śarīra शरीर – body
substantive masculine · substantive neuter
Dictionary sources
AYI dictionary substantive masculine · substantive neuter
Cappeller 1891 substantive neuter
Original text · English · substantive neuter
śárīra ·n. (m.) the body, also = person; abstr. °tāÅ f., °tvaÅ n.
Monier-Williams 1872 substantive neuter
Original text · English · substantive neuter
śarīra śarīra, am, n. (according to Uṇā- di-s. fr. rt. śṝ), ‘that which easily moulders or is dissolved,’ the body; bodily strength; a dead body.
Petersburger 1855 substantive neuter
Original text · German · substantive neuter
śárīra UṆĀDIS. 3,30. ŚĀNT. 3,18. n. SIDDH. K. 249,b,1. m. (das m. nur durch R. 7,75,4 zu belegen) und n. gaṇa ardharcādi zu P. 2,4,31. am Ende eines adj. comp. f. ā. 1〉a〉 fester Bestandtheil des Körpers Knochengerüste, pl. Gebeine; b〉 Leib überh., Körper AK. 2,6,2,21. AK. 3,4,25,182. TRIK. 2,6,19. H. 564. HALĀY. 2,355. ṚV. 1,32,10. tava̱ śarī̀raṃ patayi̱ṣṇvàrvan ṚV. 1,163,11. māsya̱ tvacàṃ cikṣipo̱ mā śarīràm ṚV. 10,16,1. ṚV. 10,136,3. AV. 5,9,7. śarī̀re mā̱ṃsamasu̱meràyāmaḥ AV. 29,5. AV. 7,53,2. AV. 8,2,26. AV. 5,28. bṛ̱hannadrìrabhava̱dyaccharī̀ram AV. 9,4,5. mā te̱ gātrā̱ vi hā̀yi̱ mo śarī̀ram AV. 18,3,9. VS. 34,55. AIT. BR. 2,6. aśarīraṃ vai reto 'śarīrā vapā yadvai lohitaṃ yanmāṃsaṃ taccharīram AIT. BR. 2,14. AIT. BR. 3,8. TS. 1,7,2,1. śa˚, rasa TS. 2,1,2,7. TS. 2,3,11,1. TS. 5,6,6,3. TS. 5,6,6,4. TS. 7,3,11,1. TBR. 1,2,1,8. prāṇā amṛtāḥ śarīraṃ martyam ŚAT. BR. 10,1,4,1. ŚAT. BR. 10,6,3,2. ŚAT. BR. 10,1,5,6. ŚAT. BR. 12,7,3,16. neben ātman ŚAT. BR. 3,3,4,16. ŚAT. BR. 14,6,2,13. ŚAT. BR. 14,6,7,7. ŚAT. BR. 14,7,1,8. KAUŚ. 80. ˚homa TBR. 3,8,18,4. śūrò vā̱ śūràṃ vanate̱ śarī̀raiḥ durch seine Knochen ṚV. 6,25,4. śarī̀raiḥ śye̱no hànti̱ dasyū̀n ṚV. 10,99,8. oṣàdhīṣu̱ pratì tiṣṭhā̱ śarī̀raiḥ ṚV. 10,16,3. AV. 2,34,5. AV. 11,2,2. VS. 35,2. AIT. BR. 2,2. AIT. BR. 7,2. KĀTY. ŚR. 21,3,7. KĀTY. ŚR. 21,3,13. KĀTY. ŚR. 21,4,5. ŚĀṄKH. ŚR. 4,15,14. ŚAT. BR. 11,7,2,6. VS. PRĀT. 1,12. TS. PRĀT. 2,2. pṛṣṭhataḥ śarīrasya M. 8,300. ˚saṃskāra M. 2,26. saṃskārārthaṃ śarīrasya M. 66. śarīra, vāc, buddhīndriyamanāṃsi M. 192. ā samāpteḥ śarīrasya M. 244. ā nipātāccharīrasya M. 6,31. prākśarīrasya visrasaḥ KAṬHOP. 