Sanskrit manuscript in Devanāgarī

as अस् – be; exist

adjective · particle · verbal root · Word type unspecified · verb

Dictionary sources

AYI dictionary verbal root
Cappeller 1891 verbal root

Original text · English · verbal root

as ásti1 ·v be, exist, happen, become; be present or at hand; fall or belong to (gen. or dat.), be enough for (gen.), be able to (dat.); turn to, serve for (2 dat.). astu or evamastu well, so be it. With na not be, be gone. Pers. or impers. with another fin. verb = I happen to or it happens that I, e.g. asti paśyasi do you happen to see? asmi vikrīṇe I happen to sell. -- ati be beyond, surpass (acc.). api be in or with (loc.), fall or belong to (loc. or dat.); partake of (impers. w. gen. & loc.). abhi be above, rule, overcome, conquer. win; *fall to one's (gen.) share. upa be in or with, partake of (acc.). pari overtake; pass or spend (time). pra be prominent, excel. prati equal, emulate (acc.). sam equal, reach; be together with (saha).

Original text · English · verbal root

as ásyati2 ·v (asati), pp. asta (q.v.) throw, cast, shoot at (loc., dat., or gen.), with (instr.). --apa throw away, lay down, doff, leave, give up. abhi (also asati, °te) throw, hurl; throw one's self upon, take to, practise, study, read; repeat, double, reduplicate (g.). ud throw up, lift, throw away; rise from (acc.). vyud spread, disperse, dismiss, give up. ni (also asati) throw or put down, lay aside, put or pour in (loc.), apply to (loc.), turn (the eyes) upon (loc.), deposit, commit to (loc), give up, relinquish; bring forward, mention. upani put down, bring forward, indicate, insinuate. vini (also asati) lay asunder, spread; put, place, turn upon or in, apply to (loc.), deposit, commit, entrust to (loc.). saṃni (also asati) put down (together), take off; put or place on (loc.), commit or entrust to (loc. or gen.); abandon, relinquish, give up, esp. the world, i.e. become an ascetic. nis throw out, send away, banish from (abl.); keep off, remove, destroy. parāṃ cast away, expose (a child); leave, reject, refute. pari cast or turn about, throw down, toss, upset (also C.) put on (M.). vipari overturn, upset, invert. transpose, change. pra cast forwards, hurl, throw or put in (loc.), throw down. prati throw towards or against; cast away, shake off. vi cast asunder, break in pieces, scatter. sam put together, join; P. be composed with (instr.). -- Cf. apāsya, abhyasta, upanyasta, nyasta, paryasta, vipáryasta, vyatyasta, vyasta, samasta.

Monier-Williams 1872 verb

Original text · English · verb

as 1 . as, cl. 2. P. asti, (2nd sing. asi, Impf. āsīt, Pot. syāt, Impv. astu, 2nd sing. edhi, Perf. āsa), to be, live, exist, be present; to take place, happen; to belong to, be in the pos- session of (e. g. tasya na kiñcit svam asti, there is no property belonging to him); to fall to the share of, to happen to any one (with gen.); to abide, dwell, stay; to turn out, tend towards any result, prove (with dat.); to be sufficient for (with dat.); to become: na as, to be lost, to perish; [cf. Gr. ἐσ-τί Lat. es-t; Goth. is-t; Lith. es-ti; Slav. jes-tj.]

Original text · English · verb

as 2 . as, cl. 4. P. asyati, āsa, asiṣyati, āsthat, asitum, to throw, cast, shoot at (with dat., loc., or gen. of the mark); to drive or frighten away; to throw away, take away, let go, leave.

Original text · English · verb

as 3 . as, cl. 1. P. A. asati, -te, -situm, to go; to shine; to take.

Petersburger 1855 adjective · Word type unspecified · verb

Original text · German · adjective

3. as (= 2. as) adj. in hṛtsvas.

