Sanskrit-Quelltext als Insight-Motiv

saṃśaya संशय – Zweifel

Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Wörterbuchquellen

AYI Wörterbuch Substantiv Maskulin

Zweifel

Cappeller 1891 Substantiv Maskulin

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

saṃśaya ·m. connection, relation, attachment, union, alliance, league; refuge, shelter, abode, dwelling-place; the resorting or having recourse to (loc. or --°); abl. in consequence or by means of (--°). Adj. --° connected with, living or being in (also °yin), relating to, intent upon.

Monier-Williams 1872 Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

Saṃ-śaya, as, m. uncertainty, irresolution, doubt, scruple, misgiving, suspicion, (frequently in the phrase na saṃśayaḥ, there is no doubt, to be sure); diffi- culty, danger, risk, peril; dispute, question; possibility.

Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt

saṃśaya saṃ-śaya, saṃ-śayitṛ. See below.

Petersburger 1855 Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

saṃśaya (von 2. śī mit sam) m. am Ende eines adj. comp. f. ā. 1〉 Zweifel, Zweifelhaftigkeit, Ungewissheit (Gegens. nirṇaya) AK. 1,1,4,12. AK. 3,4,9,40. AK. 3,4,25,164. H. 1375. HALĀY. 4,6. definirt SUŚR. 2,559,18. SĀH. D. 440. TARKAS. 52. BHĀṢĀP. 129. SARVADARŚANAS. 113,14. SARVADARŚANAS. 163,19. fg. — ĀŚV. ŚR. 1,3,5. ĀŚV. ŚR. 8,12,11. ahnām ĀŚV. ŚR. 10,6,18. M. 8,253. iti cetsaṃśayo bhavet M. 9,122. MBH. 3,2344. KAṆ. 2,2,17. KAṆ. 10,1,2. iti saṃśaye ŚĀK. 125. Comm. zu AV. PRĀT. 4,12. unter den 16 padārtha (bei GOTAMA) MADHUS._in_Ind. St. 1,18,5 v. u. COLEBR. Misc. Ess. 1,291. in der Pūrvamīmāṃsā das 2te Glied in einem Adhikaraṇa SARVADARŚANAS. 122,21. — rūpe me saṃśayastvekaḥ in Bezug auf MBH. 3,2953. sītāyāḥ prāṇadhāraṇe R. 3,63,6. mama pṛṣṭhādhirohaṇe Bedenken R. 5,35,29. tvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu R. 3,69,6. manaso 'stitvaṃ svarūpaṃ ca prati ŚAṂK._zu_BṚH. ĀR. UP. S. 285. BHĀG. P. 7,1,3. in comp. mit dem Begriffe, in Bezug auf welchen ein Zweifel obwaltet: ādisaṃśayāt VS. PRĀT. 5,38. dharma˚ RĀJA-TAR. 1,81. RĀJA-TAR. 4,33. RĀJA-TAR. 4,52. sītā˚ R. 5,51 in der Unterschr. loka˚ die Zweifel der Welt (subj.) BHĀG. P. 6,3,2. — bhūyaḥ paripapraccha saṃśayam (so v. a. zweifelhafte Sache) R. 1,27,1 (R. 1,28,1 GORR.). tāṃśca pṛcchasi saṃśayān R. 2,106,3. saṃśayāpannamānasa AK. 3,1,5. arthasaṃśayamāpannaḥ MBH. 5,7080. anarthasaṃśayānvicārya DAŚAK. 