Sanskrit manuscript in Devanāgarī

saṃśaya संशय – doubt

substantive masculine · Word type unspecified

Dictionary sources

AYI dictionary substantive masculine
Cappeller 1891 substantive masculine

Original text · English · substantive masculine

saṃśaya ·m. connection, relation, attachment, union, alliance, league; refuge, shelter, abode, dwelling-place; the resorting or having recourse to (loc. or --°); abl. in consequence or by means of (--°). Adj. --° connected with, living or being in (also °yin), relating to, intent upon.

Monier-Williams 1872 substantive masculine · Word type unspecified

Original text · English · substantive masculine

Saṃ-śaya, as, m. uncertainty, irresolution, doubt, scruple, misgiving, suspicion, (frequently in the phrase na saṃśayaḥ, there is no doubt, to be sure); diffi- culty, danger, risk, peril; dispute, question; possibility.

Original text · English · Word type unspecified

saṃśaya saṃ-śaya, saṃ-śayitṛ. See below.

Petersburger 1855 substantive masculine

Original text · German · substantive masculine

saṃśaya (von 2. śī mit sam) m. am Ende eines adj. comp. f. ā. 1〉 Zweifel, Zweifelhaftigkeit, Ungewissheit (Gegens. nirṇaya) AK. 1,1,4,12. AK. 3,4,9,40. AK. 3,4,25,164. H. 1375. HALĀY. 4,6. definirt SUŚR. 2,559,18. SĀH. D. 440. TARKAS. 52. BHĀṢĀP. 129. SARVADARŚANAS. 113,14. SARVADARŚANAS. 163,19. fg. — ĀŚV. ŚR. 1,3,5. ĀŚV. ŚR. 8,12,11. ahnām ĀŚV. ŚR. 10,6,18. M. 8,253. iti cetsaṃśayo bhavet M. 9,122. MBH. 3,2344. KAṆ. 2,2,17. KAṆ. 10,1,2. iti saṃśaye ŚĀK. 125. Comm. zu AV. PRĀT. 4,12. unter den 16 padārtha (bei GOTAMA) MADHUS._in_Ind. St. 1,18,5 v. u. COLEBR. Misc. Ess. 1,291. in der Pūrvamīmāṃsā das 2te Glied in einem Adhikaraṇa SARVADARŚANAS. 122,21. — rūpe me saṃśayastvekaḥ in Bezug auf MBH. 3,2953. sītāyāḥ prāṇadhāraṇe R. 3,63,6. mama pṛṣṭhādhirohaṇe Bedenken R. 5,35,29. tvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu R. 3,69,6. manaso 'stitvaṃ svarūpaṃ ca prati ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 285. BHĀG. P. 7,1,3. in comp. mit dem Begriffe, in Bezug auf welchen ein Zweifel obwaltet: ādisaṃśayāt VS. PRĀT. 5,38. dharma˚ RĀJA-TAR. 1,81. RĀJA-TAR. 4,33. RĀJA-TAR. 4,52. sītā˚ R. 5,51 in der Unterschr. loka˚ die Zweifel der Welt (subj.) BHĀG. P. 6,3,2. — bhūyaḥ paripapraccha saṃśayam (so v. a. zweifelhafte Sache) R. 1,27,1 (R. 1,28,1 GORR.). tāṃśca pṛcchasi saṃśayān R. 2,106,3. saṃśayāpannamānasa AK. 3,1,5. arthasaṃśayamāpannaḥ MBH. 5,7080. anarthasaṃśayānvicārya DAŚAK. 62,6. dharmasaṃśayanirṇaya M. 12,112. saṃśayaṃ chid R. 2,67,28. R. GORR. 2,23,24. R. GORR. 4,16,21. Spr. 3280. saṃśayoccheda Comm. zu AV. PRĀT. 4,106. saṃchinnaḥ saṃśayo mahyam BHĀG. P. 3,7,15. saṃśayaṃ vraśc BHĀG. P. 6,3,2. nud LA. (III) 92,2. mukta˚ adj. subj. von allen Zweifeln befreit MBH. 3,1244. obj. keinem Zweifel unterliegend PAT._zu_P. 1,1,29. asta˚ adj. subj. KATHĀS. 