6,4. ˚vimokṣaṇa M. 2,243. akleśena śarīrasya M. 4,3. śarīrasyātyaye M. 6,68. M. 8,69. śarīrasya śuddhiḥ M. 6,30. Verz. d. Oxf. H. 286,a, No. 670. anaṅgena śarīrāntaracāriṇā MBH. 1,5986. śarīrāntakaro nṝṇāṃ yamaḥ MBH. 3,2138. śarīrānniḥsṛtaḥ kaliḥ MBH. 3,2837. MBH. 3,15670. SUŚR. 1,273,11. SUŚR. 1,337,4. VARĀH. BṚH. S. 53,2. Gegens. cetas ŚĀK. 33. ṚT. 1,16. anityāni śarīrāṇi Spr. (II) 292. śarīreṇa samaṃ nāśaṃ sarvamanyaddhi gacchati Spr. (II) 1345. mṛta Spr. (II) 4938. śarīradharmakośebhyaḥ kṣipraṃ sa parihīyate Spr. (I) 2902. kṣāma Spr. (I) 2965. śarīramevāyatanaṃ sukhasya duḥkhasya cāpyāyatanam Spr. (I) 2966. Spr. (I) (II) 3323. ˚karṣaṇa Spr. (I) 5067. śarīrametau kurutaḥ pitā mātā ca Spr. (I) 5069. ˚yogajaiḥ sukhaiḥ RAGH. 3,26. rakṣāmyahaṃ śarīraṃ te tatsukhaṃ svapihi prabho KATHĀS. 18,115. śivaṃ nāsikayā vinā śeṣaśarīrasya PAÑCAT. 38,8. ā śarīrāt den Leib nicht ausgenommen KATHĀS. 59,138. mṛduni mṛgaśarīre ŚĀK. 10. aheḥ HALĀY. 3,20. śarīrāṇi jarāyujāṇḍajasvedajodbhijjākhyāni VEDĀNTAS. (Allah.) No. 71. ˚traya NṚS. TĀP. UP._in_Ind. St. 9,140. trividha Verz. d. Oxf. H. 89,b,25. fg. pañcātmaka, ṣaḍāśrita, saptadhātu, caturvidhāhāramaya GARBHOP._in_Ind. St. 2,66. kāraṇa˚ VEDĀNTAS. (Allah.) No. 32. sthūla˚ VEDĀNTAS. (Allah.) 65. VEDĀNTAS. (Allah.) 72. sūkṣma˚ VEDĀNTAS. (Allah.) 43. fg. VEDĀNTAS. (Allah.) 60. fg. VEDĀNTAS. (Allah.) 63. VEDĀNTAS. (Allah.) 65. kṣetrajñasya śarīram M. 12,15. yaśaḥśarīrārthī śarīraṃ vīkṣya bhaṅguram KATHĀS. 34,11. RAGH. 2,57; vgl. yaśaḥkāya Spr. (II) 2343. dhṛta˚ adj. SĀṂKHYAK. 67. jarjarībhūta˚ adj. VET. in LA. (III) 6,2. akṣata˚ adj. VET. in LA. (III) 28,10. asvasthaśarīrā ŚĀK. 33,11. alaghuśarīrā MĀLAV. 65,15. saśarīrā gatā svargam R. 1,35,8. aśarīrā vāṇī R. 4,63,6. KATHĀS. 2,68. KATHĀS. 11,14. KATHĀS. 23,59. KATHĀS. 30,52. KATHĀS. 36,29. KATHĀS. 109,19. — 2〉 pl. Reliquien (bei den Buddhisten) BURNOUF, Intr. 348, N. 2. HIOUEN-THSANG 1,32. Vie de HIOUEN-THSANG 84. Vie de HIOUEN-THSANG 216. — 3〉 fester Körper überh. (Gegens.: udaka): śarīropaśamana, ˚dīpti NIR. 7,23. eines Berges: vāryoghāstvaccharīraviniḥsṛtāḥ MBH. 3,1739. PAÑCAT. 190,19. amṛtamaya˚ der Mond Spr. (II) 551. Spr. (II) 1168. von Sternen VARĀH. BṚH. S. 47,9. — 4〉 Leib so v. a. Person: ātmādhīna˚ adj. Spr. (II) 908. svaśarīrotthaṃ maurkhyametadyathā nṛṇām Spr. (II) 3457. (vidyā) na tṛptimutpādayati śarīre Spr. (II) 4297. Spr. (II) (I) 4789. Spr. (II) 5040. — Wir führen das Wort auf 3. śar (vgl. M. 1,17. MBH. 12,8521) zurück: der feste Bestandtheil des Körpers ist der Halt, die Stütze der übrigen Theile. Die hergebrachte Ableitung ist von 1. śar, indem man den Körper als etwas Gebrechliches, Vergängliches auffasst. Vgl. a˚, prāṇa˚, bṛhaccharīra, madhya˚, yathāśarīram, liṅga˚, śārīra und śārīraka.
