ā आ – bis; bis zu; herbei; nahe
Adverb · Interjektion · Partikel · Präfix · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Wörterbuchquellen
AYI Wörterbuch Partikel · Präfix
Cappeller 1891 Adverb · Interjektion · Substantiv Feminin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Adverb
ā́1 ·adv. hither, near, towards (esp. as a pref. to verbs of motion); besides, further; quite, entirely, even (often only emphasizing the prec. word). °-- a little, slightly, scarcely (in adj. & subst.); reaching to (in adj.); till, as far as, before, from (in adv.). As prep. towards, up to, till, as far as (acc. or abl.); except, but, save (acc.); all the way or time from (abl.); in, at, on (loc.).
Originaltext · Englisch · Interjektion
ā2 ·excl., esp. of sudden remembrance.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ā ·(ī) hard, rough, harsh, cruel, severe; n. & °tāÅ f. abstr.
Originaltext · Englisch · Substantiv Feminin
ā ·f. love-letter.
Monier-Williams 1872 Präfix · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Präfix
ā 3 . ā a prefix to verbs and nouns, (ex- pressing) near, near to, towards, from all sides, all around; and sometimes redundant. As a prefix to verbs of motion it expresses the notion of moving or going towards; e. g. ā-krāmati, he goes towards. When prefixed to roots like gam, yā, and i, to go, and dā, to give, it reverses the action; e. g. ā-gacchati, he comes; ā-datte, he takes. As unconnected with verbs and prefixed to nouns it forms with them either compound adverbs or adjectives, implying the limit conclusive (until, unto, as far as), or the limit inceptive (from, from thence or that time); e. g. ā-maraṇam, till death; ā-kumāram, from childhood [cf. a puero]; ā-gopālā dvijātayaḥ, the twice-born including the cowherds. (Prefixed to adjectives &c. it implies) diminution; e. g. ā-pāṇḍu, a little pale; ā-pakva, half-cooked. (As a separable adverb ā implies) near, near to, towards; thereto, further, also, and; especially, even. In many places in the Vedas ā gives force to the word which precedes it (e. g. mahimā vām In- drāgnī paniṣṭha ā, ‘your greatness, O Indra and Agni, is praiseworthy indeed’); and in a similar man- ner we find it in the Veda placed after prepositions, the sense of which is strengthened by it. (As a separable preposition with acc. or abl.) near to, up to, to, as far as; e. g. śatam ā jātīs, as far as a hundred births; ā samudrāt, as far as the ocean: (with abl.) away from, from; out of, of, from among; e. g. ā mūlāt, from the beginning; bahubhya ā, from among many: (with loc.) in, at; e. g. dama ā, in a house.
Originaltext · Englisch · Substantiv Maskulin
ā 4 . ā, ās, m., N. of Śiva; (ā), f., N. of Lakṣmī.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ā 1 . ā, the second letter of the alphabet, corresponding to a long, as in far.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ā 2 . ā, (as a particle or interjection of as- sent) yes, verily; (of compassion or pain) Ah! Alas! in the latter sense it is more correctly written ās; (of reminiscence) Ah! Oh! (a conjunction dis- junctive) but; (a conjunction copulative) and. This particle remains unaltered in orthography even before vowels.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