Original text · German · Word type unspecified

1. as , ásti DHĀTUP. 24,57. (asi P. 7,4,50. VOP. 9,22. smási ṚV. 1,29,1. ṚV. 1,37,15. sthana ṚV. 1,105,5. AV. 1,31,2. AV. 3,8,5. sva und sma ep.); conj. satas ŚAT. BR. 3,8,2,28; potent. syām (syā́tana ṚV. 1,38,4); imperat. asāni, edhi (P. 6,4,119. VOP. 9,8); imperf. āsama (āsīt P. 7,3,96. VOP. 8,34. ved. auch ās P. 7,3,97. ṚV. 10,85,7. ṚV. 10,129,3. ṚV. 10,149,2); conj. ásam ṚV. 10,27,4. ásas AV. 1,16,4. AV. 6,8,1. ásasi ṚV. 2,26,2. ṚV. 10,174,3. asat ṚV. 1,9,5. ṚV. 1,89,5. asati ṚV. 4,53,15. ṚV. 6,45,14. asāma ṚV. 1,53,15. ṚV. 4,2,10. asātha AV. 3,8,4. AV. 14,1,32. asatha ṚV. 8,30,2. asan ṚV. 1,38,15. ṚV. 1,89,1. ŚAT. BR. 1,1,4,23; perf. āsa; part. praes. sant. Die übrigen Formen fehlen und werden durch bhū ersetzt P. 2,4,52. 1〉 sein, dasein, vorhanden sein, Statt finden, geschehen, sich ereignen: nāsàdāsī̱nno sadā̀sīt ṚV. 10,129,1. ye stha trayàśca tri̱ṃśaccà ṚV. 8,30,2. ayamevāsti ŚAT. BR. 1,6,4,19. tasmāddevāḥ santi ŚAT. BR. 3,6,2,25. na ha purā tataḥ saṃvatsara āsa BṚH. ĀR. UP. 1,2,4. śrutidvaidhaṃ tu yatra syāt M. 2,14. virāmo 'stu M. 2,73. śapathe nāsti pātakam M. 8,112. antardaśāhe syātāṃ cetpunarmaraṇajanmanī M. 5,79. na caivehāstyakāmatā M. 2,2. M. 2,83. M. 2,105. M. 8,386. M. 10,4. tatrāsa satram MBH. 3,10674. na tvevāhaṃ jātu nāsam BHAG. 2,12. ayodhyā nāma tatrāsti nagarī R. 1,5,6. na yonisaṃkaraścāsīttatra nācārasaṃkaraḥ R. 1,6,17. nāsītpure vā rāṣṭre vā taskaro nāśucirnaraḥ R. 1,7,14. yadicchāmi te . tadastu (das geschehe, gehe in Erfüllung) ŚĀK. 56,19. āsīdrājā nalo nāma N. 1,1. so häufig am Anfange des Satzes R. 1,45,15. HIT. 4,5. HIT. 7,13. HIT. 9,3. HIT. 26,11. ŚĀK. 95,3. ŚĀK. 105,7. BHAṬṬ. 6,99. vibhave sati wenn die Mittel da sind M. 4,34. M. 11,38. sati pradīpe satyagnau satsu tārāravīnduṣu . vinā me mṛgaśāvākṣyā tamobhūtamidaṃ jagat .. BHARTṚ. 1,14. — na as bedeutet auch verloren sein, hin sein, nicht mehr zu retten sein: nāyamastīti duḥkhārtā N. 7,16. yudhyema vikramya raṇe sametāstadaiva sarve ripavo hi na syuḥ MBH. 3,10284. api hyadya kulaṃ na syādrāghavāṇāṃ kuto bhavān DAŚ. 2,24. yato nāsti jīvitaṃ mama sāṃpratam VID. 189. — astyetat tathāpi śrūyatām so ist es, aber man höre dennoch PAÑCAT. 111,15. PAÑCAT. 248,17. asti mit dem inf. P. 3,3,65. asti bhoktum es ist Etwas zu essen da Sch. asti so ist es ŚĀK. 14,16. asti wird als indecl. im gaṇa cādi und svarādi (vgl. TRIK. 3,4,5) aufgeführt; die Lexicographen (AK. 3,5,18. H. 1541) geben vorhanden als Bedeutung an und so ist das Wort aufzufassen im comp. astikṣīrā Milch habend P. 2,2,24, Vārtt. 9 (vgl. N. 10 zum gaṇa cādi). gauḥ SIDDH. K. brāhmaṇī H. 1541, Sch. Vgl. astitva, astimant, astipravāda, āstika. Bemerkenswerth ist das mit dem Folgenden in keiner grammat. Verbindung stehende asti, mit dem eine Erzählung eingeleitet wird: asti kasmiṃścidadhiṣṭhāne somiliko nāma kaulikaḥ prativasati sma so Etwas hat sich mal begeben: an einem Orte u. s. w. PAÑCAT. 132,22. PAÑCAT. 169,5. PAÑCAT. 209,22. asti kasmiṃścidvanoddeśe mahānyagrodhavṛkṣe purā svayamahamavasam PAÑCAT. 163,18. asti māmīkṣituṃ pūrvaṃ brahmā nārāyaṇastathā . mahīṃ bhramantau himavatpādamūlamavāpatuḥ .. KATHĀS. 1,27. asti pūrvamahaṃ vyomacārī vidyādharo 'bhavam KATHĀS. 22,56. Anders aufzufassen ist asti ca MṚCCH. 49,17: athavā jvalati pradīpaḥ . asti ca mayā pradīpanirvāpaṇārthamāgneyaḥ kīṭo dhāryate; hier weist asti ca auf Etwas hin, welches das durch athavā eingeleitete Bedenken wieder entfernt: es brennt aber die Lampe! Thut nichts zur Sache (zugleich ist dieses): ich trage ja bei mir u. s. w. In Verbindung mit einem fut. ist. asti als Frage der Verwunderung aufzufassen: asti tatrabhavānvṛṣalaṃ yājayiṣyati findet es wirklich Statt, dass u. s. w. ? P. 3,3,146, Sch. tvaṃ na maṃsyase mahādevamasti nāma VOP. 25,12. — 2〉 Jemandes sein, Jmd gehören, Jmd eigen sein, bei Jmd angetroffen werden, Jmd zu Theil geworden sein, Jmd zu Theil werden, Jmd geschehen; mit dem gen.: na̱hi me̱ astyadhnyā̀ ṚV. 8,91,19. sa̱hasra̱ṃ yasyà rā̱tayà u̱ta vā̱ santi̱ bhūyàsīḥ ṚV. 1,11,8. asmākaṃ vā tvameko 'sīti AIT. BR. 3,39. tasyaivāhamasmi ŚAT. BR. 1,8,1,8. ŚAT. BR. 1,6,3,13. nāsya sapatnāḥ santi ŚAT. BR. 1,6,4,19. yadanyasya satyanyena carati ŚAT. BR. 2,5,2,20. sākṣiṇaḥ santi me M. 8,57. M. 8,89. tavāsmi ich bin dein Gefangener M. 7,91. na hi tasyāsti kiṃcitsvam M. 8,417. tasya bhayaṃ nāsti kutaśca na M. 6,40. tasya pretya phalaṃ nāsti M. 3,139. nāsti strīṇāṃ pṛthagyajño na vrataṃ nāpyupoṣitam M. 5,155. kasyāsi N. 12,88. kiṃ nu me syādidaṃ kṛtvā kiṃ nu me syādakurvataḥ N. 10,10. ṛṣiputravacaḥ śrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai R. 1,9,30. nāsti buddhirayuktasya BHAG. 2,66. namo 'stu te BHAG. 11,31. astyetadanyasamādhibhīrutvaṃ devānām ŚĀK. 15,1. aparādho na me 'sti HIT. I, 170. tatropari nāstyeva gatirmama da hinauf steht mir der Gang nicht frei, vermag ich nicht zu gehen VID. 283. mit dem dat.: (ūtayaḥ) santì dā̱śuṣè ṚV. 1,8,9. vasvī̱ ṣu tè jari̱tre àstu śa̱ktiḥ ṚV. 7,20,10. mit dem loc.: asa̱nnittve ā̱havànāni ṚV. 7,8,5. svāmyaṃ ca na syātkasmiṃścit M. 7,21. naikatra pariniṣṭhāsti jñānasya puruṣe kvacit N. 20,6. — 3〉 weilen, sich aufhalten, sich irgendwo befinden: ye dèvāsa i̱ha sthanà ṚV. 8,30,4. i̱haiva stàm ṚV. 10,85,42. santi̱ kaṇvèṣu vo̱ duvàḥ ṚV. 1,37,14. asànnire̱ke àdrivo̱ sakhā̀ te, syāma̱ varū̀the ṚV. 7,20,8. sa tayā samaṃ tatrāsīdrātrīḥ kāścit er verweilte mit ihr einige Nächte daselbst VID. 277. kvāsi he subhru BHAṬṬ. 6,11. apyarthakāmau tasyāstāṃ dharma eva RAGH. 1,25. — 4〉 zu Etwas gereichen, mit dem dat.: asti̱ hi ṣmā̱ madā̀ya va̱ḥ smasì ṣmā va̱yamèṣām ṚV. 1,37,15. yathā̱ vadèsā̱masàdvṛ̱dhe ṚV. 1,89,5. aso̱ yathā̀ no 'vi̱tā vṛ̱dhe ṚV. 7,24,1. — 5〉 hinreichen, einer Sache gewachsen sein; in Verbindung mit dem dat.: na hāsyodgrahaṇāyeva syāt ŚAT. BR. 14,5,4,12 = BṚH. ĀR. UP. 2,4,12. sā teṣāṃ pāvanāya syāt M. 11,85. Vgl. u. 8. — 6〉 sein (copula): tāni̱ dharmā̀ni pratha̱mānyā̀san ṚV. 1,162,12. ṚV. 1,179,2. tasyà dyu̱mām̐ àsa̱drathàḥ ṚV. 8,31,3. cittìrā upa̱ barhàṇaṃ cakṣùrā a̱bhyañjànam ṚV. 10,85,7. apàtidhnyedhi ṚV. 10,85,44. nedasyākṣibhūrasāni ŚAT. BR. 4,3,4,3. yaśo jane 'sāni, śreyānvasyaso 'sāni TAITT. UP. 1,4,3. brahmacāryasāni PĀR. GṚHY. 2,2. bhakto 'si me sakhā ca BHAG. 4,3. āsīdidaṃ tamobhūtam M. 1,5. rūpavānahamapyāsam R. 3,75,20. tarhīdamastu bharatavākyam ŚĀK. 113,6. susthaḥ san M. 8,216. kumāryṛtumatī satī M. 9,90. dhārmike sati rājani M. 11,11. Mit verschiedenen particc.: askannaṃ havirasat ŚAT. BR. 1,1,4,3. prete rājani sajyotiryasya syādviṣaye sthitaḥ M. 5,82. gatāḥ sma niṣṭhām MBH. 3,10627. prasthitāḥ sma N. 17,34. prāpto 'si N. 3,20. nirgatau svaḥ KATHĀS. 2,64. asmi jagatsu jātastvayyāgate yadbahumānapātram KIR. 3,6 (Sch.: asmi ahamityarthāvyayam; COLEBR. Gr. p. 125 wird ein Beispiel [tvāmasmi vacmi] angeführt, wo asmi wirklich für aham zu stehen scheint*⁾). sāgarantā mahī yeṣāmāsīdvīryārjitā R. 1,5,1. pṛṣṭaḥ san M. 8,94. vidyayālaṃkṛto 'pi san HIT. I, 75. upaviṣṭaḥ san VET. 11,17. viśrāntaḥ san MEGH. 27. nāmni vāpi kṛte sati M. 5,70. ācārye saṃsthite sati M. 80. MEGH. 60. hantavyo 'smi na te N. 1,19. yasmā aśanamāhariṣyantsyāt ŚAT. BR. 1,3,1,10. yathā — syantsyantsyāt ŚAT. BR. 2,1,4,4. yadi dāsyantsyāt ŚAT. BR. 4,3,4,12. ŚAT. BR. 5,1,3,13. tatkartārau sva MBH. 1,8173. Ueber dieses Participal-Fut., das in der Regel in den ersten und zweiten Personen aller Zahlen das partic. im nom. sg. aufweist und auch im med. in Gebrauch ist, s. die Grammatiker. Die copula verbindet sich auch mit advv.: tūṣṇīmāsīt MBH. 3,4041. tābhyaḥ — saha satībhyaḥ ŚAT. BR. 1,1,2,18. iti śaśvattathā syāt AIT. BR. 2,29. yathā priyaṃ bhagavatastathāstu VIŚV. 2,19. yaddhiraṇyaṃ na vindeta kathaṃ syāt AIT. BR. 2,14. ubhābhyāmapyajīvaṃstu kathaṃ syāt M. 10,82. anāmnāteṣu dharmeṣu kathaṃ syāt M. 12,108. kathaṃ syātāṃ sutau bālau bhaveyaṃ ca kathaṃ tvaham BRĀHMAṆ. 2,9. yo 'nyathā santamātmānamanyathā — bhāṣate M. 4,255. evameva syāt M. 5,61. kiṃ nu khalu yathā vayamasyāmevamiyamapyasmānprati syāt ŚĀK. 17,14. syādevamapi mit folg. potent. es könnte auch so geschehen, dass N. 19,6. evamastu so sei es, ich willige ein VIŚV. 5,18. HIT. 17,20. HIT. 21,7. HIT. 39,9. KATHĀS. 22,69. astvevam (astyevam?) tathāpi mag sein, dessenungeachtet HIT. 15,12. Hierher gehört auch das periphr. perf., das durch die Verbindung eines adverb. aufzufassenden nom. act. auf ā im acc. mit dem perf. von as (oder bhū) gebildet wird. In der Regel geht das nom. act. dem verb. unmittelbar voran, es können jedoch die beiden Worte auch getrennt werden, wie z. B. RAGH. 9,61 (RAGH. 16,86): taṃ pātayāṃ prathamamāsa papāta paścāt. *⁾ Beim Druck stossen wir noch auf folgendes Beispiel: nṛmāṃsamasmi vikrīṇe gṛhyatāmityuvāca saḥ KATHĀS. 25,187. BROCKHAUS übersetzt: Hier bin ich und hier ist das Menschenfleisch, welches ich verkaufe, nimm es. — 7〉 werden: tadreta āsīt BṚH. ĀR. UP. 1,2,4. tāṃ dṛṣṭvā daśavistārāmāsaṃ viṃśatiyojanaḥ R. 5,56,18. tamasā saṃvṛte loke ghoreṇa paruṣeṇa ca . harayo vimukhāścāsanprāskhalaccāpi mātaliḥ .. ARJ. 8,14. tadavasthāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā sarvamantaḥpuraṃ tadā . hāhābhūtamatīvāsīdbhṛśaṃ ca praruroda ha .. N. 17,30. nahuṣaḥ parakalatradohadī mahābhujaṃga āsīt VĀSAV._in_Z. d. d. m. G. 8,538. tiro 'sāni ich will mich verbergen BṚH. ĀR. UP. 1,4,4. Dieselbe Bedeutung hat as in folgenden Verbindungen: śuklīsyāt er werde weiss, agnisātsyāt, rājasātsyāt, brāhmaṇatrā syāt P. 5,4,51—P. 5,4,55. — 8〉 astu es geschehe. Die Lexicographen führen folgende Bedeutungen dieser Form an: asūyopagame AK. 3,5,13. genug davon (kṛtam, alam) H. 1528; vgl. u. 5. ānande TRIK. 3,4,1. pīḍāniṣedhayoḥ, asūyāyām, anujñāyām H. an. 7,20. H. an. 7,21. abhyanujñāne, asūyāpīḍayoḥ MED. avy. 21. Vgl. astuṃkāra. — ati darüber sein, übertreffen: seda̱gnira̱gnīṃratyàstva̱nyān ṚV. 7,1,14. śri̱yā sàmā̱nām̐ ati̱ sarvā̀ntsyāma AV. 11,1,12. — vyati med. 2. sg. vyatise, 1. sg. vyatihe Sch. zu P. 7,4,50. P. 7,4,52. VOP. 23,55. VOP. 23,56. überwiegen: anyo vyatiste tu mamāpi dharmaḥ BHAṬṬ. 2,35. — anu 1〉 bereit sein, sich darbieten: adhà te̱ viśva̱manù hāsadi̱ṣṭayè ṚV. 1,57,2. nyùptā a̱kṣā anù dī̱va ā̀san ṚV. 10,21,17. api śarvaryā anusmasīti AIT. BR. 4,5. — 2〉 gelangen zu, erreichen: anù ṣyāma̱ rodàsī de̱vapùtre ṚV. 1,185,4. te àsya santu ke̱tavo 'mṛ̀tya̱vo 'dā̀bhyāso ja̱nuṣī̀ u̱bhe anù ṚV. 9,70,3. — api mit loc. oder Ortsadvv. 1〉 in Etwas sein, nahe zusammengehören mit: yu̱ṣme dèvā̱ apì ṣmasi̱ yudhyànta iva̱ varmàsu ṚV. 8,47,8. a̱psa̱rāsvapì gandha̱rva ā̀sīt AV. 2,2,3. api̱ teṣù tri̱ṣu pa̱deṣvàsmi VS. 23,50. tadicchata yathā vayamihāpyasāmeti ŚAT. BR. 6,2,3,1. ŚAT. BR. 8,2,2,2. — 2〉 zu Theil werden, vollständig gehören: sarvā̱ tā te̱ apì de̱veṣvàstu ṚV. 1,162,8. a̱sme sa (rayiḥ) apì ṣyāt ṚV. 6,68,1. ṚV. 8,32,7. na tasyà vā̱cyapì bhā̱go àsti ṚV. 10,71,6. yadevātra somasya nyaktaṃ tadihāpyasat ŚAT. BR. 1,7,1,1. ŚAT. BR. 1,7,1,18. ŚAT. BR. 3,3,4,10. impers.: devaloke me 'pyasat ŚAT. BR. 1,9,1,16. ŚAT. BR. 1,9,3,1. ŚAT. BR. 4,3,4,6. ŚAT. BR. 4,3,4,27. tasyāṃ no 'pyasat ŚAT. BR. 12,3,5,1. — abhi, abhistas, abhiṣanti, abhiṣyāt P. 8,3,87, Sch. 1〉 zufallen, auf Jmdes Theil kommen P. 1,4,91. yadatra mamābhiṣyāt taddīyatām Sch. — 2〉 darüber sein, übertreffen, beherrschen, bewältigen: viśvā̀ni̱ santya̱bhyàstu ma̱hnā ṚV. 2,28,1. indra̱ nakìṣṭvā pratyàstyeṣā̱ṃ viśvā̀ jā̱tānya̱bhyàsi̱ tānì ṚV. 6,25,5. pṛ̱ṇannā̱pirapṛ̀ṇantama̱bhi ṣyā̀t ṚV. 10,117,7. yenāsùrām̐ a̱bhi de̱vā asā̀ma ṚV. 53,4. ṚV. 48,7. ṚV. 1,94,8. ṚV. 105,19. ṚV. 4,6,1. ṚV. 12,1. ṚV. 7,1,10. ṚV. 10,13. ṚV. 48,2. agne̱ sahàsvānabhi̱bhūra̱bhīdàsi AV. 11,1,6. AV. 6,97,1. AV. 7,93,1. AV. 13,1,22. Die Texte zeigen Ungleichförmigkeit in der Auffassung, indem sie durch die Betonung die praep. häufig vom verb. trennen, z. B. AV. 7,39,4. AV. 7,48,3 und sonst. — Vgl. abhiṣṭi. — āvis s. u. d. W. — upa bei oder in Etwas sein, mit dem acc.: bṛ̱hanmi̱trasya̱ varùṇasya̱ śarmopà syāma ṚV. 2,27,7. — ni, nistas, niṣanti, niṣyāt P. 8,3,87, Sch. VOP. 9,24. — pari 1〉 im Wege sein, mit dem acc.: nakìḥ su̱dāso̱ ratha̱ṃ paryā̀sa̱ na rī̀ramat ṚV. 7,32,10. nāsya̱ te màhi̱māna̱ṃ parì ṣṭaḥ (dyāvāpṛthivī) ṚV. 1,61,8. — 2〉 verbringen, vertreiben: sa̱ṃva̱tsaràsya̱ tadaha̱ḥ parì ṣṭha so bringet ihr den Tag des Jahres hin, am welchem … ṚV. 7,103,7. — pra voran sein, in ausgezeichnetem Maasse sein, vorwiegen, hervorragen: stu̱ṣe narā̀ di̱vo a̱sya pra̱santā̀ ṚV. 6,62,1. pra sa mìtra̱ martò astu̱prayàsvān ṚV. 3,59,2. pra dā̱turàstu̱ cetànam ṚV. 1,13,11. pra ye mahòbhi̱rojàso̱ta santì ṚV. 7,58,2. yayo̱rasti̱ pra ṇàḥ sa̱khyam ṚV. 8,10,3. ṚV. 1,154,8. ṚV. 7,20,5. — prati Jmd gleichkommen, mit Jmd wetteifern; mit dem acc. ṚV. 6,25,5 (s. u. abhi). sā netare vidye pratyāsa nāntarikṣaloka itarau lokau pratyāsa ŚAT. BR. 4,6,7,14. ŚAT. BR. 4,6,7,15. ŚAT. BR. 4,6,7,17. ŚAT. BR. 2,4,4,3. — prādus s. u. d. W. — vi, vistas, viṣyanti, viṣyāt P. 8,3,87, Sch.

Original text · German · Word type unspecified

3. as , ásati, ásate gehen; leuchten; nehmen DHĀTUP. 21,21 (v. l. aṣ).

Original text · German · Word type unspecified

as [vgl. [1:543]] mit pari Z. 9 und 10 vgl. u. ākṣepa 4. (revision)

Original text · German · Word type unspecified

as [vgl. [1:539]] mit abhi Z. 9 v. u. lies: etattrikam. (revision)