Böhtlingk 1879 substantive masculine · substantive neuter
Original text · German · substantive masculine · substantive neuter
śárīra m. (nur R. 7,75,4) n. (adj. Comp. f. ā) — 1〉 fester Bestandtheil des Körpers, Knochengerüste; Pl. Gebeine AIT. ĀR. 231,2. — 2〉 Leib, Körper. — 3〉 Pl. bei den Buddhisten Reliquien. — 4〉 fester Körper überh. — 5〉 Leib, so v. a. Person.
Apte 1890 substantive neuter
Original text · English · substantive neuter
śarīraṃ [śṝ-īran] 1 The-body (of animate or inanimate objects); śaroramādyaṃ khalu dharmasādhanaṃ Ku. 5. 33. 2 The constituent element; śarīraṃ tāvadiṣṭārthavyavacchinnā padāvalī Kāv. 1. 10; śarīramasi saṃsārasya U. 7. 3 Bodily strength. 4 A dead body. Comp. — aṃtaraṃ 1 the interior of the body. 2 another body. — āvaraṇaṃ the skin. — kartṛ m. a father. — karṣaṇaṃ emaciation of the body. — jaḥ 1 sickness. 2 lust, passion. 3 the god of love. 4 a son, offspring; Ki. 4. 31. — tulya a. equal to, i. e. as dear as, one's own person. — daṃḍaḥ 1 corporal punishment. 2 mortification of the body (as in penance). — dhṛk ([Page 1036-a]) a. having a body. — patanaṃ, -pātaḥ shuffling off the mortal coil', death. — pākaḥ emaciation (of the body). — baddha a. endowed with a body, embodied, incarnate; śarīrabaddhaḥ prathamāśramo yathā Ku. 5. 30. — baṃdhaḥ 1 the bodily frame; śarīrabadhena tirobabhūva R. 16. 23. 2 being endowed with a body; i. e. birth as an embodied being; R. 13. 58. — badhaṃkaḥ a hostage. — bhāj a. embodied, incarnate. ( — m.) a creature, an embodied being. — bhedaḥ separation of the body (from the soul), death. — yaṣṭiḥ f. a slender body, slim or delicate figure. — yātrā means of bodily sustenance. — vimokṣaṇaṃ the emancipation of the soul from the body. — vṛttiḥ f. maintenance or support of the body; R. 2. 45. — vaikalyaṃ bodily ailment, sickness, disease. — śuśrūṣā personal attendance. — saṃskāraḥ 1 decoration of the person. 2 purification of the body by the performance of the several purificatory Saṃskāras. — saṃpattiḥ f. the prosperity of body, (good) health. — saṃbaṃdhaḥ relation by marriage. — sādaḥ leanness of body, emaciation; R. 3. 2. — sthitiḥ f. 1 the maintenance or support of the body; R. 5. 9. 2 taking one's meals, eating (frequently used in Kādambarī).
Cappeller 1887 substantive masculine · substantive neuter
Original text · German · substantive masculine · substantive neuter
śárīra n. (m.) Leib, Körper, Person. Abstr. śarīratā f., ˚tva n.
Burnouf 1866 substantive neuter
Original text · French · substantive neuter
śarīra śarīra n. (śṝ; sfx. īra ?) le corps; une personne. Au pl. des reliques, Bd. śarīraja a. (jan) né du corps. — S. m. fils, enfant. Kāma; l'amour. Maladie. śarīramātra n. la personne seule, la personne elle-même. śarīrayātrā f. l'entretien du corps. śarīrastha a. (sthā) qui réside dans le corps, ou dans un corps. [Page639-2] śarīrāvarana n. (ā; vṛ) la peau. śarīrin a. (sfx. in) corporel. — S. m. l'âme [considérée comme possédant un corps].
Occurrences in source texts (43)
DYS 6 occurrences
GoS 4 occurrences
HP 4 occurrences
IVU 1 occurrence
MAN 1 occurrence
PYS 1 occurrence
SiSa 8 occurrences
SiSa 4.81-4.90: Bindu-Bewahrung 2 occurrences
Direct occurrences
1 more source page
SS 8 occurrences
SVU 3 occurrences
VBT 7 occurrences
Continue with AYI Free
Image source: AYI archive.