—Kṛṣṇa-bhedī or ā, f. a medicinal plant, = kaṭu-rohiṇī.
Petersburger 1855 Adverb · Partikel · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adverb
2. ā 1〉 adv. a〉 her, herzu: ā tū nà indra kauśika mandasā̱naḥ su̱taṃ pìba ṚV. 1,10,11. a̱nu̱kā̱maṃ tàrpayethā̱mindrā̀varuṇa rā̱ya ā ṚV. 1,17,3. ā pra dràva AV. 3,4,5. ā pra yā̀tu parā̱vatàḥ AV. 6,35,1. ā pra cyàvethām AV. 18,4,49. In dieser Bedeutung überaus häufig in Verbindung mit Verben der Bewegung. — b〉 anreihend: dazu, ferner, auch, und: sarvàṃ pa̱ṇeḥ samàvindanta̱ bhojàna̱maśvā̀vanta̱ṃ gomànta̱mā pa̱śuṃ naràḥ ṚV. 1,83,4. (tanmahyamāhuḥ) tada̱yaṃ ketò hṛ̱da ā vi cáṣṭe ṚV. 1,24,12. ma̱hāngarbho̱ mahyā jā̱tamèṣām ṚV. 3,31,3. udidā̀bhya̱ḥ śuci̱rā pū̱ta èmi ṚV. 10,17,10. apa̱ dveṣā̱ṃsyā kṛ̀dhi ṚV. 3,16,5. śa̱tamā sa̱hasràm ṚV. 2,14,7. mi̱mi̱kṣvā samiḻā̀bhi̱rā ṚV. 1,48,16. ṚV. 1,7,2. ṚV. 1,150,1. ṚV. 4,11,1. ṚV. 4,12,2. — c〉 steigernd und hervorhebend: zumal, ganz, gar; nicht selten dient es nur um auf das Wort, nach welchem es steht, den Nachdruck zu werfen. adhà sva̱nānma̱rutā̱ṃ viśva̱mā sadma̱ pārthìvam . arèjanta̱ pra mānùṣāḥ ṚV. 1,38,10. ko vo̱ varṣìṣṭha̱ ā nàraḥ ṚV. 1,37,6. tatsu no̱ viśvè a̱rya ā sadā̀ gṛṇanti kā̱ravàḥ ṚV. 6,45,33. baḻi̱tthā màhi̱mā vā̱mindrā̀gnī̱ panìṣṭha̱ ā ṚV. 6,59,2. yaḥ sùnva̱te pacàte du̱dhra ā cìt ṚV. 2,12,15. muhu̱rā ṚV. 4,7. ṚV. 7,20,2. pra bòdhayā̱ puràṃdhiṃ jā̱ra ā sàsa̱tīmìva ṚV. 1,134,3. udī̀raya pi̱tarā̀ jā̱ra ā bhagàm ṚV. 10,11,6. ṚV. 10,22,3. AV. 6,33,1. AV. 7,22,1. taddevā jyotiṣāṃ jyotirāyurhyopāsate 'mṛtam ŚAT. BR. 14,7,2,20 (= BṚH. ĀR. UP. 4,4,16). ŚAT. BR. 9,2,3,44. tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā itīti nyamīmiṣadā KENOP. 29. Aus Stellen wie ein Theil der hier angeführten wurde die Bedeutung wie abgeleitet, welche aber nicht unmittelbar im Worte liegt. NIR. 3,13. ŚAṂK._zu_KENOP. 19. — d〉 zur Verstärkung oder näheren Bestimmung verschiedener praepp. dienend; bei antar ṚV. 9,67,23. adhi ṚV. 73,5. ṚV. 9,6. anu ṚV. 2,38,7. sacā ṚV. 1,9,3. S. u. d. Ww. — 2〉 praep. a〉 zu — hin, bis an, bis zu, bis auf, bevor: α〉 mit vorang. acc.: tām̐ ā madā̀ya vajrahasta pī̱taye̱ harìbhyāṃ yā̱hyoka̱ ā ṚV. 7,32,4. ṛ̱tasya̱ yoni̱mā ṚV. 9,66,12. (dhāvati) sa̱pta pra̱vata̱ ā divàm ṚV. 9,54,2. joṣa̱mā ṚV. 8,83,6. ṚV. 7,43,4. — β〉 mit folg. acc., häufig im ŚAT. BR. in Verbindung mit it, wozu ein Zeitwort der Bewegung zu ergänzen: etpuroḍāśameva kūrmaṃ bhūtaṃ sarpantam ŚAT. BR. 1,6,2,3. punarema iti devā edagniṃ tirobhūtam ŚAT. BR. 2,2,3,3. ŚAT. BR. 2,2,4,12. ŚAT. BR. 2,3,4,2. ŚAT. BR. 4,1,3,4. ŚAT. BR. 11,5,1,4. ŚAT. BR. 11,5,1,11. — γ〉 mit folg. abl. P. 2,1,13. P. 2,3,10. sva̱styā gṛ̱hebhya̱ āva̱sā ā vi̱mocanā̀t ṚV. 3,53,20. āsyā ya̱jñasyo̱dṛcàḥ VS. 4,9. ā mūlā̀t AV. 7,59,1. AV. 12,4,16. ā jàri̱mṇaḥ AV. 18,3,62. AV. 1,14,3. śīrṣṇa ā pucchāt ŚAT. BR. 10,2,1,9. ŚAT. BR. 3,1,3,9. ŚAT. BR. 12,8,3,17. aitasmātkālāt ŚAT. BR. 4,2,4,5. ŚAT. BR. 1,5,2,9. ŚAT. BR. 2,4,2,21. ŚAT. BR. 3,2,1,7. yadidaṃ kiṃ ca mithunamā pipīlikābhyaḥ ŚAT. BR. 14,4,2,9 (= BṚH. ĀR. UP. 1,4,4). yattapastapyata