Original text · German · Word type unspecified

2. as Z. 1 zu der auffallenden Form āsthat vgl. NIR. 2,2 (wo auch DURGA dieselbe von diesem as ableitet) und vyā̀stha̱nmṛdhàḥ AV. 13,1,5. — 3〉 astalajja Spr. 1332. — ati 1〉 atyasyan R. 2,23,37 erklärt der Schol. durch pātayan. — adhi, adhyasta fälschlich übertragen, missverstanden KAP. 4,21. — caus. adhyāsita uneigentlich gemeint, — verstanden: atrodyānatvena nāyikāyā dehaḥ . — . kusumamañjarītvena nakhā adhyāsitāḥ Schol. zu KĀVYĀD. 3,112. — udapa vollständig aufgeben, ganz unterlassen: prayāsamudapāsya BHĀG. P. 10,14,3. — api med. einfügen AIT. BR. 6,30. — abhi 2〉 yogamabhyasatastasya R. 7,37,1,9. Z. 10 lies etattrikam. abhyastalobha der sich der Habsucht ergeben hat Spr. 2058. — 3〉 multipliciren: ekādaśabhirabhyasya parvāṇi navabhistithim WEBER, JYOT. 83. śeṣaṃ dvirabhyasya WEBER, JYOT. 85. WEBER, JYOT. 77. ekādaśābhyasta WEBER, JYOT. 72. — caus. Jmd Etwas betreiben lassen, beibringen, lehren MALLIN._zu_ŚIŚ. 9,79. — anvava act. Etwas bringen auf (dat.) TS. 6,6,7,4. — ud 1〉 KATHĀS. 121,52. udāsi ŚIŚ. 9,74. Statt puṣpaśayyāmudasya ŚĀK. 34,1 liest MONIER WILLIAMS śayanādutthāya. — paryud lies beseitigen, ausschliessen (paryudastāḥ = dūrakṣiptāḥ Schol.). MBH. 13,2430. paryudastatva n. das Beseitigtsein, Aufgehobensein (einer Regel) SĀY._zu_ṚV. 1,1,6. — Vgl. paryudasta, paryudāsa. — vyud 2〉 Spr. 3907. — Vgl. vyudāsa. — abhivyud vollständig fahren lassen, — aufgeben BHĀG. P. 10,12,39. — ni 1〉 dhanurnyasya ablegend MBH. 5,7135. kaṇṭhanyastaśastrika an den Hals gesetzt DAŚAK._in_BENF. Chr. 189,6. varaṃ nyasto hastaḥ phaṇipatimukhe gesteckt in Spr. 2731. bījaśaktī nyaseddakṣavāmayoḥ stanayorapi auftragen so v. a. schreiben auf WEBER, RĀMAT. UP. 292. Zu arthāntaraṃ nyas vgl. oben u. arthāntara 1〉. — 2〉 nyāsabhūtāsi vaidehi nyastā mayi mahātmanā R. 3,51,18. — Vgl. citranyasta, nyasya, nyāsa, nyāsin. — caus. ablegen heissen, — lassen: nyāsayāṃ cakrire śastraṃ pitaro bhṛgunandanam MBH. 5,7321. iyaṃ ca bhūrbhagavatā nyāsitorubharā BHĀG. P. 1,17,26. — upani 3〉 kimidamupanyastam ŚĀK. 65,15 bedeutet worauf spielt sie an, worauf deutet sie hin? Beim Schol. im Eingange zu KAP. 1,60. Etwas zur Sprache bringen. — vini 2〉 in der Stelle MEGH. 85 bedeutet vinyasyantī gaṇanayā so v. a. einzeln herzählend. — upasaṃni s. upasaṃnyāsa. — nis 1〉 Z. 3 lies 4,2,1,20 st. 4,2,1,10. — 2〉 nirastarāga ṚT. 6,23. — Vgl. nirasana fgg., nirāsa. — abhinis hinwerfen nach KAUŚ. 29. KAUŚ. 32. — parā 1〉 AIT. BR. 3,25. hinwerfen: śamyām PAÑCAV. BR. 25,10,3. — 2〉 verlassen KIR. 5,27. — pari 1〉 paryasta MBH. 2,1898 bedeutet umgewandelt. — 2〉 suhṛdbhiḥ paryastaḥ umgeben von BHĀG. P. 10,71,31. paryasta BHARTṚ. 3,29 (Spr. 2519) bedeutet umgewandelt. — 5〉 aufreihen: kāñcanasūtraparyastapadmarāga˚ DAŚAK._in_BENF. Chr. 198,23. — 6〉 sich ausbreiten KIR. 5,34. — caus. lies anena st. tena und 6,28 st. 13,28. — vipari AIT. BR. 3,44. viparyasya umstellend, umkehrend ṚV. PRĀT. 11,15. pratīkāro vyādheḥ sukhamiti viparyasyati janaḥ hat die verkehrte Ansicht Spr. 1050. — Vgl. viparyāsa. — pra, aṃśam das Loos werfen PAÑCAV. BR. 14,3,13. PAÑCAV. BR. 25,13,3. — utpra s. utprāsa. — prati 3〉 TBR. 2,6,6,4. ĀŚV. ŚR. 8,12,14. — vi AV. 13,1,5. (saṃhitām) caturdhā vyasya BHĀG. P. 10,12,55. BHĀG. P. 10,12,57. suvyasta sehr zerstreut (von einem Heere) Spr. 4189. — Vgl. vyasana, vyāsa. — sam ṚV. PRĀT. 11,15. ṚV. PRĀT. 15,12. upasarga ākhyātenodāttena samasyate wird verbunden, bildet eine Zusammensetzung AV. PRĀT. 4,1. — Vgl. samasana, samasyā, samāsa.

Original text · German · Word type unspecified

1. as 6〉 Z. 11. fgg. asi nach den Erklärern so v. a. tvam VĀMANA 5,2,82. — vyatyanu, ˚ṣate PAT. a. a. O. 8,63,b. — apa weg —, unbetheiligt sein ṚV. 10,83,5. — pari 1〉 ṚV. 10,40,6. — sam 1〉 Jmd (acc.) gleich sein ṚV. 2,1,15. — 2〉 vereinigt sein mit (saha): saṃ jā̱yayā̀ sa̱ha pu̱traiḥ syā̀ma AV. 12,3,17. — 3〉 sein, geben (vgl. Nachträge): prājño 'tidhīraśca samasti ko vā Spr. (II) 6513.

Original text · German · Word type unspecified

2. as mit api, partic. apyasta hingeworfen, daliegend: yajñapathe PAÑCAV. BR. 8,6,8. PAÑCAV. BR. 8,6,9. — abhi 2〉 apūrvaṃ cauryamabhyastaṃ tvayā verübt Spr. (II) 449. — 3〉 (s. Nachträge) SŪRYAS. 1,53. SŪRYAS. 1,60. SŪRYAS. 2,31. SŪRYAS. 2,41. SŪRYAS. 2,46. SŪRYAS. 3,21. — samabhi betreiben, üben: nartanakalābhyāsaṃ samabhyasyati (Conj.) Spr. (II) 5826. — udvyud (!) abwerfen, aufgeben, fahren lassen BHĀG. P. 4,7,44. der Comm. erklärt das erste ud durch uccais. — nis, partic. nirasta adj. und n. Bez. einer best. fehlerhaften Aussprache der Vocale PAT. a. a. O. 1,20,a. — pari 4〉 tam paryāsthat (vasudhātale) KATHĀS. 43,123. — vipari, partic. viparyasta SŪRYAS. 2,63. SŪRYAS. 6,5. SŪRYAS. 7,15. — saṃpari caus. s. saṃparyāsana. — upasam, partic. upasamasta mit einem andern Worte componirt PAT. a. a. O. 7,51,b. 105,b.