62,6. dharmasaṃśayanirṇaya M. 12,112. saṃśayaṃ chid R. 2,67,28. R. GORR. 2,23,24. R. GORR. 4,16,21. Spr. 3280. saṃśayoccheda Comm. zu AV. PRĀT. 4,106. saṃchinnaḥ saṃśayo mahyam BHĀG. P. 3,7,15. saṃśayaṃ vraśc BHĀG. P. 6,3,2. nud LA. (III) 92,2. mukta˚ adj. subj. von allen Zweifeln befreit MBH. 3,1244. obj. keinem Zweifel unterliegend PAT._zu_P. 1,1,29. asta˚ adj. subj. KATHĀS. 95,58. nirasta˚ desgl. KATHĀS. 34,152. śānto 'dya saṃśayaḥ RĀJA-TAR. 3,192. — nāsti me saṃśayaḥ am Anfange eines Verses ohne Einfluss auf die Construction R. 3,64,19. na saṃśayo me 'sti mitten in den Satz eingeschoben R. 4,9,107. nāstyatra saṃśayaḥ am Ende eines Verses BHAG. 8,5. nāsti saṃśayaḥ desgl. Spr. 5249 (v. l. nātra). nātra saṃśayaḥ desgl. M. 2,87. BHAG. 10,7. MBH. 3,2788. VET. in LA. (III) 26,19. überaus häufig bloss na saṃśayaḥ (= asaṃśayam ohne Zweifel) BHAG. 12,8. MBH. 1,6161. MBH. 1,6187. MBH. 3,2333. MBH. 3,2712. MBH. 3,3053. MBH. 3,15665. R. 1,21,11. R. 1,53,14. R. 2,27,15. R. 2,61,9. R. 5,29,20. R. 7,40,17. Spr. (II) 5872. Spr. (II) 6296. VARĀH. BṚH. 5,9. KATHĀS. 33,76. WEBER, RĀMAT. UP. 291. WEBER, RĀMAT. UP. 338. LA. (III) 87,22. ebenso nahi saṃśayaḥ Spr. (II) 2930. in derselben Bed. asaṃśayaḥ (könnte auch fehlerhaft für asaṃśayam sein) BHAG. 8,7. BHAG. 18,68. R. 5,23,25. asaśayena ohne Zweifel, ohne Bedenken VARĀH. BṚH. S. 26,12. asaṃśaya adj. keine Zweifel habend: buddhi R. 4,54,2. sa˚ adj. subj. im Zweifel seiend tathya neti sasaṃśayā MBH. 12,11860. MBH. 12,11867. KATHĀS. 20,105. obj. dem Zweifel unterliegend, zweifelhaft: dharma R. 2,106,19. R. 5,1,81. KATHĀS. 29,140. Verz. d. Oxf. H. 204,a,32. — 2〉 Gefahr MBH. 1,608 (darśitaḥ mit der ed. Bomb. zu lesen). Spr. (II) 3997. tiṣṭhantaṃ saṃśaye R. 3,41,3. na saśayamabhyāpadyeta ĀŚV. GṚHY. 3,9,6. prapadyeta YĀJÑ. 1,132. paramaṃ gataḥ R. 3,48,1. R. 4,56,15. āgatāḥ R. 4,53,26. āpannaḥ R. 3,51,13. āruhya Spr. (II) 3475. ŚĀK. 92,6. prāptā MBH. 3,16837. mayā prāptaḥ saṃśayaḥ R. 4,9,29. jīvite R. 6,101,15. jīvitasya R. 3,30,6. BRAHMA-P. in LA. (III) 50,12. dārāṇāṃ jīvitasya ca R. 4,41,78. nānyatprapaśyāmi kiṃcidvīryasya (doch wohl anyaṃ und kaṃcid zu lesen) saṃśayam . ṛte rāmanipātāttu R. 3,43,39. prāṇānāṃ saṃśayāvahaḥ MBH. 2,1126. jīvita˚ R. 3,44,31. Spr. (II) 5080. arthaprāṇavināśasaṃśayakarī Spr. (II) 585. — Vgl. a˚ (asaṃśayam auch BHAG. 6,35. BHAG. 7,1. R. 3,63,6. Spr. (II) 692. Spr. (II) 1223. NAIṢ. 22,44), niḥ˚, prāṇa˚ (auch KATHĀS. 21,30. PAÑCAT. 192,9), vi˚, sāṃśayika.