ā maithunāt ŚAT. BR. 10,4,4,4. KĀTY. ŚR. 2,2,2. KĀTY. ŚR. 2,6,9. KĀTY. ŚR. 12,4,1. KĀTY. ŚR. 12,6,18. ā samudrāttu vai pūrvādā samudrāttu paścimāt . tayorevāntaraṃ giryorāryāvartaṃ vidurbudhāḥ .. M. 2,22. ā haiva sa nakhāgrebhyaḥ paramaṃ tapyate tapaḥ M. 2,167. ā ṣoḍaśāt bis zum 16ten (Jahre) M. 2,38. ārkadarśanāt M. 2,101. M. 2,108. M. 2,171. M. 2,243. M. 2,244. M. 3,279. M. 4,137. M. 5,88. M. 2,158. M. 6,31. M. 9,70. M. 2,89. M. 10,64. M. 2,91. M. 2,104. YĀJÑ. 3,23. MBH. 1,4405. BHAG. 8,16. R. 1,6,25. R. 2,32,32. R. 2,32,38. R. 3,34,23. R. 3,46,2. udayaṃ parvataṃ gatvā ā māsādvinivartata bevor ein Monat um ist, in Monatsfrist R. 4,40,69. R. 4,58,34. ŚĀK. 2. ŚĀK. 26. ŚĀK. 71,10. RAGH. 1,90. RAGH. 1,91. An das subst. tritt pleon. noch anta Grenze: odakāntāt ŚĀK. 54,21. — δ〉 verbindet sich mit dem regierten Worte zu einem adv. comp. P. 2,1,13. aśvāpadānyākīṭapataṃgapipīlakam CHĀND. UP. 7,2,1. CHĀND. UP. 7,8,1. āsapiṇḍakriyākarma M. 3,247. ākarṇamūlamākṛṣya (kārmukam) R. 4,9,106. āmaraṇam PAÑCAT. I, 44. maṇibandhādākaniṣṭhaṃ karasya karabho bahiḥ AK. 2,6,2,32. āvatsarāntam KATHĀS. 23,20. KATHĀS. 10,208. VID. 54. ākumāraṃ yaśaḥ pāṇineḥ P. 2,1,13, Sch. ādṛṣṭiprasaram (so ist zu lesen) AMAR. 74. Statt āsamudrānte R. 4,37,3 ist wohl ˚ntam zu lesen. Am Anf. eines comp. ohne Flexionszeichen: āyojanasugandhin MBH. 1,6965. ājānubāhu dessen Arme bis an die Knie reichen R. 1,1,12. ākarṇamuktairiṣubhiḥ R. 3,69,16. RAGH. 1,5. ŚĀK. 80. ŚĀK. 145. VID. 21. āmaraṇānta (HIT. I, 180) oder āmaraṇāntika (M. 9,101. MBH. 3,8333) sich bis zum Tode erstreckend. Vgl. ājarasam, āvyuṣam, otsūryam. — ε〉 bildet mit dem reg. Worte ein adj. comp.: āsaptamāṃstasya (die siebente Welt mit) lokānhinasti MUṆḌ. UP. 1,2,3. āgopālā dvijātayaḥ MBH. 2,531. kulamāsaptamaṃ (kann auch adv. sein) hanti R. 4,34,16. YĀJÑ. 1,205. — b〉 von — her, von — aus, von — weg, von — an: α〉 mit folg. abl.: trirā di̱vaḥ sàvita̱rvāryā̀ṇi di̱ve dì ve̱ ā sùva̱ trirno̱ ahnàḥ ṚV. 3,56,6. ṚV. 3,56,7. ā pàrā̱vatàḥ ṚV. 1,92,3. ṚV. 1,92,17. āntā̱dā pàrā̱kāt ṚV. 1,30,21. śye̱no ha̱vyaṃ nàya̱tvā paràsmāt AV. 3,3,4. ā prajāpatito manoḥ MBH. 1,3756. R. 1,5,1. RAGH. 1,17. ā bālyāttāpaso 'bhavam KATHĀS. 24,186. ā janmanaḥ (v. l. janmataḥ) ŚĀK. 121. ā mūlācchrotumicchāmi ŚĀK. 14,19. KATHĀS. 25,195. ā mūlataḥ KATHĀS. 12,191. VID. 130. Mit folg. prabhṛti in einer Prākṛt-Stelle: ā mūlādo pahudi ŚĀK. CH. 13,6. — β〉 mit vorang. abl.: avā̀daho di̱va ā dasyùm ṚV. 1,33,7. sa̱mā̱nādā sadàsaḥ ṚV. 2,17,7. a̱smadā ni̱do va̱dhairàjeta durma̱tim ṚV. 1,129,6. ṚV. 8,66,6. AV. 4,15,11. — γ〉 bildet mit dem reg. Worte ein adv. comp.: māṃ cāpi — jānanti hyākumāram MBH. 3,1403. sarvamājanma vṛttāntaṃ (so ist zu trennen) vistarādidamabravīt KATHĀS. 2,29 (vgl. KATHĀS. 2,28: tadbrūhi nijavṛttāntaṃ janmanaḥ prabhṛti). In āśiraḥpādam vom Kopfe bis zu den Füssen KATHĀS. 4,53 ist Anfang und Ende mit ā zu einem comp. verbunden. Am Anf. eines comp. ohne Flexionszeichen: ājanmaśuddhānām RAGH. 1,5. KATHĀS. 21,122. Auch bei dieser Bedeutung mit pleon. anta Grenze: āmajjanāntaṃ vṛttāntaṃ sakhyustasya ca varṇayan KATHĀS. 