Original text · German · verb

2. as , ásyati DHĀTUP. 26,100. VOP. 11,5. ā́sa, asiṣyáti, ā́sthat P. 7,4,17. VOP. 8,91. VOP. 8,125. VOP. 11,5. In Verbindung mit praepp. act. med. P. 1,3,29, Vārtt. 3. mit abhi, ni, vini, saṃni auch as, ásati. part. praet. pass. asta (nirasita R. 4,13,45). 1〉 schleudern, werfen, schiessen; mit dem acc. der Sache und dat. loc. oder gen. des Ziels; auch mit dem instr. der Sache: dasyàve he̱timàsya ṚV. 1,103,3. ā̱re a̱smaddaivya̱ṃ heḻò asyatu ṚV. 1,114,4. sa idastèva̱ pratì dhādasi̱ṣyan ṚV. 6,3,5. ṚV. 7,104,25. yenā̀ dū̱ḍāśe̱ asyàsi AV. 1,13,1. ye a̱stā ye cā̱syā̀ḥ (śaravaḥ) AV. 1,19,2. yāṃ tè ru̱dra iṣu̱māsyàt AV. 6,90,1. AV. 6,90,3. AV. 4,6,4. AV. 4,6,7. AV. 6,59,3. AV. 6,65,2. AV. 6,66,2. AV. 10,1,23. AV. 11,2,17. AV. 11,2,25. AV. 12,4,17. yāmiṣùṃ giriśanta̱ hastè bi̱bharṣyastàve (dat. von astu als infin.) VS. 16,3. VS. 16,22. prāñcaṃ sruvamasyati ŚAT. BR. 5,2,4,18. ŚAT. BR. 1,7,3,4. ŚAT. BR. 3,7,2,2. KĀTY. ŚR. 14,3,16. KĀTY. ŚR. 17,2,4. ūrdhvaṃ prāṇamunnayatyapānaṃ pratyagasyati KAṬHOP. 5,3. śarānsaṃtatamasyatām (gen. pl.) R. 2,67,18. asyan MBH. 1,2292. vāṇairasyatā MBH. 1,8235. tasminnāsthadiṣīkāstram RAGH. 12,23. tāvāsthatāṃ vāṇān BHAṬṬ. 15,91. śastrāṇyāsuḥ parasparam BHAṬṬ. 14,77. asyamānaṃ (das med. angeblich nach P. 3,2,129) mahāgadāḥ P. 3,5,81. asta geworfen AK. 3,2,37. TRIK. 3,3,147. H. 324. vātāstaṃ vāri śīkaraḥ H. 165. rāmāsta āśugaḥ RAGH. 12,91. ánasta (iṣu) ŚAT. BR. 3,7,2,2. — 2〉 vertreiben, verscheuchen: strīṇāmāsāmāsa śramam NALOD. 4,36. Vgl. u. apa. — 3〉 von sich werfen, ablegen, fahren lassen, aufgeben: astavārāharūpa adj. KATHĀS. 11,56. astamauna KATHĀS. 6,141. astaśoka PRAB. 95,3. astakopa ad MEGH. 113. — 4〉 asta beendigt MED. t. 2. — ati 1〉 durch Werfen, durch Schiessen Jmd besiegen: bahubhiścaikamatyasyannaikena ca bahūñjanān . viniryokṣyāmyahaṃ vāṇānnṛvājigajamarmasu .. R. 2,23,37. — 2〉 atyasta P. 2,1,24. über Etwas hinweg gebracht, Etwas hinter sich habend: tuhinamatyastaḥ, tuhinātyastaḥ Sch. — Vgl. atyāsa. — vyati part. vyatyasta umgestellt, in eine umgekehrte Lage gebracht: vyatyastapāṇinā kāryamupasaṃgrahaṇaṃ guroḥ . savyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena ca dakṣiṇaḥ (pādaḥ) .. M. 2,72. vyatyā́sam adv. abwechselnd ŚAT. BR. 4,5,9,11. ŚAT. BR. 5,1,2,16. KĀTY. ŚR. 16,6,5. KĀTY. ŚR. 17,7,10. ĀŚV. ŚR. 9,8. ĀŚV. ŚR. 10,4. — adhi darüberwerfen: tayośchadiradhyasyati KĀTY. ŚR. 8,3,23. — Vgl. adhyāsa. — anu part. ánvasta durchschossen, durchflochten: (mekhalā) muñjavalśenānvastā bhavati ŚAT. BR. 3,2,1,13. — apa 1〉 wegschleudern, wegwerfen, abwerfen: a̱bhimā̀tī̱rapā̀sya ṚV. 3,24,1. barhireva tatstṛṇannapāsyat ŚAT. BR. 1,2,5,26. ŚAT. BR. 1,1,2,15. ŚAT. BR. 3,2,1,31. ŚAT. BR. 3,3,2,8. KĀTY. ŚR. 6,6,10. cīrāṇyapāsyājjanakasya kanyā R. 2,38,6. bhūṣaṇamapāsya NALOD. 3,8. bāle 'pāstapipīlike KATHĀS. 13,61. apāsta fortgestossen AMAR. 2. wegtreiben, verscheuchen: apāsya hi rasānbhaumāṃstaptvā ca jagadaṃśubhiḥ . paretācaritāṃ bhīmāṃ ravirāviśate diśam .. DAŚ. 1,14. Vgl. apāsana. — 2〉 zur Seite werfen, bei Seite lassen, in Stich lassen, aufgeben, keine Rücksicht auf Jmd oder Etwas nehmen; stets gerund.: annapānamapāsya MBH. 1,7942. apāsya cāsya yantāram MBH. 2,36. apāsya phalakuddālaṃ kuruṣva vacanaṃ mama R. 2,32,30. dṛṣṭvā madhūnyapāsyaiva (der folg. acc. davon abhängig) sarvānasmānabhakṣayat R. 5,63,6. sāraṃ tato grāhyamapāsya phalgu PAÑCAT. Pr. 10. HIT. 70,10. PRAB. 17,14. PRAB. 85,10. ŚIŚ. 1,44. yadi samaramapāsya (vom Kampfe abgesehen, ausgenommen im Kampfe) nāsti mṛtyorbhayam HIT. III, 139. — 3〉 verwerfen, zurückweisen: ityādīnāṃ kāvyalakṣaṇatvamapāstam SĀH. D. 5,8. iti maithilamatamapāstam TITHYĀDITATTVA_im_ŚKDR. u. apāsta. — abhi 1〉 hinwerfen, zuwerfen, abschiessen: yaṃ prativeśaṃ śakalaṃ vindettamabhyasyābhijuhuyāt ŚAT. BR. 12,4,3,1. nopariṣṭātsamidhamabhyasya harati ŚAT. BR. 12,5,1,10. AIT. BR. 3,22. abhyasyato (gen. sg.) vāṇān MBH. 1,5479. — 2〉 seine Thätigkeit, seine Aufmerksamkeit auf ein best. Ziel richten, obliegen, betreiben, besorgen, verrichten, studiren, lesen: vedameva sadābhyasyet M. 2,166. MBH. 1,6759. abhyasyatīva vratamāsidhāram RAGH. 13,67. abhyasyanti taṭāghātam (gajāḥ) KUMĀRAS. 2,50. mṛgakulaṃ romanthamabhyasyatu ŚĀK. 39. vyāpāramabhyasyatā (instr.) MṚCCH. 52,2. kukarmajāmivābhyasyanbhaviṣyatīmadhogatim KATHĀS. 24,94. VID. 21. vedamevābhyasennityam M. 4,147. KULL._zu_M. 6,29. cāndrāyaṇaṃ vā trīnmāsānabhyaset M. 11,106. abhyasanvedam YĀJÑ. 3,204. tadbahma — kāle kāle sadābhyasan MBH. 3,1450. sahasrakṛtvastvabhyasya (hersagend) bahiretaktrikam M. 2,79. M. 4,125. vedamabhyasya M. 6,95. M. 11,251. M. 11,254. M. 11,257. M. 11,258. M. 11,262. med.: brahmaivābhyasate punaḥ M. 4,149. pass.: kaccidabhyasyate samyaggṛhe te — dhanurvedasya sūtraṃ vai yantrasūtraṃ ca nāgaram MBH. 2,256. nābhyastā ca kaṣāyavastraracanā MṚCCH. 114,5. nayanayorabhyastamāmīlanam AMAR. 92. vidyā RAGH. 1,8. BHARTṚ. 3,47. PAÑCAT. 244,1. Vgl. abhyasana, abhyasta, abhyāsa. — ava hinwerfen ŚAT. BR. 6,3,3,6. — abhyava auf Etwas hinwerfen: dakṣiṇāparamaṣṭamadeśamabhyavāsyedbarhiḥ KAUŚ. 87. — ā med. einfassen, hineinschöpfen: tamāsyàdhvamū̱rmima̱dyā sùhastāḥ ṚV. 10,30,2. ghṛtavatīmadhvaryo srucamāsyasva ŚAT. BR. 1,5,2,1. — ud 1〉 in die Höhe werfen, in die Höhe heben ŚAT. BR. 7,1,1,5. ŚAT. BR. 13,8,2,4. ŚAT. BR. 13,8,2,9. tadudastamalātam MBH. 3,430. pucchamudasyati P. 3,1,20, Sch. pūrvārdhena puṣpaśayyāmudasya ŚĀK. 34,1. udasta hinaufgeworfen H. 1482, Sch. — 2〉 hinauswerfen ŚAT. BR. 2,6,2,16. KĀTY. ŚR. 5,10,18. — anūd hinter Jmd in die Höhe werfen ŚAT. BR. 5,2,1,16. ŚAT. BR. 5,2,1,17. — paryud umherstellen, hier und da anbringen: himavatsāgarānūpāḥ sarve ratnākarāstathā . antyāḥ sarve paryudastā yudhiṣṭhiraniveśane .. MBH. 2,1805. — vyud 1〉 herausschleudern, umherstreuen, ausbreiten: vyudasyatyasaṃkhyātāḥ śarkarāḥ KAUŚ. 50. muñjavajjarjarībhūtā bahavastatra pādapāḥ . cīrāṇīva vyudastāni rejustatra mahāvane .. MBH. 3,434. — 2〉 fahren lassen, aufgeben: rāgadveṣau vyudasya BHAG. 18,51. kāmakrodhau vyudasya MBH. 2,564. sīmantinībhujalatāgahanaṃ vyudasya ŚĀNTIŚ. 2,17. — upa unter Etwas werfen, zu Etwas hinwerfen: a̱dhaste̱ aśmàno ma̱nyumupā̀syāmasi̱ yo gu̱ruḥ AV. 6,42,2. phalīkaraṇātkapālenādho 'dhaḥ kṛṣṇājinamupāsyati ŚAT. BR. 1,9,2,33. ŚAT. BR. 3,8,1,14. ŚAT. BR. 3,8,2,15. ŚAT. BR. 4,2,5,6. tasyādhastādbarhirupāsyati ĀPAST._bei_SĀY._zu_AIT. BR. 2,11. camaseṣūpāsyanti KĀTY. ŚR. 10,5,11. KĀTY. ŚR. 4,1,16. KĀTY. ŚR. 6,5,15. pādayo rukmā upāsyati KĀTY. ŚR. 19,4,10. — vyupa dass. mit Hinzutritt des Begriffes der Vertheilung: atha suvarṇarajatau rukmau vyupāsyati ŚAT. BR. 12,8,3,11. — ni 1〉 niederwerfen, niederlegen, niedersetzen: yaṃ balbàja̱ṃ nyasyàtha AV. 14,2,22. atha punarloṣṭaṃ nyasyati ŚAT. BR. 3,2,2,21. ŚAT. BR. 3,3,3,7. KĀTY. ŚR. 21,3,27. nyasetpādam M. 6,46. nyasyatāṃ kalasaḥ R. 1,2,7. bharturnyasya śanaiḥ śiraḥ SĀV. 5,9. nyastaśastraḥ M. 3,192. DRAUP. 7,8. nyastacihnā RAGH. 2,7. tāmantikanyastabalipradīpām RAGH. 2,24. übertr.: api prāṇānnyasiṣyanti (das Leben aufgeben) R. 2,46,20. yathā — na jīvitaṃ nyasya yamakṣayaṃ vrajet R. 2,38,17. nyastadeha gestorben R. 2,78,9. arthāntaraṃ nyasyati er bringt einen neuen Umstand zur Sprache MALLIN._zu_ŚIŚ. 1,17. mit einem loc. auf Etwas niedersetzen, niederlegen, aufsetzen, auflegen: chandaḥpuruṣamenonirṇodanaṃ śarīre nyaset KĀTY. ANUKR. 4,13_in_VS. p. LVI. ayogye na madvidho nyasyati bhāramagryam BHAṬṬ. 1,22. śikhariṣu padaṃ nyasya MEGH. 13. tānyasminsyandane kṣipraṃ nyasyantām (āyudhāni) R. 3,28,27. upahāraṃ bhuvi nyastam R. 4,41,29. R. 2,104,7. R. 2,104,8. nyastaḥ — sarpamukhe karaḥ HIT. II, 137. mayā — nyastaṃ mukhaṃ tanmukhe AMAR. 33. pramadālocananyastaṃ malīmasamivāñjanam HIT. II, 148. ŚĀK. 57. aṃśanyasta MEGH. 60. puro nyastaṃ lalāmakam AK. 2,6,3,37. H. 652. citranyasta auf ein Gemälde aufgetragen, gemalt KUMĀRAS. 2,24 (vgl. ar caus. 4). pathi nyas auf die Strasse werfen, ablegen, aufgeben: nyasetpathi (karma ein Gewerbe) YĀJÑ. 3,35. śirasyājñāṃ nyas einen Befehl mit der gebührenden Ehrerbietung aufnehmen AMAR. 82. evaṃ śāpaṃ mayi nyasya (einen Fluch auf Jmd schleudern) R. 2,64,55. antarnyasta hineingelegt AK. 2,2,3. — hineinsetzen, in Etwas setzen; mit dem loc.: rājā kṛtvā pure sthānaṃ brāhmaṇānnyasya tatra YĀJÑ. 2,185. draupadīmāśrame nyasya DRAUP. 1,5. pitrā hyeṣaḥ — rājyabhraṣṭo vane nyastaḥ R. 4,3,9. nyastāṃ sāgaratoye vā pātāle vāpi maithilīm R. 4,16,41. — nyasta hingestreckt, hingeworfen: nyastāṃ bhūmau ca vaidehīm R. 3,58,2. sa bhūmau nyastasarvāṅgaḥ (mit gesenkten Gliedern) — papāta R. 4,16,2. sunyasta eine schöne Stellung im Liegen einnehmend, schön gelegen: śyāmāvadātāḥ sunyastāḥ (varāṅganāḥ) R. 5,14,23. ratnavasanāṃ laṅkāṃ koṣṭhāgārāvataṃsakām . sunyastāṃ susamṛddhārthāṃ pramadāmiva rūpiṇīm .. R. 5,10,1. befindlich: nyasta ekādaśādyaḥ die vor der 11ten befindliche Silbe, die 10te Silbe ŚRUT. 27. ausgestellt: krayyaṃ nyastaṃ krayāya yat H. 871. niedrig, schwach (vom Ton) ṚV. PRĀT. 3,17. — 2〉 Jmd oder Etwas (acc.) bei Jmd (loc.) niederlegen, in Verwahrung geben, anvertrauen, übergeben: sa rājyaṃ sacive nyasya MBH. 3,9922. dhanūratnam — nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrvake R. 1,66,13. sa yadi prapadyeta yathānyastaṃ yathākṛtam M. 8,183. dhanaṃ kule nyasya YĀJÑ. 2,62. nyastā tena mantriṣu kośalā RAGH. (ed. Calc.) 1,35. rāme śrīrnyasyatām RAGH. (ed. Calc.) 12,2. madgehe nyastā vipreṇa kenacit . āvantikābhidhā yaiṣā KATHĀS. 16,102. bhrātari nyasya — mām BHAṬṬ. 5,82. — caus. niedersetzen heissen: gaṅgātīre — nyāsayāmāsuratha tāṃ śivikām MBH. 1,4948. — abhini niederdrücken: abhinyasyatyagnīdutkaram KĀTY. ŚR. 2,6,22. Vgl. abhinyāsa. — upani 1〉 hinzulegen: dīpyamānaṃ tato vahniṃ puṣpaiḥ satkṛtya satkṛtam . tatropanyasya ca prītastayormadhye samodhitam .. R. 4,4,17. — 2〉 anvertrauen, übergeben: upanyasya mahātejā viprebhyaḥ pāṇḍavān MBH. 3,11551. — 3〉 ausführlich darlegen, auseinandersetzen, mit Argumenten begleiten: bhūtamapyanupanyastaṃ hīyate vyavahārataḥ selbst die Thatsache, wenn sie nicht dargelegt wird, verliert im Processe YĀJÑ. 2,19. yadyapi gṛdhreṇa mahāmantriṇā saṃdhānamupanyastam HIT. 120,5. Vgl. u. samupani. kimidamupanyastam was ist dies für ein Raisonnement (Andeutung?)? ŚĀK. 65,15. sa tu tatra viśeṣadurlabhaḥ sadupanyasyati kṛtyavartma yaḥ welcher den guten Weg des Zuthuenden darlegt, verkündet KIR. 2,3. — Vgl. upanyāsa. — samupani ausführlich darlegen, mit Argumenten begleiten: tvayā ca — mayā samupanyasteṣvapi mantreṣvavajñānaṃ vākpāruṣyaṃ ca kṛtam HIT. 103,3. — Vgl. oben u. upani 3. — parini ausstrecken, hinstrecken: śayanīyaparinyastagātra KATHĀS. 