95,58. nirasta˚ desgl. KATHĀS. 34,152. śānto 'dya saṃśayaḥ RĀJA-TAR. 3,192. — nāsti me saṃśayaḥ am Anfange eines Verses ohne Einfluss auf die Construction R. 3,64,19. na saṃśayo me 'sti mitten in den Satz eingeschoben R. 4,9,107. nāstyatra saṃśayaḥ am Ende eines Verses BHAG. 8,5. nāsti saṃśayaḥ desgl. Spr. 5249 (v. l. nātra). nātra saṃśayaḥ desgl. M. 2,87. BHAG. 10,7. MBH. 3,2788. VET. in LA. (III) 26,19. überaus häufig bloss na saṃśayaḥ (= asaṃśayam ohne Zweifel) BHAG. 12,8. MBH. 1,6161. MBH. 1,6187. MBH. 3,2333. MBH. 3,2712. MBH. 3,3053. MBH. 3,15665. R. 1,21,11. R. 1,53,14. R. 2,27,15. R. 2,61,9. R. 5,29,20. R. 7,40,17. Spr. (II) 5872. Spr. (II) 6296. VARĀH. BṚH. 5,9. KATHĀS. 33,76. WEBER, RĀMAT. UP. 291. WEBER, RĀMAT. UP. 338. LA. (III) 87,22. ebenso nahi saṃśayaḥ Spr. (II) 2930. in derselben Bed. asaṃśayaḥ (könnte auch fehlerhaft für asaṃśayam sein) BHAG. 8,7. BHAG. 18,68. R. 5,23,25. asaśayena ohne Zweifel, ohne Bedenken VARĀH. BṚH. S. 26,12. asaṃśaya adj. keine Zweifel habend: buddhi R. 4,54,2. sa˚ adj. subj. im Zweifel seiend tathya neti sasaṃśayā MBH. 12,11860. MBH. 12,11867. KATHĀS. 20,105. obj. dem Zweifel unterliegend, zweifelhaft: dharma R. 2,106,19. R. 5,1,81. KATHĀS. 29,140. Verz. d. Oxf. H. 204,a,32. — 2〉 Gefahr MBH. 1,608 (darśitaḥ mit der ed. Bomb. zu lesen). Spr. (II) 3997. tiṣṭhantaṃ saṃśaye R. 3,41,3. na saśayamabhyāpadyeta ĀŚV. GṚHY. 3,9,6. prapadyeta YĀJÑ. 1,132. paramaṃ gataḥ R. 3,48,1. R. 4,56,15. āgatāḥ R. 4,53,26. āpannaḥ R. 3,51,13. āruhya Spr. (II) 3475. ŚĀK. 92,6. prāptā MBH. 3,16837. mayā prāptaḥ saṃśayaḥ R. 4,9,29. jīvite R. 6,101,15. jīvitasya R. 3,30,6. BRAHMA-P. in LA. (III) 50,12. dārāṇāṃ jīvitasya ca R. 4,41,78. nānyatprapaśyāmi kiṃcidvīryasya (doch wohl anyaṃ und kaṃcid zu lesen) saṃśayam . ṛte rāmanipātāttu R. 3,43,39. prāṇānāṃ saṃśayāvahaḥ MBH. 2,1126. jīvita˚ R. 3,44,31. Spr. (II) 5080. arthaprāṇavināśasaṃśayakarī Spr. (II) 585. — Vgl. a˚ (asaṃśayam auch BHAG. 6,35. BHAG. 7,1. R. 3,63,6. Spr. (II) 692. Spr. (II) 1223. NAIṢ. 22,44), niḥ˚, prāṇa˚ (auch KATHĀS. 21,30. PAÑCAT. 192,9), vi˚, sāṃśayika.

Böhtlingk 1879 substantive masculine

Original text · German · substantive masculine

saṃśaya m. (adj. Comp. f. ā) — 1〉 Zweifel, Zweifelhaftigkeit, Bedenken, Ungewissheit, — in Bezug auf (Loc., Acc. mit prati oder im Comp. vorangehend), eine zweifelhafte Sache. apṛcchatsaṃśayam CARAKA. 6,19. saṃśayaḥ mit folgendem Potent. es ist zweifelhaft, ob Chr. 78,20. nāsti me saṃśayaḥ am Anfange eines Verses ohne Einfluss auf die Construction, [Page7-006-c] eben so na saṃśayo me 'sti mitten in den Satz eingeschoben; nāstyatra saṃśayaḥ nāsti saṃśayaḥ nātra saṃśayaḥ na saṃśayaḥ (überaus häufig) und na hi saṃśayaḥ am Ende eines Satzes so v. a. ohne allen Zweifel. — 2〉 Gefahr, — für (Gen., Loc. oder im Comp. vorangehend).