10,69. — c〉 aus, von, unter, zur Hervorhebung eines Einzelnen unter Mehreren: yaści̱ddhi tvā̀ ba̱hubhya̱ ā su̱tāvā̀m̐ ā̱vivā̀sati ṚV. 1,84,9. ṚV. 1,84,20. yaste̱ sakhìbhya̱ ā varàm ṚV. 1,4,4. — d〉 in, bei, mit dem loc. NIR. 5,5. dama̱ ā ṚV. 1,61,9. ṚV. 1,73,4. gāvo̱ na yavàse̱ṣvā ṚV. 1,91,13. kiyā̱tyā ṚV. 1,113,10. u̱pā̱ka ā ṚV. 1,27,6. śa̱ra̱ṇa ā ṚV. 150,1. ṚV. 82,2. ṚV. 112,17. ṚV. 2,30,1. ṚV. 4,11,1. a̱bhra ā ṚV. 5,48,1. sīda̱nyonā̱ vane̱ṣvā ṚV. 9,62,8. ajī̀jano amṛta̱ martye̱ṣvā ṚV. 9,110,4. ṚV. 9,73,7. marya̱ṃ na yoṣā̀ kṛṇute sa̱dhastha̱ ā ṚV. 10,40,2. sa̱mu̱dra ā gū̱ḻham ṚV. 10,72,7. vara̱ ā pṛ̀thi̱vyāḥ AV. 7,8,1. AV. 16,4,2. — e〉 im comp. mit einem adj. oder partic. etwas, ein wenig, kaum P. 2,2,18, SAUN. Vārtt. 3. Scheinbar adv., aber ursprünglich gewiss praep. und zwar in der unter a. aufgeführten Bedeutung: āpīta bis zum Gelben angelangt, gelblich R. 2,76,4. ālohita v. l. zu ŚĀK. 69,2. ānīla bläulich H. 1239. RAGH. 3,8. āpiñcara RAGH. 16,51. āpāṇḍura AMAR. 89. oṣṇa (ā + uṣṇa) P. 1,1,14, Sch. ākuṭila etwas gebogen ŚĀK. 184. ātiraścīna etwas in die Quere gehend DAŚAK._in_BENF. Chr. 198,23. āpakva (s. d.) AK. 2,9,47. ālola BHARTṚ. 3,48 (ālolāyatalocanāḥ). ālakṣya kaum, eben sichtbar ŚĀK. 176. ābhugna ein wenig gebogen RAGH. 1,83. — Um diese Partikel von der interj. ā zu unterscheiden, versehen die indischen Grammatiker und Lexicographen dieselbe mit einem ṅ am Ende (āṅ). P. 1,1,14. P. 1,4,89. P. 2,1,13. P. 2,3,10. VOP. 1,8. VOP. 2,19. AK. 3,4,32,1. (COL. 3,4,28,1). H. an. 7,2. MED. avy. 13. Euphonische Regeln in Betreff dieses ā P. 6,1,74. P. 6,1,95. P. 6,1,126 (ām̐). VOP. 2,5. VOP. 2,19. In vielen in Europa gedruckten Werken, in denen sonst die Trennung der Wörter beobachtet wird, findet man ā mit einem folgenden abl. fälschlich zu einem comp. verbunden.⫽print_change
Originaltext · Deutsch · Partikel
1. ā interj. 1〉 smṛtau oder smaraṇe wenn man sich auf Etwas besinnt Kār. im BHĀṢYA_zu_P. 1,1,14. AK. 3,4,32,1. (COL. 3,4,28,1). H. an. 7,1. MED. avy. 3 (statt āḥ ist ā zu lesen). ā evaṃ kila tat P. 1,1,14, Sch. ā jñātam (v. l. āṃ jñātaṃ mayā) PRAB. 46. PRAB. 4.⫽print_change — 2〉 vākye (aber nach COLEBR.) diess. ā evaṃ nu manyase P. 1,1,14, Sch. — 3〉 anukampāyām MED. — 4〉 samuccaye MED. — ŚĀK. 44,12 und ŚĀK. 85,15, v. l. ist wohl āḥ (s. u. ās) für ā zu lesen; PRAB. 111,15 haben die Scholien gleichfalls āḥ vācāle st. ā vā˚. — Die Interjection ā geht nach P. 1,1,14 (vgl. die Kār. dazu) keine euphonische Verbindung mit andern Vocalen ein.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin
3. ā 1〉 m., Śiva PURUṢ._im_ŚKDR. — 2〉 f. Lakṣmī H. 226.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin
nadīja (na˚ + ja) 1〉 adj. an Flüssen geboren, von einem Flusse herkommend; Beiw. von Pferden MBH. 7,3898. MBH. 8,200. R. 1,6,21 (R. 1,6,24 GORR.). An den beiden ersten Stellen kann das Wort wohl nicht so v. a. als vom Indus stammend bedeuten, da saindhava ausserdem erwähnt wird. — 2〉 m. a〉 der Sohn des Flusses, Bein. Bhiṣmaʼs MBH. 4,1294. MBH. 5,78. MBH. 5,5035. — b〉 N. verschiedener Pflanzen: Terminalia Arjuna W. u. A. (vgl. arjuna und nadīsarja) RATNAM._im_ŚKDR. eine Rohrart, = yāvanālaśara; Barringtonia acutangula (hijjala) RĀJAN._im_ŚKDR. eine Kornart, = nadīniṣpāva RĀJAN._im_ŚKDR. unter dem letzten Worte. — c〉 Antimon H. 1055. SUŚR. 2,340,16. — 3〉 ā f. Premna spinosa oder longifolia (agnimantha) RĀJAN. — 4〉 n. Lotusblume WILS.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin
