay, -vikalpay &c. to take or think to be otherwise, to misunderstand, understand wrongly; alamanyathā gṛhītvā na khalu manasvini mayā prayuktamidaṃ M. 1. 20; alamasmānanyathā saṃbhāvya Ś. 1; kiṃ māmanyathā saṃbhāvayasi K. 147; Ś. 3. 19; janonyathā bhartṛmatīṃ viśaṃkate Ś. 5. 17 suspects to be otherwise (than chaste); ˚bhū or yā to be otherwise, be changed or altered, be falsified; na me vacanamanyathā bhavitumarhati Ś. 4; śokārtasya pravṛtto me śloko bhavatu nānyathā Rām.; tayormahātmanorvākyaṃ nānyathā yāti sāṃprataṃ Rām. 2 Otherwise, or else, in the contrary case; vyaktaṃ nāsti kathamanyathā vāsaṃtyapi tāṃ na paśyet U. 3; steno' nyathā bhavet Ms. 8. 144; Y. 1. 86, Y. 2. 288; on the other hand, on the contrary. 3 Falsely, untruly; kimanyathā bhaṭṭinī mayā vijñāpitapūrvā V. 2; kimanyathā bhaṭṭinyai vijñāpitaṃ M. 4; na khalvanyathā brāhmaṇasya vacanaṃ V. 3; yo nyāyamanyathā brūte sa yāti narakaṃ naraḥ Pt. 3. 107; H. 3. 20; Ms. 8. 90. 4 Wrongly, erroneously, badly, as in anyathāsiddha q. v. below; see under 1 also. 5 From another motive, cause, or ground; durvāsasaḥśāpādiyaṃ tvayā pratyādiṣṭā nānyathā Ś. 7. [cf. L. aliuta.]. Comp. — anupapattiḥ f. see arthāpatti. — kāraḥ changing, altering. — (raṃ) adv. in a different manner, differently P. III. 4. 27. — khyātiḥ 1 erroneous conception of the Spirit, title of a philosophical work. 2 wrong conception in general (in phil.). — bhāvaḥ alteration, change, being otherwise, difference; bahūnāṃ vyaktīnāmekadeśenānyathābhāvaḥ P. V. 4. 53; change of view or mind; mayi ˚bhāvo na kartavyaḥ Ch. Up. — vādin a. speaking differently or falsely; speaking ([Page 0100-a]) falsely or inconsistently; (in law) a prevaricator, prevaricating witness. — vṛtti a. 1 changed, altered. 2 affected, perturbed; disturbed by strong emotions; meghāloke bhavati sukhinopyanyathāvṛtti cetaḥ Me. 3. — siddha a. proved or demonstrated wrongly; (in Nyāya) said of a cause (kāraṇa) which is not the true one, but only refers to accidental and remote circumstances (as the ass employed to fetch clay &c. in the case of a ghaṭa or jar) which do not invariably contribute to the result, see kāraṇa; this anyathā˚ is said to be of 3 kinds in Tarka K., but 5 are mentioned in Bhāṣā P. 19-22. — ddhaṃ, — siddhiḥ f. wrong demonstration; one in which arguments, not being true causes, are advanced; an unessential cause, an accidental or concomitant circumstance Bhāṣā P. 16. — stotraṃ satire, irony; Y. 2. 204.
Cappeller 1887 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
anyáthā anders sonst, fälschlich, unrecht; mit kar anderschandeln, unrecht handeln; anders behandeln, verändern, falsch machen o. auffassen, nichtig machen, vereiteln.
Burnouf 1866 Adverb
Originaltext · Französisch · Adverb
anyathā adv. autrement; gr. ἄλλοτε; lat. aliuta.
Quelltextfundstellen (33)
DYS 1 Fundstelle
HP 5 Fundstellen
IVU 1 Fundstelle
SiSa 25 Fundstellen
SiSa 1.20-1.31: Karma und Erkenntnis 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 1.65-1.70: Māyā-Aufhebung 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 1.71-1.81: Avidyā und Elemente 2 Fundstellen
Direkt belegt
Weitere 10 Quelltextseiten
SiSa 1.82-1.90: Guṇas und Gegenstände 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 2.49-2.54: Befreiungswissen 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 3.11-3.16: Guru und Śraddhā 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 5.223-5.233: Praxis im Leben 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.224 Segment 1
-
SiSa 5.226 Segment 8
VBT 1 Fundstelle
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.