Apte 1890 substantive masculine

Original text · English · substantive masculine

saṃśayaḥ 1 Doubt, uncertainty, irresolution, hesitation; manastu me saṃśayameva gāhate Ku. 5. 46; tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chetā na hyupapadyate Bg. 6. 36. 2 Misgiving, suspicion. 3 Doubt or indecision (in Nyāya), one of the 16 categories mentioned in the Nyāya philosophy; ekadharprikaviruddhabhāvāmāvaprakārakaṃ jñānaṃ saṃśayaḥ; it is also regarded as one of the two kinds of ayathārthajñāna 4 Danger, peril, risk: na saṃśayamanāruhya naro bhadrāṇi paśyati H. 1. 7; yātā putaḥ saṃśayamanyathaiva Māl. 10. 13; Ki. 13. 16, Ve. 6. 1. 5 Possibility. Comp. — ātman a. doubting, sceptical. — āpanna, -upeta, -stha a. doubtful, uncertain, irresolute. — gata a. fallen into danger; Ś. 6. — chedaḥ solution of a doubt, decision, — chedin a. clearing all doubt, decisive; Ś. 3.

Cappeller 1887 substantive masculine

Original text · German · substantive masculine

saṃśaya m. Zweifel, Ungewissheit über (Loc. o. —˚), Gefahr.

Burnouf 1866 substantive masculine

Original text · French · substantive masculine

saṃśaya saṃśaya m. (śī) doute. saṃśayātman a. (ātman) qui doute, livré au doute, sceptique. saṃśayālu a. (sfx. ālu) mms. saṃśayitṛ a. (sfx. tṛ) douteur, sceptique. saṃśaye (śī) être douteux; être dans le doute. Languir, Vd.

Occurrences in source texts (48)

DYS 6 occurrences
DYS 103–105: Students as Obstacle 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 143–145: Mūlabandha 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 168–179*1: Vajrolī for the Yoginī 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 189–191: Transmission 1 occurrence

Direct occurrences

GoS 2 occurrences
GoS 1–8: Learning and Liberation 1 occurrence

Direct occurrences

GoS 67–73: Examining Obstacles 1 occurrence

Direct occurrences

HP 14 occurrences
HP 1.44-1.49: Padmāsana 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2.24-2.29: Dhauti and Basti 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2.72-2.78: Kevala Kumbhaka 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.49-3.57: Mūlabandha 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.58-3.65: Uḍḍiyāna Bandha 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.87-3.93*7: Sahajolī and Amarolī 2 occurrences

Direct occurrences

5 more source pages
HP 4.11*5-4.11*14: Khecarī in Space 2 occurrences

Direct occurrences

HP 4.11*15-4.11*28: Space and Laya 1 occurrence

Direct occurrences

HP 4.35*1-4.36: Signs of Samādhi 1 occurrence

Direct occurrences

HP 4.56-4.66: The Middle Path 2 occurrences

Direct occurrences

HP 4.67-4.77: Mind and Breath 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 1 occurrence
PYS 1.30: Nine Obstacles 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 23 occurrences
SiSa 1.20-1.31: Karma und Erkenntnis 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2.1-2.5: Körperkosmos 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.11-3.16: Guru und Śraddhā 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.88-3.91: Padmāsana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.43-4.50: Mahāvedha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.51-4.59: Khecarīmudrā 1 occurrence

Direct occurrences

13 more source pages
SiSa 4.81-4.90: Bindu-Bewahrung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.17-5.20: Madhya und Layayoga 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.24-5.28: Adhimātratama 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.90-5.93: Mūlādhāra-Wirkungen 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.94-5.101: Mūlādhāra-Siddhis 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.113-5.120: Anāhata 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.121-5.127: Viśuddha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.128-5.131: Ājñā 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.191-5.207: Kailāsa und Mahāśūnya 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.208-5.222: Rājayoga 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.223-5.233: Praxis im Leben 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.253-5.260: Haushalter-Abschluss 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 2 occurrences
VBT 1–3: Devī’s Question 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 7–10: Forms Relativized 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.