bhastrika proparox. 1〉 adj. (f. ˚kī́ = bhastrayā harati) P. 4,4,16. — 2〉 ā f. demin. von bhastrā VOP. 4,7. Beutel: carmaratna˚ DAŚAK._in_BENF. Chr. 189,2. BENF. Chr. 189,12.; vgl. bhastrakā, bhastrākā.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin
1. suvarṣa 1〉 m. ein guter Regen R. 4,6,20. — 2〉 ā f. pl. eine gute Regenzeit ŚĀṄKH. GṚHY. 4,18.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Maskulin
3. ā m. angeblich auch = pitāmaha und vākya EKĀKṢARĀBHIDHĀNA_im_AGNI-P. ŚKDR.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
ā [vgl. [1:583]] Z. 20 v. u. lies: āpiñjara. (revision)
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
2. ā 2〉a〉β〉 bis auf, bis exclusive: trayaśca vā ete tryahā ā daśamamaharā dvāvatirātrau yaddvādaśāhaḥ der Dvād. besteht nach Abzug (parityajya SĀY.) des zehnten Tages und der beiden Atirātra aus drei Tryaha AIT. BR. 4,24. Zu der Verbindung et ist nicht ein Zeiltwort der Bewegung (was auch die Comm. annehmen), sondern der Wahrnehmung zu ergänzen: sie heisst sieh da! mit acc., z. B. punaraimītyettirobhūtām (als Urvaśi ihn wie am hellen Tage nackt sah, da verschwand sie): ich kehre wieder um, dachte (und that) er, sieh, da war sie verschwunden! ŚAT. BR. 11,5,1,4. Eine andere Aussprache dafür ist ait AIT. BR. 2,13, wo zu übersetzen ist: Menschen und Ṛṣi kamen auf den (verlassenen) Opferplatz der Götter um eine Spur su suchen, mittelst welcher sie im Opfer sich zurechtfänden, Während sie überall umherliefen, sieh, da lag ein ausgeweidetes Thier! Daran erkannten sie u. s. w. — γ〉 bis zu, bis exclusive (wie unter β) KĀTY. ŚR. 4,13,16. ā tataḥ ṚV. PRĀT. 11,9. — Z. 10 M. 10,64 gehört zu b〉α〉. — e〉 Z. 6 lies āpiñjara.
Böhtlingk 1879 Adverb · Partikel · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin · Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Deutsch · Adverb · Partikel
1. ā́ — 1〉 Adv. — a〉 heran, herbei. — b〉 dazu, ferner, auch. — c〉 das vorangehende Wort steigernd und hervorhebend; gerade, recht, zumal. Oft nur durch stärkere Betonung des vorangehenden Wortes wiederzugeben. — 2〉 Praep. — a〉 mit vorangehendem Acc. zu — hin, bis an, — zu. — b〉 mit folgendem Acc. mit Ausschluss von. — c〉 mit vorangehendem Abl. — α〉 von — her, — aus, — weg, — an. — β〉 aus, von, unter (zur Hervorhebung eines Einzelnen unter Mehreren). — d〉 mit folgendem Abl. — α〉 bis zu (einem best. Orte, Zeitpunkte oder Eintritt eines Falles). — β〉 von — an. — e〉 mit vorangehendem Loc. an, auf, in, bei, zu. — 3〉 am Anf. eines Comp. — a〉 eines Adj. bis zu — sich erstreckend. — b〉 eines Adv. bis zu. — c〉 vor einem Adj. oder Subst. etwas, ein wenig, kaum; gering.
Originaltext · Deutsch · Partikel
2. ā Interj., insbes. als Ausruf eines sich auf Etwas Besinnenden.
Originaltext · Deutsch · Substantiv Feminin · Substantiv Maskulin
3. *ā — 1〉 m. — a〉 Bein. Śivaʼs. — b〉 Grossvater. — c〉 Rede. — 2〉 f. Bein. der Lakṣmī.