6,121. — pratini für Jeden besonders hinlegen: tathaivāyudhajālāni bhrātṛbhyāṃ kavacāni ca . rathopasthe pratinyasya sacarma kaṭhinaṃ ca yat .. R. 2,40,16. — vini 1〉 hier und da hinstellen, auseinanderlegen, vertheilen, ausbreiten: guṇāṃśca sūpaśākādyānpayo dadhi ghṛtaṃ madhu . vinyasetprayataḥ pūrvaṃ bhūmāveva M. 3,226. (yūpāḥ) vinyastā vidhivatsarve R. 1,13,28. susaṃmṛṣṭeṣu deśeṣu vinyastānmaṇivedikān R. 5,17,2. (hārāḥ) stanamadhye suvinyastāḥ R. 1,13,37. (indrakoṣakaiḥ) prākāratālavinyastaiścandrasūryaśatairiva R. 1,9,18. vibhāgavinyastamahārgharatnam (siṃhāsanam) BHAṬṬ. 3,3. kṣititalavinyastamaulimaṇḍalaḥ PAÑCAT. 230,18. vinyastavaidūryaśilātale KUMĀRAS. 7,10. vinyastaśuklāguru (aṅgam) KUMĀRAS. 7,15. itastato vinyastakṛṣṇājinadṛṣadupala — muśalam PRAB. 21,11. ˚śilāvinyastabhāsvadvṛśīsaṃviṣṭāḥ PRAB. 21,4. — 2〉 niedersetzen, auflegen: tvadarthamiha vinyastā — śilā R. 2,96,6. ekaṃ pādamathaikasminvinyasyoruṇi saṃsthitam . itarasmiṃstathā coruṃ vīrāsanamudāhṛtam .. VASIṢṬHA beim Sch. zu KUMĀRAS. 3,45. svorasi vinyasya vaktraṃ tasya N. 24,40. śeṣānmāsān — vinyasyantī bhuvi gaṇanayā dehalīmuktapuṣpaiḥ MEGH. 85. Uebertr. (seinen Geist, seinen Blick) auf Jmd oder Etwas richten: rāme vinyastamānasā R. 2,60,7. vinyasyantīṃ dṛśau timire pathi GĪTAG. 5,19. — 3〉 hineinstecken: karṇālaṃkṛtipadmarāgaśakalaṃ vinyasya cañcūpuṭe AMAR. 13. vaktradvāravinyastottarīyāñcalaḥ PAÑCAT. 236,9. — 4〉 übergeben: tava sūnāvadya vinyasya rājyam VIKR. 155. sutavinyastapatnīkaḥ YĀJÑ. 3,45. — saṃni 1〉 zusammen niederlegen, zusammenlegen: yāni māṃsāni saṃkṛtya saṃnyāsuḥ ŚAT. BR. 3,1,3,4. tānālupya sārdhaṃ saṃnyāsuḥ ŚAT. BR. 3,4,1,17. — 2〉 niederlegen, ablegen, hinlegen, sinken lassen: sarvāṇi saṃnyasyābharaṇāni MBH. 3,16708. MEGH. 91. tasya copāntasaṃnyaste śayānāṃ śayane R. 5,14,29. saṃnyastabhujadvayaḥ . svapsyasi R. 3,35,63. saṃnyastaśastraḥ RAGH. 2,59. vrīḍādamuṃ devamudvīkṣya manye saṃnyastadehaḥ svayameva kāmaḥ KUMĀRAS. 7,67. auflegen: bhāraṃ hi mayi saṃnnyasya yātaḥ MBH. 3,740. saṃnyasta hingestreckt, hingelagert: madavinyāsasaṃnyastāḥ svapnayuktāḥ R. 5,13,45. anye (vānarāḥ) tvanyeṣu deśeṣu saṃnyastāśca R. 6,16,46. — 3〉 in Verwahrung geben, anvertrauen, übergeben, übertragen: praṇidhibhiḥ — saṃnyasya hiraṇyaṃ tasya (vermittelst Jmd in Verwahrung geben) M. 8,182. mantrisaṃnyastakāryārtham R. 4,28,5. saṃnyasya tvayi prāṇān R. 5,66,10. mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā BHAG. 3,30. cetasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya BHAG. 18,57. yogasaṃnyastakarman BHAG. 4,41. — 4〉 aufgeben, sich von Etwas lossagen: saṃnyasya sarvakarmāṇi M. 6,95. M. 6,96. sarvakarmāṇi manasā saṃnyasya BHAG. 5,13. ohne obj. allem irdischen Treiben entsagen und sich ganz dem beschaulichen Leben ergeben, saṃnyāsin werden: daśalakṣaṇakaṃ dharmamanutiṣṭhansamāhitaḥ . vedāntaṃ vidhivacchrutvā saṃnyasedanṛṇo dvijaḥ .. M. 6,94. saṃdṛśya kṣaṇabhaṅguraṃ tadakhilaṃ dhanyastu saṃnyasyati BHARTṚ. 3,21. saṃnyastaṃ mayā ĀRUṆ. UP._in_Ind. St. 2,179. — nis 1〉 hinauswerfen, wegwerfen, ausstossen, ausreissen: niràsta̱ṃ rakṣàḥ VS. 6,16. niràsta̱ḥ śaṇḍàḥ VS. 7,13. VS. 7,18. sa hotṛṣadanādekaṃ tṛṇaṃ nirasyati nirastaḥ parāvasuriti ŚAT. BR. 1,5,1,23. ŚAT. BR. 1,6,4,20. ŚAT. BR. 4,2,1,10. ĀŚV. ŚR. 5,12. KĀTY. ŚR. 21,3,33. KĀTY. ŚR. 21,4,4. KĀTY. ŚR. 26,6,16. hastau nirasyati oder ˚te er streckt die Hände aus VOP. 21,17. VOP. 23,15. sarva uṣmāṇo (die Laute śa, ṣa, sa und ha) 'grastā nirastā (ŚAṂK.: anirastā abahirākṣiptāḥ) vivatā vaktavyāḥ CHĀND. UP. 2,22,5. nirastam (Rede) = tvarayoditam AK. 1,1,5,20. H. 267. nirasyatu pumān śukram M. 5,63. SUŚR. 2,23,9. (toyadhiṃ) nirasyantaṃ taraṃgān BHAṬṬ. 7,105. bandhaṃ nirasyati (abstreifen) oder ˚te P. 1,3,29, Vārtt. 3, Sch. nirasta abgeschossen (Pfeil) H. 779. — 2〉 zurückwerfen, abwehren, verjagen, verscheuchen: asyā bhūmernirasituṃ bhāraṃ bhāgaiḥ pṛthakpṛthak MBH. 1,2502. nirasya rakṣāṃsi R. 3,75,74. R. 4,9,88. bhūyaśca śaravarṣeṇa nirasto 'ham R. 3,42,42. R. 1,32,18. R. 3,75,29. R. 4,8,31. R. 4,8,51. R. 4,9,88. R. 4,12,43. R. 5,26,32. R. 5,50,13. ARJ. 9,18. tasya (des Liebesfeuers) nirasyamānakiraṇasya AMAR. 91. rakṣāṃsi — nirāsthat BHAṬṬ. 1,12. BHAṬṬ. 2,36. BHAṬṬ. 15,35. nirāsū rākṣasā vāṇān BHAṬṬ. 14,23. nirāsa bhṛṅgam BHAṬṬ. 2,6. aruṇena tamo nirastam RAGH. 5,71. nirastasukhodayā AMAR. 96. nirastāpad DHŪRTAS. 67,1. DHŪRTAS. 96,11. — 3〉 hinausweisen, verbannen, verstossen: gṛhānnirastā na tena vaidehasutā manastaḥ RAGH. 14,84. yattvayā — mama bāndhavāḥ . nirastāḥ paridhāvanti R. 2,61,10. R. 2,110,26. R. 3,40,15. R. 3,75,62. R. 4,14,10. DEV. 1,18. ein Bewerber R. 6,72,48. MṚCCH. 115,25. H. 1474. nirasita R. 4,13,45. — 4〉 zunichtemachen, vertilgen: nirastapādape deśe HIT. I, 63. chalaṃ nirasya YĀJÑ. 2,19. nirasya samayam MBH. 3,295. yaśāṃsi sarveṣubhṛtāṃ nirāsthat BHAṬṬ. 1,3. — 5〉 zurückweisen, verwerfen: anukartṛgatatvaṃ ca nirasyati SĀH. D. 28,17. — parā 1〉 wegwerfen, bei Seite werfen: tanna pṛthivyāṃ parāsyennāpsu ŚAT. BR. 3,8,5,9. nābhinnāṃ parāsyet ŚAT. BR. 8,7,3,16. ŚAT. BR. 3,3,2,8. tanna parāsyam ŚAT. BR. 4,4,5,1. — 2〉 verstossen, aussetzen (ein neugeborenes Kind): parā̀ mārtā̱ṇḍamā̀syat ṚV. 10,72,8. mamàcca̱na tvā̀ yuva̱tiḥ pa̱rāsà ṚV. 4,18,8. tasmātstriyaṃ jātāṃ parāsyanti na pumāṃsam NIR. 3,4. — 3〉 zurückweisen, verwerfen: enena analaṃkṛtī punaḥ kvāpīti yaduktaṃ tadapi parāstam SĀH. D. 4,16. SĀH. D. 4,20. — pari 1〉 herumwerfen, rings herum anlegen, rings herum stellen, umnehmen: pucchàṃ pa̱ryasyàntī AV. 12,5,21. AIT. BR. 4,1. med.: saṃtarāṃ mekhalāṃ paryastāmevaināmetatsatīṃ paryāsyanta ŚAT. BR. 3,4,3,2. agnimayīḥ purastripuraṃ paryāsyanta AIT. BR. 2,11. a̱bhya1̱̀nyadèti̱ parya̱nyadàsyate AV. 13,2,43. paryasta iva loko 'yaṃ yudhiṣṭhiraniveśane MBH. 2,1898. (die Augen) herumwerfen, herumgehen lassen: mukhena paryastavilocanena KUMĀRAS. 3,68. paryastanetrotpalā AMAR. 26. um Etwas verbreiten: tāmroṣṭhaparyastarucaḥ smitasya KUMĀRAS. 1,45. — 2〉 umgeben, umringen, umstricken: paryāsiṣātāṃ gāvau vatsena P. 3,1,52, Sch. kāmapāśaparyastaḥ R. 2,31,12. viṣayākṣepaparyastabuddheḥ BHARTṚ. 3,29. — 3〉 sich umdrehen: paryasya (auf dem Bette) AMAR. 18. — 4〉 umwerfen, niederwerfen: athottānaṃ paśuṃ paryasyanti ŚAT. BR. 3,8,2,12. dāsī ghaṭamapāṃ pūrṇaṃ paryasyet — padā M. 11,183. pākhaṇḍāgamāḥ nirmūlatayā sadāgamārṇavapravāheṇa paryastāḥ (Sch.: = dūre prakṣiptāḥ) PRAB. 87,18. pass. reflex. paryāsthata P. 3,1,52, Sch. umstürzen, niederfallen, herabsinken: paryastāḥ pṛthivyāmaśruvindavaḥ RAGH. 10,76. vidrumeṣu paryastam — śaṅkhayūtham RAGH. 13,13. bhagnākṣaparyastaratham RAGH. 5,49. ekāṃsaparyastaśirastrajālam RAGH. 7,59. — caus. fallen zu lassen zwingen: tena paryāsayatāsravindūn RAGH. 13,28. — vipari med. umkehren, umwechseln, vertauschen: itarathā pātre viparyasyete ŚAT. BR. 4,3,1,13. viparyasya pātramukhe KĀTY. ŚR. 9,13,14. KĀTY. ŚR. 9,13,22. KĀTY. ŚR. 9,13,26. KĀTY. ŚR. 1,7,27. KĀTY. ŚR. 2,6,46. vipáryasta umgekehrt, verstellt, verkehrt AIT. BR. 1,25. ŚAT. BR. 2,2,1,13. MBH. 3,13487. P. 2,3,56, Sch. viparyastamanaśceṣṭaiḥ MṚCCH. 115,4. viparyā́sam adv. abwechselnd, wechselsweise AIT. BR. 5,28. AIT. BR. 6,19. ŚAT. BR. 3,2,4,16. ŚAT. BR. 3,7,1,22. ŚAT. BR. 4,2,2,9. ŚAT. BR. 6,7,4,17. áviparyāsam ŚAT. BR. 3,7,1,22. — pra fortschleudern, hinschleudern, hinwerfen, werfen: pra yadi̱tthā pàrā̱vatàḥ śo̱cirna māna̱masyàtha ṚV. 1,39,1. ṚV. 1,121,13. pra yā vāja̱ṃ na heṣàntaṃ pu̱rumasyàsyarjuni ṚV. 5,84,2. pracchidyodapātre prāsyati ŚAT. BR. 3,1,2,8. ŚAT. BR. 3,7,1,8. ŚAT. BR. 3,8,2,18. ŚAT. BR. 3,1,3,25. ŚAT. BR. 4,2,1,21. KĀTY. ŚR. 6,6,14. KĀTY. ŚR. 6,8,13. KĀTY. ŚR. 18,3,4. KĀTY. ŚR. 18,5,15. yathā saindhavakhilya udake prāstaḥ BṚH. ĀR. UP. 2,4,12. M. 2,64. M. 3,76. prāsyedātmānamagnau M. 11,73. pūrṇakumbhamapāṃ navam — prāsyeyuḥ (umwerfen) M. 11,186. — anupra nachwerfen ŚAT. BR. 3,8,2,28. ŚAT. BR. 9,3,3,14. ŚAT. BR. 9,3,4,16. ŚAT. BR. 9,3,3,17. KĀTY. ŚR. 6,6,28. — Vgl. anuprāsa. — abhipra auf Etwas hinwerfen: tṛṇaṃ cātvālamabhiprāsyati ŚAT. BR. 4,2,5,5. KĀTY. ŚR. 6,8,28. hinwerfen: abhiprāsyainat (so zu lesen st. abhiprāśya) CHĀND. UP. 6,13,2. — pratipra daraufwerfen: pratiprāsyolmukam KĀTY. ŚR. 6,5,4. — prati 1〉 zuwerfen, hinwerfen: pratyàsta̱ṃ namùce̱ḥ śiràḥ VS. 10,14. taṃ pratyàsyāmi mṛ̱tyavè AV. 5,8,5. AV. 6,37,3. yadyathāhinirvlayanī valmīke mṛtā pratyastā śayīta ŚAT. BR. 14,7,2,10 = BṚH. ĀR. UP. 4,4,7. — 2〉 umschlagen, einbiegen: antakamu tarhi paścātpratyasyet ŚAT. BR. 3,2,1,4. — 3〉 abwerfen, ablegen, fahren lassen: pratyastadhairyam (das vorangehende anu alsdann muss getrennt werden) BHARTṚ. 1,25. — vi auseinanderwerfen, zertrennen, zerstücken, zerstreuen, trennen, sondern: ṛ̱tenādri̱ṃ vyàsanbhi̱dantàḥ ṚV. 4,3,11. viśvā̱ itspṛdhò maruto̱ vyàsyatha ṚV. 5,55,6. vyā̀sa̱ (med.) indra̱ḥ pṛtànāḥ ṚV. 7,20,3. a̱śma̱nmayā̀ni̱ nahànā̱ vyasyàn ṚV. 10,67,3. vyasya̱nviśvā̱ anìrā̱ amī̀vā VS. 11,47. adhā̀ sa̱patnā̀nindrā̱gnī mè viṣū̱cīnā̱nvyàsyatām VS. 17,64. vyàsyai hṛ̱daści̱ttānyàsyatam AV. 3,25,6. ahī̱nvyàsyatātpa̱thaḥ AV. 10,4,6. tamo̱ vyàsya AV. 12,3,18. ṚV. PRĀT. 14,19. vyasyan — rākṣasān BHAṬṬ. 8,116. vyāsyat — śastrasaṃhatīḥ BHAṬṬ. 9,31. vyasyannudanyāṃ (den Durst vertreibend) payobhiḥ BHAṬṬ. 3,40. vyasya vedāṃścaturaḥ MBH. 1,4236. vivyāsaikaṃ (unregelm. redupl., als wenn vyas die Wurzel wäre) caturdhā yo vedam MBH. 1,2212. vivyāsa vedānyasmātsa tasmādvyāsa iti smṛtaḥ MBH. 1,2417. vyasta zerstückt ṚV. 1,32,7. vertrieben, entfernt: pravitataghanavyastasūryātapa MEGH. 104. ˚vyāsaṅgavyastadhairya BHARTṚ. 1,66. getrennt, verändert RAGH. 11,73. getrennt, gesondert, vereinzelt, einzeln genommen: vyastāstārāgaṇā iva MBH. 3,14380. (upakramaiḥ) vyastaiścaiva samastaiśca M. 7,159. YĀJÑ. 1,366. ARJ. 10,64. P. 2,3,56, Sch. caturdhā — vyastaḥ prasavaḥ RAGH. 10,85. tadasti kiṃ vyastamapi (vereinzelt, eins davon) trilocane KUMĀRAS. 5,72. getrennt, verschieden, mannigfach PRAB. 97,19. vyaste kāle hin und wieder, bisweilen MBH. 3,17052. verwirrt AK. 3,2,21. — sam 1〉 verbinden, aneinanderreihen, anreihen, zusammenlegen: u̱bhāvantau̱ samàsyatām AV. 6,89,3. viṣṇukramavātsapre samasyati ŚAT. BR. 6,7,4,12. ŚAT. BR. 6,7,4,13. ŚAT. BR. 14,3,1,1. rajjuṃ saptadhā samasyati ŚAT. BR. 10,2,3,8. ŚAT. BR. 3,3,2,13. KĀTY. ŚR. 3,5,1. KĀTY. ŚR. 19,7,8. KĀTY. ŚR. 19,5,12. KĀTY. ŚR. 19,7,13. KĀTY. ŚR. 8,3,16. samā́sam inf. ŚAT. BR. 4,1,2,26. ŚAT. BR. 12,8,3,14. pass. zusammengesetzt werden (gramm.): sarvo 'pyavayavo 'hnā samasyate P. 2,2,1, Sch. samasyamāne — yuṣmadasmadī P. 7,2,90, Kār. 1. sámasta (samastá P. 4,2,104, Vārtt. 19, Sch.) verbunden, vereinigt, eine Einheit bildend, ganz, alles, alle insgesammt AK. 3,2,14. TRIK. 3,3,421. H. 1433. ŚAT. BR. 2,3,4,7. CHĀND. UP. 2,1,1. CHĀND. UP. 8,11,1. M. 3,85. M. 7,57. M. 7,159. M. 7,198. M. 8,255. YĀJÑ. 1,366. YĀJÑ. 3,191. R. 3,41,38. R. 4,8,10. R. 4,56,16. PAÑCAT. 236,18. AMAR. 79. VID. 4. componirt (gramm.) P. 1,1,73, Vārtt. 3. — 2〉 vermengen: yadàsyā̱ḥ palpū̀lana̱ṃ śakṛ̀ddā̱sī sa̱masyànti AV. 12,4,9. — anusam noch hinzulegen, vollends beifügen: barhiranusamasyati paridhīṃśca ŚAT. BR. 2,6,1,47. ŚAT. BR. 2,6,1,48. ŚAT. BR. 1,8,3,18. ŚAT. BR. 1,8,3,22. tadenaṃ kṛtsnaṃ kṛtvānusamasyati ŚAT. BR. 3,8,3,37. — upasam darauflegen ŚAT. BR. 6,6,4,9.