Böhtlingk 1879 Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

saṃśaya m. (adj. Comp. f. ā) — 1〉 Zweifel, Zweifelhaftigkeit, Bedenken, Ungewissheit, — in Bezug auf (Loc., Acc. mit prati oder im Comp. vorangehend), eine zweifelhafte Sache. apṛcchatsaṃśayam CARAKA. 6,19. saṃśayaḥ mit folgendem Potent. es ist zweifelhaft, ob Chr. 78,20. nāsti me saṃśayaḥ am Anfange eines Verses ohne Einfluss auf die Construction, [Page7-006-c] eben so na saṃśayo me 'sti mitten in den Satz eingeschoben; nāstyatra saṃśayaḥ nāsti saṃśayaḥ nātra saṃśayaḥ na saṃśayaḥ (überaus häufig) und na hi saṃśayaḥ am Ende eines Satzes so v. a. ohne allen Zweifel. — 2〉 Gefahr, — für (Gen., Loc. oder im Comp. vorangehend).

Apte 1890 Substantiv Maskulin

Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin

saṃśayaḥ 1 Doubt, uncertainty, irresolution, hesitation; manastu me saṃśayameva gāhate Ku. 5. 46; tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chetā na hyupapadyate Bg. 6. 36. 2 Misgiving, suspicion. 3 Doubt or indecision (in Nyāya), one of the 16 categories mentioned in the Nyāya philosophy; ekadharprikaviruddhabhāvāmāvaprakārakaṃ jñānaṃ saṃśayaḥ; it is also regarded as one of the two kinds of ayathārthajñāna 4 Danger, peril, risk: na saṃśayamanāruhya naro bhadrāṇi paśyati H. 1. 7; yātā putaḥ saṃśayamanyathaiva Māl. 10. 13; Ki. 13. 16, Ve. 6. 1. 5 Possibility. Comp. — ātman a. doubting, sceptical. — āpanna, -upeta, -stha a. doubtful, uncertain, irresolute. — gata a. fallen into danger; Ś. 6. — chedaḥ solution of a doubt, decision, — chedin a. clearing all doubt, decisive; Ś. 3.

Cappeller 1887 Substantiv Maskulin

Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin

saṃśaya m. Zweifel, Ungewissheit über (Loc. o. —˚), Gefahr.

Burnouf 1866 Substantiv Maskulin

Originaltext · Französisch · Substantiv Maskulin

saṃśaya saṃśaya m. (śī) doute. saṃśayātman a. (ātman) qui doute, livré au doute, sceptique. saṃśayālu a. (sfx. ālu) mms. saṃśayitṛ a. (sfx. tṛ) douteur, sceptique. saṃśaye (śī) être douteux; être dans le doute. Languir, Vd.

Quelltextfundstellen (48)

DYS 6 Fundstellen
DYS 103–105: Schüler als Hindernis 2 Fundstellen

Direkt belegt

DYS 143–145: Mūlabandha 2 Fundstellen

Direkt belegt

DYS 168–179*1: Vajrolī für die Yoginī 1 Fundstelle

Direkt belegt

DYS 189–191: Weitergabe 1 Fundstelle

Direkt belegt

GoS 2 Fundstellen
GoS 1–8: Lernen und Befreiung 1 Fundstelle

Direkt belegt

GoS 67–73: Hindernisse prüfen 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 14 Fundstellen
HP 1.44-1.49: Padmāsana 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 2.24-2.29: Dhauti und Basti 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 2.72-2.78: Kevala-Kumbhaka 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3.49-3.57: Mūlabandha 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3.58-3.65: Uḍḍiyāna-Bandha 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 3.87-3.93*7: Sahajolī und Amarolī 2 Fundstellen

Direkt belegt

Weitere 5 Quelltextseiten
HP 4.11*5-4.11*14: Khecarī im Raum 2 Fundstellen

Direkt belegt

HP 4.11*15-4.11*28: Raum und Laya 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 4.35*1-4.36: Samādhi-Zeichen 1 Fundstelle

Direkt belegt

HP 4.56-4.66: Mittlerer Weg 2 Fundstellen

Direkt belegt

HP 4.67-4.77: Geist und Atem 1 Fundstelle

Direkt belegt

PYS 1 Fundstelle
PYS 1.30: Neun Hindernisse 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 23 Fundstellen
SiSa 1.20-1.31: Karma und Erkenntnis 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 2.1-2.5: Körperkosmos 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 3.11-3.16: Guru und Śraddhā 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 3.88-3.91: Padmāsana 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 4.43-4.50: Mahāvedha 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 4.51-4.59: Khecarīmudrā 1 Fundstelle

Direkt belegt

Weitere 13 Quelltextseiten
SiSa 4.81-4.90: Bindu-Bewahrung 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.17-5.20: Madhya und Layayoga 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.24-5.28: Adhimātratama 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 2 Fundstellen

Direkt belegt

SiSa 5.90-5.93: Mūlādhāra-Wirkungen 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.94-5.101: Mūlādhāra-Siddhis 2 Fundstellen

Direkt belegt

SiSa 5.113-5.120: Anāhata 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.121-5.127: Viśuddha 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.128-5.131: Ājñā 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.191-5.207: Kailāsa und Mahāśūnya 2 Fundstellen

Direkt belegt

SiSa 5.208-5.222: Rājayoga 2 Fundstellen

Direkt belegt

SiSa 5.223-5.233: Praxis im Leben 1 Fundstelle

Direkt belegt

SiSa 5.253-5.260: Haushalter-Abschluss 1 Fundstelle

Direkt belegt

VBT 2 Fundstellen
VBT 1–3: Devīs Grundfrage 1 Fundstelle

Direkt belegt

VBT 7–10: Formen relativieren 1 Fundstelle

Direkt belegt

Mit AYI Free weitermachen

Bildquelle: AYI Archiv.