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. ā́ 3〉 auch in der Bed. von 2〉c〉α〉. [Nachtrag, Band 5]
Originaltext · Deutsch · Worttyp nicht bestimmt
1. ā́ I. 5. [Nachtrag, Band 7]
Apte 1890 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ā The second letter of the Alphabet.
Originaltext · Englisch · Worttyp nicht bestimmt
ā 1 Used as a particle or interjection showing (a) assent; ‘yes’, ‘verily’. (b) Compassion (anukaṃpā) ‘Ah’. (c) Pain or regret (usually written ās or āḥ q. v.), ‘alas’. (a) Recollection (smaraṇa) ‘Ah’, ‘Oh’; ā evaṃ kilāsīt U. 6. (e) But (used as a disjunctive conjunction). (f) And (used as a cumulative conjunction). (g) Sometimes used as an expletive; ā evaṃ manyase. In all these senses ā is treated as a Pragṛhya vowel (does not form any Saṃdhi with a following vowel) P. I. 1. 14. 2 (As a prefix to verbs and nouns) (a) it expresses the senses of near, near to, towards, from all sides, all around (see the several verbs). (b) With verbs of motion, taking, carrying &c. it shows the reverse of the action; as gam to go, āgam to come; dā to give, ādā to take; nī to carry, ānī to bring. 3 (As a separable preposition with abl.) it shows either (a) the limit inceptive (abhividhi), from, ever since, away from, out of, off, from among; āmūlāt śrotumicchāmi Ś. 1; bahubhya ā from out of many; ā janmanaḥ Ś. 5. 25 ever since (her) birth; ā manoḥ U. 6. 18. (b) Or, it expresses the limit exclusive or conclusive (maryādā), till, until, upto, as far as, unto; āṅ maryādābhividhyoḥ P. II. 1. 13; see abhividhi; ā paritoṣādviduṣāṃ Ś. 1. 2 till the learned are satisfied; ā kailāsāt Me. 11 upto or as far as Kailāsa; odakāṃtāt Ś. 4; U. 1. 37; V. 2. 2. In this sense ā sometimes governs the acc.; śatamā jātīḥ upto a hundred births. (c) In both these senses ā frequently enters ([Page 0220-1b]) into compound, forming either Avyayībhāva comp. or compound adjectives; ābālaṃ (or ā bālebhyaḥ) haribhaktiḥ commencing with or including children; āmukti (or āmukteḥ) saṃsāraḥ Sk. till final emancipation; āmekhalaṃ Ku. 1. 5 as far as.; āmaraṇaṃ Pt. 1 till death; āgopālaṃ nanṛtuḥ K. 70 down to the cowherd; āgopālā dvijātayaḥ including the cowherds. Sometimes the compound so formed stands as the first member of other compounds, so' hamājanmaśuddhānāmāphalodayakarmaṇāṃ . āsamudrakṣitīśānāmānākarathavartmanāṃ R. 1. 5; āgaṃḍavilaṃbi Ś. 6. 17; ākarṇalaṃbi M. 5. 10. (d) Used with loc. it has the sense of ‘in’, ‘at’ (mostly Ved.); gāvo na yavaseṣvā Rv. 1. 91. 13. 4 With adjectives (or sometimes with nouns) ā has a diminutive force; āpāṃḍura a little white, whitish; ālakṣya Ś. 7. 17 slightly visible; ākaṃpaḥ gentle shaking; so ānīla, ārakta. 5 (As a separable adverb) ā chiefly occurs in the Vedas and means near, near to, or towards, there to, further; and also, even; in many cases it emphasizes the word which precedes it, and when placed after prepositions it strengthens their sense.
Cappeller 1887 Adverb · Interjektion
Originaltext · Deutsch · Adverb
1. ā́ Adv. heran, herbei; dazu, ferner; eben, recht, gerade; ˚— etwas, ein wenig, kaum (bei Adj. u. Subst.); bis zu (bei Adj. u. Adv.). Praep. zu—hin, bis zu (nach Acc. u. vor Abl.); bis auf, ausgenommen (vor Acc.); von — her von— an (vor o. nach Abl.); auf, in, bei, zu (nach Loc.).
Originaltext · Deutsch · Interjektion
2. ā Interj., (bes. beiplötzlicher Erinnerung).
Burnouf 1866 Worttyp nicht bestimmt
Originaltext · Französisch · Worttyp nicht bestimmt
ā ā, 2ᵉ lettre de l'alphabet. Elle est égale à deux a.