Original text · German · verb

1. as med. vom simpl.: smahe MBH. 13,13. syāmahe HARIV. 7973. HARIV. Z. 6 ṚV. 10,27,4 die Form āsam nicht asam. — 1〉 Z. 26 fgg. füge noch folgendes Beispiel hinzu: grāmaśabdo 'yaṃ bahvarthaḥ . astyeva śālāsamudāye vartate . tadyathā . grāmo dagdha iti . asti vāṭaparikṣeye vartate . tadyathā . grāmaṃ praviṣṭa iti . asti manuṣyeṣu vartate . tadyathā . grāmo gato grāma āgata iti . asti sāraṇyake sasīmake sasthaṇḍilake vartate PAT._in_MAHĀBH. 321. Hier lässt sich das Wort durch so übersetzen. — 2〉 asti me ohne Subject so v. a. ich besitze Etwas, ich bin reich MBH. 13,3027. Spr. 4353 (Conj.). — 8〉 astu so v. a. gut, einverstanden KATHĀS. 94,77. yadastu was auch geschehen mag, es geschehe was da wolle KATHĀS. 73,156. KATHĀS. 101,308. KATHĀS. 113,140. yadastu me was mir auch zu Theil werden möge KATHĀS. 84,21. santu vilokanabhāṣaṇavilāsaparihāsakeliparirambhāḥ . smaraṇamapi u. s. w. so v. a. vom Sehen, Sprechen u. s. w. will ich gar nicht reden, schon die blosse Erinnerung u. s. w. Spr. 5149. — anu 1〉 dabei sein, mit acc. LĀṬY. 5,5,3. LĀṬY. 5,12,4. — upa hierher zieht BENFEY die Stelle: mahendraṃ vai giriśreṣṭhaṃ rāmo nityamupāsti ha MBH. 5,6054. Nach unserer Ansicht steht upāsti aus metrischen Rücksichten für upāste und gehört demnach zu 2. ās mit upa. — ni dabei sein, Theil haben ṚV. 9,98,5. — pari 1〉 lies überholen. — 2〉 lies über (den Tag) hinaus (thätig) sein. — pra Z. 4 lies 1,54,8 st. 1,154,8. — sam sein, bestehen, geben: gaṅgātīre bhīmapuraṃ nāma nagaraṃ samasti Z. d. d. m. G. 14,569,4. Z. d. d. m. G. 14,569,10. samastu MBH. 13,1323 fehlerhaft für mamāstu, wie die ed. Bomb. liest.

Böhtlingk 1879 adjective · particle · verbal root

Original text · German · adjective

3. ˚as Adj. werfend, treffend, in hṛtsvas.

Original text · German · particle

5. as Interj. am Ende eines Sāman TĀṆḌYA-BR. 12,3,21. [Nachtrag, Band 1]

Original text · German · verbal root

1. √as , ásita Med. 2. Sg. se zu belegen in der älteren Sprache nur im umschriebenen Futurum von medialen Verben Chr. 30,22. TS. 2,6,2,3. (1te Sg.?). Nur in den Formen vom Präsensstamme und im Perfectum ā́sa — 1〉 sein, da —, vorhanden sein, existiren; Statt finden, geschehen, sich ereignen. ayamasmi da bin ich Chr. 39,26. Mit na — a〉 nicht da sein. so 'pi nāsti yathā tathā und auch dieser ist so gut wie nicht da Chr. 66,17. nāsti es ist Nichts da, ich habe Nichts. Damit wird ein Bittender abgewiesen Spr. 7615. — b〉 verloren —, hin —, nicht mehr zu retten sein. — 2〉 weilen, sich aufhalten, sich irgendwo oder irgendwobei (Loc.) befinden. — 3〉 mit Gen. oder Dat. esse alicui, Jmd gehören, da sein —, geben für. asti me ich besitze Etwas, ich bin reich. tavāsmi ich gehöre dir, ich bin dein Gefangener. kasyāsi wem gehörst du? so v. a. wessen Gattin —, wessen Tochter bist du? MBH. 3,64,118. Mit Loc. sich bei Jmd befinden, angetroffen werden, Jmd eigen sein Chr. 102,23. — 4〉 bereit —, gegenwärtig —, Jmd (Dat.) zur Hand sein. — 5〉 hinreichen, genug. [Page1-143-b] sein für (Gen.) Chr. 74,27. einer Sache (Dat.) gewachsen sein, vermögen Chr. 34,23. — 6〉 Jmd (Dat.) zu Etwas (Dat.) gereichen, — behülflich sein. — 7〉 sein (copula). kā tavāsmi was bin ich dir? Chr. 180,6. Bildet mit Participien verschiedene Arten von Aussageformen. Mit Adverbien sein, sich verhalten. tathaiva wie zuvor Chr. 57,18. evamastu so sei es, so v. a. einverstanden. syādevamapi mit Potent. es könnte auch sein, dass. — 8〉 āsa mit dem Acc. eines Nom. act. auf ā bildet umschriebene Perfecta AIT. BR. 7,17. — 9〉 werden. Mit Gen. Jmd zu Theil werden, zufallen Chr. 59,26. āsīcca me manasi so v. a. und es tauchte in mir der Gedanke auf KĀD. 35,4. 160,1. 198,19. — 10〉 asti so ist es (vollständig astyetat). Am Anfange eines Satzes mit einem andern Verbum finitum (ist es wieder asti, so fällt es weg) es ist (war) der Fall —, es kommt vor, dass; zuweilen MṚCCH. 49,17. MAHĀBH. 1,67,b. 185,a. 294,a. astyatra kāṃ cidgāṃ paśyasi (fragend) MAHĀBH. 211,a. *Fragend in Verbindung mit einem Fut. kommt es wirklich vor, dass? asmi mit einer 1. Sg. ich bin in dem Falle, dass ich KATHĀS. 25,187. Cit. bei MALLIN. zu KIR. 3,6. asi mit einer 2. Sg. du bist in dem Falle, dass VĀMANA 5,2,82. — 11〉 astu es geschehe, so v. a. gut, einverstanden. yadastu es geschehe, was da wolle. yadastu me was mir auch geschehen möge astu und santu mit einem folgenden Nom. um nicht davon zu reden Spr. 6790. — Mit ati übertreffen (mit Acc.). — Mit *vyati MED. mehr sein, überwiegen. — Mit anu — 1〉 dabei sein (mit Acc.) — 2〉 bereit sein, sich darbieten. — 3〉 gelangen zu (Acc.), erreichen. — Mit *vyatyanu Med. — Mit apa sich fern halten. — Mit api — 1〉 sein, sich befinden bei oder in. — 2〉 zu Theil werden, zufallen. — 3〉 impers. mit Gen. der Person theilhaben an (Loc.). — Mit abhi — 1〉 *zufallen, auf Jmds (Gen.) Theil kommen. — 2〉 darüber sein, übertreffen, beherrschen, bewältigen; Jmd (Gen. oder Dat.) mehr gelten als (Abl.) ṚV. 5,33,3. — Mit upa sein —, sich befinden in (Acc.). — upāsti st. upāste von ās. — Mit ni dabei, sein, Theil haben an (Gen.). — Mit pari — 1〉 überholen. — 2〉 über (einen Zeitpunkt) hinaus gehen, (e. Z.) nicht einhalten ṚV. 7,103,7. — Mit pra voran sein, in ausgezeichnetem Maasse sein, vorwiegen, hervorragen. — Mit prati Jmd gleichkommen, mit Jmd wetteifern. — Mit *vi. — Mit sam — 1〉 Jmd (Acc.). gleich sein. — 2〉 vereinigt sein mit saha. — 3〉 sein, geben, existiren SARVAD. 9,15. — samastu MBH. 13,1323 fehlerhaft für mamāsti.

Original text · German · verbal root

2. √as , ásyati — 1〉 schleudern, werfen, schiessen auf [Page1-143-c] (Loc., Dat. oder Gen.); schleudern mit (Instr.). — 2〉 vertreiben, verscheuchen. — 3〉 von sich werfen, ablegen, fahren lassen. Nur im Partic. asta am Anfange eines adj. Comp. Chr. 104,14. Chr. 104,21. — 4〉 asta *beendigt. — Mit ati — 1〉 niederschiessen. Vielleicht fehlerhaft für abhi. — 2〉 *atyasta über Etwas (Acc. oder im Comp. vorangehend) hinweg gebracht, Etwas hinter sich habend. — Mit vyati. Partic. ˚yatyasta umgestellt, in eine umgekehrte Lage gebracht. — Mit adhi — 1〉 darüber werfen. — 2〉 fälschlich übertragen ŚAṂK. zu BĀDAR. 4,1,5. 6. missverstehen. — Caus. Partic. adhyāsita mit Etwas (Nom. abstr. im Instr.) gemeint, unter — verstanden. — Mit anu, Partic. ánvasta durchschossen, durchflochten. — Mit apa — 1〉 wegschleudern, wegstossen, wegwerfen, abwerfen, ablegen (Kleid, Schmuck); niederlegen auf Chr. 297,1. — 2〉 verlassen (einen Ort) Chr. 124,21. Jmd im Stich lassen Chr. 75,23. Etwas aufgeben, fahrenlassen Chr. 299,25. bei Seite lassen. apāsya mit Acc. mit Hintansetzung, trotz BĀLAR. 39,14. 102,13. samaram so v. a. ausser im Kampf Spr. 5238. — 3〉 entziehen, an sich ziehen Chr. 93,5. — 4〉 subtrahiren BĪJAG. 34. — 5〉 zurückweisen, widerlegen. — Mit udapa ganz aufgeben, — unterlassen. — Mit api einfügen. — Mit abhi auch asati und ˚te — 1〉 hinwerfen, zuwerfen. — 2〉 schleudern (Pfeile) MBH. 1,138,41. — 3〉 hinzufügen ŚULBAS. 2,9. — 4〉 obliegen, betreiben, besorgen, verrichten, studiren. — 5〉 wiederholen, verdoppeln. abhyasta verdoppelt, reduplicirt Spr. 7615. — 6〉 multipliciren. — Caus. Jmd obliegen lassen, beibringen, lehren. — Mit samabhi obliegen, betreiben, üben. — Mit ava hinwerfen ṚV. 1,140,10. — Mit anvava Etwas bringen auf (Dat.). — Mit abhyava auf Etwas hinwerfen. — Mit ā Med. — 1〉 hingiessen, fliessen lassen. — 2〉 an sich —, in die Hand nehmen ŚAT. BR. 1,5,2,1. — Mit ud — 1〉 hinaufwerfen, in die Höhe heben. — 2〉 hinauswerfen. — 3〉 sich erheben von (Acc.). ŚĀK. 34,1. — Mit anūd nach Jmd hinaufwerfen. — Mit paryud beseitigen, ausschliessen. — Mit vyud — 1〉 umherstreuen. — 2〉 aus sich entlassen GAUT. 9,12. — 3〉 fahren lassen, aufgeben. — Mit abhivyud vollständig fahren lassen, — aufgeben. — Mit udvyud dass. — Mit upa unter Etwas werfen, zu Etwas hinwerfen. — Mit vyupa dazwischen hinwerfen. — Mit ni auch asati. — 1〉 niederwerfen, — setzen, — legen, ablegen Chr. 93,27. prarohān Steckreiser pflanzen BĀLAR. 147,13. — 2〉 legen —, setzen —, absetzen —, einsetzen —, aussetzen in, auf (Loc.) stecken an, in Chr. 113,17. Chr. 218,6. schütten —, giessen auf, in Chr. 169,11. manasi cintātibhāram [Page1-144-a] so v. a. sich viele Gedanken machen Chr. 311,11. śirasyājñām aufʼs Haupt legen, so v. a. mit Ehrerbietung entgegennehmen Spr. 1876. pathi auf die Strasse werfen, so v. a. ablegen, aufgeben. — 3〉 schleudern (eine Fluch) auf (Loc.). — 4〉 auftragen (Salbe, Zeichen) auf (Loc.). — 5〉 heften (den Blick) auf (Loc.) Spr. 7758. — 6〉 Jmd (Loc.) Etwas oder Jmd übergeben, übertragen, anvertrauen Chr. 292,4. Chr. 326,33. — 7〉 aufgeben, fahren lassen (prāṇān, jīvitam, deham). — 8〉 vorbringen, zur Sprache bringen. — 9〉 nyasta — a〉 hingestreckt, ausgestreckt. krayāya zum Verkauf ausgestellt. — b〉 von einem Vocale — α〉 niedrig betont. Compar. ṚV. PRĀT. 3,17. — β〉 kurz ŚRUT. 27. — Caus. niederlegen —, niedersetzen heissen. — Mit abhini niederdrücken. — Mit upani — 1〉 hinlegen, hinsetzen R. 4,4,17. — 2〉 Jmd (Acc.) Jmd (Dat.) anmelden MBH. 3,158,28. — 3〉 Mit samupani vorbringen, zur Sprache bringen Chr. 250,3. — Mit parini, Partic. ˚nyasta ausgestreckt, hingestreckt. — Mit pratini für Jmd besonders hinlegen. v. l. pravi. — Mit vini auch asati. — 1〉 auseinanderlegen, ausbreiten, hinlegen, hinstellen. — 2〉 legen —, setzen auf (Loc.) Chr. 304,32. Chr. 310,4. Chr. 320,8. stecken in Chr. 175,31. — 3〉 auftragen (Salbe, Zeichen) auf (Loc.) Chr. 115,17. — 4〉 Etwas durch Etwas bezeichnen MEGH. 84. — 5〉 richten, heften (den Geist, den Blick) auf (Loc.) — 6〉 Jmd (Loc.) Etwas oder Jmd übergeben, anvertrauen. — Mit saṃni auch asati. — 1〉 zusammen niederlegen, zusammenlegen. — 2〉 niederlegen, ablegen. — 3〉 legen —, setzen auf (Loc.) Chr. 43,21. Jmd (Loc. oder Gen.) in Verwahrung geben, anvertrauen. — 4〉 Etwas aufgeben, fahren lassen, sich von Etwas lossagen. — 5〉 allem irdischen Treiben entsagen und sich ganz dem beschaulichen Leben widmen. — 6〉 saṃnyasta hingestreckt, ausgestreckt, ausgebreitet, hingelagert. — Mit upasaṃni in upasaṃnyāsa. — Mit nis — 1〉 ausreissen. — 2〉 hinauswerfen, verbannen aus (Abl.) Chr. 128,31. verstossen, entfernen, verjagen, verscheuchen. — 3〉 abwehren. — 4〉 zurückweisen, abweisen (einen Bewerber). — 5〉 zu Nichte machen, vertilgen. — 6〉 *abschiessen. — 7〉 *hastau Act. Med. ausstrecken. — 8〉 *von sich abstreifen, Act. Med. — 9〉 zurückweisen, widerlegen. — 10〉 nirasta ausgestossen. — a〉 von der Aussprache der Laute śa, ṣa, sa und ha — b〉 von einer best. fehlerhaften Aussprache der Vocale. — Caus. ausreissen. Partic. nirasayant (!) zu Spr. 1171. — Mit abhinis hinwerfen nach. — Mit parā — 1〉 wegwerfen, bei Seite werfen. — 2〉 hinwerfen. [Page1-144-b] — 3〉 verstossen, aussetzen (ein Kind). — 4〉 erlassen (einen Ort). — 5〉 zurückweisen, widerlegen. — Mit pari — 1〉 hinundher werfen, — bewegen, umhergehen lassen (die Augen). — 2〉 umwerfen, niederwerfen. paryasta umgeworfen, umgestürzt, niedergefallen auf (Loc.) — 3〉 Med. ringsherum anlegen, umlegen Chr. 21,16. — 4〉 umringen, umgeben, umstricken. — 5〉 sich umdrehen. paryasya Absol. Spr. 1622. — 6〉 sich ausbreiten. paryasta ausgebreitet um (im Comp. vorangehend). — 7〉 aufreihen. paryasta aufgereiht auf (im Comp. vorangehend). — 8〉 paryasta verkehrt Spr. 5560. — Mit vipari — 1〉 umkehren, umwerfen GAUT. 20,3. 4. umwechseln, vertauschen. vipáryasta umgekehrt, verstellt, verkehrt Chr. 236,14. — 2〉 eine verkehrte Ansicht haben Spr. 2596. — 3〉 viparyasta herumstehend Chr. 128,14. — Caus. bewirken, dass Etwas (Acc.) sich verkehrt BĀLAR. 271,4. — Mit saṃpari s. saṃparyāsana. — Mit pra — 1〉 fortschleudern, hinschleudern, hinwerfen, werfen in (Loc.) Chr. 34,23. Chr. 162,1. amśam einen Einsatz machen, wetten. — 2〉 umwerfen. — Mit anupra nachwerfen. — Mit abhipra hinwerfen auf (Acc.). — Mit pratipra daraufwerfen. — Mit prati — 1〉 zuwerfen, hinwerfen. — 2〉 umschlagen, einbiegen. — 3〉 abwerfen, ablegen, fahren lassen. — Mit vi — 1〉 auseinanderwerfen, zersprengen, zertrennen, zerstreuen, sondern. vyasta zerstückt, auseinandergerissen, getrennt, zerlegt, zertheilt, gesondert, vermannichfacht Chr. 251,16. Chr. 259,28. Chr. 263,24. Chr. 293,11. Chr. 304,24. Chr. 321,6. vyaste kāle hin und wider, bisweilen MBH. 3,305,6. — 2〉 vyasta *verwirrt. — Mit pravi hinlegen, hinstellen auf (Loc.) R. ed. Bomb. 2,40,15. — Mit sam verbinden, aneinanderreihen, zusammenlegen, — fügen, — thun ŚULBAS. 1,50. 2,12. 76. Pass. zusammengesetzt werden (gramm.) mit (instr.). samasta — 1〉 verbunden, vereinigt, eine Einheit bildend Chr. 259,28. componirt (gramm.) Chr. 251,16. — 2〉 ganz, alles, alle insgesammt Chr. 104,8. Chr. 169,4. Chr. 215,25. Chr. 292,4. Chr. 297,1. — Mit anusam noch hinzulegen, vollends beifügen. — Mit upasam — 1〉 darauflegen. — 2〉 hinzufügen ŚULBAS. 1,68. — 3〉 upasamasta mit einem andern Worte componirt.