Originaltext · Französisch · Worttyp nicht bestimmt
ā ā (pfx.) à, vers: āgacchāmi je vais à. Avec l'ab. et qqf. l'ac., jusque, en decà: āsamudrāt jusqu'à la mer. Avec les mots qui expriment les couleurs et généralement les quantités, ā signifie aussi en deçà, tirant sur: nīla bleu, ānīla bleuâtre. Avec les mots qui expriment le mouvement, ā prend souvent un sens réfléchi: karṣāmi tirer, ākarṣāmi tirer à soi, attirer. Cf. l'α grec dans ἄλοχος, ἀδελφὸς, ἀϰόλουθος venant de λέχος, δελφύς, ϰέλευθος, etc.
Abgeleitete Wörter
Weitere direkte Ableitungen (17)
-
samādhi समाधि Substantiv Maskulin Samādhi; meditative Sammlung; vollkommene Sammlung; Einheitserfahrung
Weitere Ableitungen (5)
Quelltextfundstellen (399)
DYS 36 Fundstellen
DYS 54–59: Yogi-Klause 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
DYS 58 Segment 13
Über Ableitungen belegt
-
DYS 57 Segment 13
Weitere 15 Quelltextseiten
DYS 154–167: Vajrolī für den männlichen Yogi 3 Fundstellen
Direkt belegt
DYS 168–179*1: Vajrolī für die Yoginī 6 Fundstellen
Direkt belegt
GoS 16 Fundstellen
HP 100 Fundstellen
HP 1.44-1.49: Padmāsana 4 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 1.44 Segment 25
-
HP 1.45–46 Segment 29
Über Ableitungen belegt
HP 1.50–54: Siṃhāsana und Bhadrāsana 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 1.50–52 Segment 27
-
HP 1.50–52 Segment 33
Über Ableitungen belegt
-
HP 1.53–54 Segment 23
Weitere 40 Quelltextseiten
HP 2.48-2.50: Sūryabhedana 3 Fundstellen
Direkt belegt
HP 3.33-3.48*1: Khecarī und Soma 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 3.38 Segment 13
Über Ableitungen belegt
-
HP 3.47 Segment 20
HP 3.49-3.57: Mūlabandha 6 Fundstellen
Direkt belegt
HP 3.66-3.72: Jālandhara und Bandhas 2 Fundstellen
Direkt belegt
HP 3.79-3.86*1: Vajrolī 3 Fundstellen
Direkt belegt
HP 3.87-3.93*7: Sahajolī und Amarolī 4 Fundstellen
Direkt belegt
Über Ableitungen belegt
HP 4.0*1-4.0*14: Samādhi und Laya 6 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 4.0*11 Segment 3
Über Ableitungen belegt
HP 4.11*15-4.11*28: Raum und Laya 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 4.11*18 Segment 4
-
HP 4.11*19 Segment 12
-
HP 4.11*23 Segment 19
HP 4.20-4.27: Vier Nāda-Stufen 5 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
HP 4.27*1-4.35: Rājayoga und Haṭha 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
HP 4.29 Segment 14
Über Ableitungen belegt
-
HP 4.32–33 Segment 3
-
HP 4.35 Segment 9
HP 4.35*1-4.36: Samādhi-Zeichen 5 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
HP 4.47-4.55*4: Nāda bindet Geist 4 Fundstellen
Direkt belegt
Über Ableitungen belegt
-
HP 4.53 Segment 2
HTK 23 Fundstellen
HTK 10.5*1–6*1: Sūryabhedana / Sūryabheda 2 Fundstellen
Direkt belegt
HTK 10.6*2–9*1: Ujjāyī / Ujjāyikā und Sūryabheda 2 Fundstellen
Direkt belegt
HTK 10.11*2–14*1: Bhastrikā: Atem wie ein Blasebalg 3 Fundstellen
Direkt belegt
HTK 10.14*2–17*1: Śītalī und Antaraṅgaka-kumbha 6 Fundstellen
Direkt belegt
HTK 10.17*2–18: Bhrāmarī: Der Klang der Bienen 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
HTK 10.18 Segment 2
Über Ableitungen belegt
-
HTK 10.18 Segment 20
Weitere 5 Quelltextseiten
HTK 10.26–29*1: Cakra, Śaṅkha, Vāmāvartta, Vartmagati und Gadā 1 Fundstelle
Direkt belegt
-
HTK 10.26 Segment 10
HTK 10.30–33*1: Nāḍī-viśudhy-ākhyaka-kumbha und Nāḍīśuddhi 2 Fundstellen
Direkt belegt
IVU 2 Fundstellen
MAN 10 Fundstellen
Aṣṭāṅga-Yoga-Mantra 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
MAN AY 2.1 Segment 1
Über Ableitungen belegt
-
MAN AY 2.1 Segment 4
Ananta-Mantra 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
MAN NN 2.1 Segment 1
Über Ableitungen belegt
-
MAN NN 2.1 Segment 4
Patañjali-Mantra 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
MAN PY 1.2 Segment 8
-
MAN PY 2.1 Segment 1
Über Ableitungen belegt
-
MAN PY 2.1 Segment 4
MandUp 3 Fundstellen
PJH 9 Fundstellen
PJH 15-16: Erlangung der Kraft, Freude des Bewusstseins (cidānanda) und Befreiung zu Lebzeiten (jīvanmukti) 1 Fundstelle
Über Ableitungen belegt
-
PJH 16 Segment 2
PJH 17-19: Einfache Mittel (sukhopāyas) und Samādhi 3 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