Original text · German · verbal root

4. *√as , ˚asati, ˚te (gatidīptyādāneṣu).

Original text · German · verbal root

2. √as mit ud 2〉 auch schleudern (eine Waffe) NAIṢ. 4,39. — Mit abhisam zusammenstellen CARAKA 1,4. [Nachtrag, Band 1]

Original text · German · verbal root

2. √as mit adhini darüber werfen KAP. S. 32,4. [Nachtrag, Band 2]

Original text · German · verbal root

2. √as mit adhi 1〉 werfen auf, in. agnau in das Feuer MĀN. ŚR. 1,3,4. MĀN. ŚR. 1,7,1. — Mit anvadhi hernach werfen auf, in MĀN. ŚR. 1,1,2. — Mit pratinim zurückwerfen ĀPAST. ŚR. 3,10,4. [Nachtrag, Band 3]

Original text · German · verbal root

2. √as mit vyati, vyatyasta auch verkehrt, verworren BHĀM. V. 2,82. — Mit ā Act. werfen —, legen auf (Loc.) TBR. 3,3,9,11. KĀṬH. 32,6. Med. sich (sibi) legen auf (Loc.) MAITR. S. 1,4,8. — Mit upa sich (sibi) unterwerfen MAITR. S. 2,1,1. TS. 1,6,10,1. — Mit praṇi, praṇyasta nach vorn niedergedrückt TS. PRĀT. 2,20. — Mit pari Caus. in aparyāsita (Nachtr. 3). — Mit pratisam wieder an seinen Platz hinstellen ĀPAST. ŚR. 11,5,7. [Nachtrag, Band 4]

Original text · German · verbal root

1. √as 8〉 cintayāmāsivān = cinnayāmāsa HEM. PAR. 1,327. [Nachtrag, Band 5]

Original text · German · verbal root

2. √as mit vipari, viparyasta auch entgegengesetzt, mit Abl. SĀṂKHYAK. 23. [Nachtrag, Band 5]

Original text · German · verbal root

1. √as 81,1. 5. [Nachtrag, Band 7]

Original text · German · verbal root

2. √as mit vyati I. 4. — Mit adhi I. 3. — Mit anvadhi 3. — Mit ā I. 4. — Mit ud 1. 1. — Mit upa I. 4. — Mit adhini 2. — Mit upani I. ˚nyasta unterrichtet in (Loc.) DIVYĀVAD. 3,18. — Mit praṇi 4. — Mit pratinis 3. — Mit pari Caus. 4. — Mit vipari I. 5. — Mit abhisam 1. — Mit pratisam 4. [Nachtrag, Band 7]

Original text · German · verbal root

5. √as 1. [Nachtrag, Band 7]

Original text · German · verbal root

2. √as mit nis I. 6〉 KIR. 10,52. KIR. 17,32. — niedersetzen (padam) KIR. 10,31. — Mit pra, prāsta vertrieben KIR. 11,45. — Mit utpra höhnen, verspotten CAṆḌĪŚ. 24. [Nachtrag, Band 7]

Whitney Roots 1885 verbal root

Original text · English · verbal root

as [1] — be

Original text · English · verbal root

as [2] — throw

Apte 1890 verbal root

Original text · English · verbal root

as I. 2 P. [asti, āsīt, astu, syāt; defective in non-conjugational tenses, its forms being made up from the root bhū]. 1 To be, live, exist (showing mere existence); nāsadāsīnno sadāsīt Rv. 10. 129. 1; śrutidvaidhaṃ tu yatra syāt Ms. 2. 14; śapathe nāsti pātakaṃ Ms. 8. 112; na tvevāhaṃ jātu nāsaṃ Bg. 2. 12; āsīdrājā nalo nāma Nala. 1. 1; Ms. 5. 79; na as not to be, to be lost, disappear, perish, ([Page 0208-a]) nāyamastīti duḥkhārtā Nala. 7. 16; asti bhoktuṃ Sk. it has to be eaten; (for other uses of asti see asti s. v.). 2 To be (used as a copula or verb of incomplete predication, being followed by a noun or adjective or adverb, or some other equivalent); bhaktosi me sakhā ca Bg. 4. 3; dhārmike sati rājani Ms. 11. 11; ācārye saṃsthite sati Ms. 5. 80; so evameva syāt, tūṣṇīmāsīt &c. 3 To belong to, be in the possession of (expressed in English by have), with gen. of possessor; yanmamāsti harasva tat Pt. 4. 76; yasya nāsti svayaṃ prajñā Pt. 5. 70; na hi tasyāsti kiṃcitsvaṃ Ms. 8. 417; nāsti buddhirayuktasya Bg. 2. 66. 4 To fall to the share of, to happen to or befall any one (with gen.); yadicchāmi te tadastu Ś. 4; tasya pretya phalaṃ nāsti Ms. 3. 139 he cannot enjoy or get. 5 To arise, spring out, occur; āsīcca mama manasi K. 142 (this) occurred to my mind. 6 To become; tāṃ dṛṣṭvā daśavistārāmāsaṃ viṃśatiyojanaḥ Rām.; also śuklīsyāt, rājasāt syāt &c. Sk. 7 To lead or tend to, turn out or prove to be (with dat.); sa sthāṇuḥ sthirabhaktiyogasulabho niḥśreyasāyāstu vaḥ V. 1. 1; saṃgataṃ śrīsarasvatyorbhūtayestu sadā satāṃ V. 5. 24; oft. with dat. alone without as; yatastau svalpaduḥkhāya Pt. 1. 8 To suffice (with dat.); sā teṣāṃ pāvanāya syāt Ms. 11. 86; anyairnṛpālaiḥ paridīyamānaṃ śākāya vā syāllavaṇāya vā syāt Jagannātha. 9 To stay, reside, dwell, live; hā pitaḥ kvāsi he subhru Bk. 6. 11. 10 To take place, happen. 11 To be in a particular relation, to be affected (with loc.); kiṃnu khalu yathā vayamasyāmevamiyamapyasmāt prati syāt Ś. 1. astu well, let it be; evamastu, tathāstu so be it, amen. The form āsa joined to roots in forming their periphrastic perfect is sometimes separated from the root and used by itself; taṃ pātayāṃ prathamamāsa papāta paścāt R. 9. 61, R. 16. 86. [Cf. L. est and Gr. esti with asti; esse; Zend. āsti; Pers. hast, ast]. -WITH ati to be over, excel, surpass. — anu to be at hand, reach. — api (with loc. or an adv. of place) 1 to be in anything. 2 to belong to, be closely connected with. — abhi 1 to belong to, to fall to one's share; yanmamābhiṣyāt Sk. 2 to be over. 3 to excel, surpass. 4 to ([Page 0208-b]) domineer or to tyrannize over, rule over. — āvis to arise, spring up, be visible; ācāryakaṃ vijayi mānmathamāvirāsīt Māl. 1. 26. — upa to be near to or in. — pari 1 to be in the way. 2 to surpass. 3 to pass or spend (time). 4 to pervade. — pra 1 to be in front of. 2 to be in an extraordinary degree, to preponderate, excel, surpass. — prati 1 to be equal to, be a match for. 2 to rival, emulate, vie with. 3 to be a representative of, stand in place of. — prādus to appear, spring up; prādurāsīttamonudaḥ Ms. 1. 6; R. 11. 15. — vyati (Atm. vyatihe, vyatise; vyatiste) to excel, surpass, be above or superior to, out-weigh; anyo vyatiste tu mamāpi dharmaḥ Bk. 2. 35. II. 4 P. (asyati, āsa, āsthat, asituṃ, asta) 1 To throw, cast, hurl, discharge, shoot (with loc. of the mark); tasminnāsthadiṣīkāstraṃ R. 12. 23; Bk. 15. 91, Bk. 14. 77; sometimes with dat. or gen.; dasyave hetimasya Rv. 1. 103. 3. 2 To drive away, remove. 3 To frighten or scare away. 4 To throw or take away, let go, leave, give up; as in astamāna, astaśoka, astakopa; see asta. -WITH ati to shoot beyond or at, overpower (with arrows); atyasta having shot beyond, having surpassed or excelled; joined in acc. Tat. comp.; P. II. 1. 24. — abhipra to throw over or upon, hurl at. — parini to stretch. III. 1 U. (asati-te, asita). 1 To go. 2 To take or receive, seize. 3 To shine (The examples usually cited to illustrate this sense are niṣprabhaśca prabhurāsa bhūbhṛtāṃ R. 11. 81; tenāsa lokaḥ pitṛmān vinetrā R. 14. 23; lāvaṇya utpādya ivāsa yatnaḥ Ku. 1. 35. But the sense of didīpe or ‘shone’ is far-fetched, though Vāmana is disposed to take it. It seems preferable to regard āsa in these instances as equivalent to babhūva, either taking it, as Śākaṭāyana does, as an indeclinable tiṅaṃtapratirūpakamavyayaṃ, or considering it, as Vallabha does, as an ungrammatical form used against the rules of grammar, prāmādikaḥ prayogaḥ; see Malli. on Ku. 1. 35).

Cappeller 1887 verb

Original text · German · verb

1. as, ásti (Med. 2. Sgl. se alt nur im Fut. periphr.) sein, dasein, geschehen. Mit Gen. zuteil werden, zufallen; mit Gen., Dat., Loc. gehören, eigen sein; mit Dat. gewachsen, imstande sein zu. Mit Adv., bes. evam u. tathā, sich verhalten. ati übertreffen (Acc.). api sich bei oder in (Loc.) befinden. abhi übertreffen, überragen (Acc.) mehr sein als (Abl.); zuteil werden (Gen.). — upa sich in (Acc.) befinden, erlangen. pari herumbringen (die Zeit). pra voransein, hervorragen.

Original text · German · verb

2. as, ásyati schleudern, schießen, werfen; (abwerfen nur p.p. asta˚—). apa wegwerfen, abwerfen, niederlegen; verlassen. abhi (auch asati, ˚te) hinwerfen, betreiben, studiren, wiederholen; p. abhyasta verdoppelt, redupliziert(g.) [Page035-2] ud hinaufwerfen; sich erheben von (Acc.) ni (auch) asati) niederwerfen, hinlegen, anlegen, anstecken, auflegen, hineinlegen, hineingießen; übertragen,anvertrauen. upani hinwerfen, erwähnen, bemerken. vini (auch asati) auseinanderlegen, hinlegen,setzen, stecken; auftragen, übergeben. saṃni (auch asati) zusammenlegen, niederlegen, hinlegen, setzen; ablegen, aufgeben, fahren lassen. nis ausreißen, hinauswerfen, vertreiben, vertilgen. parā wegwerfen, verstoßen. pari herumwerfen; umlegen, anlegen (med.). vipari umkehren, vertauschen; p.p. viparyasta herumstehend; umgestellt, verkehrt (g.). pra fortschleudern, hin-, hineinwerfen. vi auseinander werfen, zerstücken, zersprengen, zerstreuen; p.p. vyasta zerteilt, gesondert (opp. samasta). sam verbinden, Pass. zusammengesetzt, componiert werden (g.); p.p. verbunden, componiert (g); ganz, alle.

Burnouf 1866 verbal root

Original text · French · verbal root

*as as. asāmi et ase; p. āsa et āse; pp. asita. Aller. Briller. Prendre. [Ce verbe est surtout usité en composition.]

Original text · French · verbal root

*as as. asmi 2; o. syām; imp. asāni, edhi, astu; impf. āsam; p. āsa; ppr. sat. [Les autres temps manquent.] Etre, exister. Etre, verbe auxiliaire: aśakto'smi je suis incapable. Etre, se trouver qq. part; être [Page062-1] présent, avec le l. Appartenir à qqn. g.: kasyā'sti à qui est-il? Etre l'auteur de qqc. d. Gr. εἰμι (εσμι); lat. esse; lith. esmi; germ. ist.

Original text · French · verbal root

*as as. asyāmi 4; p. āsa; pp. asita. P. asye; a1. āsi. Jeter, lancer, ac. de la ch., d. ou l. de la pers. Rejeter, repousser, ôter, détruire: śramam la fatigue.

Derived words

  • svasti स्वस्ति adverb well; happily; for welfare

Occurrences in source texts (275)

DYS 47 occurrences
DYS 9–11: Four Yogas 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 12–14: Mantra Yoga 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 20–26: Practising Laya 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 27–31: Survey of Haṭha 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 34–38: Padmāsana 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 39–42: Practice Matters 1 occurrence

Direct occurrences

20 more source pages
DYS 50–53: Obstacles 3 occurrences

Direct occurrences

DYS 67–68: Fruits of Prāṇāyāma 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 73–78: Kevala Kumbhaka 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 79–83: Power and Bhūcarasiddhi 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 84–86: Preserving Bindu 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 89–93: Stages of Development 3 occurrences

Direct occurrences

DYS 103–105: Students as Obstacle 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 106–107: Ghaṭa and Paricaya 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 112–121: Five Elements 3 occurrences

Direct occurrences

DYS 122–123: Dhyāna 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 125–130: Liberation in Life 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 132–134: Mahāmudrā 3 occurrences

Direct occurrences

DYS 136: Mahāvedha 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 141–142: Uḍḍiyāṇa 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 143–145: Mūlabandha 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 146–149: Viparītakaraṇa 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 150–153*3: Vajrolī: Secret Teaching 2 occurrences

Direct occurrences

DYS 168–179*1: Vajrolī for the Yoginī 5 occurrences

Direct occurrences

DYS 184–187: Rāja Yoga and Perfection 1 occurrence

Direct occurrences

DYS 192: Mahāmāyā 1 occurrence

Direct occurrences

GoS 9 occurrences
GoS 1–8: Learning and Liberation 1 occurrence

Direct occurrences

GoS 20–28: Setting Sarasvatī in Motion 2 occurrences

Direct occurrences

GoS 29–33: Four Forms of Breath Retention 3 occurrences

Direct occurrences

GoS 50–63: Three Locks 2 occurrences

Direct occurrences

GoS 74–80: Through the Three Knots 1 occurrence

Direct occurrences

HP 52 occurrences
HP 1.1-1.3: Opening 1 occurrence

Direct occurrences

HP 1.12-1.14: Place of Practice 1 occurrence

Direct occurrences

HP 1.17-1.32: Āsana 3 occurrences

Direct occurrences

HP 1.33-1.43: Siddhāsana 3 occurrences

Direct occurrences

HP 1.44-1.49: Padmāsana 1 occurrence

Direct occurrences

HP 1.55-1.57: Transition to Kumbhaka 1 occurrence

Direct occurrences

20 more source pages
HP 2.1-2.6: Introduction to Prāṇāyāma 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2.15-2.20: Correct Practice 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2.24-2.29: Dhauti and Basti 1 occurrence

Direct occurrences

HP 2.44-2.47: Eight Kumbhakas 2 occurrences

Direct occurrences

HP 2.72-2.78: Kevala Kumbhaka 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.10-3.18: Mahāmudrā 3 occurrences

Direct occurrences

HP 3.19-3.25: Mahābandha 4 occurrences

Direct occurrences

HP 3.33-3.48*1: Khecarī and Soma 2 occurrences

Direct occurrences

HP 3.58-3.65: Uḍḍiyāna Bandha 4 occurrences

Direct occurrences

HP 3.66-3.72: Jālandhara and the Bandhas 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.73-3.78: Viparīta Karaṇī 4 occurrences

Direct occurrences

HP 3.79-3.86*1: Vajrolī 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.87-3.93*7: Sahajolī and Amarolī 1 occurrence

Direct occurrences

HP 3.103-3.107*2: Conclusion of the Mudrā Teaching 3 occurrences

Direct occurrences

HP 4.1-4.4: Laya and Breath 3 occurrences

Direct occurrences

HP 4.11*5-4.11*14: Khecarī in Space 4 occurrences

Direct occurrences

HP 4.11*15-4.11*28: Space and Laya 1 occurrence

Direct occurrences

HP 4.27*1-4.35: Rājayoga and Haṭha 3 occurrences

Direct occurrences

HP 4.37-4.46: Listening to Nāda 1 occurrence

Direct occurrences

HP 4.47-4.55*4: Nāda Binds the Mind 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 7 occurrences
HTK 10.0*1–5: Sītkā, Śītalī and Sūryabheda 2 occurrences

Direct occurrences

HTK 10.11*2–14*1: Bhastrikā: Breath like a bellows 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 10.30–33*1: Nāḍī-viśudhy-ākhyaka-kumbha and Nāḍīśuddhi 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 10.34*2–38*1: Asvaṅgaśṛṅkhalā and Kumbhāntaraśṛṅkhalā 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 10.39*2–41: Merucālaka: Ameru and Meru 1 occurrence

Direct occurrences

HTK 10.42–43: Meru: Three stages of breath retention 1 occurrence

Direct occurrences

IVU 2 occurrences
IVU 1-3: Non-Attachment 1 occurrence

Direct occurrences

IVU 15-16: Sun, Puruṣa, and Self 1 occurrence

Direct occurrences

MAN 8 occurrences
Bhadram-Śānti-Mantra 4 occurrences

Occurrences through derived words

Maṅgala Mantra 2 occurrences

Direct occurrences

  • MAN MA 1.2 Segment 4

    Attested form: astu Grammar of the segment: 3rd person singular aktive imperative

Occurrences through derived words

Patañjali Mantra 1 occurrence

Direct occurrences

  • MAN PY 1.2 Segment 9

    Attested form: asmi Grammar of the segment: 1st person singular aktive present

Saha Nāvavatu 1 occurrence

Direct occurrences

  • MAN SA 2.2 Segment 4

    Attested form: astu Grammar of the segment: 3rd person singular aktive imperative

PJH 1 occurrence
PJH 21: Epilogue and Closing Blessing 1 occurrence

Direct occurrences

  • PJH 21.3 Segment 2

    Attested form: astu Grammar of the segment: 3rd person singular aktive imperative

PYS 4 occurrences
PYS 2.12–14: The Karmic Store 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 2.49–51: Prāṇāyāma as Breath Suspension 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 4.12–14: Real Objects in Transformation 1 occurrence

Direct occurrences

PYS 4.15–17: Object and Citta 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 123 occurrences
SiSa 1.10-1.16: Lehrmeinungen 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.20-1.31: Karma und Erkenntnis 4 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.32-1.34: Selbst als Ursprung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 1.35-1.44: Täuschungs-Gleichnisse 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 1.51-1.64: Selbst als Licht 8 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.65-1.70: Māyā-Aufhebung 2 occurrences

Direct occurrences

56 more source pages
SiSa 1.71-1.81: Avidyā und Elemente 5 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.82-1.90: Guṇas und Gegenstände 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.91-1.92: Wahres Wissen 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 1.93-1.99: Karmische Verkörperung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2.13-2.20: Suṣumṇā und Citrā 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 2.25-2.31: Nāḍī-Netz 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 2.35-2.40: Jīva und Karma 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 2.44-2.48: Erkenntnisweg 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 2.49-2.54: Befreiungswissen 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.1-3.10: Herzlotus und Prāṇa 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.11-3.16: Guru und Śraddhā 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.17-3.20: Praxisbeginn 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.21-3.31: Nāḍī-Reinigung 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.39-3.40: Kumbhaka-Kraft 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.41-3.48: Atemkraft und Hindernisse 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.51-3.54: Prāṇāyāma-Siddhis 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.55-3.60: Ghaṭāvasthā 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.61-3.67: Paricaya und Niṣpatti 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.68-3.80: Vāyusādhana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 3.84-3.87: Siddhāsana 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.88-3.91: Padmāsana 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 3.92-3.94: Ugrāsana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.1-4.8: Yonimudrā-Kreislauf 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.26-4.30: Mahāmudrā-Praxis 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 4.31-4.36: Mahāmudrā-Wirkung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.37-4.42: Mahābandha 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 4.43-4.50: Mahāvedha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.51-4.59: Khecarīmudrā 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.60-4.63: Jālandharabandha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.64-4.68: Mūlabandha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.72-4.77: Uḍḍyānabandha 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 4.91-4.94: Vajrolī-Siddhi 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.101-4.104: Bindu-Siddhi 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 4.105-4.111: Śakticālana 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.1-5.2: Hindernisse der Befreiung 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.10-5.14: Subtile Hindernisse 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.17-5.20: Madhya und Layayoga 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.24-5.28: Adhimātratama 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.29-5.35: Pratīka-upāsanā 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.38-5.47: Nāda-Laya 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.48-5.71: Innere Meditation 5 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.77-5.81: Kanda und Hauptnāḍīs 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.82-5.89: Mūlādhāra 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.90-5.93: Mūlādhāra-Wirkungen 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.94-5.101: Mūlādhāra-Siddhis 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.102-5.107: Svādhiṣṭhāna 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.108-5.112: Maṇipūra 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.121-5.127: Viśuddha 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.132-5.143: Innere Vārāṇasī 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.144-5.155: Ājñā und Khecarī 2 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.156-5.181: Sahasrāra 6 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.191-5.207: Kailāsa und Mahāśūnya 4 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.208-5.222: Rājayoga 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.223-5.233: Praxis im Leben 3 occurrences

Direct occurrences

SiSa 5.234-5.252: Tripurā-Mantra 1 occurrence

Direct occurrences

SiSa 5.253-5.260: Haushalter-Abschluss 2 occurrences

Direct occurrences

SS 1 occurrence
SS 3.43–3.45: Prāṇa and Returning Within 1 occurrence

Direct occurrences

  • SS 3.45 Segment 2

    Attested form: syāt Grammar of the segment: 3rd person singular aktive optative

SVU 9 occurrences
SVU 3.5-3.6: Rudra's Auspicious Form 1 occurrence

Direct occurrences

SVU 3.7-3.9: The Supreme Puruṣa 2 occurrences

Direct occurrences

SVU 3.19-3.21: Beyond the Senses 1 occurrence

Direct occurrences

SVU 4.1-4.5: The One in Every Form 1 occurrence

Direct occurrences

SVU 4.17-4.22: Knowledge and Protection 3 occurrences

Direct occurrences

SVU 6.7–6.13: Lord of All Lords 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 12 occurrences
VBT 4–6: Models Negated 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 18–21: Śakti and Śiva 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 32–35: Emptiness and Nāḍī 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 93–100: Pain and Desire 3 occurrences

Direct occurrences

VBT 101–109: Śiva-Identity 3 occurrences

Direct occurrences

VBT 110–120: Everyday as Gate 1 occurrence

Direct occurrences

2 more source pages
VBT 121–129: Devotion and Release 1 occurrence

Direct occurrences

VBT 156–162: Secret and Closure 1 occurrence

Direct occurrences

Continue with AYI Free

Image source: AYI archive.