PYS 46 Fundstellen
PYS 1.5–11: Die fünf Vṛtti 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
Weitere 30 Quelltextseiten
PYS 2.27–29: Aṣṭāṅga als Befreiungsweg 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
PYS 2.28 Segment 8
Über Ableitungen belegt
-
PYS 2.29 Segment 8
PYS 3.35–37: Puruṣa-Erkenntnis und Siddhis 3 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
PYS 3.41–42: Göttliches Hören und Raumgang 4 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
PYS 4.9–11: Kontinuität der Saṃskāras 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
PYS 4.22-24: Citta als Spiegel 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
SiSa 92 Fundstellen
SiSa 1.51-1.64: Selbst als Licht 4 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
SiSa 1.82-1.90: Guṇas und Gegenstände 3 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
Weitere 39 Quelltextseiten
SiSa 2.13-2.20: Suṣumṇā und Citrā 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 2.17 Segment 13
Über Ableitungen belegt
SiSa 2.49-2.54: Befreiungswissen 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 3.21-3.31: Nāḍī-Reinigung 4 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 3.23 Segment 3
Über Ableitungen belegt
SiSa 3.61-3.67: Paricaya und Niṣpatti 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 3.62 Segment 14
Über Ableitungen belegt
SiSa 3.68-3.80: Vāyusādhana 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 3.76 Segment 3
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 3.79 Segment 12
SiSa 3.88-3.91: Padmāsana 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 3.88 Segment 35
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 3.88 Segment 53
SiSa 4.1-4.8: Yonimudrā-Kreislauf 3 Fundstellen
Direkt belegt
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 4.5 Segment 7
SiSa 4.81-4.90: Bindu-Bewahrung 6 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 4.101-4.104: Bindu-Siddhi 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 4.101 Segment 7
-
SiSa 4.101 Segment 15
-
SiSa 4.102 Segment 6
SiSa 4.105-4.111: Śakticālana 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 4.105 Segment 10
-
SiSa 4.105 Segment 12
-
SiSa 4.106 Segment 7
SiSa 5.77-5.81: Kanda und Hauptnāḍīs 2 Fundstellen
Direkt belegt
SiSa 5.132-5.143: Innere Vārāṇasī 5 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.132 Segment 4
-
SiSa 5.134 Segment 13
-
SiSa 5.138 Segment 15
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 5.136 Segment 3
-
SiSa 5.139 Segment 2
SiSa 5.156-5.181: Sahasrāra 6 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.157 Segment 15
-
SiSa 5.159 Segment 14
-
SiSa 5.171 Segment 7
-
SiSa 5.172 Segment 8
-
SiSa 5.173 Segment 6
-
SiSa 5.177 Segment 14
SiSa 5.191-5.207: Kailāsa und Mahāśūnya 3 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.201 Segment 10
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 5.194 Segment 14
-
SiSa 5.195 Segment 10
SiSa 5.208-5.222: Rājayoga 5 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.208 Segment 4
-
SiSa 5.209 Segment 15
-
SiSa 5.215 Segment 9
-
SiSa 5.222 Segment 14
Über Ableitungen belegt
-
SiSa 5.216 Segment 3
SiSa 5.234-5.252: Tripurā-Mantra 4 Fundstellen
Direkt belegt
-
SiSa 5.243 Segment 10
-
SiSa 5.244 Segment 10
-
SiSa 5.245 Segment 10
-
SiSa 5.247 Segment 2
SS 7 Fundstellen
SVU 13 Fundstellen
Weitere 5 Quelltextseiten
SVU 6.1-6.6: Herr der Weltentfaltung 3 Fundstellen
Direkt belegt
VBT 42 Fundstellen
VBT 14–17: Höchste Wirklichkeit 2 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
Weitere 10 Quelltextseiten
VBT 65–74: Freude und Genuss 11 Fundstellen
Über Ableitungen belegt
VBT 75–85: Schwellen und Himmelsschau 5 Fundstellen
Direkt belegt
Über Ableitungen belegt
VBT 86–92: Licht und Dunkelheit 4 Fundstellen
Direkt belegt
-
VBT 92 Segment 7
Über Ableitungen belegt
VBT 121–129: Hingabe und Loslassen 2 Fundstellen
Direkt belegt
-
VBT 128 Segment 13
Über Ableitungen belegt
-
VBT 128 Segment 12
VBT 146–155: Innere Rituale 7 Fundstellen
Direkt belegt
Über Ableitungen belegt
Mit AYI Free weitermachen
Bildquelle: AYI Archiv.